Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 80

द्विप^भुजग^शुक्ति^शङ्ख^अभ्र^वेणु^तिमि^सूकर^प्रसूतानि। मुक्ताफलानि तेषां बहुसाधु च शुक्तिजं भवति॥

dvipa^bhujaga^śukti^śaṅkha^abhra^veṇu^timi^sūkara^prasūtāni/ muktāphalāni teṣāṃ bahusādhu ca śuktijaṃ bhavati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहलक^पारलौकिक^सौराष्ट्रिक^ताम्रपर्णि^पारशवाः। कौबेर^पाण्ड्यवाटक^हैमा इत्य् आकरास् त्व्[ख्य्] अष्टौ॥

siṃhalaka^pāralaukika^saurāṣṭrika^tāmraparṇi^pāraśavāḥ/ kaubera^pāṇḍyavāṭaka^haimā ity ākarās tv[K.hy] aṣṭau//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुसंस्थानाः स्निग्धाः[क्स्निग्धा] हंसाभाः सिंहलाकराः स्थूलाः। ईषत्ताम्राः श्वेतास् तमोवियुक्ताश् च ताम्राख्याः॥

bahusaṃsthānāḥ snigdhāḥ[K.snigdhā] haṃsābhāḥ siṃhalākarāḥ sthūlāḥ/ īṣattāmrāḥ śvetās tamoviyuktāś ca tāmrākhyāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाः श्वेताः पीताः सशर्कराः पारलौकिका विषमाः। न स्थूला नात्यल्पा नवनीत^निभाश् च सौराष्ट्राः॥

kṛṣṇāḥ śvetāḥ pītāḥ saśarkarāḥ pāralaukikā viṣamāḥ/ na sthūlā nātyalpā navanīta^nibhāś ca saurāṣṭrāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योतिष्मत्यः[क्मन्तः] शुभ्रा गुरवो +अतिमहागुणाश् च पारशवाः। लघु जर्जरं दधिनिभं *बृहद् द्विसंस्थानम्[क्बृहद्विसंस्थानम्] अपि हैमम्॥

jyotiṣmatyaḥ[K.mantaḥ] śubhrā guravo +atimahāguṇāś ca pāraśavāḥ/ laghu jarjaraṃ dadhinibhaṃ *bṛhad dvisaṃsthānam[K.bṛhadvisaṃsthānam] api haimam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषमम् कृष्ण^श्वेतं[क्कृष्णम् श्वेतम्] लघु कौबेरं प्रमाण^तेजोवत्। निम्बफल^त्रिपुट^धान्यक^चूर्णाः स्युः पाण्ड्यवाटभवाः॥

viṣamam kṛṣṇa^śvetaṃ[K.kṛṣṇam śvetam] laghu kauberaṃ pramāṇa^tejovat/ nimbaphala^tripuṭa^dhānyaka^cūrṇāḥ syuḥ pāṇḍyavāṭabhavāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतसीकुसुम^श्यामम् वैष्णवम् ऐन्द्रं शशाङ्क^सङ्काशम्। हरिताल^निभं वारुणम् असितं यमदैवतं भवति॥

atasīkusuma^śyāmam vaiṣṇavam aindraṃ śaśāṅka^saṅkāśam/ haritāla^nibhaṃ vāruṇam asitaṃ yamadaivataṃ bhavati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिणत^दाडिम^गुलिका^गुञ्जा^ताम्रं च वायुदैवत्यम्। निर्धूम^अनल^कमल^प्रभं च विज्ञेयम् आग्नेयम्॥

pariṇata^dāḍima^gulikā^guñjā^tāmraṃ ca vāyudaivatyam/ nirdhūma^anala^kamala^prabhaṃ ca vijñeyam āgneyam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषक^चतुष्टय^धृतस्य^एकस्य शताहता त्रिपञ्चाशत्। कार्षापणा निगदिता मूल्यं तेजोगुणयुतस्य॥

māṣaka^catuṣṭaya^dhṛtasya^ekasya śatāhatā tripañcāśat/ kārṣāpaṇā nigaditā mūlyaṃ tejoguṇayutasya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माषक^दलहान्यातो द्वात्रिंश^द्विंशतिस् त्रयोदश च। अष्टौ च शतानि शतत्रयं त्रिपञ्चाशता सहितम्॥

māṣaka^dalahānyāto dvātriṃśa^dviṃśatis trayodaśa ca/ aṣṭau ca śatāni śatatrayaṃ tripañcāśatā sahitam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चत्रिंशं शतम् इति चत्वारः कृष्णला नवतिमूल्याः। सार्धास् तिस्रो गुञ्जाः सप्ततिमूल्यं धृतं रूपम्॥

