Library·Brhaspatismrti·1·1.26

Brhaspatismrti 1.26

न प्रतिग्रहभूर् देया क्षत्रियआदिसुताय वै । यदि^अपि^एषाम् पिता (दद्यात् मृते विप्रासुतस् (हरेत् ॥

na pratigraha.bhūr deyā kṣatriya.ādi.sutāya vai / yadi^api^eṣām pitā (dadyāt mṛte viprā.sutas (haret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्र्यां द्विजातिभिर् जातस् न भूमेर् भागम् (अर्हति । सजाताउ (आप्नुयात् सर्वम् इति धर्मस् व्यवस्थितः ॥

śūdryāṃ dvi.jātibhir jātas na bhūmer bhāgam (arhati / sajātāu (āpnuyāt sarvam iti dharmas vyavasthitaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषाद एकपुत्रस् तु विप्रस्य स तृतीयभाक् । द्वौ सकुल्याः सपिण्डा वा स्वधादाता^अथ (संहरेत् ॥

niṣāda eka.putras tu viprasya sa tṛtīya.bhāk / dvau sakulyāḥ sapiṇḍā vā svadhā.dātā^atha (saṃharet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुल्यअभावे स्वधादाता आचार्यः शिष्य एव वा । सर्वासु^आपत्सु तान् वर्णांस् तथा^एव (प्रतिपादयेत् ॥

kulya.abhāve svadhā.dātā ācāryaḥ śiṣya eva vā / sarvāsu^āpatsu tān varṇāṃs tathā^eva (pratipādayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनपत्यस्य शुश्रूषुर् गुणवान् शूद्रयोनिजः । (लभेत^आजीवनं शेषं सपिण्डाः (समवाप्नुयुः ॥

anapatyasya śuśrūṣur guṇavān śūdra.yonijaḥ / (labheta^ājīvanaṃ śeṣaṃ sapiṇḍāḥ (samavāpnuyuḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तुर् धनहरी पत्नी तां विना दुहिता स्मृता ॥

bhartur dhana.harī patnī tāṃ vinā duhitā smṛtā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गात् अङ्गात् (सम्भवति पुत्रवत् दुहिता नृणाम् । तस्मात् पितृधनं तु^अन्यः कथं गृह्णीत मानवः ॥

aṅgāt aṅgāt (sambhavati putravat duhitā nṛṇām / tasmāt pitṛ.dhanaṃ tu^anyaḥ kathaṃ gṛhṇīta mānavaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभावे तु दुहिता यदि^अनूढा (भवेत् तदा । अपुत्रपौत्रसन्ताने दौहित्रा धनम् (आप्नुयुः ।

tad.abhāve tu duhitā yadi^anūḍhā (bhavet tadā / aputra.pautra.santāne dauhitrā dhanam (āpnuyuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा^एव^आत्मा तथा पुत्रः पुत्रेण दुहिता समा । तस्याम् आत्मनि (तिष्ठन्ति कथम् अन्यस् धनं (हरेत् ॥

yathā^eva^ātmā tathā putraḥ putreṇa duhitā samā / tasyām ātmani (tiṣṭhanti katham anyas dhanaṃ (haret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौत्रदौहित्रयोर् लोके विशेषस् न^अस्ति धर्मतः । अनेन^एव विधानेन सुतं चक्रे^अथ पुत्रिकाम् ॥

pautra.dauhitra.yor loke viśeṣas na^asti dharmataḥ / anena^eva vidhānena sutaṃ cakre^atha putrikām //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुमान् पुंसस्^अधिके शुक्ले स्त्री (भवति अधिके स्त्रियाः ॥

pumān puṃsas^adhike śukle strī (bhavati adhike striyāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदृशी सदृशेन^ऊढा साध्वी शुश्रूषणे रता । कृता^अकृता वा पुत्रस्य पितुर् धनहरी तु सा ॥

sadṛśī sadṛśena^ūḍhā sādhvī śuśrūṣaṇe ratā / kṛtā^akṛtā vā putrasya pitur dhana.harī tu sā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा पितृधने स्वाम्यं तस्याः सत्सु अपि बन्धुषु । तथा^एव तत्सुतस्^अपि^इष्टे मातृमातामहे धने ॥

yathā pitṛ.dhane svāmyaṃ tasyāḥ satsu api bandhuṣu / tathā^eva tat.sutas^api^iṣṭe mātṛ.mātāmahe dhane //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभावे भ्रातरस् तु भ्रातृपुत्राः सनाभयः । सकुल्या बान्धवाः शिष्याः श्रोत्रियाश् च धनअर्हकाः ॥

tad.abhāve bhrātaras tu bhrātṛ.putrāḥ sanābhayaḥ / sakulyā bāndhavāḥ śiṣyāḥ śrotriyāś ca dhana.arhakāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनपत्यस्य पुत्रस्य माता दायम् (अवाप्नुयात् । भार्यासुतविहीनस्य तनयस्य मृतस्य तु । माता रिक्थहरी ज्ञेया भ्राता वा तदनुज्ञया ॥

