Library·Vagbhata: Astangahrdayasutra·79
बलां गुडूचीं त्रि-फलां स-रास्नां द्वि-पञ्च-मूलं च पलोन्मितानि । अष्टौ फलान्य् अर्ध-तुलां च मांसाच् छागात् पचेद् अप्सु चतुर्थ-शेषम्
balāṃ guḍūcīṃ tri-phalāṃ sa-rāsnāṃ dvi-pañca-mūlaṃ ca palonmitāni | aṣṭau phalāny ardha-tulāṃ ca māṃsāc chāgāt paced apsu caturtha-śeṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूतो यवानी-फल-बिल्व-कुष्ठ-वचा-शताह्वा-घन-पिप्पलीनाम् । कल्कैर् गुड-क्षौद्र-घृतैः स-तैलैर् युक्तः सुखोष्णो लवणान्वितश् च
pūto yavānī-phala-bilva-kuṣṭha-vacā-śatāhvā-ghana-pippalīnām | kalkair guḍa-kṣaudra-ghṛtaiḥ sa-tailair yuktaḥ sukhoṣṇo lavaṇānvitaś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्तिः परं सर्व-गद-प्रमाथी स्वस्थे हितो जीवन-बृंहणश् च । वस्तौ च यस्मिन् पठितो न कल्कः सर्व-त्र दद्याद् अमुम् एव तत्र
vastiḥ paraṃ sarva-gada-pramāthī svasthe hito jīvana-bṛṃhaṇaś ca | vastau ca yasmin paṭhito na kalkaḥ sarva-tra dadyād amum eva tatra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वि-पञ्च-मूलस्य रसो ऽम्ल-युक्तः स-च्छाग-मांसस्य स-पूर्व-पेष्यः । त्रि-स्नेह-युक्तः प्रवरो निरूहः सर्वानिल-व्याधि-हरः प्रदिष्टः
dvi-pañca-mūlasya raso 'mla-yuktaḥ sa-cchāga-māṃsasya sa-pūrva-peṣyaḥ | tri-sneha-yuktaḥ pravaro nirūhaḥ sarvānila-vyādhi-haraḥ pradiṣṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बला-पटोली-लघु-पञ्च-मूल-त्रायन्तिकैरण्ड-यवात् सु-सिद्धात् । प्रस्थो रसाच् छाग-रसार्ध-युक्तः साध्यः पुनः प्रस्थ-समः स यावत्
balā-paṭolī-laghu-pañca-mūla-trāyantikairaṇḍa-yavāt su-siddhāt | prastho rasāc chāga-rasārdha-yuktaḥ sādhyaḥ punaḥ prastha-samaḥ sa yāvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियङ्गु-कृष्णा-घन-कल्क-युक्तः स-तैल-सर्पिर्-मधु-सैन्धवश् च । स्याद् दीपनो मांस-बल-प्रदश् च चक्षुर्-बलं चोपदधाति सद्यः
priyaṅgu-kṛṣṇā-ghana-kalka-yuktaḥ sa-taila-sarpir-madhu-saindhavaś ca | syād dīpano māṃsa-bala-pradaś ca cakṣur-balaṃ copadadhāti sadyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एरण्ड-मूलात् त्रि-पलं पलाशात् तथा पलांशं लघु-पञ्च-मूलम् । रास्ना-बला-छिन्नरुहाश्वगन्धा-पुनर्नवारग्वध-देवदारु
eraṇḍa-mūlāt tri-palaṃ palāśāt tathā palāṃśaṃ laghu-pañca-mūlam | rāsnā-balā-chinnaruhāśvagandhā-punarnavāragvadha-devadāru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलानि चाष्टौ सलिलाढकाभ्यां विपाचयेद् अष्टम-शेषिते ऽस्मिन् । वचा-शताह्वा-हपुषा-प्रियङ्गु-यष्टी-कणा-वत्सक-बीज-मुस्तम्
phalāni cāṣṭau salilāḍhakābhyāṃ vipācayed aṣṭama-śeṣite 'smin | vacā-śatāhvā-hapuṣā-priyaṅgu-yaṣṭī-kaṇā-vatsaka-bīja-mustam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्यात् सु-पिष्टं सह-तार्क्ष्य-शैलम् अक्ष-प्रमाणं लवणांश-युक्तम् । स-माक्षिकस् तैल-युतः स-मूत्रो वस्तिर् जयेल् लेखन-दीपनो ऽसौ
