Library·Brhaspatismrti·1·1.21

Brhaspatismrti 1.21

हस्तपाषाणलगुडैर् भस्मकर्दमपांसुभिः । आयुधैस् च प्रहरणैर् दण्डपारुष्यम् (उच्यते ॥

hasta.pāṣāṇa.laguḍair bhasma.kardama.pāṃsubhiḥ / āyudhais ca praharaṇair daṇḍa.pāruṣyam (ucyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्पारुष्ये कृते यस्य यथा दण्डस् (विधीयते । तस्य^एव द्विगुणं दण्डं (कारयेत् मरणात् ऋते ॥

vāk.pāruṣye kṛte yasya yathā daṇḍas (vidhīyate / tasya^eva dvi.guṇaṃ daṇḍaṃ (kārayet maraṇāt ṛte //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयोः प्रहरतोर् दण्डः समयोस् तु समः स्मृतः । आरम्भकस्^अनुबन्धी च दाप्यः (स्यात् अधिकं दमम् ॥

dvayoḥ praharator daṇḍaḥ samayos tu samaḥ smṛtaḥ / ārambhakas^anubandhī ca dāpyaḥ (syāt adhikaṃ damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वआक्रुष्टः समाक्रोशंस् ताडितः प्रतिताडयन् । हत्वा^आततायिनं च^एव न^अपराधी (भवेत् नरः ॥

pūrva.ākruṣṭaḥ samākrośaṃs tāḍitaḥ pratitāḍayan / hatvā^ātatāyinaṃ ca^eva na^aparādhī (bhavet naraḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्पारुष्यआदिना नीचस् यः सन्तम् (अभिलङ्घयेत् । स एव ताडयंस् तस्य न^अन्वेष्टव्यस् महीभुजा ॥

vāk.pāruṣya.ādinā nīcas yaḥ santam (abhilaṅghayet / sa eva tāḍayaṃs tasya na^anveṣṭavyas mahī.bhujā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भस्मआदीनां प्रक्षिपणं ताडनं च करआदिना । प्रथमं दण्डपारुष्यं दमः कार्यस्^अत्र माषिकः ॥

bhasma.ādīnāṃ prakṣipaṇaṃ tāḍanaṃ ca kara.ādinā / prathamaṃ daṇḍa.pāruṣyaṃ damaḥ kāryas^atra māṣikaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष दण्डः समेषु^उक्तः परस्त्रीषु अधिकेषु च । द्विगुणस् त्रिगुणस् ज्ञेयः प्राधान्यअपेक्षया बुद्धैः ॥

eṣa daṇḍaḥ sameṣu^uktaḥ para.strīṣu adhikeṣu ca / dvi.guṇas tri.guṇas jñeyaḥ prādhānya.apekṣayā buddhaiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(उद्यते^अश्मशिलाकाष्ठे कर्तव्यः प्रथमस् दमः । परस्परं हस्तपादे दशविंशतिकस् तथा ॥

(udyate^aśma.śilā.kāṣṭhe kartavyaḥ prathamas damaḥ / parasparaṃ hasta.pāde daśaviṃśatikas tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमः शस्त्रसन्धाने संयोज्यः क्षुब्धयोर् द्वयोः । कार्यः कृतअनुरूपस् तु लग्ने घाते दमस् बुधैः ॥

madhyamaḥ śastra.sandhāne saṃyojyaḥ kṣubdhayor dvayoḥ / kāryaḥ kṛta.anurūpas tu lagne ghāte damas budhaiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टकोपलकाष्ठैस् च ताडने तु द्विमाषिकः । द्विगुणः शोणितौद्भेदे दण्डः कार्यस् मनीषिभिः ॥

iṣṭa.kopala.kāṣṭhais ca tāḍane tu dvi.māṣikaḥ / dvi.guṇaḥ śoṇita.udbhede daṇḍaḥ kāryas manīṣibhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वग्भेदे प्रथमस् दण्डस् मांसभेदे तु मध्यमः । उत्तमस् तु अस्थिभेदे (स्यात् धातेन तु प्रमापणम् ॥

tvag.bhede prathamas daṇḍas māṃsa.bhede tu madhyamaḥ / uttamas tu asthi.bhede (syāt dhātena tu pramāpaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णनासाकरच्छेदे दन्तभङ्गे^अस्थिभेदने । कर्तव्यस् मध्यमस् दण्डस् द्विगुणः पतितेषु तु ॥

