Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·33

Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 33

दिवि भुक्त^शुभफलानां पततां रूपाणि यानि तान्य् उल्काः। धिष्ण्या^उल्का^अशनि^विद्युत्^तारा इति पञ्चधा भिन्नाः॥

divi bhukta^śubhaphalānāṃ patatāṃ rūpāṇi yāni tāny ulkāḥ/ dhiṣṇyā^ulkā^aśani^vidyut^tārā iti pañcadhā bhinnāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उल्का पक्षेण फलं तद्वद् धिष्ण्या^अशनिस् त्रिभिः पक्षैः। विद्युद् अहोभिः षड्भिः तद्वत् तारा विपाचयति॥

ulkā pakṣeṇa phalaṃ tadvad dhiṣṇyā^aśanis tribhiḥ pakṣaiḥ/ vidyud ahobhiḥ ṣaḍbhiḥ tadvat tārā vipācayati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारा फल^पाद^करी फलार्धदात्री प्रकीर्तिता धिष्ण्या। तिस्रः सम्पूर्ण^फला विद्युद् अथ^उल्का^अशनिश् च^इति॥

tārā phala^pāda^karī phalārdhadātrī prakīrtitā dhiṣṇyā/ tisraḥ sampūrṇa^phalā vidyud atha^ulkā^aśaniś ca^iti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशनिः स्वनेन महता नृ^गज^अश्व^मृग^अश्म^वेश्म^तरु^पशुषु। निपतति विदारयन्ती धरातलं चक्र^संस्थाना॥

aśaniḥ svanena mahatā nṛ^gaja^aśva^mṛga^aśma^veśma^taru^paśuṣu/ nipatati vidārayantī dharātalaṃ cakra^saṃsthānā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्युत् सत्त्वत्रासं जनयन्ती तटतटस्वना सहसा। कुतिलविशाला निपतति जीव^इन्धनराशिषु ज्वलिता॥

vidyut sattvatrāsaṃ janayantī taṭataṭasvanā sahasā/ kutilaviśālā nipatati jīva^indhanarāśiṣu jvalitā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धिष्ण्या कृशाल्पपुच्छा धनूंषि दश दृश्यते +अन्तराभ्यधिकम्। ज्वलिताङ्गारनिकाशा द्वौ हस्तौ सा प्रमाणेन॥

dhiṣṇyā kṛśālpapucchā dhanūṃṣi daśa dṛśyate +antarābhyadhikam/ jvalitāṅgāranikāśā dvau hastau sā pramāṇena//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारा हस्तं दीर्घा शुक्ला ताम्र^अब्ज^तन्तु^रूपा वा। तिर्यग् अधश् च^ऊर्ध्वं वा याति वियत्य् उह्यमाना^इव॥

tārā hastaṃ dīrghā śuklā tāmra^abja^tantu^rūpā vā/ tiryag adhaś ca^ūrdhvaṃ vā yāti viyaty uhyamānā^iva//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उल्का शिरसि विशाला निपतन्ती वर्धते प्रतनु^पुच्छा॥ दीर्घा *च भवति[क्भवति च] पुरुषं भेदा बहवो भवत्य् अस्याः॥

ulkā śirasi viśālā nipatantī vardhate pratanu^pucchā// dīrghā *ca bhavati[K.bhavati ca] puruṣaṃ bhedā bahavo bhavaty asyāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेत^प्रहरण^खर^करभ^नक्र^कपि^दंष्ट्रि^लाङ्गल^मृगाभाः। गोधा^अहि^धूम^रूपाः पापा या च^उभयशिरस्का॥

preta^praharaṇa^khara^karabha^nakra^kapi^daṃṣṭri^lāṅgala^mṛgābhāḥ/ godhā^ahi^dhūma^rūpāḥ pāpā yā ca^ubhayaśiraskā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वज^झष^*गिरि^करि[क्करिगिरि]^कमल^इन्दु^तुरग^सन्तप्त^रजत^हंसाभाः। *श्रीवृक्ष[क्श्रीवत्स, क्ऽस् त्र्। श्रीवृक्ष]^वज्र^शङ्ख^स्वस्तिक^रूपाः शिव^सुभिक्षाः॥

