Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·67
कोश^निगूढैर् भूपा दीर्घैर् भग्नैश् च वित्त^परिहीनाः। ऋजु^वृत्त^शेफसो लघु^शिराल^शिश्नाश् च धनवन्तः॥
kośa^nigūḍhair bhūpā dīrghair bhagnaiś ca vitta^parihīnāḥ/ ṛju^vṛtta^śephaso laghu^śirāla^śiśnāś ca dhanavantaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जल^मृत्युर् एक^वृषणो विषमैः स्त्री^चञ्चलः समैः क्षितिपः। ह्रस्व^आयुश् च^उद्बद्धैः प्रलम्ब^वृषणस्य शतम् आयुः॥
jala^mṛtyur eka^vṛṣaṇo viṣamaiḥ strī^cañcalaḥ samaiḥ kṣitipaḥ/ hrasva^āyuś ca^udbaddhaiḥ pralamba^vṛṣaṇasya śatam āyuḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तैर् आढ्या मणिभिर् निर्द्रव्याः पाण्डुरैश् च मलिनैश् च। सुखिनः स^शब्द^मूत्रा निःस्वा निःशब्द^धाराश् च॥
raktair āḍhyā maṇibhir nirdravyāḥ pāṇḍuraiś ca malinaiś ca/ sukhinaḥ sa^śabda^mūtrā niḥsvā niḥśabda^dhārāś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वि^त्रि^चतुर्^धाराभिः प्रदक्षिण^आवर्त^वलित^मूत्राभिः। पृथिवी^पतयो ज्ञेया विकीर्ण^मूत्राश् च धन^हीनाः॥
dvi^tri^catur^dhārābhiḥ pradakṣiṇa^āvarta^valita^mūtrābhiḥ/ pṛthivī^patayo jñeyā vikīrṇa^mūtrāś ca dhana^hīnāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक^एव मूत्र^धारा वलिता *रूप^प्रदा न सुत^दात्री[क्रूपप्रधानसुतदात्री]। स्निग्ध^उन्नत^सम^मणयो धन^वनिता^रत्न^भोक्तारः।
eka^eva mūtra^dhārā valitā *rūpa^pradā na suta^dātrī[K.rūpapradhānasutadātrī]/ snigdha^unnata^sama^maṇayo dhana^vanitā^ratna^bhoktāraḥ/
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिभिश् च मध्य^निम्नैः कन्या^पितरो भवन्ति निःस्वाश् च। बहु^पशु^भाजो मध्य^उन्नतैश् च न^अत्युल्बणैर् धनिनः॥
maṇibhiś ca madhya^nimnaiḥ kanyā^pitaro bhavanti niḥsvāś ca/ bahu^paśu^bhājo madhya^unnataiś ca na^atyulbaṇair dhaninaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिशुष्क^बस्ति^शीर्षैर् धन^रहिता दुर्भगाश् च विज्ञेयाः। कुसुम^सम^गन्ध^शुक्रा विज्ञातव्या मही^पालाः॥
pariśuṣka^basti^śīrṣair dhana^rahitā durbhagāś ca vijñeyāḥ/ kusuma^sama^gandha^śukrā vijñātavyā mahī^pālāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधु^गन्धे बहुवित्ता मत्स्य^सगन्धे बहून्य् अपत्यानि। तनु^शुक्रः स्त्री^जनको मांस^सगन्धो महाभोगी॥
madhu^gandhe bahuvittā matsya^sagandhe bahūny apatyāni/ tanu^śukraḥ strī^janako māṃsa^sagandho mahābhogī//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदिरा^गन्धे यज्वा क्षार^सगन्धे च रेतसि दरिद्रः। शीघ्रं मैथुन^गामी दीर्घ^आयुर् अतो +अन्यथा^अल्पायुः॥
madirā^gandhe yajvā kṣāra^sagandhe ca retasi daridraḥ/ śīghraṃ maithuna^gāmī dīrgha^āyur ato +anyathā^alpāyuḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःस्वो +अतिस्थूल^स्फिक् समांसल^स्फिक् सुख^अन्वितो भवति। व्याघ्रान्तो +अध्यर्ध^स्फिग् मण्डूक^स्फिग् नर^अधिपतिः॥
niḥsvo +atisthūla^sphik samāṃsala^sphik sukha^anvito bhavati/ vyāghrānto +adhyardha^sphig maṇḍūka^sphig nara^adhipatiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंह^कटिर् मनुजेन्द्रः कपि^करभ^कटिर् धनैः परित्यक्तः। सम^जठरा भोगयुता घट^पिठर^निभ^उदरा निःस्वाः॥
siṃha^kaṭir manujendraḥ kapi^karabha^kaṭir dhanaiḥ parityaktaḥ/ sama^jaṭharā bhogayutā ghaṭa^piṭhara^nibha^udarā niḥsvāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविकल^पार्श्वा धनिनो निम्नैर् वक्रैश् च भोग^सन्त्यक्ताः। सम^कुक्षा भोगाढ्या निम्नाभिर् भोग^परिहीनाः॥
