Varāhamihira: Bṛhatsaṃhitā 86

ऐन्द्र्यां दिशि शान्तायां विरुवन् नृप^संश्रित^आगमं वक्ति। [क्शकुनिः] पूजा^लाभं मणि^रत्न^द्रव्य^सम्प्राप्तिम्॥

aindryāṃ diśi śāntāyāṃ viruvan nṛpa^saṃśrita^āgamaṃ vakti/ [K.śakuniḥ] pūjā^lābhaṃ maṇi^ratna^dravya^samprāptim//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्^अनन्तर^दिशि कनक^आगमो भवेद् वाञ्छित^अर्थ^सिद्धिश् च। आयुध^धन^पूगफल^आगमस् तृतीये भवेद् भागे॥

tad^anantara^diśi kanaka^āgamo bhaved vāñchita^artha^siddhiś ca/ āyudha^dhana^pūgaphala^āgamas tṛtīye bhaved bhāge//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्ध^द्विजस्य सन्दर्शनं चतुर्थे तथा^आहिताग्नेश् च। कोणे +अनुजीवि^भिक्षु^प्रदर्शनं कनक^लोह^आप्तिः॥

snigdha^dvijasya sandarśanaṃ caturthe tathā^āhitāgneś ca/ koṇe +anujīvi^bhikṣu^pradarśanaṃ kanaka^loha^āptiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्येन^आद्ये नृप^पुत्र^दर्शनं सिद्धिर् अभिमतस्य^आप्तिः। परतः स्त्री^धर्म^आप्तिः सर्षप^यव^लब्धिर् अप्य् उक्ता॥

yāmyena^ādye nṛpa^putra^darśanaṃ siddhir abhimatasya^āptiḥ/ parataḥ strī^dharma^āptiḥ sarṣapa^yava^labdhir apy uktā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोणाच् चतुर्थ^खण्डे लब्धिर् द्रव्यस्य पूर्व^नष्टस्य। यद् वा तद् वा फलम् अपि यात्रायां प्राप्नुयाद् याता॥

koṇāc caturtha^khaṇḍe labdhir dravyasya pūrva^naṣṭasya/ yad vā tad vā phalam api yātrāyāṃ prāpnuyād yātā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यात्रा^सिद्धिः समदक्षिणेन शिखि^महिष^कुक्कुट^आप्तिश् च। याम्याद् द्वितीयभागे चारण^सङ्गः शुभं प्रीतिः॥

yātrā^siddhiḥ samadakṣiṇena śikhi^mahiṣa^kukkuṭa^āptiś ca/ yāmyād dvitīyabhāge cāraṇa^saṅgaḥ śubhaṃ prītiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वं सिद्धिः कैवर्त^सङ्गमो मीन^तित्तिर^आद्य्^आप्तिः। प्रव्रजित^दर्शनं तत्परे च पक्वान्न^फल^लब्धिः॥

ūrdhvaṃ siddhiḥ kaivarta^saṅgamo mīna^tittira^ādy^āptiḥ/ pravrajita^darśanaṃ tatpare ca pakvānna^phala^labdhiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैरृत्यां स्त्रीलाभस् तुरग^अलङ्कार^दूत^लेख^आप्तिः। परतो +अस्य चर्म^तत्शिल्पि^दर्शनं चर्ममय^लब्धिः॥

nairṛtyāṃ strīlābhas turaga^alaṅkāra^dūta^lekha^āptiḥ/ parato +asya carma^tatśilpi^darśanaṃ carmamaya^labdhiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानर^भिक्षु^श्रवण^अवलोकनं नैरृतात् तृतीय^अंशे। फल^कुसुम^दन्त^घटित^आगमश् च कोणाच् चतुर्थ^अंशे॥

