Vagbhata: Astangahrdayasutra 85

लक्षयेज् ज्ञान-विज्ञान-वाक्-चेष्टा-बल-पौरुषम् । पुरुषे ऽ-पौरुषं यत्र तत्र भूत-ग्रहं वदेत्

lakṣayej jñāna-vijñāna-vāk-ceṣṭā-bala-pauruṣam | puruṣe '-pauruṣaṃ yatra tatra bhūta-grahaṃ vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतस्य रूप-प्रकृति-भाषा-गत्य्-आदि-चेष्टितैः । यस्यानुकारं कुरुते तेनाविष्टं तम् आदिशेत्

bhūtasya rūpa-prakṛti-bhāṣā-gaty-ādi-ceṣṭitaiḥ | yasyānukāraṃ kurute tenāviṣṭaṃ tam ādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽष्टा-दश-विधो देव-दानवादि-विभेदतः । हेतुस् तद्-अनुषक्तौ तु सद्यः पूर्व-कृतो ऽथ-वा

so 'ṣṭā-daśa-vidho deva-dānavādi-vibhedataḥ | hetus tad-anuṣaktau tu sadyaḥ pūrva-kṛto 'tha-vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्ञापराधः सु-तरां तेन कामादि-जन्मना । लुप्त-धर्म-व्रताचारः पूज्यान् अप्य् अतिवर्तते

prajñāparādhaḥ su-tarāṃ tena kāmādi-janmanā | lupta-dharma-vratācāraḥ pūjyān apy ativartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तथा भिन्न-मर्यादं पापम् आत्मोपघातिनम् । देवादयो ऽप्य् अनुघ्नन्ति ग्रहाश् छिद्र-प्रहारिणः

taṃ tathā bhinna-maryādaṃ pāpam ātmopaghātinam | devādayo 'py anughnanti grahāś chidra-prahāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छिद्रं पाप-क्रियारम्भः पाको ऽन्-इष्टस्य कर्मणः । एकस्य शून्ये ऽवस्थानं श्मशानादिषु वा निशि

chidraṃ pāpa-kriyārambhaḥ pāko 'n-iṣṭasya karmaṇaḥ | ekasya śūnye 'vasthānaṃ śmaśānādiṣu vā niśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिग्-वासस्-त्वं गुरोर् निन्दा रतेर् अ-विधि-सेवनम् । अ-शुचेर् देवतार्चादि पर-सूतक-संकरः

dig-vāsas-tvaṃ guror nindā rater a-vidhi-sevanam | a-śucer devatārcādi para-sūtaka-saṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होम-मन्त्र-बलीज्यानां वि-गुणं परिकर्म च । समासाद् दिन-चर्यादि-प्रोक्ताचार-व्यतिक्रमः

homa-mantra-balījyānāṃ vi-guṇaṃ parikarma ca | samāsād dina-caryādi-proktācāra-vyatikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृह्णन्ति शुक्ल-प्रतिपत्-त्रयो-दश्योः सुरा नरम् । शुक्ल-त्रयो-दशी-कृष्ण-द्वा-दश्योर् दानवा ग्रहाः

gṛhṇanti śukla-pratipat-trayo-daśyoḥ surā naram | śukla-trayo-daśī-kṛṣṇa-dvā-daśyor dānavā grahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वास् तु चतुर्-दश्यां द्वा-दश्यां चोरगाः पुनः । पञ्चम्यां शुक्ल-सप्तम्य्-एका-दश्योस् तु धनेश्वराः

gandharvās tu catur-daśyāṃ dvā-daśyāṃ coragāḥ punaḥ | pañcamyāṃ śukla-saptamy-ekā-daśyos tu dhaneśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लाष्ट-पञ्चमी-पौर्णमासीषु ब्रह्म-राक्षसाः । कृष्णे रक्षः-पिशाचाद्या नव-द्वा-दश-पर्वसु

