Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·59
दिशि याम्यायां[क्सौम्यायां] कुर्याद् अधिवासन^मण्डपं बुधः प्राग् वा। तोरण^चतुष्टय^युतं शस्त^द्रुम^पल्लव^च्छन्नम्॥
diśi yāmyāyāṃ[K.saumyāyāṃ] kuryād adhivāsana^maṇḍapaṃ budhaḥ prāg vā/ toraṇa^catuṣṭaya^yutaṃ śasta^druma^pallava^cchannam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वे भागे चित्राः स्रजः पताकाश् च मण्डपस्य^उक्ताः। आग्नेय्यां दिशि रक्ताः कृष्णाः स्युर् याम्य^नैरृत्योः[क्नैरृतयोः]॥
pūrve bhāge citrāḥ srajaḥ patākāś ca maṇḍapasya^uktāḥ/ āgneyyāṃ diśi raktāḥ kṛṣṇāḥ syur yāmya^nairṛtyoḥ[K.nairṛtayoḥ]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेता दिश्य् अपरस्याम् वायव्यायां तु पाण्डुरा एव। चित्राश् च^उत्तर^पार्श्वे पीताः पूर्वोत्तरे कार्याः[क्कोणे]॥
śvetā diśy aparasyām vāyavyāyāṃ tu pāṇḍurā eva/ citrāś ca^uttara^pārśve pītāḥ pūrvottare kāryāḥ[K.koṇe]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुः^श्री^बल^जयदा दारु^मयी मृण्^मयी[क्मृन्मयी] तथा प्रतिमा। लोक^हिताय मणि^मयी सौवर्णी पुष्टिदा भवति॥
āyuḥ^śrī^bala^jayadā dāru^mayī mṛṇ^mayī[K.mṛnmayī] tathā pratimā/ loka^hitāya maṇi^mayī sauvarṇī puṣṭidā bhavati//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजत^मयी कीर्ति^करी प्रजा^विवृद्धिं करोति ताम्र^मयी। भू^लाभं तु महान्तं शैली प्रतिमा^अथ वा लिङ्गम्॥
rajata^mayī kīrti^karī prajā^vivṛddhiṃ karoti tāmra^mayī/ bhū^lābhaṃ tu mahāntaṃ śailī pratimā^atha vā liṅgam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खु^उपहता प्रतिमा प्रधान^पुरुषं कुलं च घातयति। श्वभ्र^उपहता रोगान् उपद्रवांश् च क्षयम्[कक्षयान्] कुरुते॥
śaṅkhu^upahatā pratimā pradhāna^puruṣaṃ kulaṃ ca ghātayati/ śvabhra^upahatā rogān upadravāṃś ca kṣayam[K.akṣayān] kurute//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डप^मध्ये स्थण्डिलम् उपलिप्य^आस्तीर्य सिकतया^अथ कुशैः। भद्रासन^कृत^शीर्ष^उपधान^पादां न्यसेत् प्रतिमाम्॥
maṇḍapa^madhye sthaṇḍilam upalipya^āstīrya sikatayā^atha kuśaiḥ/ bhadrāsana^kṛta^śīrṣa^upadhāna^pādāṃ nyaset pratimām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लक्ष^अश्वत्थ^उदुम्बर^शिरीष^वट^सम्भवैः कषाय^जलैः। मङ्गल्य^संज्ञिताभिः सर्व^औषधिभिः कुश^आद्याभिः॥
plakṣa^aśvattha^udumbara^śirīṣa^vaṭa^sambhavaiḥ kaṣāya^jalaiḥ/ maṅgalya^saṃjñitābhiḥ sarva^auṣadhibhiḥ kuśa^ādyābhiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विप^वृषभ^उद्धत[कुद्धृत]^पर्वत^वल्मीक^सरित्^समागम^तटेषु। पद्म^सरःसु च मृद्भिः स^पञ्चगव्यैश् च तीर्थ^जलैः॥
dvipa^vṛṣabha^uddhata[K.uddhṛta]^parvata^valmīka^sarit^samāgama^taṭeṣu/ padma^saraḥsu ca mṛdbhiḥ sa^pañcagavyaiś ca tīrtha^jalaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्व^शिरस्कां स्नातां सुवर्ण^रत्न^अम्बुभिश् च स^सुगन्धैः। नाना^तूर्य^निनादैः पुण्याहैर् वेद^निर्घोषैः॥
pūrva^śiraskāṃ snātāṃ suvarṇa^ratna^ambubhiś ca sa^sugandhaiḥ/ nānā^tūrya^ninādaiḥ puṇyāhair veda^nirghoṣaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐन्द्र्यां दिशि^इन्द्र^लिङ्गा मन्त्राः प्राग्दक्षिणे +अग्नि^लिङ्गाश् च। वक्तव्या[क्जप्तव्या] द्विज^मुख्यैः पूज्यास् ते दक्षिणाभिश् च॥
