Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·47
मूलं मनुजाधिपतिः प्रजातरोस् तद् उपघात^संस्कारात्। अशुभं शुभं च लोके भवति यतो +अतो नृपति^चिन्ता॥
mūlaṃ manujādhipatiḥ prajātaros tad upaghāta^saṃskārāt/ aśubhaṃ śubhaṃ ca loke bhavati yato +ato nṛpati^cintā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या व्याख्याता शान्तिः स्वयम्भुवा सुरगुरोर् महेन्द्र^अर्थे। तां प्राप्य वृद्धगर्गः प्राह यथा भागुरेः शृणुत॥
yā vyākhyātā śāntiḥ svayambhuvā suraguror mahendra^arthe/ tāṃ prāpya vṛddhagargaḥ prāha yathā bhāgureḥ śṛṇuta//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्यस्नानं नृपतेः कर्तव्यं दैववित्^पुरोधाभ्याम्। नातः परं पवित्रं सर्व^उत्पात^अन्तकरम् अस्ति॥
puṣyasnānaṃ nṛpateḥ kartavyaṃ daivavit^purodhābhyām/ nātaḥ paraṃ pavitraṃ sarva^utpāta^antakaram asti//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्मातक^अक्ष^कण्टकि^कटु^तिक्त^विगन्धि^पादप^विहीने। कौशिक^गृध्रप्रभृतिभिर् अनिष्ट^विहगैः परित्यक्ते॥
śleṣmātaka^akṣa^kaṇṭaki^kaṭu^tikta^vigandhi^pādapa^vihīne/ kauśika^gṛdhraprabhṛtibhir aniṣṭa^vihagaiḥ parityakte//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरुण^तरु^गुल्म^वल्ली^लता^प्रतान^*अन्विते[कावृते] वनोद्देशे। निरुपहत^पत्र^पल्लव^मनोज्ञ^मधुरद्रुमप्राये॥
taruṇa^taru^gulma^vallī^latā^pratāna^*anvite[K.āvṛte] vanoddeśe/ nirupahata^patra^pallava^manojña^madhuradrumaprāye//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृकवाकु^जीव^जीवक^शुक^शिखि^शतपत्र^चाष^हारीतैः। क्रकर^चकोर^कपिञ्जल^वञ्जुल^पारावत^श्रीकैः॥
kṛkavāku^jīva^jīvaka^śuka^śikhi^śatapatra^cāṣa^hārītaiḥ/ krakara^cakora^kapiñjala^vañjula^pārāvata^śrīkaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुम^रसपान^मत्त^द्विरेफ^पुंस्कोकिल^आदिभिश् च^अन्यैः। विरुते वनोपकण्ठे क्षेत्र^आगारे शुचाव् अथ वा॥
kusuma^rasapāna^matta^dvirepha^puṃskokila^ādibhiś ca^anyaiḥ/ virute vanopakaṇṭhe kṣetra^āgāre śucāv atha vā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*हृदिनी[कूह्रदिनी]^विलासिनीनां जलखग^नखविक्षतेषु रम्येषु। पुलिन^जघनेषु कुर्याद् दृक्^मनसोः प्रीतिजननेषु॥
*hṛdinī[K.ū.hradinī]^vilāsinīnāṃ jalakhaga^nakhavikṣateṣu ramyeṣu/ pulina^jaghaneṣu kuryād dṛk^manasoḥ prītijananeṣu//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोत्प्लुत^हंस^च्छत्रे कारण्डव^कुरर^सारस^उद्गीते। फुल्ल^इन्दीवर^नयने सरसि सहस्राक्ष^कान्ति^धरे॥
protpluta^haṃsa^cchatre kāraṇḍava^kurara^sārasa^udgīte/ phulla^indīvara^nayane sarasi sahasrākṣa^kānti^dhare//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोत्फुल्ल^कमल^वदनाः कलहंस^*कल[क्कलस्वन]^प्रभाषिण्यः। प्रोत्तुङ्ग^कुड्मल^कुचा यस्मिन् नलिनी^विलासिन्यः॥
protphulla^kamala^vadanāḥ kalahaṃsa^*kala[K.kalasvana]^prabhāṣiṇyaḥ/ prottuṅga^kuḍmala^kucā yasmin nalinī^vilāsinyaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद् गोरोमन्थज^फेनलव^शकृत्^खुर^क्षत^उपचिते। अचिर^प्रसूत^हुङ्कृत^वल्गित^वत्स^उत्सवे गोष्ठे॥
