Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·10

Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 10

श्रवण^अनिल^हस्त^आर्द्रा^भरणी^भाग्य^उपगः सुतो +अर्कस्य। प्रचुर^सलिल^उपगूढां करोति धात्रीं यदि स्निग्धः॥

śravaṇa^anila^hasta^ārdrā^bharaṇī^bhāgya^upagaḥ suto +arkasya/ pracura^salila^upagūḍhāṃ karoti dhātrīṃ yadi snigdhaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहि^वरुण^पुरन्दर^दैवतेषु सुक्षेम^कृन् न च^अतिजलम्। क्षुत्^शस्त्र^अवृष्टि^करो मूले प्रत्येकम् अपि वक्ष्ये॥

ahi^varuṇa^purandara^daivateṣu sukṣema^kṛn na ca^atijalam/ kṣut^śastra^avṛṣṭi^karo mūle pratyekam api vakṣye//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरग^तुरगोपचारक^कवि^वैद्य^अमात्य^हा^अर्कजो +अश्विगतः। याम्ये नर्तक^वादक^गेय^ज्ञ^क्षुद्र^नैकृतिकान्॥

turaga^turagopacāraka^kavi^vaidya^amātya^hā^arkajo +aśvigataḥ/ yāmye nartaka^vādaka^geya^jña^kṣudra^naikṛtikān//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुलास्थे पीड्यन्ते सौरे +अग्न्युपजीविनश् चमूपाश् च। रोहिण्यां कोशल^मद्र^काशि^पञ्चाल^शाकटिकाः॥

bahulāsthe pīḍyante saure +agnyupajīvinaś camūpāś ca/ rohiṇyāṃ kośala^madra^kāśi^pañcāla^śākaṭikāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगशिरसि वत्स^याजक^यजमान^आर्यजन^मध्यदेशास् च। रौद्र^स्थे *पारत^रमठास् तैलिक^रजक[क्पारतरातैलिकरजक]^चौराश् च॥

mṛgaśirasi vatsa^yājaka^yajamāna^āryajana^madhyadeśās ca/ raudra^sthe *pārata^ramaṭhās tailika^rajaka[K.pāratarātailikarajaka]^caurāś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्ये पाञ्चनद^प्रत्यन्त^सुराष्ट्र^सिन्धु^सौवीराः। पुष्ये घाण्ठिक^घौषिक^यवन^वणिक्^कितव^कुसुमानि॥

āditye pāñcanada^pratyanta^surāṣṭra^sindhu^sauvīrāḥ/ puṣye ghāṇṭhika^ghauṣika^yavana^vaṇik^kitava^kusumāni//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सार्पे जलरुह^सर्पाः पित्र्ये बाह्लीक^चीन^गान्धाराः। शूलिक^पारत^वैश्याः कोष्ठागाराणि वणिजश् च॥

sārpe jalaruha^sarpāḥ pitrye bāhlīka^cīna^gāndhārāḥ/ śūlika^pārata^vaiśyāḥ koṣṭhāgārāṇi vaṇijaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाग्ये रस^विक्रयिणः पण्य^स्त्री^कन्यका^महाराष्ट्राः। आर्यम्णे नृप^गुड^लवण^भिक्षुक^अम्बूनि तक्षशिला॥

bhāgye rasa^vikrayiṇaḥ paṇya^strī^kanyakā^mahārāṣṭrāḥ/ āryamṇe nṛpa^guḍa^lavaṇa^bhikṣuka^ambūni takṣaśilā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्ते नापित^चाक्रिक^चौर^भिषक्^सूचिका द्विप^ग्राहाः। बन्धक्यः कौशलका मालाकाराश् च पीड्यन्ते॥

haste nāpita^cākrika^caura^bhiṣak^sūcikā dvipa^grāhāḥ/ bandhakyaḥ kauśalakā mālākārāś ca pīḍyante//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रास्थे प्रमदाजन^लेखक^चित्रज्ञ^चित्रभाण्डानि। स्वातौ मागध^चर^दूत^सूत^पोतप्लव^नट^आद्याः॥

citrāsthe pramadājana^lekhaka^citrajña^citrabhāṇḍāni/ svātau māgadha^cara^dūta^sūta^potaplava^naṭa^ādyāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐन्द्राग्नाख्ये त्रैगर्त^चीन^कौलूत^कुङ्कुमं लाक्षा। सस्यान्य् अथ माञ्जिष्ठं कौसुम्भं च क्षयं याति॥