avikala^pārśvā dhanino nimnair vakraiś ca bhoga^santyaktāḥ/ sama^kukṣā bhogāḍhyā nimnābhir bhoga^parihīnāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्नत^कुक्षाः क्षितिपाः कुटिलाः स्युर् मानवा विषम^कुक्षाः। सर्प^उदरा दरिद्रा भवन्ति बह्व्^आशिनश् च^एव॥
unnata^kukṣāḥ kṣitipāḥ kuṭilāḥ syur mānavā viṣama^kukṣāḥ/ sarpa^udarā daridrā bhavanti bahv^āśinaś ca^eva//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिमण्डल^उन्नताभिर् विस्तीर्णाभिश् च नाभिभिः सुखिनः। अल्पा[क्स्वल्पा] त्व् अदृश्य^निम्ना नाभिः क्लेश^आवहा भवति॥
parimaṇḍala^unnatābhir vistīrṇābhiś ca nābhibhiḥ sukhinaḥ/ alpā[K.svalpā] tv adṛśya^nimnā nābhiḥ kleśa^āvahā bhavati//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलि^मध्य^गता विषमा *शूलाद् बाधां[क्शूलाबाधं] करोति नैस्व्यं[क्नैःस्व्यं] च। शाठ्यं वाम^आवर्ता करोति मेधां प्रदक्षिणतः॥
vali^madhya^gatā viṣamā *śūlād bādhāṃ[K.śūlābādhaṃ] karoti naisvyaṃ[K.naiḥsvyaṃ] ca/ śāṭhyaṃ vāma^āvartā karoti medhāṃ pradakṣiṇataḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्श्व^आयता चिर^आयुषम् उपरिष्टाच् च^ईश्वरं गव^आढ्यम् अधः। शतपत्र^कर्णिका^आभा नाभिर् मनुजेश्वरं कुरुते॥
pārśva^āyatā cira^āyuṣam upariṣṭāc ca^īśvaraṃ gava^āḍhyam adhaḥ/ śatapatra^karṇikā^ābhā nābhir manujeśvaraṃ kurute//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्त्र^अन्तं स्त्री^भोगिनम् आचार्यं बहु^सुतं यथासंख्यम्। एक^द्वि^त्रि^चतुर्भिर् वलिभिर् विन्द्याद् नृपं त्व् अवलिम्॥
śastra^antaṃ strī^bhoginam ācāryaṃ bahu^sutaṃ yathāsaṃkhyam/ eka^dvi^tri^caturbhir valibhir vindyād nṛpaṃ tv avalim//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषम^वलयो मनुष्या भवन्त्य् अगम्या^अभिगामिनः पापाः। ऋजु^वलयः सुख^भाजः परदार^द्वेषिणश् च^एव॥
viṣama^valayo manuṣyā bhavanty agamyā^abhigāminaḥ pāpāḥ/ ṛju^valayaḥ sukha^bhājaḥ paradāra^dveṣiṇaś ca^eva//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसल^मृदुभिः पार्श्वैः प्रदक्षिण^आवर्त^रोमभिर् भूपाः। विपरीतैर् निर्द्रव्याः सुख^परिहीनाः पर^प्रेष्याः॥
māṃsala^mṛdubhiḥ pārśvaiḥ pradakṣiṇa^āvarta^romabhir bhūpāḥ/ viparītair nirdravyāḥ sukha^parihīnāḥ para^preṣyāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभगा भवन्त्य् अनुद्वद्ध[कनुबद्ध]^चूचुका निर्धना विषम^दीर्घैः। पीन^उपचित^निमग्नैः क्षिति^पतयश् चूचुकैः सुखिनः॥
subhagā bhavanty anudvaddha[K.anubaddha]^cūcukā nirdhanā viṣama^dīrghaiḥ/ pīna^upacita^nimagnaiḥ kṣiti^patayaś cūcukaiḥ sukhinaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयं समुन्नतं पृथु न वेपनं मांसलं च नृपतीनाम्। अधनानां विपरीतं खर^रोम^चितं शिरालं च॥
hṛdayaṃ samunnataṃ pṛthu na vepanaṃ māṃsalaṃ ca nṛpatīnām/ adhanānāṃ viparītaṃ khara^roma^citaṃ śirālaṃ ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम^वक्षसो +अर्थवन्तः पीनैः *शूरा ह्य्[क्शूरास् त्व्] अकिञ्चनास् तनुभिः। विषमं वक्षो येषां ते निःस्वाः शस्त्र^निधनाश् च॥
sama^vakṣaso +arthavantaḥ pīnaiḥ *śūrā hy[K.śūrās tv] akiñcanās tanubhiḥ/ viṣamaṃ vakṣo yeṣāṃ te niḥsvāḥ śastra^nidhanāś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषमैर् विषमो जत्रुभिर् अर्थ^विहीनो +अस्थि^सन्धि^परिणद्धैः। उन्नत^जत्रुर् भोगी[क्भागी] निम्नैर् निःस्वो +अर्थवान् पीनैः॥
viṣamair viṣamo jatrubhir artha^vihīno +asthi^sandhi^pariṇaddhaiḥ/ unnata^jatrur bhogī[K.bhāgī] nimnair niḥsvo +arthavān pīnaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिपिट^ग्रीवो निःस्वः शुष्का सशिरा च यस्य वा ग्रीवा। महिष^ग्रीवः शूरः शस्त्र^अन्तो वृष^सम^ग्रीवः॥
