Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 32

क्षितिकम्पम् आहुर् एके बृहदन्तर्जलनिवासिसत्त्व^कृतम्। भूभार^खिन्न^दिग्गज^विश्राम^समुद्भवं च^अन्ये॥

kṣitikampam āhur eke bṛhadantarjalanivāsisattva^kṛtam/ bhūbhāra^khinna^diggaja^viśrāma^samudbhavaṃ ca^anye//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिलो +अनिलेन निहतः क्षितौ पतन् सस्वनं करोत्य् *अन्ये[केके]। के चित् त्व् अदृष्ट^कारितम् इदम् अन्ये प्राहुर् आचार्याः॥

anilo +anilena nihataḥ kṣitau patan sasvanaṃ karoty *anye[K.eke]/ ke cit tv adṛṣṭa^kāritam idam anye prāhur ācāryāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिभिः पुरा सपक्षैर् वसुधा प्रपतद्भिर् उत्पद्भिश् च। आकम्पिता पितामहम् आह^अमरसदसि सव्रीडम्॥

giribhiḥ purā sapakṣair vasudhā prapatadbhir utpadbhiś ca/ ākampitā pitāmaham āha^amarasadasi savrīḍam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् नाम मम^एतत् त्वया कृतं यद् अचल^इति तन् न तथा। क्रियते +अचलैश् चलद्भिः शक्ताहं नास्य खेदस्य॥

bhagavan nāma mama^etat tvayā kṛtaṃ yad acala^iti tan na tathā/ kriyate +acalaiś caladbhiḥ śaktāhaṃ nāsya khedasya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः *सगद्गद^गिरं[क्सगड्गदगिरं] किं चित् स्फुरिताधरं विनतम् ईषत्। साश्रुविलोचनम् आननम् आलोक्य पितामहः प्राह॥

tasyāḥ *sagadgada^giraṃ[K.sagaḍgadagiraṃ] kiṃ cit sphuritādharaṃ vinatam īṣat/ sāśruvilocanam ānanam ālokya pitāmahaḥ prāha//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्युं हर^इन्द्र धात्र्याः क्षिप कुलिशं शैल^पक्ष^भङ्गाय। शक्रः कृतम् इत्य् उक्त्वा मा भैर् इति वसुमतीम् आह॥

manyuṃ hara^indra dhātryāḥ kṣipa kuliśaṃ śaila^pakṣa^bhaṅgāya/ śakraḥ kṛtam ity uktvā mā bhair iti vasumatīm āha//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्त्व् अनिल^दहन^सुरपति^वरुणाः सदसत्फल^अवबोधार्थम्। प्राग् द्वित्रिचतुर्भागेषु दिननिशोः कम्पयिष्यन्ति॥

kintv anila^dahana^surapati^varuṇāḥ sadasatphala^avabodhārtham/ prāg dvitricaturbhāgeṣu dinaniśoḥ kampayiṣyanti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वार्य् आर्यम्णाद्यान्य् आदित्यं मृगशिरो +अश्वयुक् च^इति। मण्डलम् एतद् वायव्यम् अस्य रूपाणि सप्ताहात्॥

catvāry āryamṇādyāny ādityaṃ mṛgaśiro +aśvayuk ca^iti/ maṇḍalam etad vāyavyam asya rūpāṇi saptāhāt//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूम^आकुलीकृत^आशे नभसि नभस्वान् रजः क्षिपन् भौमम्। विरुजन् द्रुमांश् च विचरति रविर् अपटु^कर^अवभासी च॥

dhūma^ākulīkṛta^āśe nabhasi nabhasvān rajaḥ kṣipan bhaumam/ virujan drumāṃś ca vicarati ravir apaṭu^kara^avabhāsī ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्ये भूकम्पे सस्य^अम्बु^वन^औषधी^क्षयो +अभिहितः। श्वयथु^श्वास^उन्माद^ज्वर^कास^*भवो[क्भवा] वणिक्^पीडा॥

vāyavye bhūkampe sasya^ambu^vana^auṣadhī^kṣayo +abhihitaḥ/ śvayathu^śvāsa^unmāda^jvara^kāsa^*bhavo[K.bhavā] vaṇik^pīḍā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूप^आयुध^भृद्^वैद्या^स्त्री^कवि^गान्धर्व^पण्य^शिल्पिजनाः। पीड्यन्ते सौराष्ट्रक^कुरु^मघध^दशार्ण^मत्स्याश् च॥

