Library·Brhaspatismrti·1·1.7
धनमूलाः क्रियाः सर्वा यत्नास् तत्साधने (मताः । वर्धनं रक्षणं भोग इति तस्य विधिक्रमः ॥
dhanamūlāḥ kriyāḥ sarvā yatnās tatsādhane (matāḥ / vardhanaṃ rakṣaṇaṃ bhoga iti tasya vidhikramaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् पुनस् त्रिविधं (ज्ञेयं शुक्लं शबऌअम् एव च । कृष्णं च तत्र (विज्ञेयः प्रभेदः सप्तधा पुनः ॥
tat punas trividhaṃ (jñeyaṃ śuklaṃ śabaḷam eva ca / kṛṣṇaṃ ca tatra (vijñeyaḥ prabhedaḥ saptadhā punaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतशौर्यतपः कन्याशिष्ययाज्यान्वयागतम् । धनं सप्तविधं शुल्कम् उभयो ह्य् अस्य तद्विधः ॥
śrutaśauryatapaḥ kanyāśiṣyayājyānvayāgatam / dhanaṃ saptavidhaṃ śulkam ubhayo hy asya tadvidhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसीदकृषिवाणिज्यशुल्कशिल्पानुवृत्तिभिः । कृतौपकाराद् आप्तं ( च शबऌअं (समुदाहृतम् ॥
kusīdakṛṣivāṇijyaśulkaśilpānuvṛttibhiḥ / kṛta.upakārād āptaṃ ( ca śabaḷaṃ (samudāhṛtam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाशकद्यूतदूतार्थप्रतिरूपकसाहसैः । व्याजेनौपार्जितं यत्^ च तत् कृष्णं (समुदाहृतम् ॥
pāśakadyūtadūtārthapratirūpakasāhasaiḥ / vyājena.upārjitaṃ yat^ ca tat kṛṣṇaṃ (samudāhṛtam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन क्रयो विक्रयश् च दानं ग्रहणम् एव च । विविधाश् च (प्रयुज्यन्ते क्रियासंभोगम् एव च ॥
tena krayo vikrayaś ca dānaṃ grahaṇam eva ca / vividhāś ca (prayujyante kriyāsaṃbhogam eva ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाविधेन द्रव्येण यत् किञ् चित् (कुरुते नरः । तथाविधम् (अवाप्नोति तत्फलं प्रेत्य च^इह च ॥
yathāvidhena dravyeṇa yat kiñ cit (kurute naraḥ / tathāvidham (avāpnoti tatphalaṃ pretya ca^iha ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् पुनर् द्वादशविधं प्रतिवर्णाश्रयं (स्मृतम् । साधारणं (स्यात् त्रिविधं शेषं नवविधं (स्मृतम् ॥
tat punar dvādaśavidhaṃ prativarṇāśrayaṃ (smṛtam / sādhāraṇaṃ (syāt trividhaṃ śeṣaṃ navavidhaṃ (smṛtam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमागतं प्रीतिदायं (प्राप्तं च सह भार्यया । अविशेषेण सर्वेषां वर्णानां त्रिविधं (स्मृतम् ॥
kramāgataṃ prītidāyaṃ (prāptaṃ ca saha bhāryayā / aviśeṣeṇa sarveṣāṃ varṇānāṃ trividhaṃ (smṛtam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशेषिकं धनं ज्ञेयं ब्राह्मणस्य त्रिलक्षणम् । (प्।७१( प्रतिग्रहणलब्धं यद् याज्यं तत्^शिष्यतस् तथा ॥
vaiśeṣikaṃ dhanaṃ jñeyaṃ brāhmaṇasya trilakṣaṇam / (p.71( pratigrahaṇalabdhaṃ yad yājyaṃ tat^śiṣyatas tathā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविधं क्षत्रियस्यापि (प्राहुर् वैशेषिकं धनम् । युद्धौपलब्धं करतो दण्डाच् च व्यवहारतः ॥
trividhaṃ kṣatriyasyāpi (prāhur vaiśeṣikaṃ dhanam / yuddha.upalabdhaṃ karato daṇḍāc ca vyavahārataḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशेषिकं धनं (ज्ञेयं वैश्यस्यापि त्रिलक्षणम् । कृषिगोरक्षवाणिज्यं शूद्रस्य^एषाम् अनुग्रहात् ॥