śuklāṣṭa-pañcamī-paurṇamāsīṣu brahma-rākṣasāḥ | kṛṣṇe rakṣaḥ-piśācādyā nava-dvā-daśa-parvasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशामावास्ययोर् अष्ट-नवम्योः पितरो ऽपरे । गुरु-वृद्धादयः प्रायः कालं संध्यासु लक्षयेत्

daśāmāvāsyayor aṣṭa-navamyoḥ pitaro 'pare | guru-vṛddhādayaḥ prāyaḥ kālaṃ saṃdhyāsu lakṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फुल्ल-पद्मोपम-मुखं सौम्य-दृष्टिम् अ-कोपनम् । अल्प-वाक्-स्वेद-विण्-मूत्रं भोजनान्-अभिलाषिणम्

phulla-padmopama-mukhaṃ saumya-dṛṣṭim a-kopanam | alpa-vāk-sveda-viṇ-mūtraṃ bhojanān-abhilāṣiṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव-द्वि-जाति-परमं शुचिं संस्कृत-वादिनम् । मीलयन्तं चिरान् नेत्रे सुरभिं वर-दायिनम्

deva-dvi-jāti-paramaṃ śuciṃ saṃskṛta-vādinam | mīlayantaṃ cirān netre surabhiṃ vara-dāyinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्ल-माल्याम्बर-सरिच्-छैलोच्च-भवन-प्रियम् । अ-निद्रम् अ-प्रधृष्यं च विद्याद् देव-वशी-कृतम्

śukla-mālyāmbara-saric-chailocca-bhavana-priyam | a-nidram a-pradhṛṣyaṃ ca vidyād deva-vaśī-kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिह्म-दृष्टिं दुर्-आत्मानं गुरु-देव-द्वि-ज-द्विषम् । निर्-भयं मानिनं शूरं क्रोधनं व्यवसायिनम्

jihma-dṛṣṭiṃ dur-ātmānaṃ guru-deva-dvi-ja-dviṣam | nir-bhayaṃ māninaṃ śūraṃ krodhanaṃ vyavasāyinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुद्रः स्कन्दो विशाखो ऽहम् इन्द्रो ऽहम् इति वादिनम् । सुरा-मांस-रुचिं विद्याद् दैत्य-ग्रह-गृहीतकम्

rudraḥ skando viśākho 'ham indro 'ham iti vādinam | surā-māṃsa-ruciṃ vidyād daitya-graha-gṛhītakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्य-ग्रह-वशी-कृतम् स्व्-आचारं सुरभिं हृष्टं गीत-नर्तन-कारिणम् । स्नानोद्यान-रुचिं रक्त-वस्त्र-माल्यानुलेपनम्

daitya-graha-vaśī-kṛtam sv-ācāraṃ surabhiṃ hṛṣṭaṃ gīta-nartana-kāriṇam | snānodyāna-ruciṃ rakta-vastra-mālyānulepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्गार-लीलाभिरतं गन्धर्वाध्युषितं वदेत् । रक्ताक्षं क्रोधनं स्तब्ध-दृष्टिं वक्र-गतिं चलम्

śṛṅgāra-līlābhirataṃ gandharvādhyuṣitaṃ vadet | raktākṣaṃ krodhanaṃ stabdha-dṛṣṭiṃ vakra-gatiṃ calam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वसन्तम् अ-निशं जिह्वा-लोलिनं सृक्किणी-लिहम् । प्रिय-दुग्ध-गुड-स्नानम् अधो-वदन-शायिनम्

śvasantam a-niśaṃ jihvā-lolinaṃ sṛkkiṇī-liham | priya-dugdha-guḍa-snānam adho-vadana-śāyinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरगाधिष्ठितं विद्यात् त्रस्यन्तं चातप-त्रतः । विप्लुत-त्रस्त-रक्ताक्षं शुभ-गन्धं सु-तेजसम्

uragādhiṣṭhitaṃ vidyāt trasyantaṃ cātapa-trataḥ | vipluta-trasta-raktākṣaṃ śubha-gandhaṃ su-tejasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रिय-नृत्य-कथा-गीत-स्नान-माल्यानुलेपनम् । मत्स्य-मांस-रुचिं हृष्टं तुष्टं बलिनम् अ-व्यथम्

priya-nṛtya-kathā-gīta-snāna-mālyānulepanam | matsya-māṃsa-ruciṃ hṛṣṭaṃ tuṣṭaṃ balinam a-vyatham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलिताग्र-करं कस्मै किं ददामीति वादिनम् । रहस्य-भाषिणं वैद्य-द्वि-जाति-परिभाविनम्

