Library·Brhaspatismrti·1·1.18

Brhaspatismrti 1.18

समासेन^उदितस् तु एष समयआचारनिश्चयः । क्रयविक्रयसञ्जातस् विवादः (श्रूयताम् अयम् ॥

samāsena^uditas tu eṣa samaya.ācāra.niścayaḥ / kraya.vikraya.sañjātas vivādaḥ (śrūyatām ayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्गमं स्थावरं च^एव द्रव्ये द्वे समुदाहृते । क्रयकाले पण्यशब्द उभयोर् अपि च स्मृतः ॥

jaṅgamaṃ sthāvaraṃ ca^eva dravye dve samudāhṛte / kraya.kāle paṇya.śabda ubhayor api ca smṛtaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा सदोषं यः पण्यं विक्रीणअत्यविचक्षणः । तद् एव द्विगुणं दाप्यस् तत्समं विनयं तथा ॥

jñātvā sadoṣaṃ yaḥ paṇyaṃ vikrīṇa.atyavicakṣaṇaḥ / tad eva dvi.guṇaṃ dāpyas tat.samaṃ vinayaṃ tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्तौन्मत्तेन विक्रीयं हीनम् ऊल्यं भयेन वा । अस्वतन्त्रेण मूढेन त्याज्यं तस्य पुनर् (भवेत् ॥

matta.unmattena vikrīyaṃ hīnam ūlyaṃ bhayena vā / asvatantreṇa mūḍhena tyājyaṃ tasya punar (bhavet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्^अन्यहस्ते तु विक्रीय अन्यस्मै तत् (प्रयच्छति । सस्^अपि तद् द्विगुणं दाप्यस् विनयं तावत् एव तु ॥

yas^anya.haste tu vikrīya anyasmai tat (prayacchati / sas^api tad dvi.guṇaṃ dāpyas vinayaṃ tāvat eva tu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशएकपञ्चसप्तअहमासत्रिअहअर्धमासिकम् ।[=य्ष्।२।१७७अ] बीजअयस्वाह्यरत्नस्त्रीदोह्यपुंसां परीक्षणम् ॥[=य्ष्।२।१७७ब्]

daśa.eka.pañca.sapta.aha.māsa.tri.aha.ardha.māsikam /[=Yṣ.2.177a] bīja.ayas.vāhya.ratna.strī.dohya.puṃsāṃ parīkṣaṇam //[=Yṣ.2.177b]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतस्^अर्वाक् पण्यदोषस् तु यदि (सञ्जायते क्वचित् । विक्रेतुः प्रतिदेयं तत् क्रेता मूल्यम् (अवाप्नुयात् ॥

atas^arvāk paṇya.doṣas tu yadi (sañjāyate kvacit / vikretuḥ pratideyaṃ tat kretā mūlyam (avāpnuyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविज्ञातं तु यत् क्रीतं दुष्टं पश्चात् विभावितम् । क्रीतं तत् स्वामिने देयं पण्यं काले^अन्यथा न तु ॥

avijñātaṃ tu yat krītaṃ duṣṭaṃ paścāt vibhāvitam / krītaṃ tat svāmine deyaṃ paṇyaṃ kāle^anyathā na tu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीक्षेत स्वयं पण्यम् अन्येषां च (प्रदर्शयेत् । परीक्सितं बहुमतं गृहीत्वा न पुनस् (त्यजेत् ॥

parīkṣeta svayaṃ paṇyam anyeṣāṃ ca (pradarśayet / parīksitaṃ bahu.mataṃ gṛhītvā na punas (tyajet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वरूप्यहिरण्यानां धान्यलोहअजवाससाम् । चर्मकाष्ठविकाराणाम् एकअहं (स्यात् परीक्षणम् ॥

aśva.rūpya.hiraṇyānāṃ dhānya.loha.aja.vāsasām / carma.kāṣṭha.vikārāṇām eka.ahaṃ (syāt parīkṣaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्णीभाश्वअश्वतरिणाम् आगमैर् मूल्यकल्पना । नृपआज्ञया^आपणस्थानां गोभूम्योर् उभयैच्छया ॥