pañcatriṃśaṃ śatam iti catvāraḥ kṛṣṇalā navatimūlyāḥ/ sārdhās tisro guñjāḥ saptatimūlyaṃ dhṛtaṃ rūpam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुञ्जा^त्रयस्य मूल्यं पञ्चाशद् रूपका गुणयुतस्य। रूपक^पञ्च^त्रिंशत्^त्रयस्य गुञ्जा^अर्धहीनस्य॥

guñjā^trayasya mūlyaṃ pañcāśad rūpakā guṇayutasya/ rūpaka^pañca^triṃśat^trayasya guñjā^ardhahīnasya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलदशभागो धरणं तद् यदि मुक्तास् त्रयोदश सुरूपाः। *त्रिशती[उत्रिंशती] सपञ्चविंशा रूपकसङ्ख्या कृतं मूल्यम्॥

paladaśabhāgo dharaṇaṃ tad yadi muktās trayodaśa surūpāḥ/ *triśatī[U.triṃśatī] sapañcaviṃśā rūpakasaṅkhyā kṛtaṃ mūlyam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशकस्य द्विशती विंशतिरूपस्य सप्ततिः सशता। यत्पञ्चविंशतिधृतं तस्य शतं त्रिंशता सहितम्॥

ṣoḍaśakasya dviśatī viṃśatirūpasya saptatiḥ saśatā/ yatpañcaviṃśatidhṛtaṃ tasya śataṃ triṃśatā sahitam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिंशत्सप्ततिमूल्यं चत्वारिंशच्छतार्ध^मूल्यं[क्मूल्या] च। षष्टिः पञ्चोना वा धरणम् पञ्च^अष्टकं मूल्यम्॥

triṃśatsaptatimūlyaṃ catvāriṃśacchatārdha^mūlyaṃ[K.mūlyā] ca/ ṣaṣṭiḥ pañconā vā dharaṇam pañca^aṣṭakaṃ mūlyam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ताशीत्या त्रिंशच्छतस्य सा पञ्चरूपकविहीना। द्वित्रिचतुःपञ्चशता द्वादशषट्पञ्चकत्रितयम्॥

muktāśītyā triṃśacchatasya sā pañcarūpakavihīnā/ dvitricatuḥpañcaśatā dvādaśaṣaṭpañcakatritayam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिक्का^पिच्चा^अर्घा^अर्धा रवकः सिक्थं त्रयोदश^आद्यानाम्। संज्णाः परतो निगराश् चूर्णाश् च^अशीतिपूर्वाणाम्॥

pikkā^piccā^arghā^ardhā ravakaḥ sikthaṃ trayodaśa^ādyānām/ saṃjṇāḥ parato nigarāś cūrṇāś ca^aśītipūrvāṇām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्^गुणयुक्तानां धरण^धृतानां प्रकीर्तितं[क्प्रकीतितम्] मूल्यम्। परिकल्प्यम् अन्तराले हीनगुणाणां क्षयः कार्यः॥

etad^guṇayuktānāṃ dharaṇa^dhṛtānāṃ prakīrtitaṃ[K.prakītitam] mūlyam/ parikalpyam antarāle hīnaguṇāṇāṃ kṣayaḥ kāryaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण^श्वेतक^पीतक^ताम्राणाम् ईषद् अपि च विषमाणाम्। त्र्यंशोनम् विषमक^पीतयोश् च षड्भाग^दलहीनम्॥

kṛṣṇa^śvetaka^pītaka^tāmrāṇām īṣad api ca viṣamāṇām/ tryaṃśonam viṣamaka^pītayoś ca ṣaḍbhāga^dalahīnam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐरावत^कुलजानां पुष्य^श्रवण^इन्दु^सूर्य^दिवसेषु। ये चोत्तरायणभवा ग्रहणे +अर्केन्द्वोश् च भद्रेभाः॥

airāvata^kulajānāṃ puṣya^śravaṇa^indu^sūrya^divaseṣu/ ye cottarāyaṇabhavā grahaṇe +arkendvoś ca bhadrebhāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां किल जायन्ते मुक्ताः कुम्भेषु सरदकोशेषु। बहवो बृहत्प्रमाणा बहुसंस्थानाः प्रभायुक्ताः॥

teṣāṃ kila jāyante muktāḥ kumbheṣu saradakośeṣu/ bahavo bṛhatpramāṇā bahusaṃsthānāḥ prabhāyuktāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैषाम् अर्घः कार्यो न च वेधो +अतीव ते प्रभायुक्ताः। सुत^विजय^आरोग्य^करा महापवित्रा धृता राज्ञाम्॥

naiṣām arghaḥ kāryo na ca vedho +atīva te prabhāyuktāḥ/ suta^vijaya^ārogya^karā mahāpavitrā dhṛtā rājñām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंष्ट्रामूले शशिकान्तिसप्रभं बहुगुणं च वाराहम्। तिमिजं मत्स्य^अआक्षि^इभं बृहत् पवित्रं बहुगुणं च॥