calitāgra-karaṃ kasmai kiṃ dadāmīti vādinam | rahasya-bhāṣiṇaṃ vaidya-dvi-jāti-paribhāvinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्प-रोषं द्रुत-गतिं विद्याद् यक्ष-गृहीतकम् । हास्य-नृत्य-प्रियं रौद्र-चेष्टं छिद्र-प्रहारिणम्

alpa-roṣaṃ druta-gatiṃ vidyād yakṣa-gṛhītakam | hāsya-nṛtya-priyaṃ raudra-ceṣṭaṃ chidra-prahāriṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हास्य-नृत्य-करं रौद्र- आक्रोशिनं शीघ्र-गतिं देव-द्वि-ज-भिषग्-द्विषम् । आत्मानं काष्ठ-शस्त्राद्यैर् घ्नन्तं भोः-शब्द-वादिनम्

hāsya-nṛtya-karaṃ raudra- ākrośinaṃ śīghra-gatiṃ deva-dvi-ja-bhiṣag-dviṣam | ātmānaṃ kāṣṭha-śastrādyair ghnantaṃ bhoḥ-śabda-vādinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्र-वेद-पठं विद्याद् गृहीतं ब्रह्म-राक्षसैः । स-क्रोध-दृष्टिं भ्रू-कुटीम् उद्वहन्तं स-संभ्रमं

śāstra-veda-paṭhaṃ vidyād gṛhītaṃ brahma-rākṣasaiḥ | sa-krodha-dṛṣṭiṃ bhrū-kuṭīm udvahantaṃ sa-saṃbhramaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रहरन्तं प्रधावन्तं शब्दन्तं भैरवाननम् । अन्नाद् विनापि बलिनं नष्ट-निद्रं निशा-चरम्

praharantaṃ pradhāvantaṃ śabdantaṃ bhairavānanam | annād vināpi balinaṃ naṣṭa-nidraṃ niśā-caram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्-लज्जम् अ-शुचिं शूरं क्रूरं परुष-भाषिणम् । रोषणं रक्त-माल्य-स्त्री-रक्त-मद्यामिष-प्रियम्

nir-lajjam a-śuciṃ śūraṃ krūraṃ paruṣa-bhāṣiṇam | roṣaṇaṃ rakta-mālya-strī-rakta-madyāmiṣa-priyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा च रक्तं मांसं वालिहानं दशन-च्छदौ । हसन्तम् अन्न-काले च राक्षसाधिष्ठितं वदेत्

dṛṣṭvā ca raktaṃ māṃsaṃ vālihānaṃ daśana-cchadau | hasantam anna-kāle ca rākṣasādhiṣṭhitaṃ vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ-स्वस्थ-चित्तं नैक-त्र तिष्ठन्तं परिधाविनम् । उच्छिष्ट-नृत्य-गन्धर्व-हास-मद्यामिष-प्रियम्

a-svastha-cittaṃ naika-tra tiṣṭhantaṃ paridhāvinam | ucchiṣṭa-nṛtya-gandharva-hāsa-madyāmiṣa-priyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्भर्त्सनाद् दीन-मुखं रुदन्तम् अ-निमित्ततः । नखैर् लिखन्तम् आत्मानं रूक्ष-ध्वस्त-वपुः-स्वरम्

nirbhartsanād dīna-mukhaṃ rudantam a-nimittataḥ | nakhair likhantam ātmānaṃ rūkṣa-dhvasta-vapuḥ-svaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आवेदयन्तम् दुःखादि संबद्धा-बद्ध-भाषिणम् । नष्ट-स्मृतिं शून्य-रतिं लोलं नग्नं मलीमसम्