kuryād goromanthaja^phenalava^śakṛt^khura^kṣata^upacite/ acira^prasūta^huṅkṛta^valgita^vatsa^utsave goṣṭhe//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वा समुद्रतीरे कुशल^आगत^*रत्न^पोत[क्पोतरत्न]^सम्बाधे। घन^निचुल^लीन^जलचर^सितखग^शबलीकृत^उपान्ते॥
atha vā samudratīre kuśala^āgata^*ratna^pota[K.potaratna]^sambādhe/ ghana^nicula^līna^jalacara^sitakhaga^śabalīkṛta^upānte//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षमया क्रोध इव जितः सिंहो मृग्य^अभिभूयते *येषु[क्यत्र]। दत्त^अभय^खग^मृग^शावकेषु तेष्व् आश्रमेष्व् अथ वा॥
kṣamayā krodha iva jitaḥ siṃho mṛgya^abhibhūyate *yeṣu[K.yatra]/ datta^abhaya^khaga^mṛga^śāvakeṣu teṣv āśrameṣv atha vā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्ची^कलाप^नूपुर^गुरुजघन^उद्वहन^विघ्नित^पदाभिः। श्रीमति मृगेक्षणाभिर् गृहे +अन्यभृत^वल्गु^वचनाभिः॥
kāñcī^kalāpa^nūpura^gurujaghana^udvahana^vighnita^padābhiḥ/ śrīmati mṛgekṣaṇābhir gṛhe +anyabhṛta^valgu^vacanābhiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्येष्व् आयतनेषु च तीर्थेषु^उद्यान^रम्य^देशेषु। पूर्वोदक्^प्लव^भूमौ प्रदक्षिण^अम्भोवहायां च॥
puṇyeṣv āyataneṣu ca tīrtheṣu^udyāna^ramya^deśeṣu/ pūrvodak^plava^bhūmau pradakṣiṇa^ambhovahāyāṃ ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्म^अङ्गार^अस्थ्य्^ऊषर^तुष^केश^श्वभ्र^कर्कट^आवासैः। *श्वाविध[क्श्वाविन्]^मूषक^विवरैर् वल्मीकैर् या च सन्त्यक्ता॥
bhasma^aṅgāra^asthy^ūṣara^tuṣa^keśa^śvabhra^karkaṭa^āvāsaiḥ/ *śvāvidha[K.śvāvin]^mūṣaka^vivarair valmīkair yā ca santyaktā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्री घना सुगन्धा स्निग्धा मधुरा समा च विजयाय। सेनावासे +अप्य् एवं योजयितव्या यथायोगम्॥
dhātrī ghanā sugandhā snigdhā madhurā samā ca vijayāya/ senāvāse +apy evaṃ yojayitavyā yathāyogam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्क्रम्य पुरान् नक्तं दैवज्ञ^अमात्य^याजकाः प्राच्याम्। कौबेर्यां वा कृत्वा बलिं दिशीशाधिपायां वा॥
niṣkramya purān naktaṃ daivajña^amātya^yājakāḥ prācyām/ kauberyāṃ vā kṛtvā baliṃ diśīśādhipāyāṃ vā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाजा^अक्षत^दधि^कुसुमैः प्रयतः प्रणतः पुरोहितः कुर्यात्। आवाहनम् अथ मन्त्रस् तस्मिन् मुनिभिः समुद्दिष्टः॥
lājā^akṣata^dadhi^kusumaiḥ prayataḥ praṇataḥ purohitaḥ kuryāt/ āvāhanam atha mantras tasmin munibhiḥ samuddiṣṭaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगच्छन्तु सुराः सर्वे ये +अत्र पूजा^अभिलाषिणः। दिशो नागा द्विजाश् च^एव ये *च^अप्य् अन्ये[क्चानेय् अप्य्] +अंशभागिनः॥
āgacchantu surāḥ sarve ye +atra pūjā^abhilāṣiṇaḥ/ diśo nāgā dvijāś ca^eva ye *ca^apy anye[K.cāney apy] +aṃśabhāginaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाह्य^एवम् ततः सर्वान् एवं ब्रूयात् पुरोहितः। श्वः पूजां प्राप्य यास्यन्ति दत्त्वा शान्तिं महीपतेः॥