dadyāt su-piṣṭaṃ saha-tārkṣya-śailam akṣa-pramāṇaṃ lavaṇāṃśa-yuktam | sa-mākṣikas taila-yutaḥ sa-mūtro vastir jayel lekhana-dīpano 'sau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्घोरु-पाद-त्रिक-पृष्ठ-कोष्ठ-हृद्-गुह्य-शूलं गुरु-तां विबन्धम् । गुल्माश्म-वर्ध्म-ग्रहणी-गुदोत्थांस् तास् तांश् च रोगान् कफ-वात-जातान्
jaṅghoru-pāda-trika-pṛṣṭha-koṣṭha-hṛd-guhya-śūlaṃ guru-tāṃ vibandham | gulmāśma-vardhma-grahaṇī-gudotthāṃs tās tāṃś ca rogān kapha-vāta-jātān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफ-वात-जांश् च यष्ट्य्-आह्व-लोध्राभय-चन्दनैश् च शृतं पयो ऽग्र्यं कमलोत्पलैश् च । स-शर्करा-क्षौद्र-घृतं सु-शीतं पित्तामयान् हन्ति स-जीवनीयम्
kapha-vāta-jāṃś ca yaṣṭy-āhva-lodhrābhaya-candanaiś ca śṛtaṃ payo 'gryaṃ kamalotpalaiś ca | sa-śarkarā-kṣaudra-ghṛtaṃ su-śītaṃ pittāmayān hanti sa-jīvanīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-जीवनीयम् रास्नां वृषं लोहितिकाम् अनन्तां बलां कनीयस्-तृण-पञ्च-मूल्यौ । गोपाङ्गना-चन्दन-पद्मकर्द्धि-यष्ट्य्-आह्व-लोध्राणि पलार्धकानि
sa-jīvanīyam rāsnāṃ vṛṣaṃ lohitikām anantāṃ balāṃ kanīyas-tṛṇa-pañca-mūlyau | gopāṅganā-candana-padmakarddhi-yaṣṭy-āhva-lodhrāṇi palārdhakāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःक्वाथ्य तोयेन रसेन तेन शृतं पयो ऽर्धाढकम् अम्बु-हीनम् । जीवन्ति-मेदर्द्धि-वरी-विदारी-वीरा-द्वि-काकोलि-कसेरुकाभिः
niḥkvāthya toyena rasena tena śṛtaṃ payo 'rdhāḍhakam ambu-hīnam | jīvanti-medarddhi-varī-vidārī-vīrā-dvi-kākoli-kaserukābhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितोपला-जीवक-पद्म-रेणु-प्रपौण्डरीकोत्पल-पुण्डरीकैः । लोध्रात्मगुप्ता-मधुयष्टिकाभिर् नागाह्व-मुञ्जातक-चन्दनैश् च
sitopalā-jīvaka-padma-reṇu-prapauṇḍarīkotpala-puṇḍarīkaiḥ | lodhrātmaguptā-madhuyaṣṭikābhir nāgāhva-muñjātaka-candanaiś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्टैर् घृत-क्षौद्र-युतैर् निरूहं स-सैन्धवं शीतलम् एव दद्यात् । प्रत्यागते धन्व-रसेन शालीन् क्षीरेण वाद्यात् परिषिक्त-गात्रः
piṣṭair ghṛta-kṣaudra-yutair nirūhaṃ sa-saindhavaṃ śītalam eva dadyāt | pratyāgate dhanva-rasena śālīn kṣīreṇa vādyāt pariṣikta-gātraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाहातिसार-प्रदरास्र-पित्त-हृत्-पाण्डु-रोगान् विषम-ज्वरं च । स-गुल्म-मूत्र-ग्रह-कामलादीन् सर्वामयान् पित्त-कृतान् निहन्ति
dāhātisāra-pradarāsra-pitta-hṛt-pāṇḍu-rogān viṣama-jvaraṃ ca | sa-gulma-mūtra-graha-kāmalādīn sarvāmayān pitta-kṛtān nihanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोशातकारग्वध-देवदारु-मूर्वा-श्वदंष्ट्रा-कुटजार्क-पाठाः । पक्त्वा कुलत्थान् बृहतीं च तोये रसस्य तस्य प्रसृता दश स्युः
kośātakāragvadha-devadāru-mūrvā-śvadaṃṣṭrā-kuṭajārka-pāṭhāḥ | paktvā kulatthān bṛhatīṃ ca toye rasasya tasya prasṛtā daśa syuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् सर्षपैला-मदनैः स-कुष्ठैर् अक्ष-प्रमाणैः प्रसृतैश् च युक्तान् । क्षौद्रस्य तैलस्य फलाह्वयस्य क्षारस्य तैलस्य च सार्षपस्य