vaiśeṣikaṃ dhanaṃ (jñeyaṃ vaiśyasyāpi trilakṣaṇam / kṛṣi.gorakṣa.vāṇijyaṃ śūdrasya^eṣām anugrahāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषाम् एव वर्णानाम् एवं धर्म्यो धनागमः । विपर्ययाद् अधर्मः (स्यात्^ न चेद् आपद् गरीयसी ॥
sarveṣām eva varṇānām evaṃ dharmyo dhanāgamaḥ / viparyayād adharmaḥ (syāt^ na ced āpad garīyasī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपत्स्व् अनन्तरावृत्तिर् ब्राह्मणस्य (विधीयते । वैश्यवृत्तिश् च तस्य^उक्ता न जघन्या कथं^ चन ॥
āpatsv anantarāvṛttir brāhmaṇasya (vidhīyate / vaiśyavṛttiś ca tasya^uktā na jaghanyā kathaṃ^ cana //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं^ चन न (कुर्वीत ब्राह्मणः कर्म वार्षलम् । वृषलः कर्म न ब्राह्मं पतनीये हि ते तयोः ॥
kathaṃ^ cana na (kurvīta brāhmaṇaḥ karma vārṣalam / vṛṣalaḥ karma na brāhmaṃ patanīye hi te tayoḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्कृष्टं चापकृष्टं तयोः कर्म न (विद्यते । मध्यमे कर्मणी (हित्वा सर्वसाधारणी हि ते ॥
utkṛṣṭaṃ cāpakṛṣṭaṃ tayoḥ karma na (vidyate / madhyame karmaṇī (hitvā sarvasādhāraṇī hi te //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपदं ब्राह्मणस् (तीर्त्वा क्षत्रवृत्त्या (भृते जने । (उत्सृजेत् क्षेत्रवृत्तिं तां कृत्वा पावनम् आत्मनः ॥
āpadaṃ brāhmaṇas (tīrtvā kṣatravṛttyā (bhṛte jane / (utsṛjet kṣetravṛttiṃ tāṃ kṛtvā pāvanam ātmanaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याम् एव तु यो भुक्तौ ब्राह्मणो (रमते रसात् । काण्डपृष्ठश् (च्युतो मार्गाद् अङ्कितो^अयं प्रकीर्तितः ॥
tasyām eva tu yo bhuktau brāhmaṇo (ramate rasāt / kāṇḍapṛṣṭhaś (cyuto mārgād aṅkito^ayaṃ prakīrtitaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकुलं पृष्ठतः (कृत्वा यो वै परकुलं (व्रजेत् । तेन दुश्चरितेन^असौ काण्डपृष्ठ इति (स्मृतः ॥
svakulaṃ pṛṣṭhataḥ (kṛtvā yo vai parakulaṃ (vrajet / tena duścaritena^asau kāṇḍapṛṣṭha iti (smṛtaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवाकृते कार्यविधौ ग्रामेषु नगरेषु च । सम्ब् हवे साक्षिणां च^एव न दिव्या (भवति क्रिया ॥
divākṛte kāryavidhau grāmeṣu nagareṣu ca / samb have sākṣiṇāṃ ca^eva na divyā (bhavati kriyā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारमार्गक्रियाभोगजलवाहादिके तथा । भुक्तिर् एव तु गुर्वो (स्यात्^ न लेख्यं न च साक्षिणः ॥
dvāramārgakriyābhogajalavāhādike tathā / bhuktir eva tu gurvo (syāt^ na lekhyaṃ na ca sākṣiṇaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् विधानम् (आख्यातं साक्षिणां लिखितस्य च । सम्प्रति स्थावरप्राप्तेर् भुक्तेश् च विधिर् (उच्यते ॥
etad vidhānam (ākhyātaṃ sākṣiṇāṃ likhitasya ca / samprati sthāvaraprāpter bhukteś ca vidhir (ucyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यया क्रयबन्धेन शौर्यभागान्वयागतम् । सपिण्डस्याप्रजस्य^अंशं स्थावरं स्पतधा^(आप्यते ॥
vidyayā krayabandhena śauryabhāgānvayāgatam / sapiṇḍasyāprajasya^aṃśaṃ sthāvaraṃ spatadhā^(āpyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्र्ये लभ्दक्रयाधाने रिक्थशौर्यप्रवेदनात् । (प्राप्ते सप्तविधे भोगः सागमः सिद्धिम् (आप्नुयात् ॥