cipiṭa^grīvo niḥsvaḥ śuṣkā saśirā ca yasya vā grīvā/ mahiṣa^grīvaḥ śūraḥ śastra^anto vṛṣa^sama^grīvaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कम्बु^ग्रीवो राजा प्रलम्ब^कण्ठः प्रभक्षणो भवति। पृष्ठम् अभग्नम् अरोमशम् अर्थवताम् अशुभदम् अतो +अन्यत्॥
kambu^grīvo rājā pralamba^kaṇṭhaḥ prabhakṣaṇo bhavati/ pṛṣṭham abhagnam aromaśam arthavatām aśubhadam ato +anyat//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्वेदन^पीन^उन्नत^सुगन्ध[क्सुगन्धि]^सम^रोम^सङ्कुलाः कक्षाः। विज्ञातव्या धनिनाम् अतो +अन्यथा^अर्थैर् विहीनानाम्॥
asvedana^pīna^unnata^sugandha[K.sugandhi]^sama^roma^saṅkulāḥ kakṣāḥ/ vijñātavyā dhaninām ato +anyathā^arthair vihīnānām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मांसौ रोमचितौ भग्नाव् अल्पौ च निर्धनस्य^अंसौ। विपुलाव् अव्युच्छिन्नौ सुश्लिष्टौ सौख्य^वीर्यवताम्॥
nirmāṃsau romacitau bhagnāv alpau ca nirdhanasya^aṃsau/ vipulāv avyucchinnau suśliṣṭau saukhya^vīryavatām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करि^कर^सदृशौ वृत्ताव् आ^जान्व्^अवलम्बिनौ समौ पीनौ। बाहू पृथिवी^ईशानाम् अधनानां[कधमानां] रोमशौ ह्रस्वौ॥
kari^kara^sadṛśau vṛttāv ā^jānv^avalambinau samau pīnau/ bāhū pṛthivī^īśānām adhanānāṃ[K.adhamānāṃ] romaśau hrasvau//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्त^अङ्गुलयो दीर्घाश् चिर^आयुषाम् अवलिताश् च सुभगानाम्। मेधाविनाम् च सूक्ष्माश् चिपिटाः पर^कर्म^निरतानाम्॥
hasta^aṅgulayo dīrghāś cira^āyuṣām avalitāś ca subhagānām/ medhāvinām ca sūkṣmāś cipiṭāḥ para^karma^niratānām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूलाभिर् धन^रहिता बहिर्^नताभिश् च शस्त्र^निर्याणाः। कपि^सदृश^करा धनिनो व्याघ्र^उपम^पाणयः पापाः॥
sthūlābhir dhana^rahitā bahir^natābhiś ca śastra^niryāṇāḥ/ kapi^sadṛśa^karā dhanino vyāghra^upama^pāṇayaḥ pāpāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणि^बन्धनैर् निगूढैर् दृढैश् च सु^श्लिष्ट^सन्धिभिर् भूपाः। हीनैर् हस्त^च्छेदः श्लथैः सशब्दैश् च निर्द्रव्याः॥
maṇi^bandhanair nigūḍhair dṛḍhaiś ca su^śliṣṭa^sandhibhir bhūpāḥ/ hīnair hasta^cchedaḥ ślathaiḥ saśabdaiś ca nirdravyāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृ^वित्तेन विहीना भवन्ति निम्नेन करतलेन नराः। संवृत^निम्नैर् धनिनः प्रोत्तान^कराश् च दातारः॥
pitṛ^vittena vihīnā bhavanti nimnena karatalena narāḥ/ saṃvṛta^nimnair dhaninaḥ prottāna^karāś ca dātāraḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषमैर् विषमा निःस्वाश् च करतलैर् ईश्वराश्[कीश्वरास्] तु लाक्षाभैः। पीतैर् अगम्य^वनिता^अभिगामिनो निर्धना रूक्षैः॥
viṣamair viṣamā niḥsvāś ca karatalair īśvarāś[K.īśvarās] tu lākṣābhaiḥ/ pītair agamya^vanitā^abhigāmino nirdhanā rūkṣaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष^सदृश^नखाः क्लीबाश् चिपिटैः स्फुटितैश् च वित्त^सन्त्यक्ताः। कु^नख^विवर्णैः पर^तर्कुकाश् च ताम्रैश् चमूपतयः॥
tuṣa^sadṛśa^nakhāḥ klībāś cipiṭaiḥ sphuṭitaiś ca vitta^santyaktāḥ/ ku^nakha^vivarṇaiḥ para^tarkukāś ca tāmraiś camūpatayaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुष्ठ^यवैर् आढ्याः सुतवन्तो +अङ्गुष्ठ^*मूलजैश् च यवैः[क्मूलगैश् च यवः]। दीर्घ^अङ्गुलि^पर्वाणः सुभगा दीर्घ^आयुषश् च^एव॥