āvāhya^evam tataḥ sarvān evaṃ brūyāt purohitaḥ/ śvaḥ pūjāṃ prāpya yāsyanti dattvā śāntiṃ mahīpateḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवाहितेषु कृत्वा पूजां तां शर्वरीं वसेयुस् ते। सदसत्^स्वप्ननिमित्तं यात्रायां स्वप्नविधिर् उक्तः॥
āvāhiteṣu kṛtvā pūjāṃ tāṃ śarvarīṃ vaseyus te/ sadasat^svapnanimittaṃ yātrāyāṃ svapnavidhir uktaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरे +अहनि प्रभाते सम्भारान् उपहरेद् यथोक्तगुणान्। गत्वा +अवनिप्रदेशे श्लोकाश् च^अप्य् अत्र मुनिगीताः॥
apare +ahani prabhāte sambhārān upahared yathoktaguṇān/ gatvā +avanipradeśe ślokāś ca^apy atra munigītāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् मण्डलम् आलिख्य कल्पयेत् तत्र मेदिनीम्। नाना^रत्नाकरवतीं स्थानानि विविधानि च॥
tasmin maṇḍalam ālikhya kalpayet tatra medinīm/ nānā^ratnākaravatīṃ sthānāni vividhāni ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरोहितो यथास्थानं नागान् यक्षान् सुरान् पितॄन्। गन्धर्व^अप्सरसश् च^एव मुनीन् सिद्धांश् च विन्यसेत्॥
purohito yathāsthānaṃ nāgān yakṣān surān pitṝn/ gandharva^apsarasaś ca^eva munīn siddhāṃś ca vinyaset//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहांश् च *सर्व[क्सह]नक्षत्रै रुद्रांश् च सह मातृभिः। स्कन्दं विष्णुं विशाखं च लोकपालान् सुरस्त्रियः॥
grahāṃś ca *sarva[K.saha]nakṣatrai rudrāṃś ca saha mātṛbhiḥ/ skandaṃ viṣṇuṃ viśākhaṃ ca lokapālān surastriyaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णकैर् विविक्धैः कृत्वा हृद्यैर् गन्ध^गुणान्वितैः। यथास्वं पूजयेद् विद्वान् गन्ध^माल्यानुलेपनैः॥
varṇakair vivikdhaiḥ kṛtvā hṛdyair gandha^guṇānvitaiḥ/ yathāsvaṃ pūjayed vidvān gandha^mālyānulepanaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्ष्यैर् अन्नैश् च विविधैः फल^मूल^आमिषैस् तथा। *पानैश् च[क्पानकैर्] विविधैर् हृद्यैः सुरा^क्षीर^आसव^आदिभिः॥
bhakṣyair annaiś ca vividhaiḥ phala^mūla^āmiṣais tathā/ *pānaiś ca[K.pānakair] vividhair hṛdyaiḥ surā^kṣīra^āsava^ādibhiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयाम्य् अतः परम् अहं पूजाम् अस्मिन् यथाभिलिखितानाम्। ग्रहयज्ञे यः प्रोक्तो विधिर् ग्रहाणां स कर्तव्यः॥
kathayāmy ataḥ param ahaṃ pūjām asmin yathābhilikhitānām/ grahayajñe yaḥ prokto vidhir grahāṇāṃ sa kartavyaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांस^ओदन^मद्यैः पिशाच^दितितनय^दानवाः पूज्याः। अभ्यञ्जन^अञ्जन^तिलैः पितरो मांस^ओदनैश् च^अपि॥
māṃsa^odana^madyaiḥ piśāca^dititanaya^dānavāḥ pūjyāḥ/ abhyañjana^añjana^tilaiḥ pitaro māṃsa^odanaiś ca^api//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साम^यजुर्भिर् मुनयस् त्व् ऋग्भिर् गन्धैश् च धूप^माल्य^युतैः। अश्लेषकवर्णैस् त्रिमधुरेण च^अभ्यर्चयेद् नागान्॥
sāma^yajurbhir munayas tv ṛgbhir gandhaiś ca dhūpa^mālya^yutaiḥ/ aśleṣakavarṇais trimadhureṇa ca^abhyarcayed nāgān//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूप^आज्य^आहुति^माल्यैर् विबुधान् *रत्नः[उरत्नैः] स्तुति^प्रणामैश् च। गन्धर्वान् अप्सरसो गन्धैर् माल्यैश् च सुसुगन्धैः॥
