Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·57

Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 57

जाल^अन्तरगे भानौ यद् अणुतरं दर्शनं रजो याति। तद् विन्द्यात् परमाणुं प्रथमं तद्धि प्रमाणानाम्॥

jāla^antarage bhānau yad aṇutaraṃ darśanaṃ rajo yāti/ tad vindyāt paramāṇuṃ prathamaṃ taddhi pramāṇānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमाणु^रजो बालाग्र[क्वालाग्र]^लिक्ष^यूकं[क्यूका] यवो +अङ्गुलं च^इति। अष्टगुणानि यथोत्तरम् अङ्गुलम् एकं भवति संख्या[क्मात्रा]॥

paramāṇu^rajo bālāgra[K.vālāgra]^likṣa^yūkaṃ[K.yūkā] yavo +aṅgulaṃ ca^iti/ aṣṭaguṇāni yathottaram aṅgulam ekaṃ bhavati saṃkhyā[K.mātrā]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवागार^द्वारस्य^अष्ट^अम्श^ऊनस्य यस् तृतीयो +अंशः। तत्^पिण्डिका^प्रमाणं प्रतिमा तद्^द्विगुण^परिमाणा॥

devāgāra^dvārasya^aṣṭa^amśa^ūnasya yas tṛtīyo +aṃśaḥ/ tat^piṇḍikā^pramāṇaṃ pratimā tad^dviguṇa^parimāṇā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वैर् अङ्गुल^प्रमाणैर् द्वादश वीस्तीर्णम्[उविस्तीर्णम्] आयतं च मुखम्। नग्नजिता तु चतुर्दश दैर्घ्येण द्राविडं कथितम्॥

svair aṅgula^pramāṇair dvādaśa vīstīrṇam[U.vistīrṇam] āyataṃ ca mukham/ nagnajitā tu caturdaśa dairghyeṇa drāviḍaṃ kathitam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासा^ललाट^चिबुक^ग्रीवाश् चतुर^अङ्गुलास् तथा कर्णौ। द्वे अङ्गुले च हनुनी[खनुके] चिबुकं च द्व्यङ्गुलं विततम्[क्विस्तृतम्]॥

nāsā^lalāṭa^cibuka^grīvāś catura^aṅgulās tathā karṇau/ dve aṅgule ca hanunī[K.hanuke] cibukaṃ ca dvyaṅgulaṃ vitatam[K.vistṛtam]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्ट^अङ्गुलं ललाटं विस्ताराद् द्व्य्^अङ्गुलात् परे शङ्खौ। चतुर्^अङ्गुलौ तु शङ्खौ कर्णौ तु द्व्य्^अङ्गुलौ[क्द्व्यङ्गुलं] पृथुलौ॥

aṣṭa^aṅgulaṃ lalāṭaṃ vistārād dvy^aṅgulāt pare śaṅkhau/ catur^aṅgulau tu śaṅkhau karṇau tu dvy^aṅgulau[K.dvyaṅgulaṃ] pṛthulau//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्ण^उपान्तः कार्यो +अर्ध^पञ्चमे भ्रू^समेन सूत्रेण। कर्ण^स्रोतः सुकुमारकम् च नेत्र[क्नयन]^प्रबन्ध^समम्॥

karṇa^upāntaḥ kāryo +ardha^pañcame bhrū^samena sūtreṇa/ karṇa^srotaḥ sukumārakam ca netra[K.nayana]^prabandha^samam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्^अङ्गुलं वसिष्ठः कथयति नेत्रान्त^कर्णयोर् विवरम्। अधरो +अङ्गुल^प्रमाणस् तस्य^अर्धेन^उत्त्रोष्ठश् च॥

catur^aṅgulaṃ vasiṣṭhaḥ kathayati netrānta^karṇayor vivaram/ adharo +aṅgula^pramāṇas tasya^ardhena^uttroṣṭhaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्ध^अङ्गुला तु गोच्छा वक्त्रं चतुर्^अङ्गुल^आयतं कार्यम्। विपुलं तु स^अर्धम् अङ्गुलम् *अव्यात्तं त्र्य्^अङ्गुलं[कध्यात्तत्त्र्यङ्गुलं] व्यात्तम्॥

