Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·34

Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 34

सम्मूर्च्छिता रवीन्द्वोः किरणाः पवनेन मण्डलीभूताः। नानावर्ण^आकृतयस् तन्व् अभ्रे व्योम्नि परिवेषाः॥

sammūrcchitā ravīndvoḥ kiraṇāḥ pavanena maṇḍalībhūtāḥ/ nānāvarṇa^ākṛtayas tanv abhre vyomni pariveṣāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते रक्त^नील^पाण्डुर^कापोत^अभ्राभ^शबल^*हरित[खरि]^शुक्लाः। इन्द्र^यम^वरुण^निरृति^श्वसन^ईश^पितामह^*अम्बु[कग्नि]कृताः॥

te rakta^nīla^pāṇḍura^kāpota^abhrābha^śabala^*harita[K.hari]^śuklāḥ/ indra^yama^varuṇa^nirṛti^śvasana^īśa^pitāmaha^*ambu[K.agni]kṛtāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनदः करोति मेचकम् अन्योन्य^गुण^आश्रयेण च^अप्य् अन्ये। प्रविलीयते मुहुर्मुहुर् अल्पफलः सो +अपि वायुकृतः॥

dhanadaḥ karoti mecakam anyonya^guṇa^āśrayeṇa ca^apy anye/ pravilīyate muhurmuhur alpaphalaḥ so +api vāyukṛtaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चाष^शिखि^रजत^तैल^क्षीर^जलाभः स्वकाल^सम्भूतः। अविकल^वृत्तः स्निग्धः परिवेषः शिव^सुभिक्ष^करः॥

cāṣa^śikhi^rajata^taila^kṣīra^jalābhaḥ svakāla^sambhūtaḥ/ avikala^vṛttaḥ snigdhaḥ pariveṣaḥ śiva^subhikṣa^karaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकल^गगन^अनुचारी नैकाभः क्षतज^सन्निभो रूक्षः। असकल^शकट^शरासन^शृङ्गाटकवत् स्थितः पापः॥

sakala^gagana^anucārī naikābhaḥ kṣataja^sannibho rūkṣaḥ/ asakala^śakaṭa^śarāsana^śṛṅgāṭakavat sthitaḥ pāpaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखि^गल^समे +अतिवर्ष्णे बहुवर्णे नृप^वधो भयं धूम्रे। हरिचाप^निभे युद्धान्य् अशोककुसुम^प्रभे च^अपि॥

śikhi^gala^same +ativarṣṇe bahuvarṇe nṛpa^vadho bhayaṃ dhūmre/ haricāpa^nibhe yuddhāny aśokakusuma^prabhe ca^api//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्णेन^एकेन यदा बहुलः स्निग्धः क्षुर^अभ्रक^आकीर्णः। स्व^ऋतौ सद्यो वर्षं करोति पीतश् च दीप्तार्कः॥

varṇena^ekena yadā bahulaḥ snigdhaḥ kṣura^abhraka^ākīrṇaḥ/ sva^ṛtau sadyo varṣaṃ karoti pītaś ca dīptārkaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्त^*मृग^विहङ्ग[क्विहङ्गमृग]^रुतः कलुषः सन्ध्या^त्रय^उत्थितो +अतिमहान्। भयकृत् तडिद्^उल्का^आद्यैर् हतो नृपं हन्ति शस्त्रेण॥

dīpta^*mṛga^vihaṅga[K.vihaṅgamṛga]^rutaḥ kaluṣaḥ sandhyā^traya^utthito +atimahān/ bhayakṛt taḍid^ulkā^ādyair hato nṛpaṃ hanti śastreṇa//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिदिनम् अर्क^हिमांश्वोर् अहर्निशं रक्तयोर् नरेन्द्र^वधः। परिविष्टयोर् अभीक्षणं लग्न^*अस्तमय[कस्तनभः]स्थयोस् तद्वत्॥

pratidinam arka^himāṃśvor aharniśaṃ raktayor narendra^vadhaḥ/ pariviṣṭayor abhīkṣaṇaṃ lagna^*astamaya[K.astanabhaḥ]sthayos tadvat//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनापतेर् भयकरो द्विमण्डलो न^अतिशस्त्र^कोपकरः। त्रिप्रभृति शस्त्र^कोपं युवराज^भयं नगररोधम्॥

senāpater bhayakaro dvimaṇḍalo na^atiśastra^kopakaraḥ/ triprabhṛti śastra^kopaṃ yuvarāja^bhayaṃ nagararodham//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्टिस् त्र्यहेण मासेन विग्रहो वा ग्रहेन्दुभनिरोधे। होराजन्माधिपयोर् जन्म^ऋक्षे वां *+अशुभो[क्वाशुभो ऊच अशुभो] राज्ञः॥