tān sarṣapailā-madanaiḥ sa-kuṣṭhair akṣa-pramāṇaiḥ prasṛtaiś ca yuktān | kṣaudrasya tailasya phalāhvayasya kṣārasya tailasya ca sārṣapasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दद्यान् निरूहं कफ-रोगिताय मन्दाग्नये चाशन-विद्विषे च । वक्ष्ये मृदून् स्नेह-कृतो निरूहान् सुखोचितानां प्रसृतैः पृथक् तु
dadyān nirūhaṃ kapha-rogitāya mandāgnaye cāśana-vidviṣe ca | vakṣye mṛdūn sneha-kṛto nirūhān sukhocitānāṃ prasṛtaiḥ pṛthak tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेमान् सु-कुमाराणां निरूहान् स्नेहनान् मृदून् । कर्मणा विप्लुतानां च वक्ष्यामि प्रसृतैः पृथक्
athemān su-kumārāṇāṃ nirūhān snehanān mṛdūn | karmaṇā viplutānāṃ ca vakṣyāmi prasṛtaiḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीराद् द्वौ प्रसृतौ कार्यौ मधु-तैल-घृतात् त्रयः । खजेन मथितो वस्तिर् वात-घ्नो बल-वर्ण-कृत्
kṣīrād dvau prasṛtau kāryau madhu-taila-ghṛtāt trayaḥ | khajena mathito vastir vāta-ghno bala-varṇa-kṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकः प्रसृतस् तैल-प्रसन्ना-क्षौद्र-सर्पिषाम् । बिल्वादि-मूल-क्वाथाद् द्वौ कौलत्थाद् द्वौ स वात-जित्
ekaikaḥ prasṛtas taila-prasannā-kṣaudra-sarpiṣām | bilvādi-mūla-kvāthād dvau kaulatthād dvau sa vāta-jit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोल-निम्ब-भूतीक-रास्ना-सप्तच्छदाम्भसः । प्रसृतः पृथग् आज्याच् च वस्तिः सर्षप-कल्क-वान्
paṭola-nimba-bhūtīka-rāsnā-saptacchadāmbhasaḥ | prasṛtaḥ pṛthag ājyāc ca vastiḥ sarṣapa-kalka-vān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसृताः पृथग् आज्याच् च स पञ्च-तिक्तो ऽभिष्यन्द-कृमि-कुष्ठ-प्रमेह-हा । चत्वारस् तैल-गो-मूत्र-दधि-मण्डाम्ल-काञ्जिकात्
prasṛtāḥ pṛthag ājyāc ca sa pañca-tikto 'bhiṣyanda-kṛmi-kuṣṭha-prameha-hā | catvāras taila-go-mūtra-dadhi-maṇḍāmla-kāñjikāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसृताः सर्षपैः पिष्टैर् विट्-सङ्गानाह-भेदनः । पयस्येक्षु-स्थिरा-रास्ना-विदारी-क्षौद्र-सर्पिषाम्
prasṛtāḥ sarṣapaiḥ piṣṭair viṭ-saṅgānāha-bhedanaḥ | payasyekṣu-sthirā-rāsnā-vidārī-kṣaudra-sarpiṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
-विदारी-क्षौद्र-सर्पिषः एकैकः प्रसृतो वस्तिः कृष्णा-कल्को वृष-त्व-कृत् । सिद्ध-वस्तीन् अतो वक्ष्ये सर्व-दा यान् प्रयोजयेत्
-vidārī-kṣaudra-sarpiṣaḥ ekaikaḥ prasṛto vastiḥ kṛṣṇā-kalko vṛṣa-tva-kṛt | siddha-vastīn ato vakṣye sarva-dā yān prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्-व्यापदो बहु-फलान् बल-पुष्टि-करान् सुखान् । मधु-तैले समे कर्षः सैन्धवाद् द्वि-पिचुर् मिशिः
nir-vyāpado bahu-phalān bala-puṣṭi-karān sukhān | madhu-taile same karṣaḥ saindhavād dvi-picur miśiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एरण्ड-मूल-क्वाथेन निरूहो माधुतैलिकः । रसायनं प्रमेहार्शः-कृमि-गुल्मान्त्र-वृद्धि-नुत्