ardha^aṅgulā tu gocchā vaktraṃ catur^aṅgula^āyataṃ kāryam/ vipulaṃ tu sa^ardham aṅgulam *avyāttaṃ try^aṅgulaṃ[K.adhyāttattryaṅgulaṃ] vyāttam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्व्य्^अङ्गुल^तुल्यौ नासापुटौ च नासा पुटा^अग्रतो ज्ञेया। स्याद् द्व्य्^अङ्गुलम् उच्छ्रायश् चतुर्^अङ्गुलम् अन्तरं च^अक्ष्णोः॥

dvy^aṅgula^tulyau nāsāpuṭau ca nāsā puṭā^agrato jñeyā/ syād dvy^aṅgulam ucchrāyaś catur^aṅgulam antaraṃ ca^akṣṇoḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्व्य्^अङ्गुल^मितो +अक्षि^कोशो द्वे नेत्रे तत्^त्रिभागिका तारा। दृक्^तारा पञ्च^अंशो नेत्र^विकाशो +अङ्गुलं भवति॥

dvy^aṅgula^mito +akṣi^kośo dve netre tat^tribhāgikā tārā/ dṛk^tārā pañca^aṃśo netra^vikāśo +aṅgulaṃ bhavati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्यन्तात् पर्यन्तं दश भ्रुवो +अर्ध^अङ्गुलं भ्रुवोर् लेखा। भ्रू^मध्यं द्व्य्^अङ्गुलकं भूर्[उभ्रूर्] धैर्घ्येण^अङ्गुल^चतुष्कम्॥

paryantāt paryantaṃ daśa bhruvo +ardha^aṅgulaṃ bhruvor lekhā/ bhrū^madhyaṃ dvy^aṅgulakaṃ bhūr[U.bhrūr] dhairghyeṇa^aṅgula^catuṣkam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्या तु केश^रेखा भ्रू^बन्ध^सम^अङ्गुल^अर्ध^विस्तीर्णा। नेत्र^अन्ते करवीरकम् उपन्यसेद् अङ्गुल^प्रमितम्॥

kāryā tu keśa^rekhā bhrū^bandha^sama^aṅgula^ardha^vistīrṇā/ netra^ante karavīrakam upanyased aṅgula^pramitam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशत् परिणाहाच् चतुर्दश^आयामतो +अङ्गुलानि शिरः। द्वादश तु चित्र^कर्मणि दृश्यन्ते विंशतिर् अदृश्याः॥

dvātriṃśat pariṇāhāc caturdaśa^āyāmato +aṅgulāni śiraḥ/ dvādaśa tu citra^karmaṇi dṛśyante viṃśatir adṛśyāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्यं स^केश^निचयं षोडश दैर्घ्येण नग्निजित्[उनग्नजित्]^प्रोक्तम्। ग्रीवा दश विस्तीर्णा परिणाहाद् विंशतिः स^एका॥

āsyaṃ sa^keśa^nicayaṃ ṣoḍaśa dairghyeṇa nagnijit[U.nagnajit]^proktam/ grīvā daśa vistīrṇā pariṇāhād viṃśatiḥ sa^ekā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठाद् द्वादश हृदयं हृदयान् नाभी[क्नाभिश्] च तत्^प्रमाणेन। नाभी^मध्याद् मेढ्र^अन्तरं च तत्^तुल्यम् एव^उक्तम्॥

kaṇṭhād dvādaśa hṛdayaṃ hṛdayān nābhī[K.nābhiś] ca tat^pramāṇena/ nābhī^madhyād meḍhra^antaraṃ ca tat^tulyam eva^uktam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊरू च^अङ्गुल^मानैश् चतुर्^युता विंशतिस् तथा जङ्घे। जानुकपिच्छे चतुर्^अङ्गुले च पादौ च तत्^तुल्यौ॥

ūrū ca^aṅgula^mānaiś catur^yutā viṃśatis tathā jaṅghe/ jānukapicche catur^aṅgule ca pādau ca tat^tulyau//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादश^दीर्घौ षट् पृथुतया च पादौ त्रिक^आयत^अङ्गुष्ठौ। पञ्च^अङ्गुल^परिणाहौ प्रदेशिनी त्र्य्^अङ्गुलं दीर्घा॥

dvādaśa^dīrghau ṣaṭ pṛthutayā ca pādau trika^āyata^aṅguṣṭhau/ pañca^aṅgula^pariṇāhau pradeśinī try^aṅgulaṃ dīrghā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्ट^अंश^अंश^ऊनाः शेष^अङ्गुल्यः[क्शेषाङ्गुलयः] क्रमेण कर्तव्याः। स^चतुर्थ^भागम् अङ्गुलम् उत्सेधो +अङ्गुष्ठकस्य^उक्तः॥