daṃṣṭrāmūle śaśikāntisaprabhaṃ bahuguṇaṃ ca vārāham/ timijaṃ matsya^aākṣi^ibhaṃ bṛhat pavitraṃ bahuguṇaṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्ष^उपलवज्जातं वायुस्कन्धाच् च सप्तमाद् भ्रष्टम्। ह्रियते किल खाद् दिव्यैस् तडित्^प्रभं मेघ^सम्भूतम्॥

varṣa^upalavajjātaṃ vāyuskandhāc ca saptamād bhraṣṭam/ hriyate kila khād divyais taḍit^prabhaṃ megha^sambhūtam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तक्षक^वासुकि^कुलजाः कामगमा ये च पन्नगास् तेषाम्। स्निग्धा नीलद्युतयो भवन्ति मुक्ताः फणस्यान्ते॥

takṣaka^vāsuki^kulajāḥ kāmagamā ye ca pannagās teṣām/ snigdhā nīladyutayo bhavanti muktāḥ phaṇasyānte//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्ते +अवनिप्रदेशे रजतमये भाजने स्थिते च यदि। वर्षति देवो +अकस्मात् तज्ज्ञेयं नागसम्भूतम्॥

śaste +avanipradeśe rajatamaye bhājane sthite ca yadi/ varṣati devo +akasmāt tajjñeyaṃ nāgasambhūtam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपहरति विषमलक्ष्मीं क्षपयति शत्रून् यशो विकाशयति। भौजङ्गं नृपतीनां धृतम् अकृतार्घं विजयदं च॥

apaharati viṣamalakṣmīṃ kṣapayati śatrūn yaśo vikāśayati/ bhaujaṅgaṃ nṛpatīnāṃ dhṛtam akṛtārghaṃ vijayadaṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्पूर^स्फटिक^निभं चिपिटं विषमं च वेणुजं ज्ञेयम्। शङ्ख^उद्भवं शशिनिभं वृत्तं भ्राजिष्णु रुचिरं च॥

karpūra^sphaṭika^nibhaṃ cipiṭaṃ viṣamaṃ ca veṇujaṃ jñeyam/ śaṅkha^udbhavaṃ śaśinibhaṃ vṛttaṃ bhrājiṣṇu ruciraṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्ख^तिमि^वेणु^वारण^वराह^भुजग^अभ्रजान्य् *अवैद्यानि[कवैध्यानि ऊअवेद्यानि]। अमितगुणत्वाच् च^एषाम् अर्घः शास्त्रे न निर्दिष्टः॥

śaṅkha^timi^veṇu^vāraṇa^varāha^bhujaga^abhrajāny *avaidyāni[K.avaidhyāni ū.avedyāni]/ amitaguṇatvāc ca^eṣām arghaḥ śāstre na nirdiṣṭaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरभूषणं लतानां सहस्रम् अष्टोत्तरं चतुर्हस्तम्। इन्दुच्छन्दो[किन्द्रच्छन्दो] नाम्ना विजयच्छन्दस् तदर्धेन॥

surabhūṣaṇaṃ latānāṃ sahasram aṣṭottaraṃ caturhastam/ inducchando[K.indracchando] nāmnā vijayacchandas tadardhena//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतम् अष्टयुतं हारो देवच्छन्दो ह्य् अशीतिर् एकयुता। अष्टाष्टको +अर्धहारो रश्मिकलापश् च नवषट्कः॥

śatam aṣṭayutaṃ hāro devacchando hy aśītir ekayutā/ aṣṭāṣṭako +ardhahāro raśmikalāpaś ca navaṣaṭkaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशता तु गुच्छो विंशत्या कीर्तितो +अर्धगुच्छाख्यः। षोडशभिर् माणवको द्वादशभिश् च^अर्धमाणवकः॥

dvātriṃśatā tu guccho viṃśatyā kīrtito +ardhagucchākhyaḥ/ ṣoḍaśabhir māṇavako dvādaśabhiś ca^ardhamāṇavakaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दरसंज्ञो +अष्टाभिः पञ्चलता हारफलकम् इत्य् उक्तम्। सप्ताविंशतिमुक्ता हस्तो नक्षत्रमाला^इति॥

mandarasaṃjño +aṣṭābhiḥ pañcalatā hāraphalakam ity uktam/ saptāviṃśatimuktā hasto nakṣatramālā^iti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरमणिसंयुक्ता मणिसोपानं सुवर्णगुलिकैर् वा। तरलक^मणि^मध्यं तद्विज्ञेयं चाटुकारम् इति॥

antaramaṇisaṃyuktā maṇisopānaṃ suvarṇagulikair vā/ taralaka^maṇi^madhyaṃ tadvijñeyaṃ cāṭukāram iti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.