aṅguṣṭha^yavair āḍhyāḥ sutavanto +aṅguṣṭha^*mūlajaiś ca yavaiḥ[K.mūlagaiś ca yavaḥ]/ dīrgha^aṅguli^parvāṇaḥ subhagā dīrgha^āyuṣaś ca^eva//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धा निम्ना रेखा धनिनां तद्^व्यत्ययेन निःस्वानाम्। विरल^अङ्गुलयो निःस्वा धन^सञ्चयिनो घन^अङ्गुलयः॥
snigdhā nimnā rekhā dhanināṃ tad^vyatyayena niḥsvānām/ virala^aṅgulayo niḥsvā dhana^sañcayino ghana^aṅgulayaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिस्रो रेखा मणि^बन्धन^उत्थिताः कर^तल^उपगा नृपतेः। मीन^युग^अङ्कित^पाणिर् नित्यं सत्र^प्रदो भवति॥
tisro rekhā maṇi^bandhana^utthitāḥ kara^tala^upagā nṛpateḥ/ mīna^yuga^aṅkita^pāṇir nityaṃ satra^prado bhavati//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्र^आकारा धनिनां विद्या^भाजां च मीन^पुच्छ^निभाः। शङ्ख^आतपत्र^शिविका^गज^अश्व^पद्म^उपमा नृपतेः॥
vajra^ākārā dhanināṃ vidyā^bhājāṃ ca mīna^puccha^nibhāḥ/ śaṅkha^ātapatra^śivikā^gaja^aśva^padma^upamā nṛpateḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलश^मृणाल^पताका^अङ्कुश^उपमाभिर् भवन्ति निधिपालाः। दाम^निभाभिश् च^आढ्याः स्वस्तिक^रूपाभिर् ऐश्वर्यम्॥
kalaśa^mṛṇāla^patākā^aṅkuśa^upamābhir bhavanti nidhipālāḥ/ dāma^nibhābhiś ca^āḍhyāḥ svastika^rūpābhir aiśvaryam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्र^असि^परशु^तोमर^शक्ति^धनुः^कुन्त^सन्निभा रेखाः। कुर्वन्ति चमूनाथं यज्वानम् उलूखल^आकाराः॥
cakra^asi^paraśu^tomara^śakti^dhanuḥ^kunta^sannibhā rekhāḥ/ kurvanti camūnāthaṃ yajvānam ulūkhala^ākārāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मकर^ध्वज^कोष्ठागार^सन्निभाभिर् महाधन^उपेताः। वेदी^निभेन च^एव^अग्निहोत्रिणो ब्रह्मतीर्थेन॥
makara^dhvaja^koṣṭhāgāra^sannibhābhir mahādhana^upetāḥ/ vedī^nibhena ca^eva^agnihotriṇo brahmatīrthena//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वापी^देवकुल^आद्यैर् धर्मं कुरुवन्ति च त्रि^कोणाभिः। अङ्गुष्ठ^मूल^रेखाः पुत्राः स्युर् दारिकाः सूक्ष्माः॥
vāpī^devakula^ādyair dharmaṃ kuruvanti ca tri^koṇābhiḥ/ aṅguṣṭha^mūla^rekhāḥ putrāḥ syur dārikāḥ sūkṣmāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेखाः प्रदेशिनि^गताः[क्गाः] शतायुषं कल्पनीयम् ऊनाभिः। छिन्नाभिर् द्रुम^पतनं बहु^रेखा^अरेखिणो निःस्वाः॥
rekhāḥ pradeśini^gatāḥ[K.gāḥ] śatāyuṣaṃ kalpanīyam ūnābhiḥ/ chinnābhir druma^patanaṃ bahu^rekhā^arekhiṇo niḥsvāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिकृश^दीर्घैश् चिबुकैर् निर्द्रव्या मांसलैर् धन^उपेताः। विम्ब[क्बिम्ब]^उपमैर् अवक्रैर् अधरैर् भूपास् तनुभिर् अस्वाः॥
atikṛśa^dīrghaiś cibukair nirdravyā māṃsalair dhana^upetāḥ/ vimba[K.bimba]^upamair avakrair adharair bhūpās tanubhir asvāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओष्ठैः स्फुटित^विखण्डित^विवर्ण^रूक्षैश् च धन^परित्यक्ताः। स्निग्धा घनाश् च दशनाः सुतीक्ष्ण^दंष्ट्राः समाश् च शुभाः॥
oṣṭhaiḥ sphuṭita^vikhaṇḍita^vivarṇa^rūkṣaiś ca dhana^parityaktāḥ/ snigdhā ghanāś ca daśanāḥ sutīkṣṇa^daṃṣṭrāḥ samāś ca śubhāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिह्वा रक्ता दीर्घा श्लक्ष्णा सुसमा च भोगिनो[क्भोगिनां] ज्ञेया। श्वेता कृष्णा परुषा निर्द्रव्याणां तथा तालु॥
jihvā raktā dīrghā ślakṣṇā susamā ca bhogino[K.bhogināṃ] jñeyā/ śvetā kṛṣṇā paruṣā nirdravyāṇāṃ tathā tālu//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रं सौम्यं संवृतम् अमलं श्लक्ष्णं समं च भूपानाम्। विपरीतं क्लेश^भुजां महामुखं दुर्भगाणां च॥