āvedayantam duḥkhādi saṃbaddhā-baddha-bhāṣiṇam | naṣṭa-smṛtiṃ śūnya-ratiṃ lolaṃ nagnaṃ malīmasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथ्या-चैल-परीधानं तृण-माला-विभूषणम् । आरोहन्तं च काष्ठाश्वं तथा संकर-कूटकम्

rathyā-caila-parīdhānaṃ tṛṇa-mālā-vibhūṣaṇam | ārohantaṃ ca kāṣṭhāśvaṃ tathā saṃkara-kūṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संकार-कूटकम् बह्व्-आशिनं पिशाचेन विजानीयाद् अधिष्ठितम् । प्रेताकृति-क्रिया-गन्धं भीतम् आहार-विद्विषम्

saṃkāra-kūṭakam bahv-āśinaṃ piśācena vijānīyād adhiṣṭhitam | pretākṛti-kriyā-gandhaṃ bhītam āhāra-vidviṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृण-च्छिदं च प्रेतेन गृहीतं नरम् आदिशेत् । बहु-प्रलापं कृष्णास्यं प्रविलम्बित-यायिनम्

tṛṇa-cchidaṃ ca pretena gṛhītaṃ naram ādiśet | bahu-pralāpaṃ kṛṣṇāsyaṃ pravilambita-yāyinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून-प्रलम्ब-वृषणं कूष्माण्डाधिष्ठितं वदेत् । गृहीत्वा काष्ठ-लोष्टादि भ्रमन्तं चीर-वाससम्

śūna-pralamba-vṛṣaṇaṃ kūṣmāṇḍādhiṣṭhitaṃ vadet | gṛhītvā kāṣṭha-loṣṭādi bhramantaṃ cīra-vāsasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नग्नं धावन्तम् उत्त्रस्त-दृष्टिं तृण-विभूषणम् । श्मशान-शून्यायतन-रथ्यैक-द्रुम-सेविनम्

nagnaṃ dhāvantam uttrasta-dṛṣṭiṃ tṛṇa-vibhūṣaṇam | śmaśāna-śūnyāyatana-rathyaika-druma-sevinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलान्न-मद्य-मांसेषु सततं सक्त-लोचनं । निषादाधिष्ठितं विद्याद् वदन्तं परुषाणि च

tilānna-madya-māṃseṣu satataṃ sakta-locanaṃ | niṣādādhiṣṭhitaṃ vidyād vadantaṃ paruṣāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याचन्तम् उदकं चान्नं त्रस्त-लोहित-लोचनम् । उग्र-वाक्यं च जानीयान् नरम् औकिरणार्दितम्

yācantam udakaṃ cānnaṃ trasta-lohita-locanam | ugra-vākyaṃ ca jānīyān naram aukiraṇārditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्ध-माल्य-रतिं सत्य-वादिनं परिवेपिनम् । बहु-निद्रं च जानीयाद् वेतालेन वशी-कृतम्

gandha-mālya-ratiṃ satya-vādinaṃ parivepinam | bahu-nidraṃ ca jānīyād vetālena vaśī-kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अ-प्रसन्न-दृशं दीन-वदनं शुष्क-तालुकम् । चलन्-नयन-पक्ष्माणं निद्रालुं मन्द-पावकम्

a-prasanna-dṛśaṃ dīna-vadanaṃ śuṣka-tālukam | calan-nayana-pakṣmāṇaṃ nidrāluṃ manda-pāvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपसव्य-परीधानं तिल-मांस-गुड-प्रियम् । स्खलद्-वाचं च जानीयात् पितृ-ग्रह-वशी-कृतम्

apasavya-parīdhānaṃ tila-māṃsa-guḍa-priyam | skhalad-vācaṃ ca jānīyāt pitṛ-graha-vaśī-kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरु-वृद्धर्षि-सिद्धाभिशाप-चिन्तानुरूपतः । व्याहाराहार-चेष्टाभिर् यथा-स्वं तद्-ग्रहं वदेत्

guru-vṛddharṣi-siddhābhiśāpa-cintānurūpataḥ | vyāhārāhāra-ceṣṭābhir yathā-svaṃ tad-grahaṃ vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं ग्रहं वदेत् कुमार-वृन्दानुगतं नग्नम् उद्धत-मूर्ध-जम् । अ-स्वस्थ-मनसं दैर्घ्य-कालिकं स-ग्रहं त्यजेत्

taṃ grahaṃ vadet kumāra-vṛndānugataṃ nagnam uddhata-mūrdha-jam | a-svastha-manasaṃ dairghya-kālikaṃ sa-grahaṃ tyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.