eraṇḍa-mūla-kvāthena nirūho mādhutailikaḥ | rasāyanaṃ pramehārśaḥ-kṛmi-gulmāntra-vṛddhi-nut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-यष्टीमधुकश् चैष चक्षुष्यो रक्त-पित्त-जित् । यापनो घन-कल्केन मधु-तैल-रसाज्य-वान्
sa-yaṣṭīmadhukaś caiṣa cakṣuṣyo rakta-pitta-jit | yāpano ghana-kalkena madhu-taila-rasājya-vān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पायु-जानूरु-वृषण-वस्ति-मेहन-शूल-जित् । प्रसृतांशैर् घृत-क्षौद्र-वसा-तैलैः प्रकल्पयेत्
pāyu-jānūru-vṛṣaṇa-vasti-mehana-śūla-jit | prasṛtāṃśair ghṛta-kṣaudra-vasā-tailaiḥ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यापनं सैन्धवार्धाक्ष-हपुषार्ध-पलान्वितम् । एरण्ड-मूल-निःक्वाथो मधु-तैलं स-सैन्धवम्
yāpanaṃ saindhavārdhākṣa-hapuṣārdha-palānvitam | eraṇḍa-mūla-niḥkvātho madhu-tailaṃ sa-saindhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष युक्त-रथो वस्तिः स-वचा-पिल्लली-फलः । स क्वाथो मधु-षड्ग्रन्था-शताह्वा-हिङ्गु-सैन्धवम्
eṣa yukta-ratho vastiḥ sa-vacā-pillalī-phalaḥ | sa kvātho madhu-ṣaḍgranthā-śatāhvā-hiṅgu-saindhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरदारु च रास्ना च वस्तिर् दोष-हरः शिवः । पञ्च-मूलस्य निःक्वाथस् तैलं मागधिका मधु
suradāru ca rāsnā ca vastir doṣa-haraḥ śivaḥ | pañca-mūlasya niḥkvāthas tailaṃ māgadhikā madhu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोष-हरः परः स-सैन्धवः स-मधुकः सिद्ध-वस्तिर् इति स्मृतः । द्वि-पञ्च-मूल-त्रि-फला-फल-बिल्वानि पाचयेत्
doṣa-haraḥ paraḥ sa-saindhavaḥ sa-madhukaḥ siddha-vastir iti smṛtaḥ | dvi-pañca-mūla-tri-phalā-phala-bilvāni pācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गो-मूत्रे तेन पिष्टैश् च पाठा-वत्सक-तोयदैः । स-फलैः क्षौद्र-तैलाभ्यां क्षारेण लवणेन च
go-mūtre tena piṣṭaiś ca pāṭhā-vatsaka-toyadaiḥ | sa-phalaiḥ kṣaudra-tailābhyāṃ kṣāreṇa lavaṇena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तो वस्तिः कफ-व्याधि-पाण्डु-रोग-विषूचिषु । शुक्रानिल-विबन्धेषु वस्त्य्-आटोपे च पूजितः
yukto vastiḥ kapha-vyādhi-pāṇḍu-roga-viṣūciṣu | śukrānila-vibandheṣu vasty-āṭope ca pūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुस्ता-पाठामृतैरण्ड-बला-रास्ना-पुनर्नवाः । मञ्जिष्ठारग्वधोशीर-त्रायमाणाक्ष-रोहिणीः
mustā-pāṭhāmṛtairaṇḍa-balā-rāsnā-punarnavāḥ | mañjiṣṭhāragvadhośīra-trāyamāṇākṣa-rohiṇīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कनीयः पञ्च-मूलं च पालिकं मदनाष्टकम् । जलाढके पचेत् तच् च पाद-शेषं परिस्रुतम्
kanīyaḥ pañca-mūlaṃ ca pālikaṃ madanāṣṭakam | jalāḍhake pacet tac ca pāda-śeṣaṃ parisrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीर-द्वि-प्रस्थ-संयुक्तं क्षीर-शेषं पुनः पचेत् । स-पाद-जाङ्गल-रसः स-सर्पिर्-मधु-सैन्धवः
kṣīra-dvi-prastha-saṃyuktaṃ kṣīra-śeṣaṃ punaḥ pacet | sa-pāda-jāṅgala-rasaḥ sa-sarpir-madhu-saindhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्टैर् यष्टी-मिशि-श्यामा-कलिङ्गक-रसाञ्जनैः । वस्तिः सुखोष्णो मांसाग्नि-बल-शुक्र-विवर्धनः