dhūpa^ājya^āhuti^mālyair vibudhān *ratnaḥ[U.ratnaiḥ] stuti^praṇāmaiś ca/ gandharvān apsaraso gandhair mālyaiś ca susugandhaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषांस् तु सार्ववर्णिक^बलिभिः पूजां न्यसेच् च सर्वेषाम्। प्रतिसर^वस्त्र^पताका^भूषण^यज्ञोपवीतानि॥
śeṣāṃs tu sārvavarṇika^balibhiḥ pūjāṃ nyasec ca sarveṣām/ pratisara^vastra^patākā^bhūṣaṇa^yajñopavītāni//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डल^पश्चिमभागे कृत्वा^अग्निं दक्षिणे +अथ वा वेद्याम्। आदद्यात् सम्भारान् दर्भान् दीर्घान् अगर्भांश् च॥
maṇḍala^paścimabhāge kṛtvā^agniṃ dakṣiṇe +atha vā vedyām/ ādadyāt sambhārān darbhān dīrghān agarbhāṃś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाजा^आज्य^अक्षत^दधि^मधु^सिद्धार्थक^गन्ध^सुमनसो *धूपः[क्धुपान्]। गोरोचन^अञ्जन^*तिलाः[क्तिलान्] स्वर्तुज^मधुराणि च फलानि॥
lājā^ājya^akṣata^dadhi^madhu^siddhārthaka^gandha^sumanaso *dhūpaḥ[K.dhupān]/ gorocana^añjana^*tilāḥ[K.tilān] svartuja^madhurāṇi ca phalāni//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सघृतस्य पायसस्य च तत्र शरावाणि तैश् च सम्भारैः। पश्चिमवेद्यां पूजां कुर्यात् *स्नानस्य[उस्नातस्य] सा वेदी॥
saghṛtasya pāyasasya ca tatra śarāvāṇi taiś ca sambhāraiḥ/ paścimavedyāṃ pūjāṃ kuryāt *snānasya[U.snātasya] sā vedī//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः कोणेषु दृढान् कलशान् सित^सूत्र^वेष्टित^ग्रीवान्। सक्षीर^वृक्ष^पल्लव^फल^अपिधानान् व्यवस्थाप्य॥
tasyāḥ koṇeṣu dṛḍhān kalaśān sita^sūtra^veṣṭita^grīvān/ sakṣīra^vṛkṣa^pallava^phala^apidhānān vyavasthāpya//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्यस्नान^विमिश्रेण^आपूर्णान् अम्भसा सरत्नांश् च। पुष्यस्नानद्रव्याण्य् आदद्याद् गर्ग^गीतानि॥
puṣyasnāna^vimiśreṇa^āpūrṇān ambhasā saratnāṃś ca/ puṣyasnānadravyāṇy ādadyād garga^gītāni//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्मतीं त्रायमाणाम् अभयाम् अपराजिताम्। जीवां विश्वेश्वरीं पाठां समङ्गां विजयां तथा॥
jyotiṣmatīṃ trāyamāṇām abhayām aparājitām/ jīvāṃ viśveśvarīṃ pāṭhāṃ samaṅgāṃ vijayāṃ tathā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहां च सहदेवीं च पूर्णकोशां शतावरीम्। अरिष्टिकां शिवां भद्रां तेषु कुम्भेषु विन्यसेत्॥
sahāṃ ca sahadevīṃ ca pūrṇakośāṃ śatāvarīm/ ariṣṭikāṃ śivāṃ bhadrāṃ teṣu kumbheṣu vinyaset//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मीं क्षेमाम् अजां च^एव सर्वबीजानि *काञ्चनीम्[क्काञ्चनम्]। मङ्गल्यानि यथालाभं सर्वौषध्यो *रसास्[क्रसांस्] तथा॥
brāhmīṃ kṣemām ajāṃ ca^eva sarvabījāni *kāñcanīm[K.kāñcanam]/ maṅgalyāni yathālābhaṃ sarvauṣadhyo *rasās[K.rasāṃs] tathā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नानि *सर्वगन्धाश्[क्सर्वगन्धांश्] च बिल्वं च सविकङ्कतम्। प्रशस्त^नाम्न्यश् च^ओषध्यो हिरण्यं मङ्गलानि च॥