aṣṭa^aṃśa^aṃśa^ūnāḥ śeṣa^aṅgulyaḥ[K.śeṣāṅgulayaḥ] krameṇa kartavyāḥ/ sa^caturtha^bhāgam aṅgulam utsedho +aṅguṣṭhakasya^uktaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठ^नखः कथितस् चतुर्थ^भाग^ऊनम् अङ्गुलं तज्ज्ञैः। शेष^नखानाम् अर्ध^अङ्गुलं क्रमात् किंचिद्^ऊनं वा॥

aṅguṣṭha^nakhaḥ kathitas caturtha^bhāga^ūnam aṅgulaṃ tajjñaiḥ/ śeṣa^nakhānām ardha^aṅgulaṃ kramāt kiṃcid^ūnaṃ vā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जङ्घ^अग्रे परिणाहश् चतुर्दश^उक्तस् तु विस्तरात्[क्विस्तरः] पञ्च। मध्ये तु सप्त विपुला परिणाहात् त्रिगुणिताः सप्त॥

jaṅgha^agre pariṇāhaś caturdaśa^uktas tu vistarāt[K.vistaraḥ] pañca/ madhye tu sapta vipulā pariṇāhāt triguṇitāḥ sapta//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ तु जानुमध्ये वैपुल्यं त्र्य्^अष्टकं तु परिणाहः। विपुलौ चतुर्दश^ऊरू मध्ये द्विगुणश् च तत्^परिधिः॥

aṣṭau tu jānumadhye vaipulyaṃ try^aṣṭakaṃ tu pariṇāhaḥ/ vipulau caturdaśa^ūrū madhye dviguṇaś ca tat^paridhiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कटिर् अष्टादश विपुला चत्वारिंशच् चतुर्^युता परिधौ। अङ्गुलम् एकं नाभी[क्नाभिर्] वेधेन तथा प्रमाणेन॥

kaṭir aṣṭādaśa vipulā catvāriṃśac catur^yutā paridhau/ aṅgulam ekaṃ nābhī[K.nābhir] vedhena tathā pramāṇena//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारिंशद्^द्वि^युता नाभी^मध्येन मध्य^परिणाहः। स्तनयोः षोडश च^अन्तरम् ऊर्ध्वं कक्ष्ये[क्कक्षे] षड्^अङ्गुलिके॥

catvāriṃśad^dvi^yutā nābhī^madhyena madhya^pariṇāhaḥ/ stanayoḥ ṣoḍaśa ca^antaram ūrdhvaṃ kakṣye[K.kakṣe] ṣaḍ^aṅgulike//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*अष्टाव् अंसौ द्वादश बाहू कार्यौ[क्कार्याव् अष्टाव् अंसौ द्वादश बाहू] तथा प्रबाहू च। बाहू षड्^विस्तीर्णौ[क्षड्विस्तिर्णौ] प्रतिबाहू त्व् अङ्गुल^चतुष्कम्॥

*aṣṭāv aṃsau dvādaśa bāhū kāryau[K.kāryāv aṣṭāv aṃsau dvādaśa bāhū] tathā prabāhū ca/ bāhū ṣaḍ^vistīrṇau[K.ṣaḍvistirṇau] pratibāhū tv aṅgula^catuṣkam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडश बाहू मूले परिणाहाद् द्वादश^अग्र^हस्ते च। विस्तारेण करतलं षड्^अङ्गुलं सप्त दैर्घ्येण॥

ṣoḍaśa bāhū mūle pariṇāhād dvādaśa^agra^haste ca/ vistāreṇa karatalaṃ ṣaḍ^aṅgulaṃ sapta dairghyeṇa//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्च^अङ्गुलानि मध्या प्रदेशिनी मध्य^पर्व^दल^हीना। अनया तुल्या च^अनामिका कनिष्ठा तु पर्व^ऊना॥

pañca^aṅgulāni madhyā pradeśinī madhya^parva^dala^hīnā/ anayā tulyā ca^anāmikā kaniṣṭhā tu parva^ūnā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पर्व^द्वयम् अङ्गुष्ठः शेष^अङ्गुल्यस्[क्शेषाङ्गुलयस्] त्रिभिस् त्रिभिः कार्याः। नख^परिमाणं कार्यं सर्वासाम् पर्वणो +अर्धेन॥

