Library·Vagbhata: Astangahrdayasutra·86

Vagbhata: Astangahrdayasutra 86

भूतं जयेद् अ-हिंसेच्छं जप-होम-बलि-व्रतैः । तपः-शील-समाधान-दान-ज्ञान-दयादिभिः

bhūtaṃ jayed a-hiṃsecchaṃ japa-homa-bali-vrataiḥ | tapaḥ-śīla-samādhāna-dāna-jñāna-dayādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्गु-व्योषाल-नेपाली-लशुनार्क-जटा-जटाः । अजलोमी स-गोलोमी भूतकेशी वचा लता

hiṅgu-vyoṣāla-nepālī-laśunārka-jaṭā-jaṭāḥ | ajalomī sa-golomī bhūtakeśī vacā latā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बला कुक्कुटी सर्पगन्धाख्या तिलाः काण-विकाणिके । वज्रप्रोक्ता वयःस्था च शृङ्गी मोहनवल्ल्य् अपि

balā kukkuṭī sarpagandhākhyā tilāḥ kāṇa-vikāṇike | vajraproktā vayaḥsthā ca śṛṅgī mohanavally api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रोतो-जाञ्जन-रक्षोघ्नं रक्षो-घ्नं चान्यद् औषधम् । खराश्व-श्वाविद्-उष्ट्रर्क्ष-गोधा-नकुल-शल्यकात्

sroto-jāñjana-rakṣoghnaṃ rakṣo-ghnaṃ cānyad auṣadham | kharāśva-śvāvid-uṣṭrarkṣa-godhā-nakula-śalyakāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वीपि-मार्जार-गो-सिंह-व्याघ्र-सामुद्र-सत्-त्वतः । चर्म-पित्त-द्वि-ज-नखा वर्गे ऽस्मिन् साधयेद् घृतम्

dvīpi-mārjāra-go-siṃha-vyāghra-sāmudra-sat-tvataḥ | carma-pitta-dvi-ja-nakhā varge 'smin sādhayed ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणम् अथ-वा तैलं नवं तत् पान-नस्ययोः । अभ्यङ्गे च प्रयोक्तव्यम् एषां चूर्णं च धूपने

purāṇam atha-vā tailaṃ navaṃ tat pāna-nasyayoḥ | abhyaṅge ca prayoktavyam eṣāṃ cūrṇaṃ ca dhūpane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभिश् च गुटिकां युञ्ज्याद् अञ्जने सावपीडने । प्रलेपे कल्कम् एतेषां क्वाथं च परिषेचने

ebhiś ca guṭikāṃ yuñjyād añjane sāvapīḍane | pralepe kalkam eteṣāṃ kvāthaṃ ca pariṣecane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयोगो ऽयं ग्रहोन्मादान् सापस्माराञ् छमं नयेत् । गजाह्वा-पिप्पली-मूल-व्योषामलक-सर्षपान्

prayogo 'yaṃ grahonmādān sāpasmārāñ chamaṃ nayet | gajāhvā-pippalī-mūla-vyoṣāmalaka-sarṣapān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोधा-नकुल-मार्जार-झष-पित्त-प्रपेषितान् । नावनाभ्यङ्ग-सेकेषु विदधीत ग्रहापहान्

godhā-nakula-mārjāra-jhaṣa-pitta-prapeṣitān | nāvanābhyaṅga-sekeṣu vidadhīta grahāpahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धार्थक-वचा-हिङ्गु-प्रियङ्गु-रजनी-द्वयम् । मञ्जिष्ठा श्वेत-कटभी वरा श्वेताद्रिकर्णिका

siddhārthaka-vacā-hiṅgu-priyaṅgu-rajanī-dvayam | mañjiṣṭhā śveta-kaṭabhī varā śvetādrikarṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्बस्य पत्त्रं बीजं तु नक्तमाल-शिरीषयोः । सुराह्वं त्र्य्-ऊषणं सर्पिर् गो-मूत्रे तैश् चतुर्-गुणे

