Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·43
भगवति जलधर^पक्ष्म^क्षपाकर^अर्क^ईक्षणे कमलनाभे। उन्मीलयति *तुरङ्ग[क्तुरङ्गन]करि^नर^नीराजनं कुर्यात्॥
bhagavati jaladhara^pakṣma^kṣapākara^arka^īkṣaṇe kamalanābhe/ unmīlayati *turaṅga[K.turaṅgana]kari^nara^nīrājanaṃ kuryāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश्याम् अष्टम्यां *कार्तिक[क्कार्त्तिक]शुक्लस्य पञ्चदश्यां वा। आश्वयुजे वा कुर्यान् नीराजन^संज्ञितां शान्तिम्॥
dvādaśyām aṣṭamyāṃ *kārtika[K.kārttika]śuklasya pañcadaśyāṃ vā/ āśvayuje vā kuryān nīrājana^saṃjñitāṃ śāntim//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगर^उत्तरपूर्वदिशि प्रशस्तभूमौ प्रशस्तदारुमयम्। षोडशहस्त^उच्छ्रायं दशविपुलं तोरणं कार्यम्॥।
nagara^uttarapūrvadiśi praśastabhūmau praśastadārumayam/ ṣoḍaśahasta^ucchrāyaṃ daśavipulaṃ toraṇaṃ kāryam///
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्ज^उदुम्बर^*ककुभ^शाखामय[क्शाखाककुभमयं]^शान्तिसद्म कुशबहुलम्। वंश^विनिर्मित^मत्स्य^ध्वज^चक्र^अलङ्कृत^द्वारम्॥
sarja^udumbara^*kakubha^śākhāmaya[K.śākhākakubhamayaṃ]^śāntisadma kuśabahulam/ vaṃśa^vinirmita^matsya^dhvaja^cakra^alaṅkṛta^dvāram//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिसरया तुरगाणां भल्लातक^शालि^कुष्ठ^सिद्धार्थान्। कण्ठेषु निबध्नीयात् पुष्ट्यर्थं शान्तिगृहगाणाम्॥
pratisarayā turagāṇāṃ bhallātaka^śāli^kuṣṭha^siddhārthān/ kaṇṭheṣu nibadhnīyāt puṣṭyarthaṃ śāntigṛhagāṇām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रवि^वरुण^विश्वदेव^प्रजेश^पुरुहूत^वैष्णवैर् मन्त्रैः। सप्ताहं शान्तिगृहे कुर्यात्^शान्तिं तुरङ्गाणाम्॥
ravi^varuṇa^viśvadeva^prajeśa^puruhūta^vaiṣṇavair mantraiḥ/ saptāhaṃ śāntigṛhe kuryāt^śāntiṃ turaṅgāṇām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यर्चिता न परुषं वक्तव्या नापि ताडनीयास् ते। पुण्याह^शङ्ख^तूर्य^ध्वनि^गीतरवैर् विमुक्त^भयाः॥
abhyarcitā na paruṣaṃ vaktavyā nāpi tāḍanīyās te/ puṇyāha^śaṅkha^tūrya^dhvani^gītaravair vimukta^bhayāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्ते अष्टमे +अह्नि कुर्याद् उदङ्मुखं तोरणस्य दक्षिणतः। कुश^चीर^आवृतम् आश्रमम् अग्निं पुरतो +अस्य वेद्यां च॥
prāpte aṣṭame +ahni kuryād udaṅmukhaṃ toraṇasya dakṣiṇataḥ/ kuśa^cīra^āvṛtam āśramam agniṃ purato +asya vedyāṃ ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्दन^कुष्ठ^समङ्गा^हरिताल^मनःशिला^प्रियङ्गु^वचाः। दन्त्य्^अमृता^अञ्जन^रजनी^सुवर्णपुष्प्य्^अग्निमन्थाश्[क्सुवर्णपुष्पाग्निमन्थाश्] च॥
candana^kuṣṭha^samaṅgā^haritāla^manaḥśilā^priyaṅgu^vacāḥ/ danty^amṛtā^añjana^rajanī^suvarṇapuṣpy^agnimanthāś[K.suvarṇapuṣpāgnimanthāś] ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतां सपूर्णकोशां कटम्भरा^त्रायमाण^सहदेवीः। नागकुसुमं स्वगुप्तां शतावरीं सोमराजीं च॥