aindrāgnākhye traigarta^cīna^kaulūta^kuṅkumaṃ lākṣā/ sasyāny atha māñjiṣṭhaṃ kausumbhaṃ ca kṣayaṃ yāti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रे कुलूत^तङ्गण^खस^काश्मीराः समन्त्रि^चक्रचराः। उपतापं यान्ति च घाण्टिका विभेदश् च मित्राणाम्॥

maitre kulūta^taṅgaṇa^khasa^kāśmīrāḥ samantri^cakracarāḥ/ upatāpaṃ yānti ca ghāṇṭikā vibhedaś ca mitrāṇām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठासु नृप^पुरोहित^नृप^सत्कृत^शूर^गण^कुल^श्रेण्यः। मूले तु काशि^कोशल^पाञ्चाल^फल^औषधी^योधाः॥

jyeṣṭhāsu nṛpa^purohita^nṛpa^satkṛta^śūra^gaṇa^kula^śreṇyaḥ/ mūle tu kāśi^kośala^pāñcāla^phala^auṣadhī^yodhāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आप्ये +अङ्ग^वङ्ग^कौशल^गिरिव्रजा मगध^पुण्ड्र^मिथिलाश् च। उपतापं यान्ति जना वसन्ति ये ताम्रलिप्त्यां च॥

āpye +aṅga^vaṅga^kauśala^girivrajā magadha^puṇḍra^mithilāś ca/ upatāpaṃ yānti janā vasanti ye tāmraliptyāṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वेश्वरे +अर्कपुत्रश् चरन् दशार्णान् निहन्ति यवनांश् च। उज्जयिनीं शबरान् पारियात्रिकान् कुन्तिभोजांश् च॥

viśveśvare +arkaputraś caran daśārṇān nihanti yavanāṃś ca/ ujjayinīṃ śabarān pāriyātrikān kuntibhojāṃś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रवणे राज^अधिकृतान् विप्राग्र्य^भिषक्^पुरोहित^कलिङ्गान्। वसुभे मगधेश^जयो वृद्धिश् च धनेष्व् अधिकृतानाम्॥

śravaṇe rāja^adhikṛtān viprāgrya^bhiṣak^purohita^kaliṅgān/ vasubhe magadheśa^jayo vṛddhiś ca dhaneṣv adhikṛtānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साजे शतभिषजि भिषक्^कवि^शौण्डिक^पण्य^नीति*वृत्तीनाम्[क्वर्त्तानाम्]। आहिर्बुध्न्ये नद्यो यानकराः स्त्री^हिरण्यं च॥

sāje śatabhiṣaji bhiṣak^kavi^śauṇḍika^paṇya^nīti*vṛttīnām[K.varttānām]/ āhirbudhnye nadyo yānakarāḥ strī^hiraṇyaṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रेवत्यां राज^भृताः क्रौञ्च^द्वीप^आश्रिताः शरत्सस्यम्। शबराश् च निपीड्यन्ते यवनाश् च शनैश्चरे चरति॥

revatyāṃ rāja^bhṛtāḥ krauñca^dvīpa^āśritāḥ śaratsasyam/ śabarāś ca nipīḍyante yavanāś ca śanaiścare carati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा विशाखासु महेन्द्र^मन्त्री सुतश् च भानोर् दहन^ऋक्ष^यातः। तदा प्रजानाम् अनयो +अतिघोरः पुर^प्रभेदो गतयोर् भम् एकम्॥

yadā viśākhāsu mahendra^mantrī sutaś ca bhānor dahana^ṛkṣa^yātaḥ/ tadā prajānām anayo +atighoraḥ pura^prabhedo gatayor bham ekam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अण्डजहा रविजो यदि चित्रः क्षुद्भयकृद् यदि पीत^मयूखः। शस्त्र^भयाय च रक्तसवर्णो भस्मनिभो बहु^वैरकरश् च॥

aṇḍajahā ravijo yadi citraḥ kṣudbhayakṛd yadi pīta^mayūkhaḥ/ śastra^bhayāya ca raktasavarṇo bhasmanibho bahu^vairakaraś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.