nimbasya pattraṃ bījaṃ tu naktamāla-śirīṣayoḥ | surāhvaṃ try-ūṣaṇaṃ sarpir go-mūtre taiś catur-guṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धं सिद्धार्थकं नाम पाने नस्ये च योजितम् । ग्रहान् सर्वान् निहन्त्य् आशु विशेषाद् आसुरान् ग्रहान्

siddhaṃ siddhārthakaṃ nāma pāne nasye ca yojitam | grahān sarvān nihanty āśu viśeṣād āsurān grahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्या-लक्ष्मी-विषोन्माद-ज्वरापस्मार-पाप्म च । एभिर् एवौषधैर् बस्त-वारिणा कल्पितो ऽ-गदः

kṛtyā-lakṣmī-viṣonmāda-jvarāpasmāra-pāpma ca | ebhir evauṣadhair basta-vāriṇā kalpito '-gadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पान-नस्याञ्जनालेप-स्नानोद्घर्षण-योजितः । गुणैः पूर्व-वद् उद्दिष्टो राज-द्वारे च सिद्धि-कृत्

pāna-nasyāñjanālepa-snānodgharṣaṇa-yojitaḥ | guṇaiḥ pūrva-vad uddiṣṭo rāja-dvāre ca siddhi-kṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धार्थक-व्योष-वचाश्वगन्धा निशा-द्वयं हिङ्गु-पलाण्डु-कन्दः । बीजं करञ्जात् कुसुमं शिरीषात् फलं च वल्कं च कपित्थ-वृक्षात्

siddhārthaka-vyoṣa-vacāśvagandhā niśā-dvayaṃ hiṅgu-palāṇḍu-kandaḥ | bījaṃ karañjāt kusumaṃ śirīṣāt phalaṃ ca valkaṃ ca kapittha-vṛkṣāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपित्थ-वृक्षात् स-माणिमन्थं स-नतं स-कुष्ठं श्योणाक-मूलं किणिही सिता च । बस्तस्य मूत्रेण सु-भावितं तत् पित्तेन गव्येन गुडान् विदध्यात्

kapittha-vṛkṣāt sa-māṇimanthaṃ sa-nataṃ sa-kuṣṭhaṃ śyoṇāka-mūlaṃ kiṇihī sitā ca | bastasya mūtreṇa su-bhāvitaṃ tat pittena gavyena guḍān vidadhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्ट-व्रणोन्माद-तमो-निशान्धान् उद्बन्धकान् वारि-निमग्न-देहान् । दिग्धाहतान् दर्पित-सर्प-दष्टांस् ते साधयन्त्य् अञ्जन-नस्य-लेपैः

duṣṭa-vraṇonmāda-tamo-niśāndhān udbandhakān vāri-nimagna-dehān | digdhāhatān darpita-sarpa-daṣṭāṃs te sādhayanty añjana-nasya-lepaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-ग्रहोन्माद-कुष्ठ-ज्वरांस् तन् महा-भूत-रावं स्मृतम् ग्रहा गृह्णन्ति ये येषु तेषां तेषु विशेषतः । दिनेषु बलि-होमादीन् प्रयुञ्जीत चिकित्सकः

sarva-grahonmāda-kuṣṭha-jvarāṃs tan mahā-bhūta-rāvaṃ smṛtam grahā gṛhṇanti ye yeṣu teṣāṃ teṣu viśeṣataḥ | dineṣu bali-homādīn prayuñjīta cikitsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नान-वस्त्र-वसा-मांस-मद्य-क्षीर-गुडादि च । रोचते यद् यदा येभ्यस् तत् तेषाम् आहरेत् तदा