ratnāni *sarvagandhāś[K.sarvagandhāṃś] ca bilvaṃ ca savikaṅkatam/ praśasta^nāmnyaś ca^oṣadhyo hiraṇyaṃ maṅgalāni ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाव् अनडुहश् चर्म जरया संहृतायुषः। प्रशस्तलक्षणभृतः प्राचीनग्रीवम् आस्तरेत्॥
ādāv anaḍuhaś carma jarayā saṃhṛtāyuṣaḥ/ praśastalakṣaṇabhṛtaḥ prācīnagrīvam āstaret//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वृषस्य योधस्य चर्म रोहितम् अक्षतम्। सिम्हस्याथ तृतीयं स्याद् व्याघ्रस्य च ततः परम्॥
tato vṛṣasya yodhasya carma rohitam akṣatam/ simhasyātha tṛtīyaṃ syād vyāghrasya ca tataḥ param//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वार्य् एतानि चर्माणि तस्यां वेद्याम् उपास्तरेत्। शुभे मुहूर्ते सम्प्राप्ते पुष्ययुक्ते निशाकरे॥
catvāry etāni carmāṇi tasyāṃ vedyām upāstaret/ śubhe muhūrte samprāpte puṣyayukte niśākare//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रासनम् एकतमेन कारितं कनक^रजत^ताम्राणाम्। क्षीरतरु^निर्मितं वा विन्यस्यं चर्मणाम् उपरि॥
bhadrāsanam ekatamena kāritaṃ kanaka^rajata^tāmrāṇām/ kṣīrataru^nirmitaṃ vā vinyasyaṃ carmaṇām upari//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविधस् तस्य^उच्छ्रायो हस्तः पादाधिको +अर्धयुक्तश् च। माण्डलिका^अनन्तरजित्^समस्त^राज्य^अर्थिनां शुभदः॥
trividhas tasya^ucchrāyo hastaḥ pādādhiko +ardhayuktaś ca/ māṇḍalikā^anantarajit^samasta^rājya^arthināṃ śubhadaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्धाय हिरण्यं तत्र^उपविशेन् नरेश्वरः सुमनाः। सचिव^आप्त^पुरोहित^दैव^पौर^कल्याण^नामवृतः॥
antardhāya hiraṇyaṃ tatra^upaviśen nareśvaraḥ sumanāḥ/ saciva^āpta^purohita^daiva^paura^kalyāṇa^nāmavṛtaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्दिजन^पौर^*विप्रैः प्रघुष्ट[क्विप्रप्रघुष्ट]^पुण्याह^वेद^निर्घोषैः। समृदङ्ग^शङ्ख^तूर्यैर् मङ्गल^शब्दैर् हतानिष्टः॥
vandijana^paura^*vipraiḥ praghuṣṭa[K.viprapraghuṣṭa]^puṇyāha^veda^nirghoṣaiḥ/ samṛdaṅga^śaṅkha^tūryair maṅgala^śabdair hatāniṣṭaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहत^क्षौम^निवसनं पुरोहितः कम्बलेन सञ्छाद्य। कृत^बलि^पूजं कलशैर् अभिषिञ्चेत् सर्पिषा पूर्णैः॥
ahata^kṣauma^nivasanaṃ purohitaḥ kambalena sañchādya/ kṛta^bali^pūjaṃ kalaśair abhiṣiñcet sarpiṣā pūrṇaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाव् अष्टाविंशतिर् अष्टशतं वा^अपि कलश^परिमाणम्। अधिके +अधिके गुणोत्तरम् अयं च मन्त्रो +अत्र मुनिगीतः॥
aṣṭāv aṣṭāviṃśatir aṣṭaśataṃ vā^api kalaśa^parimāṇam/ adhike +adhike guṇottaram ayaṃ ca mantro +atra munigītaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्यं तेजः समुद्दिष्टम् आज्यं पापहरं परम्। आज्यं सुराणाम् आहार आज्ये लोकाः प्रतिष्ठिताः॥
ājyaṃ tejaḥ samuddiṣṭam ājyaṃ pāpaharaṃ param/ ājyaṃ surāṇām āhāra ājye lokāḥ pratiṣṭhitāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भौम^आन्तरिक्षं दिव्यं वा यत् ते *कल्मषम्[क्कल्विषं] आगतम्। सर्वं तदाज्यसंस्पर्शात् प्रणाशम् उपगच्छतु॥
