Library·Brhaspatismrti·1·1.22

Brhaspatismrti 1.22

प्रकाशास् च^अप्रकाशास् च तस्करा द्विविधा स्मृताः । प्रज्ञासामर्थ्यम् आयाभिः प्रभिन्नास् ते सहस्रधा ॥

prakāśās ca^aprakāśās ca taskarā dvi.vidhā smṛtāḥ / prajñā.sāmarthyam āyābhiḥ prabhinnās te sahasradhā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैगमा वैद्यकितवाः सभ्यौत्कोचकवञ्चकाः । दैवौत्पातविदस् भद्राः शिल्पज्ञाः प्रतिरूपकाः ॥

naigamā vaidya.kitavāḥ sabhya.utkocaka.vañcakāḥ / daiva.utpāta.vidas bhadrāḥ śilpa.jñāḥ pratirūpakāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्रियाकारिणश् च^एव मध्यस्थाः कूटसाक्षिणः । प्रकाशतस्करा हि एते तथा कुहकजीविनः ॥

akriyā.kāriṇaś ca^eva madhya.sthāḥ kūṭa.sākṣiṇaḥ / prakāśa.taskarā hi ete tathā kuhaka.jīvinaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्धिच्छिदः पान्थमुषस् द्विचतुष्पदहारिणः । उत्क्षेपकाः सस्यहराः ज्ञेयाः प्रच्छन्नतस्कराः ॥

sandhi.cchidaḥ pāntha.muṣas dvi.catuṣ.pada.hāriṇaḥ / utkṣepakāḥ sasya.harāḥ jñeyāḥ pracchanna.taskarāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसर्गचिह्नरूपैस् च विज्ञाता राजपूरुषैः । प्रदाप्य^अपहृतं दण्ड्या दमैस् शास्त्रप्रचोदितैः ॥

saṃsarga.cihna.rūpais ca vijñātā rāja.pūruṣaiḥ / pradāpya^apahṛtaṃ daṇḍyā damais śāstra.pracoditaiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्क्षेपकस् तु सन्दंशैर् भेत्तव्यस् राजपूरुषैः । धान्यहर्ता दशगुणं दाप्यः (स्यात् द्विगुणं दमम् ॥

utkṣepakas tu sandaṃśair bhettavyas rāja.pūruṣaiḥ / dhānya.hartā daśa.guṇaṃ dāpyaḥ (syāt dvi.guṇaṃ damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन् यत्र निधनं प्रापिते दुष्टचारिणि । बहूनां (भवति क्षेमः तस्य पुण्यप्रदस् वधः ॥

ekasmin yatra nidhanaṃ prāpite duṣṭa.cāriṇi / bahūnāṃ (bhavati kṣemaḥ tasya puṇya.pradas vadhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा पान्थम् उषस् वृक्षे गले बध्वा^(अवलम्बयेत् ॥

tathā pāntham uṣas vṛkṣe gale badhvā^(avalambayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुलीग्रन्थिभेदस्य (छेदयेत् प्रथमे ग्रहे । द्वितीये हस्तचरणौ तृतीये वधम् (अर्हति ॥

aṅgulī.granthi.bhedasya (chedayet prathame grahe / dvitīye hasta.caraṇau tṛtīye vadham (arhati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञातओषधिमन्त्रस् तु यश् च व्याधेर् अतत्ववित् । रोगिभ्यस्^अर्थं (समादत्ते स दण्ड्यस् चोरवद् भिषक् ॥

ajñāta.oṣadhi.mantras tu yaś ca vyādher atatvavit / rogibhyas^arthaṃ (samādatte sa daṇḍyas coravad bhiṣak //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्लहः प्रकाशः कर्तव्यस् निर्वास्याः कूटदेविनः ॥

glahaḥ prakāśaḥ kartavyas nirvāsyāḥ kūṭa.devinaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूटअक्षदेविनः क्षुद्रा राजभार्यआहरास् च ये । गणका वञ्चकास् च^एव दण्ड्यास् ते कितवा स्मृताः ॥

kūṭa.akṣa.devinaḥ kṣudrā rāja.bhārya.āharās ca ye / gaṇakā vañcakās ca^eva daṇḍyās te kitavā smṛtāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रच्छन्नदोषव्यामिश्रं पुनः संस्कृतविक्रयी । पण्ये तद् द्विगुणं दाप्यस् वणिग्दण्डं च तत्समम् ॥

pracchanna.doṣa.vyāmiśraṃ punaḥ saṃskṛta.vikrayī / paṇye tad dvi.guṇaṃ dāpyas vaṇig.daṇḍaṃ ca tat.samam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यायवादिनः सभ्यास् तथा^एव^उत्कोचजीविनः । विश्वस्तवञ्चकास् च^एव निर्वास्याः सर्व एव ते ॥

