Brahmagupta: Brāhmasphuṭasiddhānta (chapters 12, 18–21) 19

दृष्ट्वा दिन-अर्ध-घटिका यस् अर्क-ज्ञस् अक्ष-अंशकान् विजानाति । उदय-अन्तर-घटिकाभिस् ज्ञातात् ज्ञेयम् सस् तन्त्र-ज्ञस् ॥

dṛṣṭvā dina-ardha-ghaṭikā yas arka-jñas akṣa-aṃśakān vijānāti | udaya-antara-ghaṭikābhis jñātāt jñeyam sas tantra-jñas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्त-अन्तर-घटिकाभिस् यस् ज्ञातात् ज्ञेयम् आनयति तस्त्मात् । मध्य-गतिम् युग-भ-गणान् आनयति ततस् सस् तन्त्र-ज्ञस् ॥

asta-antara-ghaṭikābhis yas jñātāt jñeyam ānayati tastmāt | madhya-gatim yuga-bha-gaṇān ānayati tatas sas tantra-jñas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनयति यस् तमस्-रवि-शश-अङ्क-मानानि दीपक-शिख-औच्च्यात् । शङ्कु-तल-अन्तर-भूमि-ज्ञाने छायाम् सस् तन्त्र-ज्ञस् ॥

ānayati yas tamas-ravi-śaśa-aṅka-mānāni dīpaka-śikha-auccyāt | śaṅku-tala-antara-bhūmi-jñāne chāyām sas tantra-jñas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्ट-गृह-औच्च्य-ज्ञस् यस् तद्-अन्तर-ज्ञस् निरीक्ष्यते तु जले । गृह-भित्ति-अग्रम् दर्शयति दर्पणे वा सस् तन्त्र-ज्ञस् ॥

iṣṭa-gṛha-auccya-jñas yas tad-antara-jñas nirīkṣyate tu jale | gṛha-bhitti-agram darśayati darpaṇe vā sas tantra-jñas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छाया-द्वितीय-भा-अग्र-अन्तर-विज्ञानेन वेत्ति दीप-औच्यम् । शङ्कु-छाया-ज्ञस् वा भूमेस् छायाम् सस् तन्त्र-ज्ञस् ॥

chāyā-dvitīya-bhā-agra-antara-vijñānena vetti dīpa-aucyam | śaṅku-chāyā-jñas vā bhūmes chāyām sas tantra-jñas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा गृह-तल-अन्तर-जालभोस् दृष्ट्वा अग्रम् गृहस्य भूमि-ज्ञस्/ वेत्ति गृह-औच्च्यम् दृष्ट्वा तैल-स्थम् वा सस् तन्त्र-ज्ञस् ॥

dṛṣṭvā gṛha-tala-antara-jālabhos dṛṣṭvā agram gṛhasya bhūmi-jñas/ vetti gṛha-auccyam dṛṣṭvā taila-stham vā sas tantra-jñas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वीक्ष्य गृह-अग्रम् सलिले प्रसार्य सलिलम् पुनर् स्व-भू-ज्ञाने । आनयति जलात् भूमिम् गृहस्य वा औच्च्यम् सस् तन्त्र-ज्ञस् ॥

vīkṣya gṛha-agram salile prasārya salilam punar sva-bhū-jñāne | ānayati jalāt bhūmim gṛhasya vā auccyam sas tantra-jñas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातैस् छाया-पुरुषैस् विज्ञाते तोय-कुड्ययोस् विवरे । कुड्ये अर्क-तेजसस् यस् वेत्ति आरूढिम् सस् तन्त्र-ज्ञस् ॥

jñātais chāyā-puruṣais vijñāte toya-kuḍyayos vivare | kuḍye arka-tejasas yas vetti ārūḍhim sas tantra-jñas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्ट-दिवस-अर्ध-घटिका घटिका-पञ्चदश-अन्तर-प्राणास् । तद्-दिवस-चर-प्राणास् तैस् अक्षम् साधयेत् प्राक्-वत् ॥

iṣṭa-divasa-ardha-ghaṭikā ghaṭikā-pañcadaśa-antara-prāṇās | tad-divasa-cara-prāṇās tais akṣam sādhayet prāk-vat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात-ज्ञेय-ग्रहयोस् उदय-अन्तर-नाडिकाभिस् अधिक-ऊनस् । उदयैस् ज्ञातस् ज्ञातात् ज्ञेयस् प्राक्-अपरयोस् ज्ञेयस् ॥