piṣṭair yaṣṭī-miśi-śyāmā-kaliṅgaka-rasāñjanaiḥ | vastiḥ sukhoṣṇo māṃsāgni-bala-śukra-vivardhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातासृङ्-मोह-मेहार्शो-गुल्म-विण्-मूत्र-संग्रहान् । विषम-ज्वर-वीसर्प-वर्ध्माध्मान-प्रवाहिकाः
vātāsṛṅ-moha-mehārśo-gulma-viṇ-mūtra-saṃgrahān | viṣama-jvara-vīsarpa-vardhmādhmāna-pravāhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
-गुल्म-विण्-मूत्र-संग्रहम् वङ्क्षणोरु-कटी-कुक्षि-मन्या-श्रोत्र-शिरो-रुजः । हन्याद् असृग्-दरोन्माद-शोफ-कासाश्म-कुण्डलान्
-gulma-viṇ-mūtra-saṃgraham vaṅkṣaṇoru-kaṭī-kukṣi-manyā-śrotra-śiro-rujaḥ | hanyād asṛg-daronmāda-śopha-kāsāśma-kuṇḍalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुष्यः पुत्र-दो राजा यापनानां रसायनम् । मृगाणां लघु-वद्राणां दश-मूलस्य चाम्भसा
cakṣuṣyaḥ putra-do rājā yāpanānāṃ rasāyanam | mṛgāṇāṃ laghu-vadrāṇāṃ daśa-mūlasya cāmbhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हपुषा-मिशि-गाङ्गेयी-कल्कैर् वात-हरः परम् । निरूहो ऽत्य्-अर्थ-वृष्यश् च महा-स्नेह-समन्वितः
hapuṣā-miśi-gāṅgeyī-kalkair vāta-haraḥ param | nirūho 'ty-artha-vṛṣyaś ca mahā-sneha-samanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरं पक्ष-पित्तान्त्र-पाद-विट्-तुण्ड-वर्जितम् । लघुना पञ्च-मूलेन पालिकेन समन्वितम्
mayūraṃ pakṣa-pittāntra-pāda-viṭ-tuṇḍa-varjitam | laghunā pañca-mūlena pālikena samanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्त्वा क्षीर-जले क्षीर-शेषं स-घृत-माक्षिकम् । तद् विदारी-कणा-यष्टी-शताह्वा-फल-कल्क-वत्
paktvā kṣīra-jale kṣīra-śeṣaṃ sa-ghṛta-mākṣikam | tad vidārī-kaṇā-yaṣṭī-śatāhvā-phala-kalka-vat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्तिर् ईषत्-पटु-युतः परमं बल-शुक्र-कृत् । कल्पनेयं पृथक् कार्या तित्तिरि-प्रभृतिष्व् अपि
vastir īṣat-paṭu-yutaḥ paramaṃ bala-śukra-kṛt | kalpaneyaṃ pṛthak kāryā tittiri-prabhṛtiṣv api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्किरेषु समस्तेषु प्रतुद-प्रसहेषु च । जल-चारिषु तद्-वच् च मत्स्येषु क्षीर-वर्जिता
viṣkireṣu samasteṣu pratuda-prasaheṣu ca | jala-cāriṣu tad-vac ca matsyeṣu kṣīra-varjitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोधा-नकुल-मार्जार-शल्यकोन्दुर-जं पलम् । पृथग् दश-पलं क्षीरे पञ्च-मूलं च साधयेत्
godhā-nakula-mārjāra-śalyakondura-jaṃ palam | pṛthag daśa-palaṃ kṣīre pañca-mūlaṃ ca sādhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् पयः फल-वैदेही-कल्क-द्वि-लवणान्वितम् । स-सिता-तैल-मध्व्-आज्यो वस्तिर् योज्यो रसायनम्
tat payaḥ phala-vaidehī-kalka-dvi-lavaṇānvitam | sa-sitā-taila-madhv-ājyo vastir yojyo rasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यायाम-मथितोरस्क-क्षीणेन्द्रिय-बलौजसाम् । विबद्ध-शुक्र-विण्-मूत्र-खुड-वात-विकारिणाम्
