अष्टावक्र उवाच यथा-तथोपदेशेन कृतार्थः सत्त्व-बुद्धिमान् । आजीवम् अपि जिज्ञासुः परस् तत्र विमुह्यति
aṣṭāvakra uvāca yathā-tathopadeśena kṛtārthaḥ sattva-buddhimān / ājīvam api jijñāsuḥ paras tatra vimuhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षो विषय-वैरस्यं बन्धो वैषयिको रसः । एतावद् एव विज्ञानं यथेच्छसि तथा कुरु
mokṣo viṣaya-vairasyaṃ bandho vaiṣayiko rasaḥ / etāvad eva vijñānaṃ yathecchasi tathā kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाग्मि-प्राज्ञ-महोद्योगं जनं मूक-जडालसम् । करोति तत्त्व-बोधो ऽयम् अतस् त्यक्तो बुभुक्षुभिः
vāgmi-prājña-mahodyogaṃ janaṃ mūka-jaḍālasam / karoti tattva-bodho 'yam atas tyakto bubhukṣubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्वं देहो न ते देहो भोक्ता कर्ता न वा भवान् । चिद्-रूपो ऽसि सदा साक्षी निरपेक्षः सुखं चर
na tvaṃ deho na te deho bhoktā kartā na vā bhavān / cid-rūpo 'si sadā sākṣī nirapekṣaḥ sukhaṃ cara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राग-द्वेषौ मनो-धर्मौ न मनस् ते कदाचन । निर्विकल्पो ऽसि बोधात्मा निर्विकारः सुखं चर
rāga-dveṣau mano-dharmau na manas te kadācana / nirvikalpo 'si bodhātmā nirvikāraḥ sukhaṃ cara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व-भूतेषु चात्मानं सर्व-भूतानि चात्मनि । विज्ञाय निरहं-कारो निर्ममस् त्वं सुखी भव
sarva-bhūteṣu cātmānaṃ sarva-bhūtāni cātmani / vijñāya nirahaṃ-kāro nirmamas tvaṃ sukhī bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्वं स्फुरति यत्रेदं तरङ्गा इव सागरे । तत् त्वम् एव न सन्देहश् चिन्-मूर्ते विज्वरो भव
viṣvaṃ sphurati yatredaṃ taraṅgā iva sāgare / tat tvam eva na sandehaś cin-mūrte vijvaro bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रद्धत्स्व तात श्रद्धत्स्व नात्र मोहं कुरुष्व भोः । ज्ञान-स्वरूपो भगवान् आत्मा त्वं प्रकृतेः परः
śraddhatsva tāta śraddhatsva nātra mohaṃ kuruṣva bhoḥ / jñāna-svarūpo bhagavān ātmā tvaṃ prakṛteḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणैः संवेष्टितो देहस् तिष्ठत्य् आयाति याति च । आत्मा न गन्ता नागन्ता किम् एनम् अनुशोचसि
guṇaiḥ saṃveṣṭito dehas tiṣṭhaty āyāti yāti ca / ātmā na gantā nāgantā kim enam anuśocasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहस् तिष्ठतु कल्पान्तं गच्छत्व् अद्यैव वा पुनः । क्व वृद्धिः क्व च वा हानिस् तव चिन्-मात्र-रूपिणः
dehas tiṣṭhatu kalpāntaṃ gacchatv adyaiva vā punaḥ / kva vṛddhiḥ kva ca vā hānis tava cin-mātra-rūpiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वय्य् अनन्त-महाम्भोधौ विश्व-वीचिः स्व-भावतः । उदेतु वास्तम् आयातु न ते वृद्धिर् न वा क्षतिः
tvayy ananta-mahāmbhodhau viśva-vīciḥ sva-bhāvataḥ / udetu vāstam āyātu na te vṛddhir na vā kṣatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तात चिन्-मात्र-रूपो ऽसि न ते भिन्नम् इदं जगत् । अतः कस्य कथं कुत्र हेयोपादेय-कल्पना
tāta cin-mātra-rūpo 'si na te bhinnam idaṃ jagat / ataḥ kasya kathaṃ kutra heyopādeya-kalpanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्मिन्न् अव्यये शान्ते चिद्-आकाशे ऽमले त्वयि । कुतो जन्म कुतः कर्म कुतो ऽहंकार एव च
ekasminn avyaye śānte cid-ākāśe 'male tvayi / kuto janma kutaḥ karma kuto 'haṃkāra eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् त्वं पश्यसि तत्रैकस् त्वम् एव प्रतिभाससे । किं पृथक् भासते स्वर्णात् कटकाङ्गद-नूपुरम्
yat tvaṃ paśyasi tatraikas tvam eva pratibhāsase / kiṃ pṛthak bhāsate svarṇāt kaṭakāṅgada-nūpuram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं सो ऽहम् अयम् नाहं विभागम् इति सन्त्यज । सर्वम् आत्मेति निश्चित्य निःसङ्कल्पः सुखी भव
ayaṃ so 'ham ayam nāhaṃ vibhāgam iti santyaja / sarvam ātmeti niścitya niḥsaṅkalpaḥ sukhī bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवैवाज्ञानतो विश्वं त्वम् एकः परम्-आर्थतः । त्वत्तो ऽन्यो नास्ति संसारी नासंसारी च कश्चन
tavaivājñānato viśvaṃ tvam ekaḥ param-ārthataḥ / tvatto 'nyo nāsti saṃsārī nāsaṃsārī ca kaścana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रान्ति-मात्रम् इदं विश्वं न किंचिद् इति निश्चयी । निर्वासनः स्फूर्ति-मात्रो न किंचिद् इव शाम्यति
bhrānti-mātram idaṃ viśvaṃ na kiṃcid iti niścayī / nirvāsanaḥ sphūrti-mātro na kiṃcid iva śāmyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक एव भवाम्भोधाव् आसीद् अस्ति भविष्यति । न ते बन्धो ऽस्ति मोक्षो वा कृत-कृत्यः सुखं चर
eka eva bhavāmbhodhāv āsīd asti bhaviṣyati / na te bandho 'sti mokṣo vā kṛta-kṛtyaḥ sukhaṃ cara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा सङ्कल्प-विकल्पाभ्यां चित्तं क्षोभय चिन्-मय । उपशाम्य सुखं तिष्ठ स्वात्मन्य् आनन्द-विग्रहे
mā saṅkalpa-vikalpābhyāṃ cittaṃ kṣobhaya cin-maya / upaśāmya sukhaṃ tiṣṭha svātmany ānanda-vigrahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यजैव ध्यानं सर्वत्र मा किंचिद् धृदि धारय । आत्मा त्वं मुक्त एवासि किं विमृश्य करिष्यसि
tyajaiva dhyānaṃ sarvatra mā kiṃcid dhṛdi dhāraya / ātmā tvaṃ mukta evāsi kiṃ vimṛśya kariṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.