vānara^bhikṣu^śravaṇa^avalokanaṃ nairṛtāt tṛtīya^aṃśe/ phala^kusuma^danta^ghaṭita^āgamaś ca koṇāc caturtha^aṃśe//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुण्याम् अर्णवजात^रत्न^वैदूर्य[क्वैडूर्य]^मणिमय^प्राप्तिः। परतो +अतः शबर^व्याध^चौर^सङ्गः पिशित^लब्धिः॥

vāruṇyām arṇavajāta^ratna^vaidūrya[K.vaiḍūrya]^maṇimaya^prāptiḥ/ parato +ataḥ śabara^vyādha^caura^saṅgaḥ piśita^labdhiḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परतो +अपि दर्शनं वातरोगिणां चन्दन^अगुरु^प्राप्तिः। आयुध^पुस्तक^लब्धिस् तद्वृत्तिसमागमश् च^ऊर्ध्वम्॥

parato +api darśanaṃ vātarogiṇāṃ candana^aguru^prāptiḥ/ āyudha^pustaka^labdhis tadvṛttisamāgamaś ca^ūrdhvam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्ये फेनक^चामर^और्णिक^आप्तिः समेति कायस्थः। मृन्मय^लाभो +अन्यस्मिन् वैतालिक^डिण्डि^भाण्डानाम्॥

vāyavye phenaka^cāmara^aurṇika^āptiḥ sameti kāyasthaḥ/ mṛnmaya^lābho +anyasmin vaitālika^ḍiṇḍi^bhāṇḍānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायव्याच् च तृतीये मित्रेण समागमो धनप्राप्तिः। वस्त्र^अश्व^आप्तिर् अतः परम् इष्ट^सुहृत्^सम्प्रयोगश् च॥

vāyavyāc ca tṛtīye mitreṇa samāgamo dhanaprāptiḥ/ vastra^aśva^āptir ataḥ param iṣṭa^suhṛt^samprayogaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधि^तण्डुल^लाजानां लब्धिर् उदग् दर्शनं च विप्रस्य। अर्थ^अवाप्तिर् अनन्तरम् उपगच्छति सार्थ^वाहश् च॥

dadhi^taṇḍula^lājānāṃ labdhir udag darśanaṃ ca viprasya/ artha^avāptir anantaram upagacchati sārtha^vāhaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेश्या^वटु^दास^समागमः परे शुक्ल[क्शुष्क]^पुष्प^फल^लब्धिः। *अत ऊर्ध्वं[कतः परं] चित्रकरस्य दर्शनं चित्र^वस्त्र^आप्तिः[क्वस्त्रसम्प्राप्तिः]॥

veśyā^vaṭu^dāsa^samāgamaḥ pare śukla[K.śuṣka]^puṣpa^phala^labdhiḥ/ *ata ūrdhvaṃ[K.ataḥ paraṃ] citrakarasya darśanaṃ citra^vastra^āptiḥ[K.vastrasamprāptiḥ]//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐशान्यां देवलक^उपसङ्गमो धान्य^रत्न^पशु^लब्धिः। प्राक् प्रथमे वस्त्राप्तिः समागमश् च^अपि बन्धक्या॥

aiśānyāṃ devalaka^upasaṅgamo dhānya^ratna^paśu^labdhiḥ/ prāk prathame vastrāptiḥ samāgamaś ca^api bandhakyā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजकेन समायोगो जलज^द्रव्य^आगमश् च परतो +अतः। हस्त्य्^उपजीवि^समाजश् च^अस्माद् धन^हस्ति^लब्धिश् च॥

rajakena samāyogo jalaja^dravya^āgamaś ca parato +ataḥ/ hasty^upajīvi^samājaś ca^asmād dhana^hasti^labdhiś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशत्^प्रविभक्तं दिक्चक्रं *वास्तुवत् सनेम्य् उक्तम्[क्वास्तुबन्धने अप्य् उक्तम्]। अर^नाभि^स्थैर् अन्तः फलानि नवधा विकल्प्यानि॥