vṛṣṭis tryaheṇa māsena vigraho vā grahendubhanirodhe/ horājanmādhipayor janma^ṛkṣe vāṃ *+aśubho[K.vāśubho ū.ca aśubho] rājñaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिवेषमण्डलगतो रवितनयः क्षुद्रधान्य^नाश^करः। जनयति च वात^वृष्टिं स्थावर^कृषिकृन् निहन्ता च॥

pariveṣamaṇḍalagato ravitanayaḥ kṣudradhānya^nāśa^karaḥ/ janayati ca vāta^vṛṣṭiṃ sthāvara^kṛṣikṛn nihantā ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भौमे कुमार^बलपति^सैन्यानां विद्रवो +अग्निशस्त्र^भयम्। जीवे परिवेषगते पुरोहित^अमात्य^नृप^पीडा॥

bhaume kumāra^balapati^sainyānāṃ vidravo +agniśastra^bhayam/ jīve pariveṣagate purohita^amātya^nṛpa^pīḍā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रि^स्थावर^लेखक^परिवृद्धिश् चन्द्रजे सुवृष्टिश् च। शुक्रे यायि^क्षत्रिय^*राज्ञी[क्राज्ञां]पीडा प्रियं चान्नम्॥

mantri^sthāvara^lekhaka^parivṛddhiś candraje suvṛṣṭiś ca/ śukre yāyi^kṣatriya^*rājñī[K.rājñāṃ]pīḍā priyaṃ cānnam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुद्^अनल^मृत्यु^नराधिप^शस्त्रेभ्यो जायते भयं केतौ। परिविष्टे गर्भ^भयं राहौ व्याधिर् नृप^भयं च॥

kṣud^anala^mṛtyu^narādhipa^śastrebhyo jāyate bhayaṃ ketau/ pariviṣṭe garbha^bhayaṃ rāhau vyādhir nṛpa^bhayaṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युद्धानि विजानीयात् परिवेष^अभ्यन्तरे द्वयोर् ग्रहयोः। दिवसकृतः शशिनो वा क्षुद्^अवृष्टि^भयं त्रिषु प्रोक्तम्॥

yuddhāni vijānīyāt pariveṣa^abhyantare dvayor grahayoḥ/ divasakṛtaḥ śaśino vā kṣud^avṛṣṭi^bhayaṃ triṣu proktam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याति चतुर्षु नरेन्द्रः स^अमात्य^पुरोहितो वशं मृत्योः। प्रलयम् इव विद्धि जगतः पञ्चादिषु मण्डलस्थेषु॥

yāti caturṣu narendraḥ sa^amātya^purohito vaśaṃ mṛtyoḥ/ pralayam iva viddhi jagataḥ pañcādiṣu maṇḍalastheṣu//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताराग्रहस्य कुर्यात् पृथग् एव समुत्थितो नरेन्द्र^वधम्। नक्षत्राणाम् अथ वा यदि केतोर् न^उदयो भवति॥

tārāgrahasya kuryāt pṛthag eva samutthito narendra^vadham/ nakṣatrāṇām atha vā yadi ketor na^udayo bhavati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्र^क्षत्रिय^विट्^शूद्रहा भवेत् प्रतिपद्^आदिषु क्रमशः। श्रेणी^पुर^कोशानां पञ्चम्य्^आदिष्व् अशुभकारी॥

vipra^kṣatriya^viṭ^śūdrahā bhavet pratipad^ādiṣu kramaśaḥ/ śreṇī^pura^kośānāṃ pañcamy^ādiṣv aśubhakārī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवराजस्य^अष्टम्यां परतस् त्रिषु पार्थिवस्य दोषकरः॥ पुर^रोधो द्वादश्यां सैन्य^क्षोभस् त्रयोदश्याम्॥

yuvarājasya^aṣṭamyāṃ paratas triṣu pārthivasya doṣakaraḥ// pura^rodho dvādaśyāṃ sainya^kṣobhas trayodaśyām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरपतिपत्नी^पीडां परिवेषो +अभ्युत्थितश् चतुर्दश्याम्। कुर्यात् तु पञ्चदश्यां पीडां मनुजाधिपस्य^एव॥

narapatipatnī^pīḍāṃ pariveṣo +abhyutthitaś caturdaśyām/ kuryāt tu pañcadaśyāṃ pīḍāṃ manujādhipasya^eva//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागरकाणाम् अभ्यन्तर^स्थिता यायिनां च बाह्यस्था। परिवेष^मध्य^रेखा विज्ञेया^आक्रन्दसाराणाम्॥

nāgarakāṇām abhyantara^sthitā yāyināṃ ca bāhyasthā/ pariveṣa^madhya^rekhā vijñeyā^ākrandasārāṇām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तः श्यामो रूक्षश् च भवति येषां पराजयस् तेषाम्। स्निग्धः श्वेतो द्युतिमान् येषां भागो जयस् तेषाम्॥

raktaḥ śyāmo rūkṣaś ca bhavati yeṣāṃ parājayas teṣām/ snigdhaḥ śveto dyutimān yeṣāṃ bhāgo jayas teṣām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.