anyāya.vādinaḥ sabhyās tathā^eva^utkoca.jīvinaḥ / viśvasta.vañcakās ca^eva nirvāsyāḥ sarva eva te //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिर् ज्ञानं तथा^उत्पातम् अविदित्वा तु ये नृणाम् । (श्रावयन्ति अर्थलोभेन विनेयास् ते प्रयत्नतः ॥

jyotir jñānaṃ tathā^utpātam aviditvā tu ye nṛṇām / (śrāvayanti artha.lobhena vineyās te prayatnataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दण्डअजिनआदिभिर् युक्तम् आत्मानं (दर्शयन्ति ये । हिंसन्तस् च्छद्मना नृऋणां वध्यास् ते राजपूरुषैः ॥

daṇḍa.ajina.ādibhir yuktam ātmānaṃ (darśayanti ye / hiṃsantas cchadmanā nṛṛṇāṃ vadhyās te rāja.pūruṣaiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पमूल्यं तु संस्कृत्य (नयन्ति बहुमूल्यताम् । स्त्रीबालकान् (वञ्चयन्ति दण्ड्यास् ते^अर्थअनुरूपतः ॥

alpa.mūlyaṃ tu saṃskṛtya (nayanti bahu.mūlyatām / strī.bālakān (vañcayanti daṇḍyās te^artha.anurūpataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेममुक्ताप्रबालआद्यं कृत्रिमं (कुर्वते तु ये । क्रेत्रे मूल्यं प्रदाप्यास् ते राज्ञा तद् द्विगुणं दमम् ॥

hema.muktā.prabāla.ādyaṃ kṛtrimaṃ (kurvate tu ye / kretre mūlyaṃ pradāpyās te rājñā tad dvi.guṇaṃ damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यस्था (वञ्चयन्ति एकं स्नेहलोभआदिना यदा । साक्षिणस् च^अन्यथा (ब्रूयुस् दाप्यास् ते द्विगुणं दमम् ॥

madhya.sthā (vañcayanti ekaṃ sneha.lobha.ādinā yadā / sākṣiṇas ca^anyathā (brūyus dāpyās te dvi.guṇaṃ damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रओषधिबलात् किञ्चित् सम्भ्रान्तिं (दर्शयन्ति ये । मूलकर्म च (कुर्वन्ति निर्वास्यास् ते महीभुजा ॥

mantra.oṣadhi.balāt kiñcit sambhrāntiṃ (darśayanti ye / mūla.karma ca (kurvanti nirvāsyās te mahī.bhujā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्धिच्छेदस् हृतं त्याज्याः शूलम् (आरोपयेत् ततः । तथा पान्थम् उषस् वृक्षे गले बद्ध्वा^(अवलम्बयेत् ॥

sandhi.cchedas hṛtaṃ tyājyāḥ śūlam (āropayet tataḥ / tathā pāntham uṣas vṛkṣe gale baddhvā^(avalambayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुष्यहारिणस् राज्ञा दग्धव्यास् ते कटाग्निना । गोहर्तुस् नासिकां (छिन्द्यात् बध्वा वा^अम्भसि (मज्जयेत् ॥

manuṣya.hāriṇas rājñā dagdhavyās te kaṭāgninā / gohartus nāsikāṃ (chindyāt badhvā vā^ambhasi (majjayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यम् दशभ्यः कुम्भेभ्यस् हरणे^अभ्यधिकं वधः । शेषेषु एकादशगुणं दाप्यस् तस्य च तद्धनम् ॥

dhānyam daśabhyaḥ kumbhebhyas haraṇe^abhyadhikaṃ vadhaḥ / śeṣeṣu ekādaśa.guṇaṃ dāpyas tasya ca tad.dhanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यहारी दशगुणं दाप्यस् तद् द्विगुणं दमम् ॥

dhānya.hārī daśa.guṇaṃ dāpyas tad dvi.guṇaṃ damam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणं वा यदि वा काष्ठं पुष्पं वा यदि वा फलम् । अनापृच्छ्य तु गृह्णानस् हस्तच्छेदनम् (अर्हति ॥

tṛṇaṃ vā yadi vā kāṣṭhaṃ puṣpaṃ vā yadi vā phalam / anāpṛcchya tu gṛhṇānas hasta.cchedanam (arhati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तस्वाध्यायवान् स्तेयी बन्धने (क्लेश्यते चिरम् । स्वामिने तद् धनं दाप्यः प्रायश्चित्तं न (कार्यते ॥

vṛtta.svādhyāyavān steyī bandhane (kleśyate ciram / svāmine tad dhanaṃ dāpyaḥ prāyaścittaṃ na (kāryate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.