dvātriṃśat^pravibhaktaṃ dikcakraṃ *vāstuvat sanemy uktam[K.vāstubandhane apy uktam]/ ara^nābhi^sthair antaḥ phalāni navadhā vikalpyāni//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभिस्थे बन्धु^सुहृत्^समागमस् तुष्टिर् उत्तमा भवति। प्राग् रक्त^पट्ट^वस्त्र^आगमस् त्व् अरे नृपति^संयोगः॥

nābhisthe bandhu^suhṛt^samāgamas tuṣṭir uttamā bhavati/ prāg rakta^paṭṭa^vastra^āgamas tv are nṛpati^saṃyogaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आग्नेये कौलिक^तक्ष^पारिकर्म^अश्व^सूत^संयोगः। लब्धिश् च तत्कृतानां द्रव्याणाम् अश्व^लब्धिर् वा॥

āgneye kaulika^takṣa^pārikarma^aśva^sūta^saṃyogaḥ/ labdhiś ca tatkṛtānāṃ dravyāṇām aśva^labdhir vā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेमी^भागं बुद्ध्वा नाभी^भागं च दक्षिणे यो +अरः। धार्मिक^जन^संयोगस् तत्र भवेद् धर्म^लाभश् च॥

nemī^bhāgaṃ buddhvā nābhī^bhāgaṃ ca dakṣiṇe yo +araḥ/ dhārmika^jana^saṃyogas tatra bhaved dharma^lābhaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उस्रा^क्रीडक^कापालिक^आगमो नैरृते समुद्दिष्टः। वृषभस्य च^अत्र लब्धिर् माष^कुलत्थ^आद्यम् अशनम् च॥

usrā^krīḍaka^kāpālika^āgamo nairṛte samuddiṣṭaḥ/ vṛṣabhasya ca^atra labdhir māṣa^kulattha^ādyam aśanam ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरस्यां दिशि यो +अरस् तत्र^आसक्तिः कृषीवलैर् भवति। सामुद्रद्रव्य^सुसार^काच^फल^मद्य^लब्धिश् च॥

aparasyāṃ diśi yo +aras tatra^āsaktiḥ kṛṣīvalair bhavati/ sāmudradravya^susāra^kāca^phala^madya^labdhiś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारवह^तक्ष^भिक्षुक^सन्दर्शनम् अपि च वायु^दिक्^संस्थे। तिलक^कुसुमस्य लब्धिः सनाग^पुन्नाग^कुसुमस्य॥

bhāravaha^takṣa^bhikṣuka^sandarśanam api ca vāyu^dik^saṃsthe/ tilaka^kusumasya labdhiḥ sanāga^punnāga^kusumasya//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौबेर्यां दिशि *यो +अरस् तत्रस्थो[क्शकुनः शान्तायां] वित्त^लाभम् आख्याति। भागवतेन समागमनम्[कूसमागमम्] आचष्टे पीत^वस्त्रैश् च॥

kauberyāṃ diśi *yo +aras tatrastho[K.śakunaḥ śāntāyāṃ] vitta^lābham ākhyāti/ bhāgavatena samāgamanam[K.ū.samāgamam] ācaṣṭe pīta^vastraiś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐशाने व्रतयुक्ता वनिता सन्दर्शनं समुपयाति। लब्धिश् च परिज्ञेया कृष्णायः^शस्त्र[क्कृष्णायोवस्त्र]^घण्टानाम्॥

aiśāne vratayuktā vanitā sandarśanaṃ samupayāti/ labdhiś ca parijñeyā kṛṣṇāyaḥ^śastra[K.kṛṣṇāyovastra]^ghaṇṭānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याम्ये +अष्टांशे पश्चाद् द्वि^षट्^त्रि^सप्त^अष्टमेषु मध्य^फला। सौम्येन च द्वितीये शेषेष्व् अतिशोभना यात्रा॥