dhvaja^jhaṣa^*giri^kari[K.karigiri]^kamala^indu^turaga^santapta^rajata^haṃsābhāḥ/ *śrīvṛkṣa[K.śrīvatsa, K's tr. śrīvṛkṣa]^vajra^śaṅkha^svastika^rūpāḥ śiva^subhikṣāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अम्बर^मध्याद् बह्व्यो निपतन्त्यो राज^राष्ट्र^नाशाय। बम्भ्रमती गगन^उपरि विभ्रमम् आख्याति लोकस्य॥

ambara^madhyād bahvyo nipatantyo rāja^rāṣṭra^nāśāya/ bambhramatī gagana^upari vibhramam ākhyāti lokasya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्पृशती चन्द्रार्कौ तद्विसृता वा सभूप्रकम्पा च। परचक्र^आगम^नृप^भय^दुर्भिक्ष^अवृष्टि^भय^जननी॥

saṃspṛśatī candrārkau tadvisṛtā vā sabhūprakampā ca/ paracakra^āgama^nṛpa^bhaya^durbhikṣa^avṛṣṭi^bhaya^jananī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौर^इतरघ्नम् उल्का^अपसव्य^करणं दिवाकर^हिमांशवोः। उल्का शुभदा पुरतो दिवाकर^विनिःसृता यातुः॥

paura^itaraghnam ulkā^apasavya^karaṇaṃ divākara^himāṃśavoḥ/ ulkā śubhadā purato divākara^viniḥsṛtā yātuḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्ला रक्ता पीता कृष्णा च^उल्का द्विज^आदिवर्णघ्नी। क्रमशश् चैतान् हन्युर् मूर्ध^उरः^पार्श्व^पुच्छ^स्थाः॥

śuklā raktā pītā kṛṣṇā ca^ulkā dvija^ādivarṇaghnī/ kramaśaś caitān hanyur mūrdha^uraḥ^pārśva^puccha^sthāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरदिग्^आदि^पतिता विप्रादीनाम् अनिष्टदा रूक्षा। ऋज्वी स्निग्ध^अखण्डा नीच^उपगता च तद्^वृद्ध्यै॥

uttaradig^ādi^patitā viprādīnām aniṣṭadā rūkṣā/ ṛjvī snigdha^akhaṇḍā nīca^upagatā ca tad^vṛddhyai//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*श्याव^अरुण[क्श्यामा वारुण]^नील^असृग्^दहन^असित^भस्म^सन्निभा रूक्षा। सन्ध्या^दिन^जा वक्रा दलिता च पर^आगम^भयाय॥

*śyāva^aruṇa[K.śyāmā vāruṇa]^nīla^asṛg^dahana^asita^bhasma^sannibhā rūkṣā/ sandhyā^dina^jā vakrā dalitā ca para^āgama^bhayāya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्र^ग्रह^*घातैस्[क्घाते] तद्भक्तीनां क्षयाय निर्दिष्टा। उदये घ्नती रवीन्दू पौर^इतर^मृत्यवे +अस्ते वा॥

nakṣatra^graha^*ghātais[K.ghāte] tadbhaktīnāṃ kṣayāya nirdiṣṭā/ udaye ghnatī ravīndū paura^itara^mṛtyave +aste vā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भाग्य^आदित्य^धनिष्ठा^मूलेषु^उल्का^हतेषु युवतीनाम्। विप्र^क्षत्रिय^पीडा पुष्य^अनिल^विष्णुदेवेषु॥

bhāgya^āditya^dhaniṣṭhā^mūleṣu^ulkā^hateṣu yuvatīnām/ vipra^kṣatriya^pīḍā puṣya^anila^viṣṇudeveṣu//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुव^सौम्येषु नृपाणाम् उग्रेषु सदारुणेषु चौराणाम्। क्षिप्रेषु कलाविदुषां पीडा साधारणे च हते॥