parva^dvayam aṅguṣṭhaḥ śeṣa^aṅgulyas[K.śeṣāṅgulayas] tribhis tribhiḥ kāryāḥ/ nakha^parimāṇaṃ kāryaṃ sarvāsām parvaṇo +ardhena//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देश^अनुरूप^भूषण^वेषालङ्कार^मूर्तिभिः कार्या। प्रतिमा लक्षण^युक्ता सन्निहिता वृद्धिदा भवति॥

deśa^anurūpa^bhūṣaṇa^veṣālaṅkāra^mūrtibhiḥ kāryā/ pratimā lakṣaṇa^yuktā sannihitā vṛddhidā bhavati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशरथ^तनयो रामो बलिश् च वैरोचनिः शतं विंशम्। द्वादश^हान्या शेषाः प्रवर^सम^न्यून^परिमाणाः॥

daśaratha^tanayo rāmo baliś ca vairocaniḥ śataṃ viṃśam/ dvādaśa^hānyā śeṣāḥ pravara^sama^nyūna^parimāṇāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्यो +अष्टभुजो भगवांश् चतुर्^भुजो द्विभुज एव वा विष्णुः। श्रीवत्स^अङ्कित^वक्षाः कौस्तुभ^मणि^भूषित^उरस्कः॥

kāryo +aṣṭabhujo bhagavāṃś catur^bhujo dvibhuja eva vā viṣṇuḥ/ śrīvatsa^aṅkita^vakṣāḥ kaustubha^maṇi^bhūṣita^uraskaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतसी^कुसुम^श्यामः पीत^अम्बर^निवसनः प्रसन्न^मुखः। कुण्डल^किरीट^धारी पीन^गल^उरःस्थल^अंस^भुजः॥

atasī^kusuma^śyāmaḥ pīta^ambara^nivasanaḥ prasanna^mukhaḥ/ kuṇḍala^kirīṭa^dhārī pīna^gala^uraḥsthala^aṃsa^bhujaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खड्ग^गदा^शर^पाणिर् दक्षिणतः शान्तिदश् चतुर्थ^करः। वाम^करेषु च कार्मुक^खेटक^चक्राणि शङ्खश् च॥

khaḍga^gadā^śara^pāṇir dakṣiṇataḥ śāntidaś caturtha^karaḥ/ vāma^kareṣu ca kārmuka^kheṭaka^cakrāṇi śaṅkhaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ च चतुर्भुजम् इच्छति शान्तिद एको गदा^धरश् च^अन्यः। दक्षिण^पार्श्वे त्व्[ख्य्] एवं वामे शङ्खश् च चक्रं च॥

atha ca caturbhujam icchati śāntida eko gadā^dharaś ca^anyaḥ/ dakṣiṇa^pārśve tv[K.hy] evaṃ vāme śaṅkhaś ca cakraṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभुजस्य तु शान्ति^करो दक्षिण^हस्तो +अपरश् च शङ्ख^धरः। एवं विष्णोः प्रतिमा कर्तव्या भूतिम् इच्छद्भिः॥

dvibhujasya tu śānti^karo dakṣiṇa^hasto +aparaś ca śaṅkha^dharaḥ/ evaṃ viṣṇoḥ pratimā kartavyā bhūtim icchadbhiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलदेवो हल^पाणिर् मद^विभ्रम^लोचनश् च कर्तव्यः। विभ्रत्[क्बिभ्रत्] कुण्डलम् एकं शङ्ख^इन्दु^मृणाल^गौर^तनुः[क्वपुः]॥

baladevo hala^pāṇir mada^vibhrama^locanaś ca kartavyaḥ/ vibhrat[K.bibhrat] kuṇḍalam ekaṃ śaṅkha^indu^mṛṇāla^gaura^tanuḥ[K.vapuḥ]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकानंशा कार्या देवी बलदेव^कृष्णयोर् मध्ये। कटि^संस्थित^वाम^करा सरोजम् इतरेण च^उद्वहती॥

ekānaṃśā kāryā devī baladeva^kṛṣṇayor madhye/ kaṭi^saṃsthita^vāma^karā sarojam itareṇa ca^udvahatī//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्या चतुर्भुजा या वाम^कराभ्यां स^पुस्तकं कमलम्। द्वाभ्यां दक्षिण^पार्श्वे वरम् अर्थिष्व् अक्ष^सूत्रं च॥

kāryā caturbhujā yā vāma^karābhyāṃ sa^pustakaṃ kamalam/ dvābhyāṃ dakṣiṇa^pārśve varam arthiṣv akṣa^sūtraṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

