Library·Brhaspatismrti·1·1.23

Brhaspatismrti 1.23

स्तेनानाम् एतद् आख्यातं सर्वेषां दण्डनिग्रहम् । साहसस्या^अधुना सम्यक् श्रूयतां वधशासनम् ॥

stenānām etad ākhyātaṃ sarveṣāṃ daṇḍa.nigraham / sāhasasyā^adhunā samyak śrūyatāṃ vadha.śāsanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुष्यमारणं चौर्यं परदारअभिमर्शनम् । पारुष्यम् उभयं च^एव साहसं तु चतुर्विधम् ॥

manuṣya.māraṇaṃ cauryaṃ para.dāra.abhimarśanam / pāruṣyam ubhayaṃ ca^eva sāhasaṃ tu catur.vidham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनमध्यौत्तमत्वेन त्रिविधं तत् प्रकीर्तितम् । द्रव्यअपेक्षया दमास् तत्र प्रथमौत्तममध्यमाः ॥

hīna.madhya.uttamatvena trividhaṃ tat prakīrtitam / dravya.apekṣayā damās tatra prathama.uttama.madhyamāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आततायिद्विजअग्याणां धर्मयुद्धेन हिंसनम् । इमान् धर्मान् कलियुगे वर्ज्यान् (आहुर् मनीषिणः ॥

ātatāyi.dvija.agyāṇāṃ dharma.yuddhena hiṃsanam / imān dharmān kaliyuge varjyān (āhur manīṣiṇaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रौपकरणं सेतुं मूलपुष्पफलानि च । विनाशयन् हरन् दण्ड्यः शतोद्यम् अनुरूपतः ॥

kṣetra.upakaraṇaṃ setuṃ mūla.puṣpa.phalāni ca / vināśayan haran daṇḍyaḥ śatodyam anurūpataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पशुवस्त्रअन्नपानानि गृहौपकरणं तथा । हिंसयंस् चौरवद् दाप्यस् द्विशतोद्यं दमं तथा ॥

paśu.vastra.anna.pānāni gṛha.upakaraṇaṃ tathā / hiṃsayaṃs cauravad dāpyas dvi.śatodyaṃ damaṃ tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीपुंसौ हेमरत्नानि देवविप्रधनं तथा । कौशेयं च^उत्तमद्रव्यम् एषां मूल्यसमस् दमः ॥

strī.puṃsau hema.ratnāni deva.vipradhanaṃ tathā / kauśeyaṃ ca^uttama.dravyam eṣāṃ mūlya.samas damaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विगुणस् वा कल्पनीयः पुरुषअपेक्षया नृपैः । हन्ता वा घातनीयः (स्यात् प्रसङ्गविनिवृत्तये ॥

dvi.guṇas vā kalpanīyaḥ puruṣa.apekṣayā nṛpaiḥ / hantā vā ghāta.nīyaḥ (syāt prasaṅga.vinivṛttaye //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साहसं पञ्चधा प्रोक्तं वधस् तत्र^अधिकः स्मृतः । तत्कारिणस् न^अर्थदमैः शास्या वध्याः प्रयत्नतः ॥

sāhasaṃ pañcadhā proktaṃ vadhas tatra^adhikaḥ smṛtaḥ / tat.kāriṇas na^artha.damaiḥ śāsyā vadhyāḥ prayatnataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकाशघातका ये तु तथा च^उपांशुघातकाः । ज्ञात्वा सम्यग्धनं हृत्वा हन्तव्याः विविधैस् वधैः ॥

prakāśa.ghātakā ye tu tathā ca^upāṃśu.ghātakāḥ / jñātvā samyag.dhanaṃ hṛtvā hantavyāḥ vividhais vadhaiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रप्राप्तिअर्थलाभे वा राज्ञा लोकहितएषिणा । न मोक्तव्याः साहसिकाः सर्वलोकभयआवहाः ॥

mitra.prāpti.artha.lābhe vā rājñā loka.hita.eṣiṇā / na moktavyāḥ sāhasikāḥ sarva.loka.bhaya.āvahāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोभाद् भयाद् वा यस् राजा न (हन्ति अन्यायकारिणः । तस्य (प्रक्षुभ्यते राष्ट्रं राज्यात् च (परिहीयते ॥

lobhād bhayād vā yas rājā na (hanti anyāya.kāriṇaḥ / tasya (prakṣubhyate rāṣṭraṃ rājyāt ca (parihīyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धअग्निविषशस्त्रेण परान् यस् तु (प्रमापयेत् । क्रोधआदिना निमित्तेन नरः साहसिकस् तु सः ॥

bandha.agni.viṣa.śastreṇa parān yas tu (pramāpayet / krodha.ādinā nimittena naraḥ sāhasikas tu saḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्य बहवस् यत्र (प्रहरन्ति रुषअन्विताः । मर्मप्रहारदस् यस् तु घातकः स उदाहृतः ॥