dhruva^saumyeṣu nṛpāṇām ugreṣu sadāruṇeṣu caurāṇām/ kṣipreṣu kalāviduṣāṃ pīḍā sādhāraṇe ca hate//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वन्त्य् एताः पतिता देवप्रतिमासु राज^राष्ट्र^भयम्। शक्रोपरि नृपतीनां गृहेषु तत्स्वामिनां पीडाम्॥

kurvanty etāḥ patitā devapratimāsu rāja^rāṣṭra^bhayam/ śakropari nṛpatīnāṃ gṛheṣu tatsvāmināṃ pīḍām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशा^ग्रह^उपघाते तद्देश्यानां खले कृषिरतानाम्। चैत्यतरौ सम्पतिता सत्कृत^पीडां करोत्य् उल्का॥

āśā^graha^upaghāte taddeśyānāṃ khale kṛṣiratānām/ caityatarau sampatitā satkṛta^pīḍāṃ karoty ulkā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वारि पुरस्य पुरक्षयम् अथ^इन्द्रकीले जनक्षयो +अभिहितः। ब्रह्म^आयतने विप्रान् विनिहन्याद् गोमिनो गोष्ठे॥

dvāri purasya purakṣayam atha^indrakīle janakṣayo +abhihitaḥ/ brahma^āyatane viprān vinihanyād gomino goṣṭhe//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्ष्वेडा^आस्फोटित^वादित^गीत^उत्कुष्ट^स्वना भवन्ति यदा। उल्का^निपात^समये भयाय राष्ट्रस्य सनृपस्य॥

kṣveḍā^āsphoṭita^vādita^gīta^utkuṣṭa^svanā bhavanti yadā/ ulkā^nipāta^samaye bhayāya rāṣṭrasya sanṛpasya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेष्ठिनः प्रतीपगा तिर्यगा *नृपाङ्गनानाम्[क्नृपाङ्गनाः]। हन्त्य् अधोमुखी नृपान् ब्राह्मणान् अथ^ऊर्ध्वगा॥

śreṣṭhinaḥ pratīpagā tiryagā *nṛpāṅganānām[K.nṛpāṅganāḥ]/ hanty adhomukhī nṛpān brāhmaṇān atha^ūrdhvagā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*बर्हि[क्वर्हि]^पुच्छ^रूपिणी लोक^संक्षय^आवहा। सर्पवत् *प्रसर्पती[क्प्रसर्पिणी] योषिताम् अनिष्टदा॥

*barhi[K.varhi]^puccha^rūpiṇī loka^saṃkṣaya^āvahā/ sarpavat *prasarpatī[K.prasarpiṇī] yoṣitām aniṣṭadā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्ति मण्डला पुरं छत्रवत् पुरोहितम्। वंश^गुल्मवत् स्थिता राष्ट्र^दोष^कारिणी॥

hanti maṇḍalā puraṃ chatravat purohitam/ vaṃśa^gulmavat sthitā rāṣṭra^doṣa^kāriṇī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याल^सूकर^उपमा विस्फुलिङ्ग^मालिनी। खण्डशो +अथ वा गता सस्वना च पापदा॥

vyāla^sūkara^upamā visphuliṅga^mālinī/ khaṇḍaśo +atha vā gatā sasvanā ca pāpadā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरपतिचाप^प्रतिमा राज्यं नभसि विलीना जलदान् हन्ति। पवन^विलोमा कुटिलं याता न भवति शस्ता विनिवृत्ता वा॥

surapaticāpa^pratimā rājyaṃ nabhasi vilīnā jaladān hanti/ pavana^vilomā kuṭilaṃ yātā na bhavati śastā vinivṛttā vā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिभवति यतः पुरं बलं वा भवति भयं तत एव पार्थिवस्य। निपतति च यया दिशा प्रदीप्ता जयति रिपून् अचिरात् तया प्रयातः॥

abhibhavati yataḥ puraṃ balaṃ vā bhavati bhayaṃ tata eva pārthivasya/ nipatati ca yayā diśā pradīptā jayati ripūn acirāt tayā prayātaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.