śvetāṃ sapūrṇakośāṃ kaṭambharā^trāyamāṇa^sahadevīḥ/ nāgakusumaṃ svaguptāṃ śatāvarīṃ somarājīṃ ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलशेष्व् *एताः[केतान्] कृत्वा सम्भारान् उपहरेद् *वलिं[कूबलिं] सम्यक्॥ भक्ष्यैर् नानाकारैर् मधु^पायस^यावक^प्रचुरैः॥
kalaśeṣv *etāḥ[K.etān] kṛtvā sambhārān upahared *valiṃ[K.ū.baliṃ] samyak// bhakṣyair nānākārair madhu^pāyasa^yāvaka^pracuraiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खदिर^पलाश^उदुम्बर^काश्मर्य्^अश्वत्थ^निर्मिताः समिधः। स्रुक् कनकाद् रजताद् वा कर्तव्या भूतिकामेन॥
khadira^palāśa^udumbara^kāśmary^aśvattha^nirmitāḥ samidhaḥ/ sruk kanakād rajatād vā kartavyā bhūtikāmena//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्व^अभिमुखः श्रीमान् वैयाघ्रे चर्मणि स्थितो राजा। तिष्ठेद् अनल^समीपे तुरगभिषग्^दैववित्^सहितः॥
pūrva^abhimukhaḥ śrīmān vaiyāghre carmaṇi sthito rājā/ tiṣṭhed anala^samīpe turagabhiṣag^daivavit^sahitaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यात्रायां यद् अभिहितं ग्रहयज्ञ^विधौ महेन्द्रकेतौ च। वेदी^पुरोहित^अनल^लक्षणम् अस्मिंस् तद् अवधार्यम्॥
yātrāyāṃ yad abhihitaṃ grahayajña^vidhau mahendraketau ca/ vedī^purohita^anala^lakṣaṇam asmiṃs tad avadhāryam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्षणयुक्तं तुरगं द्विरदवरं च^एव दीक्षितं स्नातम्। अहत^सित^अम्बर^गन्ध^स्रग्^*धूम[कूधूपा]^अभ्यर्चितं कृत्वा।
lakṣaṇayuktaṃ turagaṃ dviradavaraṃ ca^eva dīkṣitaṃ snātam/ ahata^sita^ambara^gandha^srag^*dhūma[K.ū.dhūpā]^abhyarcitaṃ kṛtvā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आश्रम^तोरण^मूलं समुपनयेत् सान्त्वयन् शनैर् वाचा। वादित्र^शङ्ख^पुण्याह^निःस्वन^आपूरित^दिगन्तम्॥
āśrama^toraṇa^mūlaṃ samupanayet sāntvayan śanair vācā/ vāditra^śaṅkha^puṇyāha^niḥsvana^āpūrita^digantam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् आनीतस् तिष्ठेद् दक्षिणचरणं हयः समुत्क्षिप्य। स जयति तदा नरेन्द्रः शत्रून् *नचिराद्[कचिराद्] विना यत्नात्॥
yady ānītas tiṣṭhed dakṣiṇacaraṇaṃ hayaḥ samutkṣipya/ sa jayati tadā narendraḥ śatrūn *nacirād[K.acirād] vinā yatnāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रस्यन् न^इष्टो राज्ञः परिशेषं चेष्टितं द्विप^हयानाम्। यात्रायां व्याख्यातं तद् इह विचिन्त्यं यथायुक्ति॥
trasyan na^iṣṭo rājñaḥ pariśeṣaṃ ceṣṭitaṃ dvipa^hayānām/ yātrāyāṃ vyākhyātaṃ tad iha vicintyaṃ yathāyukti//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डम् अभिमन्त्र्य दद्यात् पुरोहितो वाजिने स यदि जिघ्रेत्। अश्नीयाद् वा जयकृद् विपरीतो +अतो +अन्यथा^अभिहितः॥
piṇḍam abhimantrya dadyāt purohito vājine sa yadi jighret/ aśnīyād vā jayakṛd viparīto +ato +anyathā^abhihitaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलश^उदकेषु शाखाम् आप्लाव्य^औदुम्बरीं स्पृशेत् तुरगान्। शान्तिक^पौष्टिक^मन्त्रैर् एवं सेनां सनृप^नागाम्॥