jñāta-jñeya-grahayos udaya-antara-nāḍikābhis adhika-ūnas | udayais jñātas jñātāt jñeyas prāk-aparayos jñeyas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातस् स-भ-अर्धस् उदयैस् अस्त-अन्तर-नाडिकाभिस् अधिक-ऊनस् । ज्ञातात् पूर्व-अपरयोस् ज्ञेयस् भ-अर्ध-ऊनके ज्ञेयस् ॥

jñātas sa-bha-ardhas udayais asta-antara-nāḍikābhis adhika-ūnas | jñātāt pūrva-aparayos jñeyas bha-ardha-ūnake jñeyas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातम् कृत्वा मध्यम् भूयस् अन्य-दिने तद्-अन्तरम् भुक्तिस् । त्रैराशिकेन भुक्त्या कल्प-ग्रह-मण्डल-आनयनम् ॥

jñātam kṛtvā madhyam bhūyas anya-dine tad-antaram bhuktis | trairāśikena bhuktyā kalpa-graha-maṇḍala-ānayanam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिति-अर्धात् विपरीतम् तमस्-प्रमाणम् स्फुटम् ग्रहणे । मान-उदयात् रवि-इन्द्वोस् घटिका-अवयवेन भ-उदय-तस् ॥

sthiti-ardhāt viparītam tamas-pramāṇam sphuṭam grahaṇe | māna-udayāt ravi-indvos ghaṭikā-avayavena bha-udaya-tas ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप-तल-शङ्कु-तलयोस् अन्तरम् इष्ट-प्रमाण-शङ्कु-गुणम् । दीप-शिख-औच्च्यात् शङ्कुम् विशोध्य शेष-उद्धृतम् छाया ॥

dīpa-tala-śaṅku-talayos antaram iṣṭa-pramāṇa-śaṅku-guṇam | dīpa-śikha-auccyāt śaṅkum viśodhya śeṣa-uddhṛtam chāyā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्कु-अन्तरेण गुणिता छाया छाया-अन्तरेण भक्ता भूस् । स-छाया शङ्कु-गुणा दीप-औच्च्यम् छायया भक्ता ॥

śaṅku-antareṇa guṇitā chāyā chāyā-antareṇa bhaktā bhūs | sa-chāyā śaṅku-guṇā dīpa-auccyam chāyayā bhaktā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा शङ्कु-छायाम् अनुपातात् साधयेत् समुच्छ्रायान् । गृह-चैत्य-तरु-नगानाम् औच्च्यम् विज्ञाय वा छायाम् ॥

jñātvā śaṅku-chāyām anupātāt sādhayet samucchrāyān | gṛha-caitya-taru-nagānām auccyam vijñāya vā chāyām ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युत-दृष्टि-गृह-औच्च्य-हृता हि अन्तर-भूमिस् दृक्-औच्च्य-सङ्गुणिता ॥ फल-भूस् न्यस्ते तोये प्रति-रूप-अग्रम् गृहस्य नरात् ॥

yuta-dṛṣṭi-gṛha-auccya-hṛtā hi antara-bhūmis dṛk-auccya-saṅguṇitā || phala-bhūs nyaste toye prati-rūpa-agram gṛhasya narāt ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृह-पुरुष-अन्तर-सलिले वीक्ष्य गृह-अग्रम् दृक्-औच्च्य-सङ्गुणितम् । गृह-तोय-अन्तरम् औच्च्यम् गृहस्य नृ-जल-अन्तरेण हृतम् ॥

gṛha-puruṣa-antara-salile vīkṣya gṛha-agram dṛk-auccya-saṅguṇitam | gṛha-toya-antaram auccyam gṛhasya nṛ-jala-antareṇa hṛtam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथम-द्वितीय-नृ-जल-अन्तर-अन्तरेण उद्धृता जल-अपसृतिस् । दृष्टि-औच्च्य-गुणा उच्छ्रायस् तोयात् नृ-जल-अन्तर-गुणा भूस् ॥

prathama-dvitīya-nṛ-jala-antara-antareṇa uddhṛtā jala-apasṛtis | dṛṣṭi-auccya-guṇā ucchrāyas toyāt nṛ-jala-antara-guṇā bhūs ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छाया-पुरुष-छिन्नम् जल-कुड्य-अन्तरम् अवाप्तम् आरूढिस् । अध्यायस् विंशति-आर्याणाम् एकोनविंशस् अयम् ॥

chāyā-puruṣa-chinnam jala-kuḍya-antaram avāptam ārūḍhis | adhyāyas viṃśati-āryāṇām ekonaviṃśas ayam ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.