bhauma^āntarikṣaṃ divyaṃ vā yat te *kalmaṣam[K.kalviṣaṃ] āgatam/ sarvaṃ tadājyasaṃsparśāt praṇāśam upagacchatu//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कम्बलम् अपनीय ततः पुष्यस्नानाम्बुभिः सफलपुष्पैः। अभिषिञ्चेन् मनुजेन्द्रं पुरोहितो +अनेन मन्त्रेण॥
kambalam apanīya tataḥ puṣyasnānāmbubhiḥ saphalapuṣpaiḥ/ abhiṣiñcen manujendraṃ purohito +anena mantreṇa//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरास् त्वाम् अभिषिञ्चन्तु ये च सिद्धाः पुरातनाः। ब्रह्मा विष्णुश् च *रुद्रश्[क्शम्भुश्] च साध्याश् च समरुद्गणाः॥
surās tvām abhiṣiñcantu ye ca siddhāḥ purātanāḥ/ brahmā viṣṇuś ca *rudraś[K.śambhuś] ca sādhyāś ca samarudgaṇāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च भिषग्वरौ। अदितिर् देवमाता च स्वाहा सिद्धिः सरस्वती॥
ādityā vasavo rudrā aśvinau ca bhiṣagvarau/ aditir devamātā ca svāhā siddhiḥ sarasvatī//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीर्तिर् लक्ष्मीर् धृतिः श्रीश् च सिनीवाली कुहूस् तथा। दनुश् च सुरसा च^एव विनता कद्रुर् एव च॥
kīrtir lakṣmīr dhṛtiḥ śrīś ca sinīvālī kuhūs tathā/ danuś ca surasā ca^eva vinatā kadrur eva ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवपत्न्यश् च या नोक्ता देवमातर एव च। सर्वास् त्वाम् अभिषिञ्चन्तु दिव्याश् च^अप्सरसां गणाः॥
devapatnyaś ca yā noktā devamātara eva ca/ sarvās tvām abhiṣiñcantu divyāś ca^apsarasāṃ gaṇāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्षत्राणि मुहूर्ताश् च पक्ष^अहोरात्र^सन्धयः। संवत्सरा दिनेशाश् च कलाः काष्ठाः क्षणा लवा।
nakṣatrāṇi muhūrtāś ca pakṣa^ahorātra^sandhayaḥ/ saṃvatsarā dineśāś ca kalāḥ kāṣṭhāḥ kṣaṇā lavā/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरितश् च महाभागा नागाः किंपुरुषाश् तथा। वैखानसा महाभागा द्विजा वैहायसाश् च ये॥
saritaś ca mahābhāgā nāgāḥ kiṃpuruṣāś tathā/ vaikhānasā mahābhāgā dvijā vaihāyasāś ca ye//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तर्षयः सदाराश् च ध्रुवस्थानानि यानि च। मरीचिर् अत्रिः पुलहः पुलस्त्यः क्रतुर् अङ्गिराः॥
saptarṣayaḥ sadārāś ca dhruvasthānāni yāni ca/ marīcir atriḥ pulahaḥ pulastyaḥ kratur aṅgirāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृगुः सनत्कुमारश् च सनको +अथ सनन्दनः। सनातनश् च दक्षश् च जैगीषव्यो भगन्दरः॥
bhṛguḥ sanatkumāraś ca sanako +atha sanandanaḥ/ sanātanaś ca dakṣaś ca jaigīṣavyo bhagandaraḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकतश् च द्वितश् च^एव त्रितो जाबालिकश्यपौ। दुर्वासा दुर्विनीतश् च कण्वः कात्यायनस् तथा॥
ekataś ca dvitaś ca^eva trito jābālikaśyapau/ durvāsā durvinītaś ca kaṇvaḥ kātyāyanas tathā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कण्डेयो दीर्घतपाः शुनःशेफो विदूरथः। ऊर्ध्वः संवर्तकश् च^एव च्यवनो +अत्रिः पराशरः॥