vyāyāma-mathitoraska-kṣīṇendriya-balaujasām | vibaddha-śukra-viṇ-mūtra-khuḍa-vāta-vikāriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गज-वाजि-रथ-क्षोभ-भग्न-जर्जरितात्मनाम् । पुनर्-नव-त्वं कुरुते वाजी-करणम् उत्तमम्
gaja-vāji-ratha-kṣobha-bhagna-jarjaritātmanām | punar-nava-tvaṃ kurute vājī-karaṇam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धेन पयसा भोज्यम् आत्मगुप्तोच्चटेक्षुरैः । स्नेहांश् चा-यन्त्रणान् सिद्धान् सिद्ध-द्रव्यैः प्रकल्पयेत्
siddhena payasā bhojyam ātmaguptoccaṭekṣuraiḥ | snehāṃś cā-yantraṇān siddhān siddha-dravyaiḥ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोष-घ्नाः स-परीहारा वक्ष्यन्ते स्नेह-वस्तयः । दश-मूलं बलां रास्नाम् अश्वगन्धां पुनर्नवाम्
doṣa-ghnāḥ sa-parīhārā vakṣyante sneha-vastayaḥ | daśa-mūlaṃ balāṃ rāsnām aśvagandhāṃ punarnavām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूच्यैरण्ड-भूतीक-भार्गी-वृषक-रोहिषम् । शतावरीं सहचरं काकनासां पलांशकम्
guḍūcyairaṇḍa-bhūtīka-bhārgī-vṛṣaka-rohiṣam | śatāvarīṃ sahacaraṃ kākanāsāṃ palāṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकनासां पलांशिकाम् यव-माषातसी-कोल-कुलत्थान् प्रसृतोन्मितान् । वहे विपाच्य तोयस्य द्रोण-शेषेण तेन च
kākanāsāṃ palāṃśikām yava-māṣātasī-kola-kulatthān prasṛtonmitān | vahe vipācya toyasya droṇa-śeṣeṇa tena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेत् तैलाढकं पेष्यैर् जीवनीयैः पलोन्मितैः । अनुवासनम् इत्य् एतत् सर्व-वात-विकार-नुत्
pacet tailāḍhakaṃ peṣyair jīvanīyaiḥ palonmitaiḥ | anuvāsanam ity etat sarva-vāta-vikāra-nut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनूपानां वसा तद्-वज् जीवनीयोपसाधिता । शताह्वा-चिरिबिल्वाम्लैस् तैलं सिद्धं समीरणे
ānūpānāṃ vasā tad-vaj jīvanīyopasādhitā | śatāhvā-ciribilvāmlais tailaṃ siddhaṃ samīraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैन्धवेनाग्नि-वर्णेन तप्तं चानिल-जिद् घृतम् । जीवन्तीं मदनं मेदां श्रावणीं मधुकं बलाम्
saindhavenāgni-varṇena taptaṃ cānila-jid ghṛtam | jīvantīṃ madanaṃ medāṃ śrāvaṇīṃ madhukaṃ balām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शताह्वर्षभकौ कृष्णां काकनासां शतावरीम् । स्वगुप्तां क्षीर-काकोलीं कर्कटाख्यां शठीं वचाम्
śatāhvarṣabhakau kṛṣṇāṃ kākanāsāṃ śatāvarīm | svaguptāṃ kṣīra-kākolīṃ karkaṭākhyāṃ śaṭhīṃ vacām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्ट्वा तैल-घृतं क्षीरे साधयेत् तच्-चतुर्-गुणे । बृंहणं वात-पित्त-घ्नं बल-शुक्राग्नि-वर्धनम्
piṣṭvā taila-ghṛtaṃ kṣīre sādhayet tac-catur-guṇe | bṛṃhaṇaṃ vāta-pitta-ghnaṃ bala-śukrāgni-vardhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजः-शुक्रामय-हरं पुत्रीयं चानुवासनम् । सैन्धवं मदनं कुष्ठं शताह्वा निचुलो वचा
rajaḥ-śukrāmaya-haraṃ putrīyaṃ cānuvāsanam | saindhavaṃ madanaṃ kuṣṭhaṃ śatāhvā niculo vacā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रीवेरं मधुकं भार्गी देवदारु स-कट्फलम् । नागरं पुष्करं मेदा चविका चित्रकः शठी
