Library·Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā·79

Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 79

रत्नेन शुभेन शुभं भवति नृपाणाम् अनिष्टम् अशुभेन। यस्माद् अतः परीक्ष्यं दैवं रत्नाश्रितम् तज्ज्ञैः॥

ratnena śubhena śubhaṃ bhavati nṛpāṇām aniṣṭam aśubhena/ yasmād ataḥ parīkṣyaṃ daivaṃ ratnāśritam tajjñaiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विप^हय^वनिता^आदीनां स्वगुणविशेषेण रत्नशब्दो +अस्ति। इह तु^उपलरत्नानाम् अधिकारो वज्रपूर्वाणाम्॥

dvipa^haya^vanitā^ādīnāṃ svaguṇaviśeṣeṇa ratnaśabdo +asti/ iha tu^upalaratnānām adhikāro vajrapūrvāṇām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रत्नानि बलाद् दैत्याद् दधीचितो +अन्ये वदन्ति जातानि। के चिद् भुवः स्वभावाद् वैचित्र्यं प्राहुर् उपलानाम्॥

ratnāni balād daityād dadhīcito +anye vadanti jātāni/ ke cid bhuvaḥ svabhāvād vaicitryaṃ prāhur upalānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वज्र^इन्द्रनील^मरकत^कर्केतर^पद्मराग^रुधिर^आख्याः। वैदूर्य[क्वैडूर्य]^पुलक^विमलक^राजमणि^स्फतिक^शशिकान्ताः॥

vajra^indranīla^marakata^karketara^padmarāga^rudhira^ākhyāḥ/ vaidūrya[K.vaiḍūrya]^pulaka^vimalaka^rājamaṇi^sphatika^śaśikāntāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौगन्धिक^गोमेदक^शङ्ख^महानील^पुष्पराग^आख्याः। ब्रह्ममणि^ज्योतीरस^सस्यक^मुक्ता^प्रवालानि॥

saugandhika^gomedaka^śaṅkha^mahānīla^puṣparāga^ākhyāḥ/ brahmamaṇi^jyotīrasa^sasyaka^muktā^pravālāni//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेणा^तटे विशुद्धं शिरीषकुसुम*प्रभं[कुपमं] च कौशलकम्। सौराष्ट्रकम् आताम्रं कृष्णं सौर्पारकं वज्रम्॥

veṇā^taṭe viśuddhaṃ śirīṣakusuma*prabhaṃ[K.upamaṃ] ca kauśalakam/ saurāṣṭrakam ātāmraṃ kṛṣṇaṃ saurpārakaṃ vajram//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईषत्^ताम्रं हिमवति मतङ्गजं वल्लपुष्पसङ्काशम्। आपीतं च कलिङ्गे श्यामं पौण्ड्रेषु सम्भूतम्॥

īṣat^tāmraṃ himavati mataṅgajaṃ vallapuṣpasaṅkāśam/ āpītaṃ ca kaliṅge śyāmaṃ pauṇḍreṣu sambhūtam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐन्द्रं षडश्रि शुक्लं याम्यं सर्प^आस्य^रूपम् असितं च। कदली^काण्ड^निकाशं वैष्णवम् इति सर्व^संस्थानम्॥

aindraṃ ṣaḍaśri śuklaṃ yāmyaṃ sarpa^āsya^rūpam asitaṃ ca/ kadalī^kāṇḍa^nikāśaṃ vaiṣṇavam iti sarva^saṃsthānam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुणम् अबला^गुह्य^उपमं भवेत् कर्णिकार^पुष्प^निभम्। शृङ्गाटक^संस्थानं व्याघ्र^अक्षि^निभं च हौतभुजम्॥

vāruṇam abalā^guhya^upamaṃ bhavet karṇikāra^puṣpa^nibham/ śṛṅgāṭaka^saṃsthānaṃ vyāghra^akṣi^nibhaṃ ca hautabhujam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्यं च यव^उपमम् अशोक^कुसुम^प्रभं समुद्दिष्टम्। स्रोतः खनिः प्रकीर्णकम् इत्य् आकर^सम्भवस् त्रिविधः॥

vāyavyaṃ ca yava^upamam aśoka^kusuma^prabhaṃ samuddiṣṭam/ srotaḥ khaniḥ prakīrṇakam ity ākara^sambhavas trividhaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तं पीतं च शुभम् राजन्यानाम् सितम् द्विजातीनाम्। शैरीषं वैश्यानां शूद्राणां शस्यते +असिनिभम्॥

raktaṃ pītaṃ ca śubham rājanyānām sitam dvijātīnām/ śairīṣaṃ vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ śasyate +asinibham//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितसर्षप^अष्टकं तण्डुलो भवेत् तण्डुलैस् तु विंशत्या। तुलितस्य द्वे लक्षे मूल्यं द्विद्व्यूनिते चैतत्॥

sitasarṣapa^aṣṭakaṃ taṇḍulo bhavet taṇḍulais tu viṃśatyā/ tulitasya dve lakṣe mūlyaṃ dvidvyūnite caitat//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद^त्र्यंश^अर्ध^ऊनं त्रिभाग^पञ्चांश^षोडश^अंशाश् च। भागश् च पञ्चविंशः शतिकस् साहस्रिकश् च^इति॥

pāda^tryaṃśa^ardha^ūnaṃ tribhāga^pañcāṃśa^ṣoḍaśa^aṃśāś ca/ bhāgaś ca pañcaviṃśaḥ śatikas sāhasrikaś ca^iti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्व^द्रव्य^आभेद्यं लघ्व् अम्भसि तरति रश्मिवत् स्निघ्दम्। तडिद्^अनल^शक्रचाप^उपमं च वज्रं हिताय^उक्तम्॥

sarva^dravya^ābhedyaṃ laghv ambhasi tarati raśmivat snighdam/ taḍid^anala^śakracāpa^upamaṃ ca vajraṃ hitāya^uktam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकपद^मक्षिका^केश^धातु^युक्तानि शर्करैर्[क्शर्करा] विद्धम्। द्विगुणाश्रि दग्ध[क्दिग्ध]^कलुष^त्रस्त^विशीर्णानि न शुभानि॥

kākapada^makṣikā^keśa^dhātu^yuktāni śarkarair[K.śarkarā] viddham/ dviguṇāśri dagdha[K.digdha]^kaluṣa^trasta^viśīrṇāni na śubhāni//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानि च बुद्बुद^दलित^अग्र^चिपिट^वासीफल^प्रदीर्घाणि। सर्वेषां चैतेषां मूल्याद् भागो +अष्टमो हानिः॥

yāni ca budbuda^dalita^agra^cipiṭa^vāsīphala^pradīrghāṇi/ sarveṣāṃ caiteṣāṃ mūlyād bhāgo +aṣṭamo hāniḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वजन^विभव^जीवित^क्षयं जनयति वज्रम् अनिष्ट^लक्षणम्। अशनि^विष^भय^अरिनाशनम् शुभम् उपभोग^करं[कुरु^भोगकर] च भूभृताम्॥

svajana^vibhava^jīvita^kṣayaṃ janayati vajram aniṣṭa^lakṣaṇam/ aśani^viṣa^bhaya^arināśanam śubham upabhoga^karaṃ[K.uru^bhogakara] ca bhūbhṛtām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.