vaktraṃ saumyaṃ saṃvṛtam amalaṃ ślakṣṇaṃ samaṃ ca bhūpānām/ viparītaṃ kleśa^bhujāṃ mahāmukhaṃ durbhagāṇāṃ ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्री^मुखम् अनपत्यानां शाठ्यवतां मण्डलं परिज्ञेयम्। दीर्घं निर्द्रव्याणां भीरु^मुखाः पाप^कर्माणः॥
strī^mukham anapatyānāṃ śāṭhyavatāṃ maṇḍalaṃ parijñeyam/ dīrghaṃ nirdravyāṇāṃ bhīru^mukhāḥ pāpa^karmāṇaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरस्रं[क्चतुरश्रं] धूर्तानां निम्नं वक्रं[क्वक्त्रं] च तनय^रहितानाम्। कृपणानाम् अतिह्रस्वं सम्पूर्णं भोगिनां कान्तम्॥
caturasraṃ[K.caturaśraṃ] dhūrtānāṃ nimnaṃ vakraṃ[K.vaktraṃ] ca tanaya^rahitānām/ kṛpaṇānām atihrasvaṃ sampūrṇaṃ bhogināṃ kāntam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्फुटित^अग्रं स्निग्धं श्मश्रु शुभं मृदु च सन्नतं च^एव। रक्तैः परुषैश् चौराः श्मश्रुभिर् अल्पैश् च विज्ञेयाः॥
asphuṭita^agraṃ snigdhaṃ śmaśru śubhaṃ mṛdu ca sannataṃ ca^eva/ raktaiḥ paruṣaiś caurāḥ śmaśrubhir alpaiś ca vijñeyāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मांसैः कर्णैः पाप^मृत्यवश् चर्पटैः सुबहुभोगाः। कृपणाश् च ह्रस्व^कर्णाः शङ्कु^श्रवणाश् चमूपतयः[क्च भूपतयः]॥
nirmāṃsaiḥ karṇaiḥ pāpa^mṛtyavaś carpaṭaiḥ subahubhogāḥ/ kṛpaṇāś ca hrasva^karṇāḥ śaṅku^śravaṇāś camūpatayaḥ[K.ca bhūpatayaḥ]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रोमश^कर्णा दीर्घ^आयुषश् च[क्तु] धन^भागिनो विपुल^कर्णाः। क्रूराः शिरा^अवनद्धैर् व्यालम्बैर् मांसलैः सुखिनः॥
romaśa^karṇā dīrgha^āyuṣaś ca[K.tu] dhana^bhāgino vipula^karṇāḥ/ krūrāḥ śirā^avanaddhair vyālambair māṃsalaiḥ sukhinaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोगी त्व् अनिम्न^गण्डो मन्त्री सम्पूर्ण^मांस^गण्डो यः। सुखभाक् शुक^सम^नासश् चिर^जीवी शुष्क^नासश् च॥
bhogī tv animna^gaṇḍo mantrī sampūrṇa^māṃsa^gaṇḍo yaḥ/ sukhabhāk śuka^sama^nāsaś cira^jīvī śuṣka^nāsaś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्न^अनुरूपया^अगम्य^गामिनो दीर्घया तु सौभाग्यम्। आकुञ्चितया चौरः स्त्री^मृत्युः स्याच् चिपिट^नासः॥
chinna^anurūpayā^agamya^gāmino dīrghayā tu saubhāgyam/ ākuñcitayā cauraḥ strī^mṛtyuḥ syāc cipiṭa^nāsaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनिनो +अग्र^वक्र^नासा दक्षिण^विनताः[क्वक्राः] प्रभक्षणाः क्रूराः। ऋज्वी स्व्^अल्प^च्छिद्रा सुपुटा नासा सभाग्यानाम्॥
dhanino +agra^vakra^nāsā dakṣiṇa^vinatāḥ[K.vakrāḥ] prabhakṣaṇāḥ krūrāḥ/ ṛjvī sv^alpa^cchidrā supuṭā nāsā sabhāgyānām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनिनां क्षुतं सकृद् द्वि^त्रि^पिण्डितं ह्लादि स^अनुनादं च। दीर्घ^आयुषां प्रमुक्तं विज्ञेयं संहतं च^एव॥
dhanināṃ kṣutaṃ sakṛd dvi^tri^piṇḍitaṃ hlādi sa^anunādaṃ ca/ dīrgha^āyuṣāṃ pramuktaṃ vijñeyaṃ saṃhataṃ ca^eva//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्म^दल^आभैर् धनिनो रक्त^अन्त^विलोचनाः[क्विलोचनाः] श्रियः भाजः। मधु^पिङ्गलैर् महार्था मार्जार^विलोचनैः पापाः॥
padma^dala^ābhair dhanino rakta^anta^vilocanāḥ[K.vilocanāḥ] śriyaḥ bhājaḥ/ madhu^piṅgalair mahārthā mārjāra^vilocanaiḥ pāpāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिण^अक्षा मण्डल^लोचनाश् च जिह्मैश् च लोचनैश् चौराः। क्रूराः केकर^नेत्रा गज^सदृश^*विलोचनाश् चमूपतयः[क्दृशश् च भूपतयः]॥
hariṇa^akṣā maṇḍala^locanāś ca jihmaiś ca locanaiś caurāḥ/ krūrāḥ kekara^netrā gaja^sadṛśa^*vilocanāś camūpatayaḥ[K.dṛśaś ca bhūpatayaḥ]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐश्वर्यम् गम्भीरैर् नीलोत्पल^कान्तिभिश् च विद्वांसः। अतिकृष्ण^तारकाणाम् अक्ष्णाम् उत्पाटनं भवति॥