aindryāṃ diśi^indra^liṅgā mantrāḥ prāgdakṣiṇe +agni^liṅgāś ca/ vaktavyā[K.japtavyā] dvija^mukhyaiḥ pūjyās te dakṣiṇābhiś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो देवः संस्थाप्यस् तन्^मन्त्रैश् च^अनलं द्विजो जुहुयात्। अग्नि^निमित्तानि मया प्रोक्तानि^इन्द्र^ध्वज^उत्थाने[कुच्छ्राये]॥
yo devaḥ saṃsthāpyas tan^mantraiś ca^analaṃ dvijo juhuyāt/ agni^nimittāni mayā proktāni^indra^dhvaja^utthāne[K.ucchrāye]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूम^आकुलो +अपसव्यो मुहुर् मुहुर् विफुलिङ्ग^कृन् न शुभः। होतुः स्मृति^लोपो वा प्रसर्पणं च^अशुभं प्रोक्तम्॥
dhūma^ākulo +apasavyo muhur muhur viphuliṅga^kṛn na śubhaḥ/ hotuḥ smṛti^lopo vā prasarpaṇaṃ ca^aśubhaṃ proktam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नाताम् अभुक्त^वस्त्रां स्व्^अलङ्कृतां पूजिताम् कुसुम^गन्धैः। प्रतिमां स्व्^आस्तीर्णायाम् शय्यायाम् स्थापकः कुर्यात्॥
snātām abhukta^vastrāṃ sv^alaṅkṛtāṃ pūjitām kusuma^gandhaiḥ/ pratimāṃ sv^āstīrṇāyām śayyāyām sthāpakaḥ kuryāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्तां *स^गीत^नृत्यैर् जागरणैः[क्सुनृत्यगीतैर् जागरकैः] सम्यग् एवम् अधिवास्य। दैवज्ञ^सम्प्रदिष्टे काले संस्थापनं कुर्यात्॥
suptāṃ *sa^gīta^nṛtyair jāgaraṇaiḥ[K.sunṛtyagītair jāgarakaiḥ] samyag evam adhivāsya/ daivajña^sampradiṣṭe kāle saṃsthāpanaṃ kuryāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यर्च्य कुसुम^वस्त्र^अनुलेपनैः शङ्ख^तूर्य^निर्घोषैः। प्रादक्षिण्येन नयेद् आयतनस्य प्रयत्नेन॥
abhyarcya kusuma^vastra^anulepanaiḥ śaṅkha^tūrya^nirghoṣaiḥ/ prādakṣiṇyena nayed āyatanasya prayatnena//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा बलिं प्रभूतं सम्पूज्य ब्राह्मणांश् च सभ्यांश् च। दत्त्वा हिरण्य^शकलं विनिक्षिपेत् पिण्डिका^श्वभ्रे।
kṛtvā baliṃ prabhūtaṃ sampūjya brāhmaṇāṃś ca sabhyāṃś ca/ dattvā hiraṇya^śakalaṃ vinikṣipet piṇḍikā^śvabhre/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापक^दैवज्ञ^द्विज^सभ्य^स्थपतीन् विशेषतो +अभ्यर्च्य। कल्याणानां भागी भवति^इह परत्र च स्वर्गी॥
sthāpaka^daivajña^dvija^sabhya^sthapatīn viśeṣato +abhyarcya/ kalyāṇānāṃ bhāgī bhavati^iha paratra ca svargī//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदगयने सितपक्षे शिशिर^गभस्तौ च जीव^वर्ग^स्थे। लग्ने स्थिरे स्थिर^अंशे सौम्यैर् धी^धर्म^केन्द्र^गतैः॥
udagayane sitapakṣe śiśira^gabhastau ca jīva^varga^sthe/ lagne sthire sthira^aṃśe saumyair dhī^dharma^kendra^gataiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापैर् उपचय^संस्थैर् ध्रुव^मृदु^हरि^तिष्य^वायु^देवेषु। विकुजे दिने +अनुकूले देवानां स्थापनं शस्तम्॥
pāpair upacaya^saṃsthair dhruva^mṛdu^hari^tiṣya^vāyu^deveṣu/ vikuje dine +anukūle devānāṃ sthāpanaṃ śastam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्यम् इदं समासतो लोकानां हितदं मया कृतम्। अधिवासन^सन्निवेशने सावित्रे पृथग् एव विस्तरात्॥
sāmānyam idaṃ samāsato lokānāṃ hitadaṃ mayā kṛtam/ adhivāsana^sanniveśane sāvitre pṛthag eva vistarāt//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.