rūpa^āyudha^bhṛd^vaidyā^strī^kavi^gāndharva^paṇya^śilpijanāḥ/ pīḍyante saurāṣṭraka^kuru^maghadha^daśārṇa^matsyāś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्य^आग्नेय^विशाखा^भरणी^पित्र्य^अज^भाग्य^संज्ञानि। वर्गो हौतभुजो +अयं करोति रूपाण्य् अथ^एतानि॥

puṣya^āgneya^viśākhā^bharaṇī^pitrya^aja^bhāgya^saṃjñāni/ vargo hautabhujo +ayaṃ karoti rūpāṇy atha^etāni//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारा^उल्कापात^आवृतम् आदीप्तम् इव^अम्बरं सदिग्दाहम्। विचरति मरुत्^सहायः सप्तार्चिः सप्तदिवसान्तः॥

tārā^ulkāpāta^āvṛtam ādīptam iva^ambaraṃ sadigdāham/ vicarati marut^sahāyaḥ saptārciḥ saptadivasāntaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आग्नेये +अम्बुद^नाशः सलिलाशय^संक्षयो नृपति^वैरम्। दद्रू^विचर्चिका^ज्वर^विसर्पिकाः पाण्डुरोगश् च॥

āgneye +ambuda^nāśaḥ salilāśaya^saṃkṣayo nṛpati^vairam/ dadrū^vicarcikā^jvara^visarpikāḥ pāṇḍurogaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्तौजसः प्रचण्डाः पीड्यन्ते च^अश्मक^अङ्ग^बाह्लीकाः। तङ्गण^कलिङ्ग^वङ्ग^*द्रविडाः[उद्रविणाः] *शबरा अनेकविधाः[क्शबराश् च नैकविधाः]॥

dīptaujasaḥ pracaṇḍāḥ pīḍyante ca^aśmaka^aṅga^bāhlīkāḥ/ taṅgaṇa^kaliṅga^vaṅga^*draviḍāḥ[U.draviṇāḥ] *śabarā anekavidhāḥ[K.śabarāś ca naikavidhāḥ]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिजित्^श्रवण^धनिष्ठा^प्राजापत्य^ऐन्द्र^वैश्व^मैत्राणि। सुरपति^मण्डलम् एतद् भवन्ति *च^अप्य् अस्य रूपाणि[क्च अस्य स्वरूपाणि]॥

abhijit^śravaṇa^dhaniṣṭhā^prājāpatya^aindra^vaiśva^maitrāṇi/ surapati^maṇḍalam etad bhavanti *ca^apy asya rūpāṇi[K.ca asya svarūpāṇi]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलित^अचल^वर्ष्माणो गम्भीर^विराविणस् *तडिद्वन्तः[क्तडित्वन्तः]। गवल^अलिकुल^अहिनिभा विसृजन्ति पयः पयोवाहाः॥

calita^acala^varṣmāṇo gambhīra^virāviṇas *taḍidvantaḥ[K.taḍitvantaḥ]/ gavala^alikula^ahinibhā visṛjanti payaḥ payovāhāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐन्द्रं *स्तुत[क्श्रुति]^कुलजाति^ख्यात^अवनिपाल^गणप^विध्वंसि। अतिसार^गलग्रह^वदनरोग^कृच् छर्दिकोपाय॥

aindraṃ *stuta[K.śruti]^kulajāti^khyāta^avanipāla^gaṇapa^vidhvaṃsi/ atisāra^galagraha^vadanaroga^kṛc chardikopāya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काशि^युगन्धर^पौरव^किरात^कीर^अभिसार^हल^मद्राः। अर्बुद^*सुराष्ट्र[क्सुवास्तु]^मालव^पीडाकरम् इष्टवृष्टिकरम्॥

kāśi^yugandhara^paurava^kirāta^kīra^abhisāra^hala^madrāḥ/ arbuda^*surāṣṭra[K.suvāstu]^mālava^pīḍākaram iṣṭavṛṣṭikaram//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौष्ण^आप्य^आर्द्रा^आश्लेषा^मूल^अहिर्बुध्न्य^वरुणदेवानि। मण्डलम् एतद् वारुणम् अस्यापि भवन्ति रूपाणि॥