marṇī.bhāśva.aśva.tariṇām āgamair mūlya.kalpanā / nṛpa.ājñayā^āpaṇa.sthānāṃ go.bhūmyor ubhaya.icchayā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संविभागे विनिमये क्षेत्रयोर् उभयोर् अपि । अनुस्मृतिकृता ताभ्यां कार्यसिद्धिर् (भविष्यति ॥

saṃvibhāge vinimaye kṣetrayor ubhayor api / anusmṛti.kṛtā tābhyāṃ kārya.siddhir (bhaviṣyati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रष्टव्याः सन्निधिस्थाश् चेत् क्रेत्रा ज्ञातिआदयः स्मृताः । अन्यथा चेत् कृतं कर्म ज्ञातिइच्छां (दर्शयेत् ततः ॥

praṣṭavyāḥ sannidhi.sthāś cet kretrā jñāti.ādayaḥ smṛtāḥ / anyathā cet kṛtaṃ karma jñāti.icchāṃ (darśayet tataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातिआदिप्रत्ययेन^एव स्थावरक्रय (इष्यते । अन्यथा चेत् क्रयस् यः (स्यात् अन्यग्रामे त्रिपक्षकम् ॥

jñāti.ādi.pratyayena^eva sthāvara.kraya (iṣyate / anyathā cet krayas yaḥ (syāt anya.grāme tri.pakṣakam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौदराश् च सपिण्डाश् च सौदकाश् च सगोत्रिणः । सामन्ता धनिका ग्राह्याः सप्ता^एते योनयस् मताः ॥

sa.udarāś ca sa.piṇḍāś ca sa.udakāś ca sa.gotriṇaḥ / sāmantā dhanikā grāhyāḥ saptā^ete yonayas matāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूल्यं दत्वा^अधिकं न्यूनं मूल्यस्य^अनुचितं स्मृतम् । क्रयसिद्धेस् तु न^एव (स्यात् वत्सराणां शतैर् अपि ॥

mūlyaṃ datvā^adhikaṃ nyūnaṃ mūlyasya^anucitaṃ smṛtam / kraya.siddhes tu na^eva (syāt vatsarāṇāṃ śatair api //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विक्रयेषु च सर्वेषु कूपवृक्षआदि (लेखयेत् । जलमार्गआदि यत् किञ्चित् अन्यैश् च^एव बृहस्पतिः ॥

vikrayeṣu ca sarveṣu kūpa.vṛkṣa.ādi (lekhayet / jala.mārga.ādi yat kiñcit anyaiś ca^eva bṛhaspatiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रआदिउपेतं परिपक्वसस्यं वृक्षं फलं वा^अपि उपभोगयोग्यम् । कूपं तडाकं गृहम् उन्नतं च क्रेत्रे च विक्रेतुर् इदं (वदन्ति ॥

kṣetra.ādi.upetaṃ paripakva.sasyaṃ vṛkṣaṃ phalaṃ vā^api upabhoga.yogyam / kūpaṃ taḍākaṃ gṛham unnataṃ ca kretre ca vikretur idaṃ (vadanti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्तमूढअनभिज्ञआर्तमूढैर् विनिमयः कृतः । यत् च^अनुचितमूल्यं (स्यात् तत् सर्वं (विनिवर्तयेत् ॥

matta.mūḍha.anabhijña.ārta.mūḍhair vinimayaḥ kṛtaḥ / yat ca^anucita.mūlyaṃ (syāt tat sarvaṃ (vinivartayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातिसामन्तधनिकाः क्रये ग्रामात् बहिर् गताः । न^अर्हन्ति ते प्रतिक्रोष्टुं क्रान्तं पक्षत्रये क्रमात् ॥

jñāti.sāmanta.dhanikāḥ kraye grāmāt bahir gatāḥ / na^arhanti te pratikroṣṭuṃ krāntaṃ pakṣa.traye kramāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिपक्षात् अथ वा मासात् त्रितयात् तु तद् (आप्नुयात् ॥

tri.pakṣāt atha vā māsāt tritayāt tu tad (āpnuyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.