*वामो +अथ वा^अष्ट^भुजायाः[क्वामेष्व् अष्टभुजायाः] कमण्डलुश् चापम् अम्बुजं शास्त्रम्। वर^शर^दर्पण^युक्ताः सव्य^भुजाः स^अक्ष^सूत्राश् च॥

*vāmo +atha vā^aṣṭa^bhujāyāḥ[K.vāmeṣv aṣṭabhujāyāḥ] kamaṇḍaluś cāpam ambujaṃ śāstram/ vara^śara^darpaṇa^yuktāḥ savya^bhujāḥ sa^akṣa^sūtrāś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाम्बश् च गदा^हस्तः प्रद्युम्नश् चाप^भृत् सुरूपश् च। अनयोः स्त्रियौ च कार्ये खेटक^निस्त्रिंश^धारिण्यौ॥

śāmbaś ca gadā^hastaḥ pradyumnaś cāpa^bhṛt surūpaś ca/ anayoḥ striyau ca kārye kheṭaka^nistriṃśa^dhāriṇyau//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा कमण्डलु^करश् चतुर्^मुखः पण्कज^आसन^स्थश् च। स्कन्दः कुमार^रूपः शक्ति^धरो बर्हिकेतुश् च॥

brahmā kamaṇḍalu^karaś catur^mukhaḥ paṇkaja^āsana^sthaś ca/ skandaḥ kumāra^rūpaḥ śakti^dharo barhiketuś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्ल^चतुर्^विषाणो द्विपो महेन्द्रस्य वज्र^पाणित्वम्। तिर्यग् ललाट^संस्थं तृतीयम् अपि लोचनं चिह्नम्॥

śukla^catur^viṣāṇo dvipo mahendrasya vajra^pāṇitvam/ tiryag lalāṭa^saṃsthaṃ tṛtīyam api locanaṃ cihnam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्भोः शिरसि^इन्दुकला वृष^ध्वजो +अक्षि च तृतीयम् अपि च^ऊर्ध्वम्। शूलं धनुः पिनाकं वाम^अर्धे वा गिरिसुता^अर्धम्॥

śambhoḥ śirasi^indukalā vṛṣa^dhvajo +akṣi ca tṛtīyam api ca^ūrdhvam/ śūlaṃ dhanuḥ pinākaṃ vāma^ardhe vā girisutā^ardham//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्म^अङ्कित^कर^चरणः प्रसन्न^मूर्तिः सुनीच^केशश् च। पद्मासन^उपविष्टः पिता^इव जगतो भवति[क्भवेत्] बुद्धः॥

padma^aṅkita^kara^caraṇaḥ prasanna^mūrtiḥ sunīca^keśaś ca/ padmāsana^upaviṣṭaḥ pitā^iva jagato bhavati[K.bhavet] buddhaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आ^जानु^लम्ब^बाहुः श्रीवत्स^अङ्कः प्रशान्त^मूर्तिश् च। दिग्^वासास् तरुणो रूपवांश् च कार्यो +अर्हतां देवः॥

ā^jānu^lamba^bāhuḥ śrīvatsa^aṅkaḥ praśānta^mūrtiś ca/ dig^vāsās taruṇo rūpavāṃś ca kāryo +arhatāṃ devaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासा^ललाट^जङ्घ^ऊरु^गण्ड^वक्षांसि च^उन्नतानि रवेः। कुर्याद् उदीच्य^वेषं गूढं पादाद् उरो यावत्॥

nāsā^lalāṭa^jaṅgha^ūru^gaṇḍa^vakṣāṃsi ca^unnatāni raveḥ/ kuryād udīcya^veṣaṃ gūḍhaṃ pādād uro yāvat//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभ्राणः स्व^कर^रुहे बाहुभ्यां[क्पाणिभ्यां] पङ्कजे मुकुट^धारी। कुण्डल^भूषित^वदनः प्रलम्ब^हारो वियद्ग[क्ऽस् त्र्। वियङ्ग]^वृतः॥

bibhrāṇaḥ sva^kara^ruhe bāhubhyāṃ[K.pāṇibhyāṃ] paṅkaje mukuṭa^dhārī/ kuṇḍala^bhūṣita^vadanaḥ pralamba^hāro viyadga[K's tr. viyaṅga]^vṛtaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कमल^उदर^द्युति^मुखः कञ्चुक^गुप्तः स्मित^प्रसन्न^मुखः। रत्न^उज्ज्वल^प्रभा^मण्डलश् च कर्तुः शुभकरो +अर्कः॥