anapatyasya putrasya mātā dāyam (avāpnuyāt / bhāryā.suta.vihīnasya tanayasya mṛtasya tu / mātā riktha.harī jñeyā bhrātā vā tad.anujñayā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रअभावे तु पत्नी (स्यात् पत्नीअभावे तु सोदरः । तदभावे तु दायादः पश्चात् दौहित्रकं धनम् ॥

putra.abhāve tu patnī (syāt patnī.abhāve tu sodaraḥ / tad.abhāve tu dāyādaḥ paścāt dauhitrakaṃ dhanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुत्पन्नात् धनात् अर्धं तदर्थं (स्थापयेत् प्र्थक् । मासषाण्मासिके श्राद्धे वार्षिके वा प्रयत्नतः ॥

samutpannāt dhanāt ardhaṃ tad.arthaṃ (sthāpayet prthak / māsa.ṣāṇmāsike śrāddhe vārṣike vā prayatnataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहवस् ज्ञातयस् यत्र सकुल्या बान्धवास् तथा । यस् तु आसन्नतरस् तेषां सस्^अनपत्यधनं (हरेत् ॥

bahavas jñātayas yatra sakulyā bāndhavās tathā / yas tu āsannataras teṣāṃ sas^anapatya.dhanaṃ (haret //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्राता वा भ्रातृपुत्रस् वा सपिण्डः शिष्य एव वा । सह पिण्डक्रियां कृत्वा (कुर्यात् अभ्युदयं ततः ॥

bhrātā vā bhrātṛ.putras vā sapiṇḍaḥ śiṣya eva vā / saha piṇḍa.kriyāṃ kṛtvā (kuryāt abhyudayaṃ tataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वेच्छाकृतविभागस् यः पुनर् एव (विसंवदेत् । स राज्ञा^अंशे स्वके स्थाप्यः शासनीयस्^अनुबन्धकृत् ॥

svecchā.kṛta.vibhāgas yaḥ punar eva (visaṃvadet / sa rājñā^aṃśe svake sthāpyaḥ śāsanīyas^anubandhakṛt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधारणऋणन्यासनिह्नवे छद्मना क्रियाम् । पार्श्वहानिकारीं कृत्वा बलान् न^एव (प्रदापयेत् ॥

sādhāraṇa.ṛṇa.nyāsa.nihnave chadmanā kriyām / pārśva.hāni.kārīṃ kṛtvā balān na^eva (pradāpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायाविनस् धृतधनाः क्रूरा लुब्धास् च ये नराः । सम्प्रीत्या साधनीयास् ते स्वअर्थहान्या छलेन वा ॥

māyāvinas dhṛta.dhanāḥ krūrā lubdhās ca ye narāḥ / samprītyā sādhanīyās te sva.artha.hānyā chalena vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साहसं स्थावरस्वाम्यं प्राग्विभागस् च रिक्थिनाम् । अनुमानेन विज्ञेयं न (स्युर् यत्र च साक्षिणः ॥

sāhasaṃ sthāvara.svāmyaṃ prāg.vibhāgas ca rikthinām / anumānena vijñeyaṃ na (syur yatra ca sākṣiṇaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषाम् एताः क्रिया लोके (प्रवर्तन्ते स्वरिक्थिषु । विभक्तान् (अवगच्छेयुर् लेख्यम् अपि अन्तरेण तान् ॥

teṣām etāḥ kriyā loke (pravartante sva.rikthiṣu / vibhaktān (avagaccheyur lekhyam api antareṇa tān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविभक्तैस् च कर्तव्या वैश्वदेवआदिकाः क्रियाः ॥

avibhaktais ca kartavyā vaiśvadeva.ādikāḥ kriyāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलअनुबन्धव्याघातहोढं साहसभावकम् । स्वस्य भोगः स्थावरस्य विभागस्य पृथग्धनम् ॥

bala.anubandha.vyāghāta.hoḍhaṃ sāhasa.bhāvakam / svasya bhogaḥ sthāvarasya vibhāgasya pṛthag.dhanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथगायव्ययधनाः कुसीदं च परस्परम् । वणिक्पथं च ये (कुर्युर् विभक्तास् ते न संशयः ॥

pṛthag.āya.vyaya.dhanāḥ kusīdaṃ ca parasparam / vaṇik.pathaṃ ca ye (kuryur vibhaktās te na saṃśayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यम् उच्छ्रावणआलेख्यं विभक्तैर् भ्रातृभिर् मिथः । साक्षिणस् वा विरोधअर्थं विभजद्भिर् अनिन्दिताः ॥

kāryam ucchrāvaṇa.ālekhyaṃ vibhaktair bhrātṛbhir mithaḥ / sākṣiṇas vā virodha.arthaṃ vibhajadbhir aninditāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन^अंशस् यादृशस् भुक्तस् तस्य तं न (विचालयेत् ॥

yena^aṃśas yādṛśas bhuktas tasya taṃ na (vicālayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.