snāna-vastra-vasā-māṃsa-madya-kṣīra-guḍādi ca | rocate yad yadā yebhyas tat teṣām āharet tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नानि गन्ध-माल्यानि बीजानि मधु-सर्पिषी । भक्ष्याश् च सर्वे सर्वेषां सामान्यो विधिर् इत्य् अयम्

ratnāni gandha-mālyāni bījāni madhu-sarpiṣī | bhakṣyāś ca sarve sarveṣāṃ sāmānyo vidhir ity ayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरर्षि-गुरु-वृद्धेभ्यः सिद्धेभ्यश् च सुरालये । दिश्य् उत्तरस्यां तत्रापि देवायोपहरेद् बलिम्

surarṣi-guru-vṛddhebhyaḥ siddhebhyaś ca surālaye | diśy uttarasyāṃ tatrāpi devāyopahared balim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमायां यथा-कालं दैत्य-भूताय चत्वरे । गन्धर्वाय गवां मार्गे स-वस्त्राभरणं बलिम्

paścimāyāṃ yathā-kālaṃ daitya-bhūtāya catvare | gandharvāya gavāṃ mārge sa-vastrābharaṇaṃ balim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृ-नाग-ग्रहे नद्यां नागेभ्यः पूर्व-दक्षिणे । यक्षाय यक्षायतने सरितोर् वा समागमे

pitṛ-nāga-grahe nadyāṃ nāgebhyaḥ pūrva-dakṣiṇe | yakṣāya yakṣāyatane saritor vā samāgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुष्-पथे राक्षसाय भीमेषु गहनेषु च । रक्षसां दक्षिणस्यां तु पूर्वस्यां ब्रह्म-रक्षसाम्

catuṣ-pathe rākṣasāya bhīmeṣu gahaneṣu ca | rakṣasāṃ dakṣiṇasyāṃ tu pūrvasyāṃ brahma-rakṣasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यालये पिशाचाय पश्चिमां दिशम् आस्थिते । शुचि-शुक्लानि माल्यानि गन्धाः क्षैरेयम् ओदनम्

śūnyālaye piśācāya paścimāṃ diśam āsthite | śuci-śuklāni mālyāni gandhāḥ kṣaireyam odanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधि च्छत्त्रं च धवलं देवानां बलिर् इष्यते । हिङ्गु-सर्षप-षड्ग्रन्था-व्योषैर् अर्ध-पलोन्मितैः

dadhi cchattraṃ ca dhavalaṃ devānāṃ balir iṣyate | hiṅgu-sarṣapa-ṣaḍgranthā-vyoṣair ardha-palonmitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्-गुणे गवां मूत्रे घृत-प्रस्थं विपाचयेत् । तत्-पान-नावनाभ्यङ्गैर् देव-ग्रह-विमोक्षणम्

catur-guṇe gavāṃ mūtre ghṛta-prasthaṃ vipācayet | tat-pāna-nāvanābhyaṅgair deva-graha-vimokṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नस्याञ्जनं वचा-हिङ्गु-लशुनं बस्त-वारिणा । दैत्ये बलिर् बहु-फलः सोशीर-कमलोत्पलः

nasyāñjanaṃ vacā-hiṅgu-laśunaṃ basta-vāriṇā | daitye balir bahu-phalaḥ sośīra-kamalotpalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागानां सुमनो-लाज-गुडापूप-गुडौदनैः । परमान्न-मधु-क्षीर-कृष्ण-मृन्-नागकेसरैः

nāgānāṃ sumano-lāja-guḍāpūpa-guḍaudanaiḥ | paramānna-madhu-kṣīra-kṛṣṇa-mṛn-nāgakesaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वचा-पद्म-पुरोशीर-रक्तोत्पल-दलैर् बलिः । श्वेतपत्त्रं च लोध्रं च तगरं नाग-सर्षपाः

vacā-padma-purośīra-raktotpala-dalair baliḥ | śvetapattraṃ ca lodhraṃ ca tagaraṃ nāga-sarṣapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतेन वारिणा पिष्टं नावनाञ्जनयोर् हितम् । यक्षाणां क्षीर-दध्य्-आज्य-मिश्रकौदन-गुग्गुलु