pauṣṇa^āpya^ārdrā^āśleṣā^mūla^ahirbudhnya^varuṇadevāni/ maṇḍalam etad vāruṇam asyāpi bhavanti rūpāṇi//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलोत्पल^अलि^भिन्न^अञ्जन^त्विषो मधुर^राविणो बहुलाः। तडिद्^उद्भासित^देहा *धारा^अङ्कुर[क्धाराङ्कुश]वर्षिणो जलदाः॥

nīlotpala^ali^bhinna^añjana^tviṣo madhura^rāviṇo bahulāḥ/ taḍid^udbhāsita^dehā *dhārā^aṅkura[K.dhārāṅkuśa]varṣiṇo jaladāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुणम् अर्णव^सरिद्^आश्रित^घ्नम् अतिवृष्टिदं विगत^वैरम्। गोनर्द^चेदि^कुकुरान् किरात^वैदेहकान् हन्ति॥

vāruṇam arṇava^sarid^āśrita^ghnam ativṛṣṭidaṃ vigata^vairam/ gonarda^cedi^kukurān kirāta^vaidehakān hanti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड्भिर् मासैः कम्पो द्वाभ्यां पाकं च याति निर्घातः। अन्यान् अप्य् उत्पातान् जगुर् अन्ये मण्डलैर् एतैः॥

ṣaḍbhir māsaiḥ kampo dvābhyāṃ pākaṃ ca yāti nirghātaḥ/ anyān apy utpātān jagur anye maṇḍalair etaiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्त्य् ऐन्द्रो वायव्यं वायुश् च^अप्य् ऐन्द्रम् एवम् अन्योन्यम्। वारुण^हौतभुजाव् अपि वेला^नक्षत्रजाः कम्पाः॥

hanty aindro vāyavyaṃ vāyuś ca^apy aindram evam anyonyam/ vāruṇa^hautabhujāv api velā^nakṣatrajāḥ kampāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथित^नरेश्वर^मरण^व्यसनान्य् आग्नेय^वायुमण्डलयोः। क्षुद्भय^मरक^अवृष्टिभिर् उपताप्यन्ते जनाश् च अपि॥

prathita^nareśvara^maraṇa^vyasanāny āgneya^vāyumaṇḍalayoḥ/ kṣudbhaya^maraka^avṛṣṭibhir upatāpyante janāś ca api//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुण^पौरन्दरयोः सुभिक्ष^शिववृष्टि^हार्दयो लोके। गावो +अतिभूरि^पयसो निवृत्त^वैराश् च भूपालाः॥

vāruṇa^paurandarayoḥ subhikṣa^śivavṛṣṭi^hārdayo loke/ gāvo +atibhūri^payaso nivṛtta^vairāś ca bhūpālāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षैश् चतुर्भिर् अनिलस् त्रिभिर् अग्निर् देवराट् च सप्ताहात्। सद्यः फलति च वरुणो येषु न कालो +अद्भुतेषु^उक्तः॥

pakṣaiś caturbhir anilas tribhir agnir devarāṭ ca saptāhāt/ sadyaḥ phalati ca varuṇo yeṣu na kālo +adbhuteṣu^uktaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चलयति पवनः शतद्वयं शतम् अनलो दशयोजन^अन्वितम्। सलिलपतिर् अशीतिसंयुतं कुलिशधरो +अभ्यधिकं च *षष्टितः[क्षष्टिकम्]॥

calayati pavanaḥ śatadvayaṃ śatam analo daśayojana^anvitam/ salilapatir aśītisaṃyutaṃ kuliśadharo +abhyadhikaṃ ca *ṣaṣṭitaḥ[K.ṣaṣṭikam]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिचत्रुथसप्तमदिने मासे पक्षे तथा त्रिपक्षे चे। यदि भवति भूमिकम्पः प्रधान^नृप^नाशनो भवति॥

tricatruthasaptamadine māse pakṣe tathā tripakṣe ce/ yadi bhavati bhūmikampaḥ pradhāna^nṛpa^nāśano bhavati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.