aiśvaryam gambhīrair nīlotpala^kāntibhiś ca vidvāṃsaḥ/ atikṛṣṇa^tārakāṇām akṣṇām utpāṭanaṃ bhavati//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रित्वं स्थूल^दृशां *श्याव^अक्षाणां [क्श्यावाक्षाणां च]^भवति सौभाग्यम्। दीना दृग् निःस्वानां स्निग्धा विपुल^अर्थ^भोगवताम्॥
mantritvaṃ sthūla^dṛśāṃ *śyāva^akṣāṇāṃ [K.śyāvākṣāṇāṃ ca]^bhavati saubhāgyam/ dīnā dṛg niḥsvānāṃ snigdhā vipula^artha^bhogavatām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्युन्नताभिर् अल्प^आयुषो विशाल^उन्नताभिर् अतिसुखिनः। विषम^भ्रुवो दरिद्रा बालेन्दु^नत^भ्रुवः स^धनाः॥
abhyunnatābhir alpa^āyuṣo viśāla^unnatābhir atisukhinaḥ/ viṣama^bhruvo daridrā bālendu^nata^bhruvaḥ sa^dhanāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीर्घा^असंसक्ताभिर् धनिनः खण्डाभिर् अर्थ^परिहीनाः। मध्य^विनत^भ्रुवो ये ते सक्ताः स्त्रीष्व् अगम्यासु॥
dīrghā^asaṃsaktābhir dhaninaḥ khaṇḍābhir artha^parihīnāḥ/ madhya^vinata^bhruvo ye te saktāḥ strīṣv agamyāsu//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्नत^विपुलैः शङ्खैर् धनिनो[क्धन्या] निम्नैः सुत^अर्थ^सन्त्यक्ताः। विषम^ललाटा विधना धनवन्तो +अर्धेन्दु^सदृशेन॥
unnata^vipulaiḥ śaṅkhair dhanino[K.dhanyā] nimnaiḥ suta^artha^santyaktāḥ/ viṣama^lalāṭā vidhanā dhanavanto +ardhendu^sadṛśena//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्ति^विशालैर् आचार्यता शिरा^सन्ततैर् अधर्म^रताः। उन्नत^शिराभिर् आढ्याः स्वस्तिकवत् संस्थिताभिश् च॥
śukti^viśālair ācāryatā śirā^santatair adharma^ratāḥ/ unnata^śirābhir āḍhyāḥ svastikavat saṃsthitābhiś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निम्न^ललाटा वध^बन्ध^भागिनः क्रूर^कर्म^निरताश् च। अभ्युन्नतैश् चमूपाः[क्भूपाः] कृपणाः स्युः संवृत[क्सङ्कट]^ललाटाः॥
nimna^lalāṭā vadha^bandha^bhāginaḥ krūra^karma^niratāś ca/ abhyunnataiś camūpāḥ[K.bhūpāḥ] kṛpaṇāḥ syuḥ saṃvṛta[K.saṅkaṭa]^lalāṭāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुदितम् अदीनम् अनश्रु स्निग्धं च शुभ^आवहं मनुष्याणाम्। रूक्षं दीनं प्रचुर^अश्रु च^एव न शुभ^प्रदं पुंसाम्॥
ruditam adīnam anaśru snigdhaṃ ca śubha^āvahaṃ manuṣyāṇām/ rūkṣaṃ dīnaṃ pracura^aśru ca^eva na śubha^pradaṃ puṃsām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हसितं शुभदम् अकम्पं स^निमीलित^लोचनं तु पापस्य। दुष्टस्य[खृष्टस्य] हसितम् असकृत् स^उन्मादस्य^असकृत् प्रान्ते॥
hasitaṃ śubhadam akampaṃ sa^nimīlita^locanaṃ tu pāpasya/ duṣṭasya[K.hṛṣṭasya] hasitam asakṛt sa^unmādasya^asakṛt prānte//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिस्रो रेखाः शत^जीविनां ललाट^आयताः स्थिता यदि ताः। चतसृभिर् अवनीशत्वं नवतिश् च^आयुः स^पञ्च^अब्दा॥
tisro rekhāḥ śata^jīvināṃ lalāṭa^āyatāḥ sthitā yadi tāḥ/ catasṛbhir avanīśatvaṃ navatiś ca^āyuḥ sa^pañca^abdā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विच्छिन्नाभिश् च^अगम्य^गामिनो नवतिर् अप्य् अरेखेण। केश^अन्त^उपगताभी रेखाभिर् अशीति^वर्ष^आयुः॥
vicchinnābhiś ca^agamya^gāmino navatir apy arekheṇa/ keśa^anta^upagatābhī rekhābhir aśīti^varṣa^āyuḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चभिर् आयुः सप्ततिर् एक^अग्र^अवस्थिताभिर् अपि षष्टिः। बहु^रेखेण शत^अर्धं चत्वारिंशच् च वक्राभिः॥
pañcabhir āyuḥ saptatir eka^agra^avasthitābhir api ṣaṣṭiḥ/ bahu^rekheṇa śata^ardhaṃ catvāriṃśac ca vakrābhiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