śītena vāriṇā piṣṭaṃ nāvanāñjanayor hitam | yakṣāṇāṃ kṣīra-dadhy-ājya-miśrakaudana-guggulu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदारूत्पलं पद्मं उशीरं वस्त्र-काञ्चनम् । हिरण्यं च बलिर् योज्यो मूत्राज्य-क्षीरम् एकतः

devadārūtpalaṃ padmaṃ uśīraṃ vastra-kāñcanam | hiraṇyaṃ ca balir yojyo mūtrājya-kṣīram ekataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धं समोन्मितं पान-नावनाभ्यञ्जने हितम् । हरीतकी हरिद्रे द्वे लशुनो मरिचं वचा

siddhaṃ samonmitaṃ pāna-nāvanābhyañjane hitam | harītakī haridre dve laśuno maricaṃ vacā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निम्ब-पत्त्रं च बस्ताम्बु-कल्कितं नावनाञ्जनम् । ब्रह्म-रक्षो-बलिः सिद्धं यवानां पूर्णम् आढकम्

nimba-pattraṃ ca bastāmbu-kalkitaṃ nāvanāñjanam | brahma-rakṣo-baliḥ siddhaṃ yavānāṃ pūrṇam āḍhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयस्य कुम्भः पललं छत्त्रं वस्त्रम् विलेपनम् । गायत्री-विंशति-पल-क्वाथे ऽर्ध-पलिकैः पचेत्

toyasya kumbhaḥ palalaṃ chattraṃ vastram vilepanam | gāyatrī-viṃśati-pala-kvāthe 'rdha-palikaiḥ pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्य्-ऊषण-त्रि-फला-हिङ्गु-षड्ग्रन्था-मिशि-सर्षपैः । स-निम्ब-पत्त्र-लशुनैः कुडवान् सप्त सर्पिषः

try-ūṣaṇa-tri-phalā-hiṅgu-ṣaḍgranthā-miśi-sarṣapaiḥ | sa-nimba-pattra-laśunaiḥ kuḍavān sapta sarpiṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गो-मूत्रे त्रि-गुणे पान-नस्याभ्यङ्गेषु तद् धितम् । रक्षसां पललं शुक्लं कुसुमं मिश्रकौदनम्

go-mūtre tri-guṇe pāna-nasyābhyaṅgeṣu tad dhitam | rakṣasāṃ palalaṃ śuklaṃ kusumaṃ miśrakaudanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुसुमं मिश्रकौदनः बलिः पक्वाम-मांसानि निष्पावा रुधिरोक्षिताः । नक्तमाल-शिरीष-त्वङ्-मूल-पुष्प-फलानि च

kusumaṃ miśrakaudanaḥ baliḥ pakvāma-māṃsāni niṣpāvā rudhirokṣitāḥ | naktamāla-śirīṣa-tvaṅ-mūla-puṣpa-phalāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-वच् च कृष्ण-पाटल्या बिल्व-मूलं कटु-त्रिकम् । हिङ्ग्व्-इन्द्रयव-सिद्धार्थ-लशुनामलकी-फलम्

tad-vac ca kṛṣṇa-pāṭalyā bilva-mūlaṃ kaṭu-trikam | hiṅgv-indrayava-siddhārtha-laśunāmalakī-phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नावनाञ्जनयोर् योज्यो बस्त-मूत्र-युतो ऽ-गदः । एभिर् एव घृतं सिद्धं गवां मूत्रे चतुर्-गुणे

nāvanāñjanayor yojyo basta-mūtra-yuto '-gadaḥ | ebhir eva ghṛtaṃ siddhaṃ gavāṃ mūtre catur-guṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षो-ग्रहान् वारयते पानाभ्यञ्जन-नावनैः । पिशाचानां बलिः सीधुः पिण्याकः पललं दधि