yāmye +aṣṭāṃśe paścād dvi^ṣaṭ^tri^sapta^aṣṭameṣu madhya^phalā/ saumyena ca dvitīye śeṣeṣv atiśobhanā yātrā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यन्तरे तु नाभ्यां शुभफलदा भवति षट्सु च^अरेषु। वायव्या^नैरृतयोर् अरयोः[क्।?उभय्योः] क्लेशावहा यात्रा॥

abhyantare tu nābhyāṃ śubhaphaladā bhavati ṣaṭsu ca^areṣu/ vāyavyā^nairṛtayor arayoḥ[K.?ubhayyoḥ] kleśāvahā yātrā//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तासु दिक्षु फलम् इदम् उक्तं दीप्तास्व् अतो +अभिधास्यामि। ऐन्द्र्यां भयं नरेन्द्रात् समागमश् च^एव शात्रूणाम्॥

śāntāsu dikṣu phalam idam uktaṃ dīptāsv ato +abhidhāsyāmi/ aindryāṃ bhayaṃ narendrāt samāgamaś ca^eva śātrūṇām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्^अनन्तर^दिशि नाशः कनकस्य भयं सुवर्णकाराणाम्। अर्थ^क्षयस् तृतीये कलहः शस्त्र^प्रकोपश् च॥

tad^anantara^diśi nāśaḥ kanakasya bhayaṃ suvarṇakārāṇām/ artha^kṣayas tṛtīye kalahaḥ śastra^prakopaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निभयं च चतुर्थे भयम् आग्नेये च भवति चौरेभ्यः। कोणाद् अपि द्वितीये धन^क्षयो नृप^सुत^विनाशः॥

agnibhayaṃ ca caturthe bhayam āgneye ca bhavati caurebhyaḥ/ koṇād api dvitīye dhana^kṣayo nṛpa^suta^vināśaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमदा^गर्भ^विनाशस् तृतीय^भागे भवेच् चतुर्थे च। हैरण्यक^कारुकयोः प्रध्वंसः शस्त्र^कोपश् च॥

pramadā^garbha^vināśas tṛtīya^bhāge bhavec caturthe ca/ hairaṇyaka^kārukayoḥ pradhvaṃsaḥ śastra^kopaś ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पञ्चमे नृप^भयं मारी^मृत^दर्शनं च वक्तव्यम्। षष्ठे तु भयं ज्ञेयं गन्धर्वाणां सडोम्बानाम्॥

atha pañcame nṛpa^bhayaṃ mārī^mṛta^darśanaṃ ca vaktavyam/ ṣaṣṭhe tu bhayaṃ jñeyaṃ gandharvāṇāṃ saḍombānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धीवर^शाकुनिकानां सप्तम^भागाद्[क्भागे] भयं भवति दीप्ते। भोजन^विघात उक्तो निर्ग्रन्थ^भयं च तत्परतः॥

dhīvara^śākunikānāṃ saptama^bhāgād[K.bhāge] bhayaṃ bhavati dīpte/ bhojana^vighāta ukto nirgrantha^bhayaṃ ca tatparataḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलहो नैरृत^भागे रक्तस्रावो +अथ शस्त्र^कोपश् च। अपराद्ये चर्मकृतं विनश्यते चर्मकार^भयम्॥

kalaho nairṛta^bhāge raktasrāvo +atha śastra^kopaś ca/ aparādye carmakṛtaṃ vinaśyate carmakāra^bhayam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदनन्तरं[क्तदनन्तरे] परिव्राट्^श्रवण^भयं तत्परे त्व् अनशनभयम्। वृष्टिभयं वारुण्ये श्व^तस्कराणां भयं परतः॥

tadanantaraṃ[K.tadanantare] parivrāṭ^śravaṇa^bhayaṃ tatpare tv anaśanabhayam/ vṛṣṭibhayaṃ vāruṇye śva^taskarāṇāṃ bhayaṃ parataḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायु^ग्रस्त^विनाशः परे परे शस्त्र^पुस्त^*वार्तानाम्[क्वार्त्तानाम्]। कोणे पुस्तकनाशः परे विष^स्तेन^वायु^भयम्॥