pitrye labhdakrayādhāne rikthaśauryapravedanāt / (prāpte saptavidhe bhogaḥ sāgamaḥ siddhim (āpnuyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमागतः शासनिकः (क्रयाधानसमन्वितः । एवंविधस् तु यो भोगः स तु सिद्धिम् (अवाप्नुयात् ॥
kramāgataḥ śāsanikaḥ (krayādhānasamanvitaḥ / evaṃvidhas tu yo bhogaḥ sa tu siddhim (avāpnuyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संविभागक्रयप्राप्तं पित्र्यं (लब्धं च राजतः । (प्।७३( स्थावरं सिद्धिम् (आप्नोति (भुक्त्वा हानिम् उपेक्षया ॥
saṃvibhāgakrayaprāptaṃ pitryaṃ (labdhaṃ ca rājataḥ / (p.73( sthāvaraṃ siddhim (āpnoti (bhuktvā hānim upekṣayā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्तमात्रं येन भुक्तं (स्वीकृत्य^अपरिपन्थितम् । तस्य तत्सिद्धिम् (आप्नोति हानिं च^उपेक्षया यथा ॥
prāptamātraṃ yena bhuktaṃ (svīkṛtya^aparipanthitam / tasya tatsiddhim (āpnoti hāniṃ ca^upekṣayā yathā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्यासनात् (समारभ्य भुक्तिर् यस्याविघातिनी । त्रिंशद्वर्षाण्य् अविच्छिन्ना तस्य तां न (विचालयेत् ॥
adhyāsanāt (samārabhya bhuktir yasyāvighātinī / triṃśadvarṣāṇy avicchinnā tasya tāṃ na (vicālayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्त्रीणाम् उपभोगः (स्याद् विना लेख्यं कथं^ चन । राजश्रोत्रियवित्ते च जडबालधनेन च ॥
na strīṇām upabhogaḥ (syād vinā lekhyaṃ kathaṃ^ cana / rājaśrotriyavitte ca jaḍabāladhanena ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्या केवलया न^एव भुक्तिः सिद्धिम् (अवाप्नुयात् । आगमेनापि शुद्धेन द्वाभ्यां (सिध्यति नान्यथा ॥
bhuktyā kevalayā na^eva bhuktiḥ siddhim (avāpnuyāt / āgamenāpi śuddhena dvābhyāṃ (sidhyati nānyathā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालश्रोत्रियवित्ते च (प्राप्ते च पितृतः क्रमात् । न^उपभोगे बलं कार्यम् आहर्त्रा तत्सुतेन वा ॥
bālaśrotriyavitte ca (prāpte ca pitṛtaḥ kramāt / na^upabhoge balaṃ kāryam āhartrā tatsutena vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पशुस्त्रीपुरुषादीनाम् इति धर्मो (व्यवस्थितः । यद्य् एकशासने ग्रामक्षेत्रारामाश् च (लेखिताः ॥
paśustrīpuruṣādīnām iti dharmo (vyavasthitaḥ / yady ekaśāsane grāmakṣetrārāmāś ca (lekhitāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदेशौपभोगे^अपि सर्वे भुक्ता (भवन्ति ते । आगमो^अपि बलं न^एव भुक्तिः स्तोकापि यत्र नो ॥
ekadeśa.upabhoge^api sarve bhuktā (bhavanti te / āgamo^api balaṃ na^eva bhuktiḥ stokāpi yatra no //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुमानाद् वरः साक्षी साक्षिभ्यो लिखितं गुरु । (अव्याहता त्रिपुरुषी भुक्तिर् एभ्यो गरीयसी ॥
anumānād varaḥ sākṣī sākṣibhyo likhitaṃ guru / (avyāhatā tripuruṣī bhuktir ebhyo garīyasī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुमानं (वसत्य् अत्र साक्षी चामरणाद् (भवेत् । (अव्याहतं लेखभोगं प्रमाणं तु त्रिपौरुषम् ॥