mārkaṇḍeyo dīrghatapāḥ śunaḥśepho vidūrathaḥ/ ūrdhvaḥ saṃvartakaś ca^eva cyavano +atriḥ parāśaraḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वैपायनो यवक्रीतो देवराजः सहानुजः। पर्वतास् तरवो वल्ल्यः पुण्यान्य् आयतनानि च॥
dvaipāyano yavakrīto devarājaḥ sahānujaḥ/ parvatās taravo vallyaḥ puṇyāny āyatanāni ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतिर् दितिश् च^एव गावो विश्वस्य मातरः। वाहनानि च दिव्यानि सर्वलोकाश् चर^अचराः॥
prajāpatir ditiś ca^eva gāvo viśvasya mātaraḥ/ vāhanāni ca divyāni sarvalokāś cara^acarāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्नयः पितरस् तारा जीमूताः खं दिशो जलम्। एते च^अन्ये च बहवः पुण्य^सङ्कीर्तनाः *शुभैः[क्शुभाः]॥
agnayaḥ pitaras tārā jīmūtāḥ khaṃ diśo jalam/ ete ca^anye ca bahavaḥ puṇya^saṅkīrtanāḥ *śubhaiḥ[K.śubhāḥ]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तोयैस् त्वाम् अभिषिञ्चन्तु सर्व^उत्पात^निबर्हणैः। *यथाभिषिक्तो मघवान् एतैर् मुदित^मनसैः[क्कल्याणम् ते प्रकुर्वन्तु आयुरारोग्यम् एव च]॥
toyais tvām abhiṣiñcantu sarva^utpāta^nibarhaṇaiḥ/ *yathābhiṣikto maghavān etair mudita^manasaiḥ[K.kalyāṇam te prakurvantu āyurārogyam eva ca]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एतैश् चान्यैश् च^अप्य् अथर्वकल्प^*आहितैः[क्विहितैः] सरुद्रगणैः। कौष्माण्ड^महारौहिण^कुबेरहृद्यैः समृद्ध्या च॥
ity etaiś cānyaiś ca^apy atharvakalpa^*āhitaiḥ[K.vihitaiḥ] sarudragaṇaiḥ/ kauṣmāṇḍa^mahārauhiṇa^kuberahṛdyaiḥ samṛddhyā ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपोहिष्ठा^तिसृभिर् हिरण्यवर्णा^इति चतसृभिर् जप्तम्। कार्पासिक^वस्त्रयुगं बिभृयात् स्नातो नराधिपतिः॥
āpohiṣṭhā^tisṛbhir hiraṇyavarṇā^iti catasṛbhir japtam/ kārpāsika^vastrayugaṃ bibhṛyāt snāto narādhipatiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याह^शङ्ख^शब्दैर् आचान्तो +अभ्यर्च्य देव^गुरु^विप्रान्। छत्र^ध्वज^आयुधानि च ततः स्वपूजां प्रयुञ्जीत॥
puṇyāha^śaṅkha^śabdair ācānto +abhyarcya deva^guru^viprān/ chatra^dhvaja^āyudhāni ca tataḥ svapūjāṃ prayuñjīta//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुष्यं वर्चस्यं रायस्पोषाभिर् ऋग्भिर् एताभिः। परिजप्तं वैजयिकं नवं विदध्याद् अलङ्कारम्॥
āyuṣyaṃ varcasyaṃ rāyaspoṣābhir ṛgbhir etābhiḥ/ parijaptaṃ vaijayikaṃ navaṃ vidadhyād alaṅkāram//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा द्वितीयवेदीं समुपविशेच् चर्मणां उपरि राजा। देयानि च^एव चर्माण्य् उपर्युपर्य् एवम् एतानि॥
gatvā dvitīyavedīṃ samupaviśec carmaṇāṃ upari rājā/ deyāni ca^eva carmāṇy uparyupary evam etāni//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषस्य वृषदंशस्य रुरोश् च पृषतस्य च। तेषाम् उपरि सिंहस्य व्याघ्रस्य च ततः परम्॥
vṛṣasya vṛṣadaṃśasya ruroś ca pṛṣatasya ca/ teṣām upari siṃhasya vyāghrasya ca tataḥ param//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्यस्थाने जुहुयात् पुरोहितो +अग्निं समित्^तिल^घृताद्यैः। त्रिनयन^शक्र^बृहस्पति^नारायण^नित्यगति^ऋग्भिः॥
