Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 2

न प्रतिबद्धं गमयति वक्ति न च प्रश्नम् एकम् अपि पृष्टः। निगदति न च शिष्येभ्यः स कथं शास्त्र^अर्थविज् ज्ञेयः॥

na pratibaddhaṃ gamayati vakti na ca praśnam ekam api pṛṣṭaḥ/ nigadati na ca śiṣyebhyaḥ sa kathaṃ śāstra^arthavij jñeyaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रन्थो +अन्यथा^अन्यथा^*अर्थं[कर्थः] करणं यश् च^अन्यथा करोत्य् अबुधः। स पितामहम् उपगम्य स्तौति नरो वैशिकेन^आर्याम्॥

grantho +anyathā^anyathā^*arthaṃ[K.arthaḥ] karaṇaṃ yaś ca^anyathā karoty abudhaḥ/ sa pitāmaham upagamya stauti naro vaiśikena^āryām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्त्रे सुपरिज्ञाते लग्ने छाया^अम्बुयन्त्र^संविदिते। होरा^अर्थे च सुरूढे न^आदेष्टुर् भारती वन्ध्या॥

tantre suparijñāte lagne chāyā^ambuyantra^saṃvidite/ horā^arthe ca surūḍhe na^ādeṣṭur bhāratī vandhyā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगति प्रसारितम् इव^आलिखितम् इव मतौ निषिक्तम् इव हृदये। शास्त्रं यस्य सभगणं न^आदेशा *निष्फलास्[क्निःफलास्] तस्य॥

jagati prasāritam iva^ālikhitam iva matau niṣiktam iva hṛdaye/ śāstraṃ yasya sabhagaṇaṃ na^ādeśā *niṣphalās[K.niḥphalās] tasya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्स्न^अङ्ग^उपाङ्ग^कुशलं होरा^गणित^नैष्ठिकम्। यो न पूजयते राजा स नाशम् उपागच्छति॥

kṛtsna^aṅga^upāṅga^kuśalaṃ horā^gaṇita^naiṣṭhikam/ yo na pūjayate rājā sa nāśam upāgacchati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनं समाश्रिता ये +अपि निर्ममा निष्परिग्रहाः। अपि ते परिपृच्छन्ति ज्योतिषां गतिकोविदम्॥

vanaṃ samāśritā ye +api nirmamā niṣparigrahāḥ/ api te paripṛcchanti jyotiṣāṃ gatikovidam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रदीपा यथा रात्रिर् अनादित्यं यथा नभः। तथा^असांवत्सरो राजा भ्रम्यत्य् अन्ध इव^अध्वनि॥

apradīpā yathā rātrir anādityaṃ yathā nabhaḥ/ tathā^asāṃvatsaro rājā bhramyaty andha iva^adhvani//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*मुहूर्त[क्मुहूर्तं]^तिथि^नक्षत्रम् ऋतवश् च^अयने तथा। सर्वाण्य् एव^अकुलानि स्युर् न स्यात् सांवत्सरो यदि॥

*muhūrta[K.muhūrtaṃ]^tithi^nakṣatram ṛtavaś ca^ayane tathā/ sarvāṇy eva^akulāni syur na syāt sāṃvatsaro yadi//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् राज्ञा^अधिगन्तव्यो विद्वान् सांवत्सरो +अग्रणीः। जयं यशः श्रियं भोगान् श्रेयश् च समभीप्सता॥

tasmād rājñā^adhigantavyo vidvān sāṃvatsaro +agraṇīḥ/ jayaṃ yaśaḥ śriyaṃ bhogān śreyaś ca samabhīpsatā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न^असांवत्सरिके देशे वस्तव्यं भूतिम् इच्छता। चक्षुर्^भूतो हि यत्र^एष पापं तत्र न विद्यते॥

na^asāṃvatsarike deśe vastavyaṃ bhūtim icchatā/ cakṣur^bhūto hi yatra^eṣa pāpaṃ tatra na vidyate//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न सांवत्सर^पाठी च नरकेषु^उपपद्यते। ब्रह्मलोक^प्रतिष्ठां च लभते दैवचिन्तकः॥

na sāṃvatsara^pāṭhī ca narakeṣu^upapadyate/ brahmaloka^pratiṣṭhāṃ ca labhate daivacintakaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रन्थतश् च^अर्थतश् च^एतत् कृत्स्नं जानति यो द्विजः। अग्रभुक् स भवेत्^श्राद्धे पूजितः पङ्क्ति^पावनः।

granthataś ca^arthataś ca^etat kṛtsnaṃ jānati yo dvijaḥ/ agrabhuk sa bhavet^śrāddhe pūjitaḥ paṅkti^pāvanaḥ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

