Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 17

युद्धं यथा यदा वा *भविष्यम्[क्भविष्यद्] आदिश्यते त्रिकालज्ञैः। तद्विज्ञानं करणे मया कृतं सूर्य^*सिद्धान्ते[क्सिद्धान्तात्]॥

yuddhaṃ yathā yadā vā *bhaviṣyam[K.bhaviṣyad] ādiśyate trikālajñaiḥ/ tadvijñānaṃ karaṇe mayā kṛtaṃ sūrya^*siddhānte[K.siddhāntāt]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वियति चरतां ग्रहाणाम् उपर्युपर्य् आत्ममार्गसंस्थानाम्। अतिदूराद् दृग्विषये समताम् इव सम्प्रयातानाम्॥

viyati caratāṃ grahāṇām uparyupary ātmamārgasaṃsthānām/ atidūrād dṛgviṣaye samatām iva samprayātānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसन्न^क्रम^योगाद् भेद^उल्लेख^अंशु^मर्दन^*असव्यैः[कसव्यः]। युद्धं चतुष्प्रकारं पराशर^आद्यैर् मुनिभिर् उक्तम्॥

āsanna^krama^yogād bheda^ullekha^aṃśu^mardana^*asavyaiḥ[K.asavyaḥ]/ yuddhaṃ catuṣprakāraṃ parāśara^ādyair munibhir uktam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदे वृष्टिविनाशो भेदः सुहृदां महाकुलानां च। उल्लेखे शस्त्र^भयं मन्त्रिविरोधः प्रियान्नत्वम्॥

bhede vṛṣṭivināśo bhedaḥ suhṛdāṃ mahākulānāṃ ca/ ullekhe śastra^bhayaṃ mantrivirodhaḥ priyānnatvam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्शुविरोधे युद्धानि भूभृतां शस्त्र^रुक्^क्षुद्^अवमर्दाः। युद्धे च^अप्य् अपसव्ये भवन्ति युद्धानि भूपानाम्॥

amśuvirodhe yuddhāni bhūbhṛtāṃ śastra^ruk^kṣud^avamardāḥ/ yuddhe ca^apy apasavye bhavanti yuddhāni bhūpānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रविर् आक्रन्दो मध्ये पौरः पूर्वे +अपरे स्थितो यायी। पौरा बुध^गुरु^रविजा नित्यं शीतांशुर् *आक्रन्दः[काक्रन्द्रः]॥

ravir ākrando madhye pauraḥ pūrve +apare sthito yāyī/ paurā budha^guru^ravijā nityaṃ śītāṃśur *ākrandaḥ[K.ākrandraḥ]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केतु^कुज^राहु^शुक्रा यायिन एते हता *घ्नन्ति[क्ग्रहा हन्युः]। आक्रन्द^यायि^पौरान् जयिनो *जयदाः[क्जयदा] स्व^वर्गस्य॥

ketu^kuja^rāhu^śukrā yāyina ete hatā *ghnanti[K.grahā hanyuḥ]/ ākranda^yāyi^paurān jayino *jayadāḥ[K.jayadā] sva^vargasya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरे पौरेण हते पौराः पौरान् नृपान् विनिघ्नन्ति। एवं *याय्याक्रन्दा[क्याय्याक्रन्दौ] नागर^यायि^ग्रहाश् च^एव॥

paure paureṇa hate paurāḥ paurān nṛpān vinighnanti/ evaṃ *yāyyākrandā[K.yāyyākrandau] nāgara^yāyi^grahāś ca^eva//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणदिक्स्थः परुषो वेपथुर् अप्राप्य सन्निवृत्तो +अणुः। अधिरूढो विकृतो निष्प्रभो विवर्णश् च यः स जितः॥

dakṣiṇadiksthaḥ paruṣo vepathur aprāpya sannivṛtto +aṇuḥ/ adhirūḍho vikṛto niṣprabho vivarṇaś ca yaḥ sa jitaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तविपरीतलक्षणसम्पन्नो जयगतो *विनिर्देश्यः[क्विनिर्दिष्टः]। विपुलः स्निग्धो द्युतिमान् दक्षिणदिक्स्थो +अपि जययुक्तः॥