anumānaṃ (vasaty atra sākṣī cāmaraṇād (bhavet / (avyāhataṃ lekhabhogaṃ pramāṇaṃ tu tripauruṣam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितापितामहो यस्य (जीवेत्^ च प्रपितामहः । त्रिंशत् समा तु या (भुक्ता भूमिर् (अव्याहता परैः ॥
pitāpitāmaho yasya (jīvet^ ca prapitāmahaḥ / triṃśat samā tu yā (bhuktā bhūmir (avyāhatā paraiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तिः सा पौरुषी (ज्ञेया द्विगुणा च द्विपुरुषी । त्रिपूरुषी च त्रिगुणा परतः (स्यात्^ चिरन्तना ॥
bhuktiḥ sā pauruṣī (jñeyā dviguṇā ca dvipuruṣī / tripūruṣī ca triguṇā parataḥ (syāt^ cirantanā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्राहर्ताभियुक्तः (स्यात्^ लेख्यं साक्षी तदा गुरुः । तदभावे तु पुत्राणां भुक्तिर् एका गरीयसी ॥
yatrāhartābhiyuktaḥ (syāt^ lekhyaṃ sākṣī tadā guruḥ / tadabhāve tu putrāṇāṃ bhuktir ekā garīyasī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहर्ता (शोधयेद् भुक्तिम् आगमं वापि संसदि । (प्।७५( तत्पुत्रो भुक्तिम् एव^एकां पौत्रादिस् तु न किं^ चन ॥
āhartā (śodhayed bhuktim āgamaṃ vāpi saṃsadi / (p.75( tatputro bhuktim eva^ekāṃ pautrādis tu na kiṃ^ cana //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रिक्थभिर् वा परैर् द्रव्यं समक्षं यस्य (दीयते । अन्यस्य (भुञ्जतः (पश्चात्^ न स तत्^ लब्धुम् (अर्हति ॥
rikthabhir vā parair dravyaṃ samakṣaṃ yasya (dīyate / anyasya (bhuñjataḥ (paścāt^ na sa tat^ labdhum (arhati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
(पश्यन्न् अन्यस्य (ददतः क्षितिं यो न (निवारयेत् । सतापि लेख्येन भुवं न पुनर् ताम् (अवाप्नुयात् ॥
(paśyann anyasya (dadataḥ kṣitiṃ yo na (nivārayet / satāpi lekhyena bhuvaṃ na punar tām (avāpnuyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्थिभिर् वापरैर् वापि (दत्तं तेन^एव तद् भृगुः ।
ṛkthibhir vāparair vāpi (dattaṃ tena^eva tad bhṛguḥ /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तिस् त्रिपुरुषी (सिध्येत् परेषां नात्र संशयः । (अनिवृत्ते सपिण्डत्वे सकुल्यानां न (सिध्यति ॥
bhuktis tripuruṣī (sidhyet pareṣāṃ nātra saṃśayaḥ / (anivṛtte sapiṇḍatve sakulyānāṃ na (sidhyati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्वामिना तु यद् (भुक्तं गृहक्षेत्रापणादिकम् । सुहृद्बन्धुसकुल्यस्य न तद्भोगेन (हीयते ॥
asvāminā tu yad (bhuktaṃ gṛhakṣetrāpaṇādikam / suhṛd.bandhu.sakulyasya na tadbhogena (hīyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मस्^अक्षयः श्रोत्रियस्य अभयं राजपूरुषे । स्नेहः सुगृद्बान्धवेषु (भुक्तम् एतैर् न (हीयते ॥
dharmas^akṣayaḥ śrotriyasya abhayaṃ rājapūruṣe / snehaḥ sugṛd.bāndhaveṣu (bhuktam etair na (hīyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैवाह्य श्रोत्रियैर् (भुक्तं राज्ञामात्यैस् तथा^एव च । सुदीर्घेनापि कालेन तेषां (सिध्यति तत्^ न तु ॥
vaivāhya śrotriyair (bhuktaṃ rājñāmātyais tathā^eva ca / sudīrghenāpi kālena teṣāṃ (sidhyati tat^ na tu //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशक्तआलसरोगार्तबालब् हीतप्रवासिनाम् । शासनारूढम् अन्येन (भुक्तं भुक्त्या न (हीयते ॥