mukhyasthāne juhuyāt purohito +agniṃ samit^tila^ghṛtādyaiḥ/ trinayana^śakra^bṛhaspati^nārāyaṇa^nityagati^ṛgbhiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रध्वज^निर्दिष्टान्य् अग्निनिमित्तानि दैवविद् ब्रूयात्। कृत्वा +अशेष^समाप्तिं पुरोहितः प्राञ्जलिर् ब्रूयात्॥
indradhvaja^nirdiṣṭāny agninimittāni daivavid brūyāt/ kṛtvā +aśeṣa^samāptiṃ purohitaḥ prāñjalir brūyāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यान्तु देवगणाः सर्वे पूजाम् आदाय पार्थिवात्। सिद्धिं दत्त्वा *तु विपुलां[क्सुविपुलाम्] पुनर् आगमनाय *च[क्वै]॥
yāntu devagaṇāḥ sarve pūjām ādāya pārthivāt/ siddhiṃ dattvā *tu vipulāṃ[K.suvipulām] punar āgamanāya *ca[K.vai]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृपतिर् अतो दैवज्ञं पुरोहितं च^अर्चयेद् धनैर् बहुभिः। अन्यांश् च दक्षिणीयान् *यथोचितं[क्यथार्हतः] श्रोत्रियप्रभृतीन्॥
nṛpatir ato daivajñaṃ purohitaṃ ca^arcayed dhanair bahubhiḥ/ anyāṃś ca dakṣiṇīyān *yathocitaṃ[K.yathārhataḥ] śrotriyaprabhṛtīn//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्त्वा +अभयं प्रजानाम् आघातस्थानगान् विसृज्य पशून्। बन्धन^मोक्षं कुर्याद् अभ्यन्तर^दोषकृद्^वर्जम्॥
dattvā +abhayaṃ prajānām āghātasthānagān visṛjya paśūn/ bandhana^mokṣaṃ kuryād abhyantara^doṣakṛd^varjam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् प्रयुज्यमानं प्रतिपुष्यं सुख^यशो^अर्थ^वृद्धिकरम्। *पुष्याद्[क्पुष्यम्] विना^अर्धफलदा पौषी शान्तिः *परा[क्पुरा] प्रोक्ता॥
etat prayujyamānaṃ pratipuṣyaṃ sukha^yaśo^artha^vṛddhikaram/ *puṣyād[K.puṣyam] vinā^ardhaphaladā pauṣī śāntiḥ *parā[K.purā] proktā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राष्ट्र^उत्पात^उपसर्गेषु राहोः केतोश् च दर्शने। ग्रहावमर्दने च^एव पुष्यस्नानं समाचरेत्॥
rāṣṭra^utpāta^upasargeṣu rāhoḥ ketoś ca darśane/ grahāvamardane ca^eva puṣyasnānaṃ samācaret//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति लोके स उत्पातो यो ह्य् अनेन न शाम्यति। मङ्गलं चापरं नास्ति यद् अस्माद् अतिरिच्यते॥
nāsti loke sa utpāto yo hy anena na śāmyati/ maṅgalaṃ cāparaṃ nāsti yad asmād atiricyate//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिराज्यार्थिनो राज्ञः पुत्रजन्म च काङ्क्षतः। तत्पूर्वम् अभिषेके च विधिर् एष प्रशस्यते॥
adhirājyārthino rājñaḥ putrajanma ca kāṅkṣataḥ/ tatpūrvam abhiṣeke ca vidhir eṣa praśasyate//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्रार्थम् उवाच^इदम् बृहत्कीर्तिर् बृहस्पतिः। स्नानम् आयुष्^प्रजा^वृद्धि^सौभाग्य^करणं परम्॥
mahendrārtham uvāca^idam bṛhatkīrtir bṛhaspatiḥ/ snānam āyuṣ^prajā^vṛddhi^saubhāgya^karaṇaṃ param//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनैव विधानेन हस्त्य्^अश्वं *स्नापयेत् ततः[क्स्नापयीत यः]। तस्य^आमय^विनिर्मुक्तं परां सिद्धिम् अवाप्नुयात्॥
anenaiva vidhānena hasty^aśvaṃ *snāpayet tataḥ[K.snāpayīta yaḥ]/ tasya^āmaya^vinirmuktaṃ parāṃ siddhim avāpnuyāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.