Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·100

Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 100

प्रियभूषणः स्वरूपः[क्सुरूपः] सुभगो दक्षो +अश्विनीषु मतिमांश् च। कृतनिश्चय^सत्य^अरुग्^दक्षः सुखितश् च भरणीषु॥

priyabhūṣaṇaḥ svarūpaḥ[K.surūpaḥ] subhago dakṣo +aśvinīṣu matimāṃś ca/ kṛtaniścaya^satya^arug^dakṣaḥ sukhitaś ca bharaṇīṣu//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुभुक् परदाररतस् तेजस्वी कृत्तिकासु विख्यातः। रोहिण्यां सत्य^शुचिः प्रियंवदः *स्थिरः स्वरूपश् च[क्स्थिरसुरूपश् च]॥

bahubhuk paradāraratas tejasvī kṛttikāsu vikhyātaḥ/ rohiṇyāṃ satya^śuciḥ priyaṃvadaḥ *sthiraḥ svarūpaś ca[K.sthirasurūpaś ca]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चपलश् चतुरो भीरुः पटुर् उत्साही धनी मृगे भोगी। शठ^गर्वित^चण्ड^कृतघ्न^हिंस्र^पापश् च रौद्र^ऋक्षे॥

capalaś caturo bhīruḥ paṭur utsāhī dhanī mṛge bhogī/ śaṭha^garvita^caṇḍa^kṛtaghna^hiṃsra^pāpaś ca raudra^ṛkṣe//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दान्तः सुखी सुशीलो दुर्मेधा रोगभाक् पिपासुश् च। अल्पेन च सन्तुष्टः पुनर्वसौ जायते मनुजः॥

dāntaḥ sukhī suśīlo durmedhā rogabhāk pipāsuś ca/ alpena ca santuṣṭaḥ punarvasau jāyate manujaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तात्मा सुभगः पण्डितो धनी धर्म^संश्रितः पुष्ये। शठ^सर्व^भक्षक्ष्य[क्भक्ष][उभक्ष्य]^पापः कृतघ्न^धूर्तश् च भौजङ्गे॥

śāntātmā subhagaḥ paṇḍito dhanī dharma^saṃśritaḥ puṣye/ śaṭha^sarva^bhakṣakṣya[K.bhakṣa][U.bhakṣya]^pāpaḥ kṛtaghna^dhūrtaś ca bhaujaṅge//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुभृत्य^धनी भोगी सुर^पितृ^भक्तो महोद्यमः पित्र्ये। प्रियवाग् दाता द्युतिमान् अटनो नृप^सेवको भाग्ये॥

bahubhṛtya^dhanī bhogī sura^pitṛ^bhakto mahodyamaḥ pitrye/ priyavāg dātā dyutimān aṭano nṛpa^sevako bhāgye//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुभगो विद्या^आप्तधनो भोगी सुखभाग् द्वितीयफल्गुन्याम्। उत्साही धृष्टः पानपो +अघृणी तस्करो हस्ते॥

subhago vidyā^āptadhano bhogī sukhabhāg dvitīyaphalgunyām/ utsāhī dhṛṣṭaḥ pānapo +aghṛṇī taskaro haste//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रा^अम्बर^माल्य^धरः सुलोचनाङ्गश् च चित्रायाम्[क्भवति चित्रायाम्]। दान्तो वणिक् तृषालुः[क्कृपालुः] प्रियवाग् धर्माश्रितः स्वातौ॥

citrā^ambara^mālya^dharaḥ sulocanāṅgaś ca citrāyām[K.bhavati citrāyām]/ dānto vaṇik tṛṣāluḥ[K.kṛpāluḥ] priyavāg dharmāśritaḥ svātau//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईर्षुर्[किर्ष्युर्] लुब्धो द्युतिमान् वचनपटुः कलहकृद् विशाखासु॥ आढ्यो विदेशवासी क्षुधालुर् अटनो +अनुराधासु॥

īrṣur[K.irṣyur] lubdho dyutimān vacanapaṭuḥ kalahakṛd viśākhāsu// āḍhyo videśavāsī kṣudhālur aṭano +anurādhāsu//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्येष्ठासु न बहुमित्रः सन्तुष्टो धर्मकृत् प्रचुरकोपः। मूले मानी धनवान् सुखी न हिंस्रः स्थिरो भोगी॥

jyeṣṭhāsu na bahumitraḥ santuṣṭo dharmakṛt pracurakopaḥ/ mūle mānī dhanavān sukhī na hiṃsraḥ sthiro bhogī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टा^नन्द^कलत्रो वीरो दृढ^सौहृदश् च जलदेवे। वैश्वे विनीत^धार्मिक^बहु^मित्र^कृतज्ञ^सुभगश् च॥

iṣṭā^nanda^kalatro vīro dṛḍha^sauhṛdaś ca jaladeve/ vaiśve vinīta^dhārmika^bahu^mitra^kṛtajña^subhagaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमान् श्रवणे श्रुतवान् उदार^दारो धन^अन्वितः ख्यातः। दाता^आढ्य^शूर^गीतप्रियो धनिष्ठासु धन^लुब्धः॥

śrīmān śravaṇe śrutavān udāra^dāro dhana^anvitaḥ khyātaḥ/ dātā^āḍhya^śūra^gītapriyo dhaniṣṭhāsu dhana^lubdhaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फुटवाग् व्यसनी रिपुहा साहसिकः शतभिषक्सु दुर्ग्राह्यः। भद्रपदासु^उद्विग्नः स्त्रीजित^धन^पटुर् अदाता च॥

sphuṭavāg vyasanī ripuhā sāhasikaḥ śatabhiṣaksu durgrāhyaḥ/ bhadrapadāsu^udvignaḥ strījita^dhana^paṭur adātā ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्ता सुखी प्रजावान् जितशत्रुर् धार्मिको द्वितीयासु॥ सम्पूर्ण^अङ्गः सुभगः शूरः शुचिर् अर्थवान् पौष्णे॥

vaktā sukhī prajāvān jitaśatrur dhārmiko dvitīyāsu// sampūrṇa^aṅgaḥ subhagaḥ śūraḥ śucir arthavān pauṣṇe//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.