*भ्रू^लग्नाभिस् त्रिंशद्[क्त्रिम्शभ्रूलग्नाभिर्]^विंशतिकश् च^एव वाम^वक्राभिः। क्षुद्राभिः स्व्^अल्प^आयुर् न्यूनाभिश् च^अन्तरे कल्प्यम्॥
*bhrū^lagnābhis triṃśad[K.trimśabhrūlagnābhir]^viṃśatikaś ca^eva vāma^vakrābhiḥ/ kṣudrābhiḥ sv^alpa^āyur nyūnābhiś ca^antare kalpyam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिमण्डलैर् गव^आढ्याश् छत्र^आकारैः शिरोभिर् अवनीशाः। चिपिटैः पितृ^मातृ^घ्नाः करोटि^शिरसां चिरान् मृत्युः॥
parimaṇḍalair gava^āḍhyāś chatra^ākāraiḥ śirobhir avanīśāḥ/ cipiṭaiḥ pitṛ^mātṛ^ghnāḥ karoṭi^śirasāṃ cirān mṛtyuḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घट^मूर्धा^अध्वान^रुचिर् द्वि^मस्तकः पापकृद् धनैस् त्यक्तः। निम्नं तु शिरो महतां बहु^निम्नम् अन्^अर्थदं भवति॥
ghaṭa^mūrdhā^adhvāna^rucir dvi^mastakaḥ pāpakṛd dhanais tyaktaḥ/ nimnaṃ tu śiro mahatāṃ bahu^nimnam an^arthadaṃ bhavati//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक^एक^भवैः स्निग्धैः कृष्णैर् आकुञ्चितैर् अभिन्न^अग्रैः। मृदुभिर् न च^अतिबहुभिः केशैः सुख^भाग् नरेन्द्रो वा॥
eka^eka^bhavaiḥ snigdhaiḥ kṛṣṇair ākuñcitair abhinna^agraiḥ/ mṛdubhir na ca^atibahubhiḥ keśaiḥ sukha^bhāg narendro vā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहु^मूल^विषम^कपिलाः स्थूल^स्फुटित^अग्र^परुष^ह्रस्वाश् च। अतिकुटिलाश् च^अतिघनाश् च मूर्धजा वित्त^हीनानाम्॥
bahu^mūla^viṣama^kapilāḥ sthūla^sphuṭita^agra^paruṣa^hrasvāś ca/ atikuṭilāś ca^atighanāś ca mūrdhajā vitta^hīnānām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यद् गात्रं रूक्षं मांस^विहीनं शिर^अवनद्धं च। तत् तद् अनिष्टं प्रोक्तं विपरीतम् अतः शुभं सर्वम्॥
yad yad gātraṃ rūkṣaṃ māṃsa^vihīnaṃ śira^avanaddhaṃ ca/ tat tad aniṣṭaṃ proktaṃ viparītam ataḥ śubhaṃ sarvam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिषु विपुलो गम्भीरस् त्रिष्व् एव षड्^उन्नतश् चतुर्^ह्रस्वः। सप्तसु रक्तो राजा पञ्चसु दीर्घश् च सूक्ष्मश् च॥
triṣu vipulo gambhīras triṣv eva ṣaḍ^unnataś catur^hrasvaḥ/ saptasu rakto rājā pañcasu dīrghaś ca sūkṣmaś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हनु^लोचन^बाहु^नासिकाः स्तनयोर् अन्तरम् अत्र पञ्चमम्। इति दीर्घम् इदं तु पञ्चकं न भवत्य् एव नृणाम् अभूभृताम्॥
hanu^locana^bāhu^nāsikāḥ stanayor antaram atra pañcamam/ iti dīrgham idaṃ tu pañcakaṃ na bhavaty eva nṛṇām abhūbhṛtām//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करि^वृष^रथौघ^भेरी^मृदङ्ग^सिंह^अभ्र[कब्द]^निःस्वना भूपाः। गर्दभ^जर्जर^रूक्ष^स्वराश् च धन^सौख्य^सन्त्यक्ताः॥
kari^vṛṣa^rathaugha^bherī^mṛdaṅga^siṃha^abhra[K.abda]^niḥsvanā bhūpāḥ/ gardabha^jarjara^rūkṣa^svarāś ca dhana^saukhya^santyaktāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्त भवन्ति च सारा मेदो^मज्जा^त्वग्^अस्थि^शुक्राणि। रुधिरं मांसं च^इति प्राण^भृतां तत् समास^फलम्॥
sapta bhavanti ca sārā medo^majjā^tvag^asthi^śukrāṇi/ rudhiraṃ māṃsaṃ ca^iti prāṇa^bhṛtāṃ tat samāsa^phalam//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताल्व्^ओष्ठ^दन्तपाली^जिह्वा^नेत्रान्त^पायु^कर^चरणैः। रक्ते[क्रक्तैः] तु रक्त^सारा बहु^सुख^वनिता^अर्थ^पुत्र^युताः॥
tālv^oṣṭha^dantapālī^jihvā^netrānta^pāyu^kara^caraṇaiḥ/ rakte[K.raktaiḥ] tu rakta^sārā bahu^sukha^vanitā^artha^putra^yutāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्ध^त्वक्का धनिनो मृदुभिः सुभगा विचक्षणास् तनुभिः। मज्जा^मेदः^साराः सुशरीराः पुत्र^वित्त^युताः[क्युक्ताः]॥
