संबन्धानुपपत्तेश् च पुनरप्यस्माञ्जस्यमेव । नहि प्रधानपुरुषव्यतिरिक्त ईश्वरो ऽन्तरेणसंबन्धं प्रधानपुरुषयोरीशिता । न तावत्संयोगलक्षणः संबन्धः संभवति, प्रधानपुरुषेश्वराणां सर्वगतत्वान्निरवयवत्वाच्च । नापि समवायलक्षणः संबन्धः, आश्रयाश्रयिभावानिरूपणात् । नाप्यन्यः कश्चित्कार्यगम्यः संबन्धः शक्यते कल्पयितुं, कार्यकारणभावस्यैवाद्याप्यसिद्धत्वात् । ब्रह्मवादिनः कथमिति चेत् । न । तस्य तादात्म्यलक्षणसंबन्धोपपत्तेः । अपिचागमबलेन ब्रह्मवादी कारणादिस्वरूपं निरूपयतीति नावश्यं तस्य यथादृष्टमेव सर्वमभ्युपगन्तव्यमिति नियमो ऽस्ति । परस्य तु दृष्टान्तबलेन कारणादिस्वरूपं निरूपयतो यथादृष्टमेव सर्वमभ्युपगन्तव्यमित्ययमस्त्यतिशयः । परस्यापि सर्वज्ञप्रणीतागमसद्भावात्समानमागमबलमिति चेत् । न । इतरेतराश्रयत्वप्रसङ्गादागमप्रत्ययत्वात्सर्वज्ञत्वसिद्धिः सर्वज्ञप्रत्ययाच्चागमसिद्धिरिति । तस्मादनुपपन्ना सांख्ययोगवादिनामीश्वरकल्पना । एवमन्यास्वपि वेदब्रह्मास्वीश्वरकल्पनासु यथासंभवमसामञ्जस्यं योजयितव्यम् ॥ ३८ ॥
saṃbandhānupapatteś ca punarapyasmāñjasyameva / nahi pradhānapuruṣavyatirikta īśvaro 'ntareṇasaṃbandhaṃ pradhānapuruṣayorīśitā / na tāvatsaṃyogalakṣaṇaḥ saṃbandhaḥ saṃbhavati, pradhānapuruṣeśvarāṇāṃ sarvagatatvānniravayavatvācca / nāpi samavāyalakṣaṇaḥ saṃbandhaḥ, āśrayāśrayibhāvānirūpaṇāt / nāpyanyaḥ kaścitkāryagamyaḥ saṃbandhaḥ śakyate kalpayituṃ, kāryakāraṇabhāvasyaivādyāpyasiddhatvāt / brahmavādinaḥ kathamiti cet / na / tasya tādātmyalakṣaṇasaṃbandhopapatteḥ / apicāgamabalena brahmavādī kāraṇādisvarūpaṃ nirūpayatīti nāvaśyaṃ tasya yathādṛṣṭameva sarvamabhyupagantavyamiti niyamo 'sti / parasya tu dṛṣṭāntabalena kāraṇādisvarūpaṃ nirūpayato yathādṛṣṭameva sarvamabhyupagantavyamityayamastyatiśayaḥ / parasyāpi sarvajñapraṇītāgamasadbhāvātsamānamāgamabalamiti cet / na / itaretarāśrayatvaprasaṅgādāgamapratyayatvātsarvajñatvasiddhiḥ sarvajñapratyayāccāgamasiddhiriti / tasmādanupapannā sāṃkhyayogavādināmīśvarakalpanā / evamanyāsvapi vedabrahmāsvīśvarakalpanāsu yathāsaṃbhavamasāmañjasyaṃ yojayitavyam // 38 //
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.