Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·1

Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 1

जयति जगतः प्रसूतिर् विश्वात्मा सहज^भूषणं नभसः। द्रुत^कनक^सदृश^दश^शत^मयूख^माला^अर्चितः सविता॥

jayati jagataḥ prasūtir viśvātmā sahaja^bhūṣaṇaṃ nabhasaḥ/ druta^kanaka^sadṛśa^daśa^śata^mayūkha^mālā^arcitaḥ savitā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथम^मुनि^कथितम् अवितथम् अवलोक्य ग्रन्थ^विस्तरस्य अर्थम्। न^अतिलघु^विपुल^रचनाभिर् उद्यतः स्पष्टम् अभिधातुम्॥

prathama^muni^kathitam avitatham avalokya grantha^vistarasya artham/ na^atilaghu^vipula^racanābhir udyataḥ spaṣṭam abhidhātum//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनि^विरचितम् इदम् इति यच् चिरन्तनं साधु न मनुज^ग्रथितम्। तुल्ये +अर्थे +अक्षर^भेदाद् अमन्त्रके का विशेष^उक्तिः॥

muni^viracitam idam iti yac cirantanaṃ sādhu na manuja^grathitam/ tulye +arthe +akṣara^bhedād amantrake kā viśeṣa^uktiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षितितनय^दिवस^वारो न शुभकृद् इति यदि पितामह^प्रोक्ते। कुज^दिनम् अनिष्टम् इति वा को +अत्र विशेषो नृ^दिव्य^*कृतेः[क्कृते]॥

kṣititanaya^divasa^vāro na śubhakṛd iti yadi pitāmaha^prokte/ kuja^dinam aniṣṭam iti vā ko +atra viśeṣo nṛ^divya^*kṛteḥ[K.kṛte]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आब्रह्म^आदि^विनिःसृतम् आलोक्य ग्रन्थ^विस्तरं क्रमशः। क्रियमाणकम् एव +एतत् समासतो +अतो मम^उत्साहः॥

ābrahma^ādi^viniḥsṛtam ālokya grantha^vistaraṃ kramaśaḥ/ kriyamāṇakam eva +etat samāsato +ato mama^utsāhaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीत् तमः किल^इदं तत्र^अपां तैजसे +अभवद् धैमे। स्वर्^भू^शकले ब्रह्मा विश्वकृद् अण्डे +अर्क^शशि^नयनः॥

āsīt tamaḥ kila^idaṃ tatra^apāṃ taijase +abhavad dhaime/ svar^bhū^śakale brahmā viśvakṛd aṇḍe +arka^śaśi^nayanaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलः प्रधानम् आह द्रव्य^आदीन् कणकभुग् अस्य विश्वस्य। कालं कारणम् एके स्वभावम् अपरे जगुः कर्म॥

kapilaḥ pradhānam āha dravya^ādīn kaṇakabhug asya viśvasya/ kālaṃ kāraṇam eke svabhāvam apare jaguḥ karma//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अलम् अतिविस्तरेण प्रसङ्ग^वाद^अर्थ^निर्णयो +अतिमहान्। ज्योतिःशास्त्र^अङ्गानां वक्तव्यो निर्णयो +अत्र मया॥

tad alam ativistareṇa prasaṅga^vāda^artha^nirṇayo +atimahān/ jyotiḥśāstra^aṅgānāṃ vaktavyo nirṇayo +atra mayā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्र^अनुवक्र^अस्तमय^उदय^आद्यास् तारा^ग्रहाणां करणे मया^उक्ताः। होरागतं विस्तरशश् च जन्म^यात्रा^विवाहैः सह पूर्वम् उक्तम्॥

vakra^anuvakra^astamaya^udaya^ādyās tārā^grahāṇāṃ karaṇe mayā^uktāḥ/ horāgataṃ vistaraśaś ca janma^yātrā^vivāhaiḥ saha pūrvam uktam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रश्न^प्रतिप्रश्न^कथा^प्रसङ्गान् स्व्^अल्प^उपयोगान् ग्रह^सम्भवाम्श् च। सन्त्यज्य फल्गूनि च सार^भूतं भूत^अर्थम् अर्थैः सकलैः प्रवक्ष्ये॥

praśna^pratipraśna^kathā^prasaṅgān sv^alpa^upayogān graha^sambhavāmś ca/ santyajya phalgūni ca sāra^bhūtaṃ bhūta^artham arthaiḥ sakalaiḥ pravakṣye//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.