snigdha^tvakkā dhanino mṛdubhiḥ subhagā vicakṣaṇās tanubhiḥ/ majjā^medaḥ^sārāḥ suśarīrāḥ putra^vitta^yutāḥ[K.yuktāḥ]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थूल^अस्थिर् अस्थि^सारो बलवान् विद्या^अन्तगः सुरूपश् च। बहु^गुरु^शुक्राः सुभगा विद्वांसो रूपवन्तश् च॥
sthūla^asthir asthi^sāro balavān vidyā^antagaḥ surūpaś ca/ bahu^guru^śukrāḥ subhagā vidvāṃso rūpavantaś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपचित^देहो विद्वान् धनी सुरूपश् च मांस^सारो यः। सङ्घाता इति च सुश्लिष्ट^सन्धिता सुख^भुजो ज्ञेया॥
upacita^deho vidvān dhanī surūpaś ca māṃsa^sāro yaḥ/ saṅghātā iti ca suśliṣṭa^sandhitā sukha^bhujo jñeyā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहः पञ्चसु लक्ष्यो वाग्^जिह्वा^दन्त^नेत्र^नख^संस्थः। सुत^धन^सौभाग्य^युताः स्निग्धैस् तैर् निर्धना रूक्षैः॥
snehaḥ pañcasu lakṣyo vāg^jihvā^danta^netra^nakha^saṃsthaḥ/ suta^dhana^saubhāgya^yutāḥ snigdhais tair nirdhanā rūkṣaiḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्युतिमान् वर्ण^स्निग्धः[क्वर्णः स्निग्धः] क्षितिपानाम् मध्यमः सुत^अर्थवताम्। रूक्षो धन^हीनानां शुद्धः शुभदो न सङ्कीर्णः॥
dyutimān varṇa^snigdhaḥ[K.varṇaḥ snigdhaḥ] kṣitipānām madhyamaḥ suta^arthavatām/ rūkṣo dhana^hīnānāṃ śuddhaḥ śubhado na saṅkīrṇaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साध्यम् अनूकं वक्त्राद् गो^वृष^शार्दूल^सिंह^गरुड^मुखाः। अप्रतिहत^प्रतापा जित^रिपवो मानव^इन्द्राश् च॥
sādhyam anūkaṃ vaktrād go^vṛṣa^śārdūla^siṃha^garuḍa^mukhāḥ/ apratihata^pratāpā jita^ripavo mānava^indrāś ca//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानर^महिष^वराह^अज^तुल्य^वदनाः श्रुत[क्सुत]^अर्थ^सुख^भाजः। गर्दभ^करभ^प्रतिमैर् मुखैः शरीरैश् च निःस्व^सुखाः॥
vānara^mahiṣa^varāha^aja^tulya^vadanāḥ śruta[K.suta]^artha^sukha^bhājaḥ/ gardabha^karabha^pratimair mukhaiḥ śarīraiś ca niḥsva^sukhāḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्ट^शतं षण्^णवतिः[क्षणवतिः] परिमाणं चतुर्^अशीतिर् इति पुंसाम्। उत्तम^सम^हीनानाम् अङ्गुल^सङ्ख्या स्व^मानेन॥
aṣṭa^śataṃ ṣaṇ^ṇavatiḥ[K.ṣaṇavatiḥ] parimāṇaṃ catur^aśītir iti puṃsām/ uttama^sama^hīnānām aṅgula^saṅkhyā sva^mānena//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार^अर्ध^तनुः सुख^भाक् तुलितो +अतो दुःख^भाग् भवत्य् ऊनः। भारो +अतिवाढ्यानाम् अध्यर्धः सर्व^धरणीशः॥
bhāra^ardha^tanuḥ sukha^bhāk tulito +ato duḥkha^bhāg bhavaty ūnaḥ/ bhāro +ativāḍhyānām adhyardhaḥ sarva^dharaṇīśaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशति^वर्षा नारी पुरुषः खलु पञ्च^विंशतिभिर् अब्दैः। अर्हति मान^उन्मानं जीवित^भागे चतुर्थे वा॥
viṃśati^varṣā nārī puruṣaḥ khalu pañca^viṃśatibhir abdaiḥ/ arhati māna^unmānaṃ jīvita^bhāge caturthe vā//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भू^जल^शिख्य्^अनिल^अम्बर^सुर^नर^रक्षः पिशाचक^तिरश्चाम्। सत्त्वेन भवति पुरुषो लक्षणम् एतद् भवति तेषाम्[केषाम्]॥
bhū^jala^śikhy^anila^ambara^sura^nara^rakṣaḥ piśācaka^tiraścām/ sattvena bhavati puruṣo lakṣaṇam etad bhavati teṣām[K.eṣām]//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्त्य^सत्त्व^संयुतो गीत^भूषण^प्रियः। संविभाग^शीलवान् नित्यम् एव मानवः॥
martya^sattva^saṃyuto gīta^bhūṣaṇa^priyaḥ/ saṃvibhāga^śīlavān nityam eva mānavaḥ//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.