अष्टावक्र उवाच अविनाशिनम् आत्मानम् एकं विज्ञाय तत्त्वतः । तवात्म-ज्ञस्य धीरस्य कथम् अर्थार्जने रतिः
aṣṭāvakra uvāca avināśinam ātmānam ekaṃ vijñāya tattvataḥ / tavātma-jñasya dhīrasya katham arthārjane ratiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्माज्ञानाद् अहो प्रीतिर् विषय-भ्रम-गोचरे । शुक्तेर् अज्ञानतो लोभो यथा रजत-विभ्रमे
ātmājñānād aho prītir viṣaya-bhrama-gocare / śukter ajñānato lobho yathā rajata-vibhrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वं स्फुरति यत्रेदं तरङ्गा इव सागरे । सो ऽहम् अस्मीति विज्ञाय, किं दीन इव धावसि
viśvaṃ sphurati yatredaṃ taraṅgā iva sāgare / so 'ham asmīti vijñāya, kiṃ dīna iva dhāvasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वापि शुद्ध-चैतन्यम् आत्मानम् अतिसुन्दरम् । उपस्थेत्यन्त-संसक्तो मालिन्यम् अधिगच्छति
śrutvāpi śuddha-caitanyam ātmānam atisundaram / upasthetyanta-saṃsakto mālinyam adhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्व-भूतेषु चात्मानं सर्व-भूतानि चात्मनि । मुनेर् जानत आश्चर्यं ममत्वम् अनुवर्तते
sarva-bhūteṣu cātmānaṃ sarva-bhūtāni cātmani / muner jānata āścaryaṃ mamatvam anuvartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्थितः परमाद्वैतं मोक्षार्थे ऽपि व्यवस्थितः । आश्चर्यं काम-वशगो विकलः केलि-शिक्षया
āsthitaḥ paramādvaitaṃ mokṣārthe 'pi vyavasthitaḥ / āścaryaṃ kāma-vaśago vikalaḥ keli-śikṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्भूतं ज्ञान-दुर्मित्रम् अवधार्यातिदुर्बलः । आश्चर्यं कामम् आकाङ्क्षेत् कालम् अन्तम् अनुश्रितः
udbhūtaṃ jñāna-durmitram avadhāryātidurbalaḥ / āścaryaṃ kāmam ākāṅkṣet kālam antam anuśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहामुत्र विरक्तस्य नित्यानित्य-विवेकिनः । आश्चर्यं मोक्ष-कामस्य मोक्षाद् एव विभीषिका
ihāmutra viraktasya nityānitya-vivekinaḥ / āścaryaṃ mokṣa-kāmasya mokṣād eva vibhīṣikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धीरस् तु भोज्यमानो ऽपि पीड्यमानो ऽपि सर्वदा । आत्मानं केवलं पश्यन् न तुष्यति न कुप्यति
dhīras tu bhojyamāno 'pi pīḍyamāno 'pi sarvadā / ātmānaṃ kevalaṃ paśyan na tuṣyati na kupyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेष्टमानं शरीरं स्वं पश्यत्य् अन्य-शरीरवत् । संस्तवे चापि निन्दायां कथं क्षुभ्येत् महाशयः
ceṣṭamānaṃ śarīraṃ svaṃ paśyaty anya-śarīravat / saṃstave cāpi nindāyāṃ kathaṃ kṣubhyet mahāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माया-मात्रम् इदं विश्वं पश्यन् विगत-कौतुकः । अपि सन्निहिते मृत्यौ कथं त्रस्यति धीरधीः
māyā-mātram idaṃ viśvaṃ paśyan vigata-kautukaḥ / api sannihite mṛtyau kathaṃ trasyati dhīradhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःस्पृहं मानसं यस्य नैराश्ये ऽपि महात्मनः । तस्यात्म-ज्ञान-तृप्तस्य तुलना केन जायते
niḥspṛhaṃ mānasaṃ yasya nairāśye 'pi mahātmanaḥ / tasyātma-jñāna-tṛptasya tulanā kena jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावाद् एव जानानो दृश्यम् एतन् न किंचन । इदं ग्राह्यम् इदं त्याज्यं स किं पश्यति धीरधीः
svabhāvād eva jānāno dṛśyam etan na kiṃcana / idaṃ grāhyam idaṃ tyājyaṃ sa kiṃ paśyati dhīradhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तस्-त्यक्त-कषायस्य निर्द्वन्द्वस्य निराशिषः । यद्-ऋच्छय्-आगतो भोगो न दुःखाय न तुष्टये
antas-tyakta-kaṣāyasya nirdvandvasya nirāśiṣaḥ / yad-ṛcchay-āgato bhogo na duḥkhāya na tuṣṭaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.