aśakta.ālasa.rogārta.bāla.b hīta.pravāsinām / śāsanārūḍham anyena (bhuktaṃ bhuktyā na (hīyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्नभोगे गृहे क्षेत्रे सन्दिग्धं यत्र (जायते । लेख्येन भोगविद्भिर् वा साक्षिभिः शुद्धिम् (आहरेत् ॥
chinnabhoge gṛhe kṣetre sandigdhaṃ yatra (jāyate / lekhyena bhogavidbhir vā sākṣibhiḥ śuddhim (āharet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामघाटागमं संख्यां कालं दिग्भागम् एव च । भोगच्छेदनिमित्तं च ये (विदुस् तत्र साक्षिणः ॥
nāmaghāṭāgamaṃ saṃkhyāṃ kālaṃ digbhāgam eva ca / bhogacchedanimittaṃ ca ye (vidus tatra sākṣiṇaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पन्नाश् (चात्यासन्ना ये ये च देशान्तरस्थिताः । मौलास् ते तु समुद्दिष्टाः (प्रष्टव्याः कार्यनिर्णये ॥
utpannāś (cātyāsannā ye ye ca deśāntarasthitāḥ / maulās te tu samuddiṣṭāḥ (praṣṭavyāḥ kāryanirṇaye //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदुष्टास् ते यद् (ब्रूयुः सन्दिग्धे समदृष्टयः । तत्प्रमाणं (प्रकर्तव्यम् एवं धर्मो न (हीयते ॥ (प्।७७(
aduṣṭās te yad (brūyuḥ sandigdhe samadṛṣṭayaḥ / tatpramāṇaṃ (prakartavyam evaṃ dharmo na (hīyate // (p.77(
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थावरेषु तद् आख्यातं लाभभोगप्रसाधनम् । प्रमाणहीनवादे तु (निर्देश्या दैविकी क्रिया ॥
sthāvareṣu tad ākhyātaṃ lābhabhogaprasādhanam / pramāṇahīnavāde tu (nirdeśyā daivikī kriyā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजान्तरैस् त्रिभिर् (भुक्तं प्रमाणेन विनापि यत् । ब्रह्मदेयं न (हर्तव्यं राज्ञा तस्य कदा चन ॥
rājāntarais tribhir (bhuktaṃ pramāṇena vināpi yat / brahmadeyaṃ na (hartavyaṃ rājñā tasya kadā cana //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तिस् त्रैपुरुषी यत्र चतुर्थे (सम्प्रवर्तिता । तद्भोगः स्थिरतां (याति न (पृच्छेद् आगमां क्व चित् ॥
bhuktis traipuruṣī yatra caturthe (sampravartitā / tadbhogaḥ sthiratāṃ (yāti na (pṛcched āgamāṃ kva cit //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिषिद्धेन यद् (भुक्तं पुरुषैस् त्रिभिर् एव तु । तत्र न^एवागमः (कार्यो भुक्तिस् तत्र गरीयसी ॥
aniṣiddhena yad (bhuktaṃ puruṣais tribhir eva tu / tatra na^evāgamaḥ (kāryo bhuktis tatra garīyasī //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थावरेषु विवादेषु भुक्तिस् त्रिपुरुषी च या । स्वतन्त्रा^ एव हि सा (ज्ञेया प्रमाणम् साध्यनिर्णये ॥
sthāvareṣu vivādeṣu bhuktis tripuruṣī ca yā / svatantrā^ eva hi sā (jñeyā pramāṇam sādhyanirṇaye //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य त्रिपुरुषा भुक्तिः सम्यग्लेख्यसमन्विता । एवंविधा ब्रह्मदेया (हर्तुं तस्य न (शक्यते ॥
yasya tripuruṣā bhuktiḥ samyaglekhyasamanvitā / evaṃvidhā brahmadeyā (hartuṃ tasya na (śakyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य त्रिपुरुषा भुक्तिः पारम्पर्यक्रमागता । न सा (चालयितुं शक्या पूर्वकात्^ शासनाद् ऋते ॥