rakṣo-grahān vārayate pānābhyañjana-nāvanaiḥ | piśācānāṃ baliḥ sīdhuḥ piṇyākaḥ palalaṃ dadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलकं लवणं सर्पिः स-भूतौदन-यावकम् । हरिद्रा-द्वय-मञ्जिष्ठा-मिशि-सैन्धव-नागरम्

mūlakaṃ lavaṇaṃ sarpiḥ sa-bhūtaudana-yāvakam | haridrā-dvaya-mañjiṣṭhā-miśi-saindhava-nāgaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

-मिशि-सैन्धव-नागरैः हिङ्गु-प्रियङ्गु-त्रि-कटु-लशुन-त्रि-फला वचा । पाटली-श्वेत-कटभी-शिरीष-कुसुमैर् घृतम्

-miśi-saindhava-nāgaraiḥ hiṅgu-priyaṅgu-tri-kaṭu-laśuna-tri-phalā vacā | pāṭalī-śveta-kaṭabhī-śirīṣa-kusumair ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाटला-श्वेत-कटभी- गो-मूत्र-पादिकं सिद्धं पानाभ्यञ्जनयोर् हितम् । बस्ताम्बु-पिष्टैस् तैर् एव योज्यम् अञ्जन-नावनम्

pāṭalā-śveta-kaṭabhī- go-mūtra-pādikaṃ siddhaṃ pānābhyañjanayor hitam | bastāmbu-piṣṭais tair eva yojyam añjana-nāvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवर्षि-पितृ-गन्धर्वे तीक्ष्णं नस्यादि वर्जयेत् । सर्पिः-पानादि मृद्व् अस्मिन् भैषज्यम् अवचारयेत्

devarṣi-pitṛ-gandharve tīkṣṇaṃ nasyādi varjayet | sarpiḥ-pānādi mṛdv asmin bhaiṣajyam avacārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋते पिशाचात् सर्वेषु प्रतिकूलं च नाचरेत् । स-वैद्यम् आतुरं घ्नन्ति क्रुद्धास् ते हि महौजसः

ṛte piśācāt sarveṣu pratikūlaṃ ca nācaret | sa-vaidyam āturaṃ ghnanti kruddhās te hi mahaujasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरं द्वा-दश-भुजं नाथम् आर्यावलोकितम् । सर्व-व्याधि-चिकित्सां च जपन् सर्व-ग्रहान् जयेत्

īśvaraṃ dvā-daśa-bhujaṃ nātham āryāvalokitam | sarva-vyādhi-cikitsāṃ ca japan sarva-grahān jayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व-व्याधि-चिकित्सितं तथोन्मादान् अपस्मारान् अन्यं वा चित्त-विप्लवम् । महा-विद्यां च मायूरीं शुचिं तं श्रावयेत् सदा

sarva-vyādhi-cikitsitaṃ tathonmādān apasmārān anyaṃ vā citta-viplavam | mahā-vidyāṃ ca māyūrīṃ śuciṃ taṃ śrāvayet sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूतेशं पूजयेत् स्थाणुं प्रमथाख्यांश् च तद्-गणान् । जपन् सिद्धांश् च तन्-मन्त्रान् ग्रहान् सर्वान् अपोहति

bhūteśaṃ pūjayet sthāṇuṃ pramathākhyāṃś ca tad-gaṇān | japan siddhāṃś ca tan-mantrān grahān sarvān apohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच् चान्-अन्तरयोः किञ्-चिद् वक्ष्यते ऽध्याययोर् हितम् । यच् चोक्तम् इह तत् सर्वं प्रयुञ्जीत परस्-परम्

yac cān-antarayoḥ kiñ-cid vakṣyate 'dhyāyayor hitam | yac coktam iha tat sarvaṃ prayuñjīta paras-param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.