hrīveraṃ madhukaṃ bhārgī devadāru sa-kaṭphalam | nāgaraṃ puṣkaraṃ medā cavikā citrakaḥ śaṭhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विडङ्गातिविषे श्यामा हरेणुर् नीलिनी स्थिरा । बिल्वाजमोद-चपला दन्ती रास्ना च तैः समैः
viḍaṅgātiviṣe śyāmā hareṇur nīlinī sthirā | bilvājamoda-capalā dantī rāsnā ca taiḥ samaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चपला साध्यम् एरण्ड-तैलं वा तैलं वा कफ-रोग-नुत् । वर्ध्मोदावर्त-गुल्मार्शः-प्लीह-मेहाढ्य-मारुतान्
capalā sādhyam eraṇḍa-tailaṃ vā tailaṃ vā kapha-roga-nut | vardhmodāvarta-gulmārśaḥ-plīha-mehāḍhya-mārutān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनाहम् अश्मरीं चाशु हन्यात् तद् अनुवासनम् । साधितं पञ्च-मूलेन तैलं बिल्वादिनाथ-वा
ānāham aśmarīṃ cāśu hanyāt tad anuvāsanam | sādhitaṃ pañca-mūlena tailaṃ bilvādinātha-vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कफ-घ्नं कल्पयेत् तैलं द्रव्यैर् वा कफ-घातिभिः । फलैर् अष्ट-गुणैश् चाम्लैः सिद्धम् अन्वासनं कफे
kapha-ghnaṃ kalpayet tailaṃ dravyair vā kapha-ghātibhiḥ | phalair aṣṭa-guṇaiś cāmlaiḥ siddham anvāsanaṃ kaphe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदु-वस्ति-जडी-भूते तीक्ष्णो ऽन्यो वस्तिर् इष्यते । तीक्ष्णैर् विकर्षिते स्निग्धो मधुरः शिशिरो मृदुः
mṛdu-vasti-jaḍī-bhūte tīkṣṇo 'nyo vastir iṣyate | tīkṣṇair vikarṣite snigdho madhuraḥ śiśiro mṛduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीक्ष्ण-त्वं मूत्र-पील्व्-अग्नि-लवण-क्षार-सर्षपैः । प्राप्त-कालं विधातव्यं क्षीराज्याद्यैस् तु मार्दवम्
tīkṣṇa-tvaṃ mūtra-pīlv-agni-lavaṇa-kṣāra-sarṣapaiḥ | prāpta-kālaṃ vidhātavyaṃ kṣīrājyādyais tu mārdavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बल-काल-रोग-दोष-प्रकृतीः प्रविभज्य योजितो वस्तिः । स्वैः स्वैर् औषध-वर्गैः स्वान् स्वान् रोगान् निवर्तयति
bala-kāla-roga-doṣa-prakṛtīḥ pravibhajya yojito vastiḥ | svaiḥ svair auṣadha-vargaiḥ svān svān rogān nivartayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णार्तानां शीताञ् छीतार्तानां तथा सुखोष्णांश् च । तद्-योग्यौषध-युक्तान् वस्तीन् संतर्क्य युञ्जीत
uṣṇārtānāṃ śītāñ chītārtānāṃ tathā sukhoṣṇāṃś ca | tad-yogyauṣadha-yuktān vastīn saṃtarkya yuñjīta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्तीन् न बृंहणीयान् दद्याद् व्याधिषु विशोधनीयेषु । मेदस्विनो विशोध्या ये च नराः कुष्ठ-मेहार्ताः
vastīn na bṛṃhaṇīyān dadyād vyādhiṣu viśodhanīyeṣu | medasvino viśodhyā ye ca narāḥ kuṣṭha-mehārtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न क्षीण-क्षत-दुर्-बल-मूर्छित-कृश-शुष्क-शुद्ध-देहानाम् । दद्याद् विशोधनीयान् दोष-निबद्धायुषो ये च
na kṣīṇa-kṣata-dur-bala-mūrchita-kṛśa-śuṣka-śuddha-dehānām | dadyād viśodhanīyān doṣa-nibaddhāyuṣo ye ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.