yasya tripuruṣā bhuktiḥ pāramparyakramāgatā / na sā (cālayituṃ śakyā pūrvakāt^ śāsanād ṛte //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिपुरुषं (भुज्यते येन समक्षं भूरवारिता । तस्य सा (नापहर्तव्या क्षमालिङ्गं न चेद् (वदेत् ॥
tripuruṣaṃ (bhujyate yena samakṣaṃ bhūravāritā / tasya sā (nāpahartavyā kṣamāliṅgaṃ na ced (vadet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तिर् बलवत्य्य् शास्त्रे हि^ स्वच्छिन्ना चिरन्तनी । विच्छिन्नापि हि स (ज्ञेया या तु पूर्वं (प्रसाधिता ॥
bhuktir balavatyy śāstre hi^ svacchinnā cirantanī / vicchinnāpi hi sa (jñeyā yā tu pūrvaṃ (prasādhitā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रा (भुक्तं तु यद् द्रव्यं भुक्त्याचारेण धर्मतः । तस्मिन् प्रेते^अपि तत्प्राप्तं भुक्त्या प्राप्तं तु तस्य तत् ॥
pitrā (bhuktaṃ tu yad dravyaṃ bhuktyācāreṇa dharmataḥ / tasmin prete^api tatprāptaṃ bhuktyā prāptaṃ tu tasya tat //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभिर् एव तु या भुक्ता पुरुषैर् भूर् यथाविधि । लेख्याभावे तु तां तत्र चतुर्थः समवाप्नुयात् ॥
tribhir eva tu yā bhuktā puruṣair bhūr yathāvidhi / lekhyābhāve tu tāṃ tatra caturthaḥ samavāpnuyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनाभिभिर् बान्धवैश् च (भुक्तं यत् स्वजनैस् तथा । ।भोगात् तत्र न सिद्धिः (स्याद् भोगम् अन्येषु (कल्पयेत् ॥
sanābhibhir bāndhavaiś ca (bhuktaṃ yat svajanais tathā / .bhogāt tatra na siddhiḥ (syād bhogam anyeṣu (kalpayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सागमो दीर्घकालश् च निच्छिद्रौपरवो धनम् । ।प्रत्यर्थिसन्निधानं च परिभोगो^अपि पञ्चधा ॥
sāgamo dīrghakālaś ca nicchidra.uparavo dhanam / .pratyarthisannidhānaṃ ca paribhogo^api pañcadhā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्पाद् धनधान्याअदि वर्षाद्द् हानिम् (अवाप्नुयात् ।
catuṣpād dhanadhānyāadi varṣādd hānim (avāpnuyāt /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमेर् अभुक्तिर् लेख्यस्य यथाकालम् अदर्शनम् । साक्ष्यस्यास्मरणं च^ एव स्वार्थहानिकराणि तु ॥
bhūmer abhuktir lekhyasya yathākālam adarśanam / sākṣyasyāsmaraṇaṃ ca^ eva svārthahānikarāṇi tu //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् यत्नेन (कर्तव्यं प्रमाणपरिपालनम् । तेन (कार्याणि (सिध्यन्ति स्थावराणि चराणि च ॥
tasmād yatnena (kartavyaṃ pramāṇaparipālanam / tena (kāryāṇi (sidhyanti sthāvarāṇi carāṇi ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असाक्षिके चिरकृते (पृच्छेद् उत्तरसाक्षिणः । शपथैर् (वानुयुञ्जीत उपधां वा (प्रयोजयेत् ॥
asākṣike cirakṛte (pṛcched uttarasākṣiṇaḥ / śapathair (vānuyuñjīta upadhāṃ vā (prayojayet //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशनाप्रतिघातं च युक्तिलेशस् तथा^ एव च ॥
deśanāpratighātaṃ ca yuktileśas tathā^ eva ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोरापहृतं तु सर्वेभ्यो^(अन्विष्य (अर्पणीयं । अलाभे स्वकोशाद् वा (अददत्^ चोरकिल्बिषी (स्यात् ॥
corāpahṛtaṃ tu sarvebhyo^(anviṣya (arpaṇīyaṃ / alābhe svakośād vā (adadat^ corakilbiṣī (syāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.