ekasya bahavas yatra (praharanti ruṣa.anvitāḥ / marma.prahāradas yas tu ghātakaḥ sa udāhṛtaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्मघाती तु यस् तेषां यथाउक्तं (दापयेत् दमम् । आरम्भकृत्सहायस् च तथा मार्गअनुदेशकः । आश्रयः शस्त्रदाता च भक्तदाता विकर्मिणाम् ॥

marma.ghātī tu yas teṣāṃ yathā.uktaṃ (dāpayet damam / ārambha.kṛtsahāyas ca tathā mārga.anudeśakaḥ / āśrayaḥ śastra.dātā ca bhakta.dātā vikarmiṇām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युद्धौपदेशकस् च^एव तद्विनाशप्रदर्शकः । उपेक्षी कार्ययुक्तश् च दोषवक्ता^अनुमोदकः ॥

yuddha.upadeśakas ca^eva tad.vināśa.pradarśakaḥ / upekṣī kārya.yuktaś ca doṣa.vaktā^anumodakaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न^आततायिवधे हन्ता किल्विषं (प्राप्नुयात् क्वचित् । विनाशअर्थिनम् आयान्तं घातयन्न् (आपराध्नुयात् ॥

na^ātatāyi.vadhe hantā kilviṣaṃ (prāpnuyāt kvacit / vināśa.arthinam āyāntaṃ ghātayann (āparādhnuyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आततायिनम् उत्कृष्टं वृत्तस्वाध्यायसंयुतम् । यस् न (हन्यात् वधप्राप्तं सस्^अश्वमेधफलं (लभेत् ॥

ātatāyinam utkṛṣṭaṃ vṛtta.svādhyāya.saṃyutam / yas na (hanyāt vadha.prāptaṃ sas^aśvamedha.phalaṃ (labhet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वाध्यायिनं कुले जातं यस् (हन्यात् आततायिनम् । अहत्वा भ्रूणहा स (स्यात् न हत्वा भ्रूणहा (भवेत् ॥

svādhyāyinaṃ kule jātaṃ yas (hanyāt ātatāyinam / ahatvā bhrūṇahā sa (syāt na hatvā bhrūṇahā (bhavet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्प्रतं साहसं स्तेयं (श्रूयतां क्रोधलोभजम् । क्षतस्य^अल्पम् अहत्वं च मर्मस्थानं च यत्नतः । सामर्थ्यं च^अनुबन्धं च ज्ञात्वा चिह्नैः (प्रसादयेत् ॥

sāmprataṃ sāhasaṃ steyaṃ (śrūyatāṃ krodha.lobhajam / kṣatasya^alpam ahatvaṃ ca marma.sthānaṃ ca yatnataḥ / sāmarthyaṃ ca^anubandhaṃ ca jñātvā cihnaiḥ (prasādayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हतस् तु (दृश्यते यत्र घातकस् च न (दृश्यते । पूर्ववैरअनुसारेण ज्ञातव्यः स महीभुजा ॥

hatas tu (dṛśyate yatra ghātakas ca na (dṛśyate / pūrva.vaira.anusāreṇa jñātavyaḥ sa mahībhujā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समघाती तु यस् तेषां यथाउक्तं (दापयेत् दमम् । आरम्भकृत्सहायस् च दोषभाजस् तद् अर्धतः ॥

samaghātī tu yas teṣāṃ yathā.uktaṃ (dāpayet damam / ārambha.kṛtsahāyas ca doṣa.bhājas tad ardhataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिवेश्यअनुवेश्यौ च तस्य मित्रअरिबान्धवाः । प्रष्टव्या राजपुरुषैः सामादिभिर् उपक्रमैः ॥

prativeśya.anuveśyau ca tasya mitra.ari.bāndhavāḥ / praṣṭavyā rāja.puruṣaiḥ sāmādibhir upakramaiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञेयस्^असाधुसंसर्गाच् चिह्नहोढेन वा नरैः । एषौदिता घातकानां तस्कराणां च भावना ॥

vijñeyas^asādhu.saṃsargāc cihna.hoḍhena vā naraiḥ / eṣa.uditā ghātakānāṃ taskarāṇāṃ ca bhāvanā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतः शङ्कया यस् तु न तत् कार्यं (प्रपद्यते । शपथेन विशौद्धव्यः सर्ववादेषु अयं विधिः ॥

gṛhītaḥ śaṅkayā yas tu na tat kāryaṃ (prapadyate / śapathena viśa.uddhavyaḥ sarva.vādeṣu ayaṃ vidhiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यैर् विशुद्धस् मेध्यः (स्यात् अशुद्धस् वधम् (अर्हति । निग्रहअनुग्रहैर् राज्ञः कीर्तिर् धर्मस् च (वर्धते ॥

divyair viśuddhas medhyaḥ (syāt aśuddhas vadham (arhati / nigraha.anugrahair rājñaḥ kīrtir dharmas ca (vardhate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.