kamala^udara^dyuti^mukhaḥ kañcuka^guptaḥ smita^prasanna^mukhaḥ/ ratna^ujjvala^prabhā^maṇḍalaś ca kartuḥ śubhakaro +arkaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौम्या तु हस्त^मात्रा वसुदा हस्त^द्वय^उच्छ्रिता प्रतिमा। क्षेम^सुभिक्षाय भवेत् त्रि^चतुर्^हस्त^प्रमाणा या॥

saumyā tu hasta^mātrā vasudā hasta^dvaya^ucchritā pratimā/ kṣema^subhikṣāya bhavet tri^catur^hasta^pramāṇā yā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृप^भयम् अत्यङ्गायां हीन^अङ्गायाम् अकल्यता कर्तुः। शात^उदर्यां क्षुद्^भयम् अर्थ^विनाशः कृश^अङ्गायाम्[क्कृशायां च]॥

nṛpa^bhayam atyaṅgāyāṃ hīna^aṅgāyām akalyatā kartuḥ/ śāta^udaryāṃ kṣud^bhayam artha^vināśaḥ kṛśa^aṅgāyām[K.kṛśāyāṃ ca]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मरणं तु स^क्षतायां शस्त्र^निपातेन निर्दिशेत् कर्तुः। वाम^अवनता पत्नीं दक्षिण^विनता हिनस्त्य् आयुः॥

maraṇaṃ tu sa^kṣatāyāṃ śastra^nipātena nirdiśet kartuḥ/ vāma^avanatā patnīṃ dakṣiṇa^vinatā hinasty āyuḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धत्वम् ऊर्ध्व^दृष्ट्या करोति चिन्ताम् अधोमुखी दृष्टिः। सर्व^प्रतिमास्व् एवं शुभ^अशुभं भास्कर^उक्त^समम्॥

andhatvam ūrdhva^dṛṣṭyā karoti cintām adhomukhī dṛṣṭiḥ/ sarva^pratimāsv evaṃ śubha^aśubhaṃ bhāskara^ukta^samam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिङ्गस्य वृत्त^परधिं दैर्घ्येण^आसूत्र्य तत् त्रिधा विभजेत्। मूले तच् चतुरस्रं[क्चतुरश्रं] मध्ये त्व् अष्टाश्रिं वृत्तम् अतः॥

liṅgasya vṛtta^paradhiṃ dairghyeṇa^āsūtrya tat tridhā vibhajet/ mūle tac caturasraṃ[K.caturaśraṃ] madhye tv aṣṭāśriṃ vṛttam ataḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरस्रम्[क्चतुरश्रम्] अवनि^खाते मध्यं कार्यं तु पिण्डिका^श्वभ्रे। दृश्य^उच्छ्रायेण समा समन्ततः पिण्डिका[क्पिण्डका] श्वभ्रात्॥

caturasram[K.caturaśram] avani^khāte madhyaṃ kāryaṃ tu piṇḍikā^śvabhre/ dṛśya^ucchrāyeṇa samā samantataḥ piṇḍikā[K.piṇḍakā] śvabhrāt//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृश^दीर्घं देशघ्नं पार्श्व^विहीनं पुरस्य नाशय। यस्य क्षतं भवेद् मस्तके विनाशाय तल्^लिङ्गम्॥

kṛśa^dīrghaṃ deśaghnaṃ pārśva^vihīnaṃ purasya nāśaya/ yasya kṣataṃ bhaved mastake vināśāya tal^liṅgam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातृ^गणः कर्तव्यः स्व^नाम^देव^अनुरूप^कृत^चिह्नः। रेवन्तो +अश्व^आरूढो मृगया^क्रीडा^आदि^परिवारः॥

mātṛ^gaṇaḥ kartavyaḥ sva^nāma^deva^anurūpa^kṛta^cihnaḥ/ revanto +aśva^ārūḍho mṛgayā^krīḍā^ādi^parivāraḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दण्डी यमो महिषगो हंस^आरूढश् च पाशभृद् वरुणः। नर^वाहनः कुबेरो वाम^किरीटी बृहत्^कुक्षिः॥

daṇḍī yamo mahiṣago haṃsa^ārūḍhaś ca pāśabhṛd varuṇaḥ/ nara^vāhanaḥ kubero vāma^kirīṭī bṛhat^kukṣiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.