म्लेच्छा हि यवनास् तेषु सम्यक् शास्त्रम् इदं स्थितम्। ऋषिवत् ते +अपि पूज्यन्ते किं पुनर् दैवविद् द्विजः॥

mlecchā hi yavanās teṣu samyak śāstram idaṃ sthitam/ ṛṣivat te +api pūjyante kiṃ punar daivavid dvijaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुहक^आवेश^पिहितैः कर्ण^उपश्रुति^हेतुभिः। कृत^आदेशो न सर्वत्र प्रष्टव्यो न स दैववित्॥

kuhaka^āveśa^pihitaiḥ karṇa^upaśruti^hetubhiḥ/ kṛta^ādeśo na sarvatra praṣṭavyo na sa daivavit//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविदित्वा^एव *यत्[क्यः]^शास्त्रं दैवज्ञत्वं प्रपद्यते। स पङ्क्ति^दूषकः पापो ज्ञेयो नक्षत्र^सूचकः॥

aviditvā^eva *yat[K.yaḥ]^śāstraṃ daivajñatvaṃ prapadyate/ sa paṅkti^dūṣakaḥ pāpo jñeyo nakṣatra^sūcakaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगर^द्वार^लोष्टस्य यद्वत् स्याद् उपयाचितम्। आदेशस् तद्वद् अज्ञानां यः सत्यः स विभाव्यते॥

nagara^dvāra^loṣṭasya yadvat syād upayācitam/ ādeśas tadvad ajñānāṃ yaḥ satyaḥ sa vibhāvyate//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्पत्त्या योजित^आदेशस् तद्^विच्छिन्न^कथा^प्रियः। मत्तः शास्त्र^एकदेशेन त्याज्यस् तादृग्^महीक्षिता॥

sampattyā yojita^ādeśas tad^vicchinna^kathā^priyaḥ/ mattaḥ śāstra^ekadeśena tyājyas tādṛg^mahīkṣitā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् तु सम्यग् विजानाति होरा^गणित^संहिताः। अभ्यर्च्यः स नरेन्द्रेण स्वीकर्तव्यो जय^एषिणा॥

yas tu samyag vijānāti horā^gaṇita^saṃhitāḥ/ abhyarcyaḥ sa narendreṇa svīkartavyo jaya^eṣiṇā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तत् सहस्रं करिणां वाजिनां च चतुर्गुणम्। करोति देश^कालज्ञो *यथा^एको[क्यद् एको]^दैवचिन्तकः॥

na tat sahasraṃ kariṇāṃ vājināṃ ca caturguṇam/ karoti deśa^kālajño *yathā^eko[K.yad eko]^daivacintakaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुःस्वप्न^दुर्विचिन्तित^दुष्प्रेक्षित^दुष्कृतानि कर्माणि। क्षिप्रं प्रयान्ति नाशम् शशिनः श्रुत्वा भसंवादम्॥

duḥsvapna^durvicintita^duṣprekṣita^duṣkṛtāni karmāṇi/ kṣipraṃ prayānti nāśam śaśinaḥ śrutvā bhasaṃvādam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तथा^इच्छति भूपतेः पिता जननी वा स्वजनो +अथ वा सुहृत्। स्वयशो^अभिविवृद्धये यथा हितम् आप्तः सबलस्य दैववित्॥

na tathā^icchati bhūpateḥ pitā jananī vā svajano +atha vā suhṛt/ svayaśo^abhivivṛddhaye yathā hitam āptaḥ sabalasya daivavit//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.