vāyu^grasta^vināśaḥ pare pare śastra^pusta^*vārtānām[K.vārttānām]/ koṇe pustakanāśaḥ pare viṣa^stena^vāyu^bhayam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परतो वित्त^विनाशो मित्रैः सह विग्रहश् च विज्ञेयः। तस्य^आसन्ने +अश्ववधो भयम् अपि च पुरोधसः प्रोक्तम्॥

parato vitta^vināśo mitraiḥ saha vigrahaś ca vijñeyaḥ/ tasya^āsanne +aśvavadho bhayam api ca purodhasaḥ proktam//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोहरण^शस्त्र^घाताव् उदक् परे सार्थ^घात^धन^नाशौ। आसन्ने च श्वभयं व्रात्य^द्विज^दास^गणिकानाम्॥

goharaṇa^śastra^ghātāv udak pare sārtha^ghāta^dhana^nāśau/ āsanne ca śvabhayaṃ vrātya^dvija^dāsa^gaṇikānām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐशानस्य^आसन्ने चित्र^अम्बर^चित्रकृद्^भयं प्रोक्तम्। ऐशाने त्व् अग्नि^भयं दूषणम् अप्य् उत्तम^स्त्रीणाम्॥

aiśānasya^āsanne citra^ambara^citrakṛd^bhayaṃ proktam/ aiśāne tv agni^bhayaṃ dūṣaṇam apy uttama^strīṇām//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक् तस्य^एव^आसन्ने दुःख^उत्पत्तिः स्त्रिया विनाशश् च। भयम् ऊर्ध्वं रजकानां विज्ञेयं काच्छिकानां च॥

prāk tasya^eva^āsanne duḥkha^utpattiḥ striyā vināśaś ca/ bhayam ūrdhvaṃ rajakānāṃ vijñeyaṃ kācchikānāṃ ca//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्त्य्^आरोह^भयं स्याद् द्विरद^विनाशश् च मण्डल^समाप्तौ। अभ्यन्तरे तु दीप्ते पत्नी^मरणं ध्रुवं पूर्वे॥

hasty^āroha^bhayaṃ syād dvirada^vināśaś ca maṇḍala^samāptau/ abhyantare tu dīpte patnī^maraṇaṃ dhruvaṃ pūrve//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शस्त्र^अनल^प्रकोप^आग्नेये वाजि^मरण^शिल्पि^भयम्। याम्ये धर्म^*विनाशो +अपरे[क्विनाशः परे] +अग्न्य्^अवस्कन्द^चोक्ष^वधाः॥

śastra^anala^prakopa^āgneye vāji^maraṇa^śilpi^bhayam/ yāmye dharma^*vināśo +apare[K.vināśaḥ pare] +agny^avaskanda^cokṣa^vadhāḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरे तु कर्मिणां भयम् अथ कोणे च^अनिले खर^उष्ट्र^वधः। अत्र^एव मनुष्याणां विसूचिका[क्विशूचिका]^विष^भयं भवति॥

apare tu karmiṇāṃ bhayam atha koṇe ca^anile khara^uṣṭra^vadhaḥ/ atra^eva manuṣyāṇāṃ visūcikā[K.viśūcikā]^viṣa^bhayaṃ bhavati//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदग् अर्थ^विप्र^पीडा दिश्य् ऐशान्यां तु चित्त^सन्तापः। ग्रामीण^गोप^पीडा च तत्र नाभ्यां तथा^आत्म^वधः॥

udag artha^vipra^pīḍā diśy aiśānyāṃ tu citta^santāpaḥ/ grāmīṇa^gopa^pīḍā ca tatra nābhyāṃ tathā^ātma^vadhaḥ//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.