kalaśa^udakeṣu śākhām āplāvya^audumbarīṃ spṛśet turagān/ śāntika^pauṣṭika^mantrair evaṃ senāṃ sanṛpa^nāgām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्तिं राष्ट्र^विवृद्ध्यै कृत्वा भूयो +अभिचारकैर् मन्त्रैः। मृत्मयम् अरिं विभिन्द्यात्^शूलेन^उरःस्थले विप्रः॥
śāntiṃ rāṣṭra^vivṛddhyai kṛtvā bhūyo +abhicārakair mantraiḥ/ mṛtmayam ariṃ vibhindyāt^śūlena^uraḥsthale vipraḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खलिनं हयाय दद्याद् अभिमन्त्र्य पुरोहितस् ततो राजा। आरुह्य^उदक्पूर्वां यायान् नीराजितः सबलः॥
khalinaṃ hayāya dadyād abhimantrya purohitas tato rājā/ āruhya^udakpūrvāṃ yāyān nīrājitaḥ sabalaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदङ्ग^शङ्ख^ध्वनि^हृष्ट^कुञ्जर^स्रवन्मद^आमोद^सुगन्ध^मारुतः। शिरोमणि^*प्रान्त[क्व्रात]चलत् प्रभाचयैर् ज्वलन् विवस्वान् इव तोयद^अत्यये॥
mṛdaṅga^śaṅkha^dhvani^hṛṣṭa^kuñjara^sravanmada^āmoda^sugandha^mārutaḥ/ śiromaṇi^*prānta[K.vrāta]calat prabhācayair jvalan vivasvān iva toyada^atyaye//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंस^पङ्क्तिभिर् इतस् ततो +अद्रिराट् सम्पतद्भिर् इव शुक्लचामरैः॥ मृष्टगन्ध^पवन^अनुवाहिभिर् धूयमान^रुचिर^स्रग्^अम्बरः।
haṃsa^paṅktibhir itas tato +adrirāṭ sampatadbhir iva śuklacāmaraiḥ// mṛṣṭagandha^pavana^anuvāhibhir dhūyamāna^rucira^srag^ambaraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैकवर्ण^मणि^वज्र^भूषितैर् भूषितो मुकुट^कुण्डल^अङ्गदैः। भूरि^रत्न^किरण^अनुरञ्जितः शक्रकार्मुक^*रुचिं[क्रुचं] समुद्वहन्॥
naikavarṇa^maṇi^vajra^bhūṣitair bhūṣito mukuṭa^kuṇḍala^aṅgadaiḥ/ bhūri^ratna^kiraṇa^anurañjitaḥ śakrakārmuka^*ruciṃ[K.rucaṃ] samudvahan//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पतद्भिर् इव खं तुरङ्गमैर् दारयद्भिर् इव दन्तिभिर् धराम्। निर्जित^अरिभिर् इव^अमरैर् नरैः शक्रवत् परिवृतो व्रजेन् नृपः॥
utpatadbhir iva khaṃ turaṅgamair dārayadbhir iva dantibhir dharām/ nirjita^aribhir iva^amarair naraiḥ śakravat parivṛto vrajen nṛpaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवज्र^मुक्ताफल^भूषणो +अथ वा सित^स्रग्^उष्णीष^विलेपन^अम्बरः। धृत^आतपत्रो गज^पृष्ठम् आश्रितो घन^उपरि^इव^इन्दुतले भृगोः सुतः॥
savajra^muktāphala^bhūṣaṇo +atha vā sita^srag^uṣṇīṣa^vilepana^ambaraḥ/ dhṛta^ātapatro gaja^pṛṣṭham āśrito ghana^upari^iva^indutale bhṛgoḥ sutaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्प्रहृष्ट^नर^वाजि^कुञ्जरं निर्मल^प्रहरण^अंशु^भासुरम्। निर्विकारम् अरि^पक्ष^भीषणं यस्य सैन्यम् अचिरात् स गां जयेत्॥
samprahṛṣṭa^nara^vāji^kuñjaraṃ nirmala^praharaṇa^aṃśu^bhāsuram/ nirvikāram ari^pakṣa^bhīṣaṇaṃ yasya sainyam acirāt sa gāṃ jayet//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.