karṇa.nāsā.kara.cchede danta.bhaṅge^asthi.bhedane / kartavyas madhyamas daṇḍas dvi.guṇaḥ patiteṣu tu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णओष्ठघ्राणपादअक्षिजिह्वाशिश्नकरस्य च । छेदने च^उत्तमस् दण्डस् भेदने मध्यमस् गुरुः ॥

karṇa.oṣṭha.ghrāṇa.pāda.akṣi.jihvā.śiśna.karasya ca / chedane ca^uttamas daṇḍas bhedane madhyamas guruḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दण्डस् तु अभिहिताया^एव दण्डपारुष्यकल्पितः । हृते तद् द्विगुणं च^अन्यद्राजदण्डस् ततस्^अधिकः ॥

daṇḍas tu abhihitāyā^eva daṇḍa.pāruṣya.kalpitaḥ / hṛte tad dvi.guṇaṃ ca^anyad.rāja.daṇḍas tatas^adhikaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गअवभेदने च^एव पीडने छेदने तथा । समुत्थानव्ययं दाप्यः कलहअपहृतं च यत् ॥

aṅga.avabhedane ca^eva pīḍane chedane tathā / samutthāna.vyayaṃ dāpyaḥ kalaha.apahṛtaṃ ca yat //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविक्ते ताडितस् यस् तु हतस् (दृश्येत वा (भवेत् । हन्ता तद् अनुमानेन विज्ञेयः शपथेन वा ॥

vivikte tāḍitas yas tu hatas (dṛśyeta vā (bhavet / hantā tad anumānena vijñeyaḥ śapathena vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्वेश्मनि अरण्ये वा निशायां यत्र ताडितः । शोणितं तत्र (दृश्येत न (पृच्छेत् तत्र साक्षिणः ॥

antar.veśmani araṇye vā niśāyāṃ yatra tāḍitaḥ / śoṇitaṃ tatra (dṛśyeta na (pṛcchet tatra sākṣiṇaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चित् कृत्वा^आत्मनस् चिह्नं द्वेषात् परम् (अभिद्रवेत् । हेतुअर्थम् अतिसामर्थ्यैस् तत्र युक्तं परीक्षणम् ॥

kaścit kṛtvā^ātmanas cihnaṃ dveṣāt param (abhidravet / hetu.artham atisāmarthyais tatra yuktaṃ parīkṣaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आक्रुष्टस् तु समाक्रोशंस् ताडितः प्रतिताडयन् । हत्वा^अपराधिनं च^एव न^अपराधी (भवेत् नरः ॥

ākruṣṭas tu samākrośaṃs tāḍitaḥ pratitāḍayan / hatvā^aparādhinaṃ ca^eva na^aparādhī (bhavet naraḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातिलोम्यास् तथा च^अन्त्याः पुरुषाणां मलाः स्मृताः । ब्राह्मणअतिक्रमे वध्या न दातव्या धनं क्वचित् ॥

prātilomyās tathā ca^antyāḥ puruṣāṇāṃ malāḥ smṛtāḥ / brāhmaṇa.atikrame vadhyā na dātavyā dhanaṃ kvacit //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रान्तान् क्षुधाआर्तान् तृषितान् अकाले (वाहयेत् तु यः । स गोघ्नस् निष्कृतिं कार्यस् दाप्यस् वा^अपि अथवा दमम् ॥

śrāntān kṣudhā.ārtān tṛṣitān akāle (vāhayet tu yaḥ / sa go.ghnas niṣkṛtiṃ kāryas dāpyas vā^api athavā damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुत्थानव्ययं दाप्यः कलहाय कृतं च यत् । येन^अङ्गेन द्विजातीनां शूद्रः (प्रहरते रुषा । छेत्तव्यं तद् (भवेत् तस्य मनुना समुदाहृतम् ॥

samutthāna.vyayaṃ dāpyaḥ kalahāya kṛtaṃ ca yat / yena^aṅgena dvi.jātīnāṃ śūdraḥ (praharate ruṣā / chettavyaṃ tad (bhavet tasya manunā samud.āhṛtam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.