uktaviparītalakṣaṇasampanno jayagato *vinirdeśyaḥ[K.vinirdiṣṭaḥ]/ vipulaḥ snigdho dyutimān dakṣiṇadikstho +api jayayuktaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाव् अपि मयूखयुक्तौ विपुलौ स्निग्धौ समागमे भवतः। तत्र *अन्योन्यं प्रीतिर्[कन्योन्यप्रीतिर्] विपरीताव् आत्मपक्षघ्नौ॥

dvāv api mayūkhayuktau vipulau snigdhau samāgame bhavataḥ/ tatra *anyonyaṃ prītir[K.anyonyaprītir] viparītāv ātmapakṣaghnau//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युद्धं समागमो वा यद्य् अव्यक्तौ *स्वलक्षणैर्[क्तु लक्षणैर्] भवतः। भुवि भूभृताम् अपि तथा फलम् अव्यक्तं विनिर्देश्यम्॥

yuddhaṃ samāgamo vā yady avyaktau *svalakṣaṇair[K.tu lakṣaṇair] bhavataḥ/ bhuvi bhūbhṛtām api tathā phalam avyaktaṃ vinirdeśyam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुणा जिते +अवनिसुते बाह्लीका यायिनो *+अग्निवार्ताश् च[कग्निवार्त्ताश् च]। शशिजेन शूरसेनाः कलिङ्ग^*शाल्वाश्[क्साल्वाश्] च पीड्यन्ते॥

guruṇā jite +avanisute bāhlīkā yāyino *+agnivārtāś ca[K.agnivārttāś ca]/ śaśijena śūrasenāḥ kaliṅga^*śālvāś[K.sālvāś] ca pīḍyante//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौरेण^अरे विजिते जयन्ति पौराः प्रजाश् च सीदन्ति। *कोष्ठागार[क्कोष्ठागार]^म्लेच्छ^क्षत्रिय^तापश् च शुक्रजिते॥

saureṇa^are vijite jayanti paurāḥ prajāś ca sīdanti/ *koṣṭhāgāra[K.koṣṭhāgāra]^mleccha^kṣatriya^tāpaś ca śukrajite//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भौमेन हते शशिजे वृक्ष^सरित्^तापस^अश्मक^नरेन्द्राः। उत्तरदिक्स्थाः क्रतु^दीक्षिताश् च सन्तापम् आयान्ति॥

bhaumena hate śaśije vṛkṣa^sarit^tāpasa^aśmaka^narendrāḥ/ uttaradiksthāḥ kratu^dīkṣitāś ca santāpam āyānti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुणा *जिते बुधे[क्बुधे जिते] म्लेच्छ^शूद्र^चौर^अर्थयुक्त^पौरजनाः। त्रैगर्तपार्वतीयाः पीड्यन्ते कम्पते च मही॥

guruṇā *jite budhe[K.budhe jite] mleccha^śūdra^caura^arthayukta^paurajanāḥ/ traigartapārvatīyāḥ pīḍyante kampate ca mahī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रविजेन बुधे ध्वस्ते नाविक^योध^अब्ज^सधन^गर्भिण्यः। भृगुणा जिते +अग्निकोपः सस्य^अम्बुद^यायि^विध्वंसः॥

ravijena budhe dhvaste nāvika^yodha^abja^sadhana^garbhiṇyaḥ/ bhṛguṇā jite +agnikopaḥ sasya^ambuda^yāyi^vidhvaṃsaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवे शुक्र^अभिहते कुलूत^गान्धार^कैकया मद्राः। *शाल्वा[क्साल्वा] वत्सा वङ्गा गावः सस्यानि *पीड्यन्ते[क्नश्यन्ति]॥

jīve śukra^abhihate kulūta^gāndhāra^kaikayā madrāḥ/ *śālvā[K.sālvā] vatsā vaṅgā gāvaḥ sasyāni *pīḍyante[K.naśyanti]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भौमेन हते जीवे मध्यो देशो नरेश्वरा गावः। सौरेण च^अर्जुनायन^वसाति^यौधेय^शिबि^विप्राः॥

bhaumena hate jīve madhyo deśo nareśvarā gāvaḥ/ saureṇa ca^arjunāyana^vasāti^yaudheya^śibi^viprāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शशितनयेन^अपि जिते बृहस्पतौ म्लेच्छ^सत्य^शस्त्र^भृतः। उपयान्ति मध्यदेशश् च संक्षयं यच् च भक्तिफलम्॥

śaśitanayena^api jite bṛhaspatau mleccha^satya^śastra^bhṛtaḥ/ upayānti madhyadeśaś ca saṃkṣayaṃ yac ca bhaktiphalam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रे बृहस्पति^*जिते[खते] यायी श्रेष्ठो विनाशम् उपयाति। ब्रह्मक्षत्रविरोधः सलिलं च न वासवस् त्यजति॥

śukre bṛhaspati^*jite[K.hate] yāyī śreṣṭho vināśam upayāti/ brahmakṣatravirodhaḥ salilaṃ ca na vāsavas tyajati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशल^कलिङ्ग^वङ्गा वत्सा मत्स्याश् च मध्यदेश^युताः। महतीं व्रजन्ति पीडां नपुंसकाः शूरसेनाश् च॥

kośala^kaliṅga^vaṅgā vatsā matsyāś ca madhyadeśa^yutāḥ/ mahatīṃ vrajanti pīḍāṃ napuṃsakāḥ śūrasenāś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुज^विजिते भृगु^तनये बल^मुख्य^वधो नरेन्द्र^संग्रामाः। सौम्येन पार्वतीयाः क्षीरविनाशो +अल्पवृष्टिश् च॥

kuja^vijite bhṛgu^tanaye bala^mukhya^vadho narendra^saṃgrāmāḥ/ saumyena pārvatīyāḥ kṣīravināśo +alpavṛṣṭiś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रविजेन सिते विजिते *गुणमुख्याः[उगणमुख्याः] शस्त्र^जीविनः क्षत्रम्। जलजाश् च निपीड्यन्ते सामान्यं भक्तिफलम् अन्यत्॥

ravijena site vijite *guṇamukhyāḥ[U.gaṇamukhyāḥ] śastra^jīvinaḥ kṣatram/ jalajāś ca nipīḍyante sāmānyaṃ bhaktiphalam anyat//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असिते सितेन निहते +अर्घ^वृद्धिर् अहि^विहग^मानिनां पीडा। क्षितिजेन तङ्गण^अन्ध्र^उड्र^काशि^बाह्लीक^देशानाम्॥

asite sitena nihate +argha^vṛddhir ahi^vihaga^mānināṃ pīḍā/ kṣitijena taṅgaṇa^andhra^uḍra^kāśi^bāhlīka^deśānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौम्येन पराभूते मन्दे +अङ्ग^वणिग्^विहङ्ग^पशु^नागाः। सन्ताप्यन्ते गुरुणा स्त्री^बहुला महिषक^शकाश् च॥

saumyena parābhūte mande +aṅga^vaṇig^vihaṅga^paśu^nāgāḥ/ santāpyante guruṇā strī^bahulā mahiṣaka^śakāś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं विशेषो +अभिहितो हतानां कुज^ज्ञ^वागीश^सित^असितानाम्। फलं तु वाच्यं ग्रह^भक्तितो +अन्यद् यथा तथा घ्नन्ति हताः स्वभक्तीः॥

ayaṃ viśeṣo +abhihito hatānāṃ kuja^jña^vāgīśa^sita^asitānām/ phalaṃ tu vācyaṃ graha^bhaktito +anyad yathā tathā ghnanti hatāḥ svabhaktīḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.