Library·Baudhayana-Dharmasutra·1·1.1

Baudhayana-Dharmasutra 1.1

उपदिष्टो धर्मः प्रतिवेदम् ॥

upadiṣṭo dharmaḥ prati.vedam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य^अनु (व्याख्यास्यामः ॥

tasya^anu (vyākhyāsyāmaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मार्तो द्वितीयः ॥

smārto dvitīyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयः शिष्टआगमः ॥

tṛtīyaḥ śiṣṭa.āgamaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिष्टाः खलु विगतमत्सरा निरहंकाराः कुम्भीधान्याअलोलुपा दम्भदर्पलोभमोहक्रोधविवर्जिताः ॥

śiṣṭāḥ khalu vigata.matsarā nirahaṃkārāḥ kumbhī.dhānyāalolupā dambha.darpa.lobha.moha.krodha.vivarjitāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मेण^अधिगतो येषां वेदः सपरिबृंहणः । शिष्टास् तदनुमानज्ञाः श्रुतिप्रत्यक्षहेतवः ॥ इति ॥[च्फ़्। व ६।४३; ं १२।१०९]

dharmeṇa^adhigato yeṣāṃ vedaḥ saparibṛṃhaṇaḥ / śiṣṭās tad.anumāna.jñāḥ śruti.pratyakṣa.hetavaḥ // iti //[cf. Va 6.43; ṃ 12.109]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदभावे दशअवरा परिषत् ॥

tad.abhāve daśa.avarā pariṣat //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ^अपि^(उदाहरन्ति । चातुर्वैद्यं विकल्पी च अङ्गविद् धर्मपाठकः । आश्रमस्थास् त्रयो विप्राः पर्षद् एषा दशअवरा ॥

atha^api^(udāharanti / cāturvaidyaṃ vikalpī ca aṅga.vid dharma.pāṭhakaḥ / āśrama.sthās trayo viprāḥ parṣad eṣā daśa.avarā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्च वा (स्युस् त्रयो वा (स्युर् एको वा (स्याद् अनिन्दितः । प्रतिवक्ता तु धर्मस्य न^इतरे तु सहस्रशः ॥

pañca vā (syus trayo vā (syur eko vā (syād aninditaḥ / prativaktā tu dharmasya na^itare tu sahasraśaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा दारुमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः । ब्राह्मणश् च^अनधीयानस् त्रयस् ते नामधारकाः ॥

yathā dārumayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ / brāhmaṇaś ca^anadhīyānas trayas te nāma.dhārakāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् (वदन्ति तमस्मूढा मूर्खा धर्मम् अजानतः । तत् पापं शतधा (भूत्वा वक्त्क़्न् (समधिगच्छति ॥

yad (vadanti tamas.mūḍhā mūrkhā dharmam ajānataḥ / tat pāpaṃ śatadhā (bhūtvā vaktqn (samadhigacchati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुद्वारस्य धर्मस्य सूक्ष्मा दुरनुगा गतिः । तस्मान् न वाच्यो ह्य् एकेन बहुज्ञेन^अपि संशये ॥

bahu.dvārasya dharmasya sūkṣmā duranugā gatiḥ / tasmān na vācyo hy ekena bahujñena^api saṃśaye //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मशास्त्ररथआरूढा वेदखड्गधरा द्विजाः । क्रीडअर्थम् अपि यद् (ब्रूयुः स धर्मः परमः स्मृतः ॥

dharma.śāstra.ratha.ārūḍhā veda.khaḍga.dharā dvijāḥ / krīḍa.artham api yad (brūyuḥ sa dharmaḥ paramaḥ smṛtaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा^अश्मनि स्थितं तोयं मारुतअर्कौ (प्रणाशयेत् । तद्वत् कर्तरि यत् पापं जलवत् (संप्रलीयते ॥

yathā^aśmani sthitaṃ toyaṃ māruta.arkau (praṇāśayet / tadvat kartari yat pāpaṃ jalavat (saṃpralīyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरं बलम् आयुश् च वयः कालं च कर्म च । समीक्ष्य धर्मविद् बुद्ध्या प्रायश्चित्तानि (निर्दिशेत् ॥

śarīraṃ balam āyuś ca vayaḥ kālaṃ ca karma ca / samīkṣya dharmavid buddhyā prāyaścittāni (nirdiśet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्रतानाम् अमन्त्राणां जातिमात्रौपजीविनाम् । सहस्रशः समेतानां परिषत्त्वं न (विद्यते ॥ इति ॥

avratānām amantrāṇāṃ jāti.mātra.upajīvinām / sahasraśaḥ sametānāṃ pariṣattvaṃ na (vidyate // iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चधा विप्रतिपत्तिर् दक्षिणतस् तथा^उत्तरतः ॥

pañcadhā vipratipattir dakṣiṇatas tathā^uttarataḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानि दक्षिणतस् तानि (व्याख्यास्यामः ॥

yāni dakṣiṇatas tāni (vyākhyāsyāmaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा^एतद् अनुपेतेन सह भोजनं स्त्रिया सह भोजनंपर्युषितभोजनं मातुलपितृस्वसृदुहितृगमनम् इति ॥

yathā^etad anupetena saha bhojanaṃ striyā saha bhojanaṃparyuṣita.bhojanaṃ mātula.pitṛ.svasṛ.duhitṛ.gamanam iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ^उत्तरत ऊर्णाविक्रयः सीधुपानम् उभयतस्दद्भिर्व्यवहार आयुधीयकं समुद्रसंयानम् इति ॥

atha^uttarata ūrṇā.vikrayaḥ sīdhu.pānam ubhayatas.dadbhirvyavahāra āyudhīyakaṃ samudra.saṃyānam iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतरद् इतरस्मिन् कुर्वन् (दुष्यति^इतरद् इतरस्मिन् ॥

itarad itarasmin kurvan (duṣyati^itarad itarasmin //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तत्र देशप्रामाण्यम् एव (स्यात् ॥

tatra tatra deśa.prāmāṇyam eva (syāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथ्या^एतद् इति गौतमः ॥

mithyā^etad iti gautamaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उभयं च^एव । न^(आद्रियेत शिष्टस्मृतिविरोधदर्शनात् ॥

ubhayaṃ ca^eva / na^(ādriyeta śiṣṭa.smṛti.virodha.darśanāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग् आदर्शात् प्रत्यक् कनखलाद् [क्: कालकवनाद्] दक्षिणेनहिमवन्तम् उदक् पारियात्रम् एतद् आर्यावर्तम् । तस्मिन् य आचारः सप्रमाणम् ॥

prāg ādarśāt pratyak kanakhalād [K: kālakavanād] dakṣiṇenahimavantam udak pāriyātram etad āryāvartam / tasmin ya ācāraḥ sapramāṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गायमुनयोर् अन्तरम् इत्य् एके ॥

gaṅgā.yamunayor antaram ity eke //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ^अप्य् अत्र भाल्लविनो गाथाम् (उदाहरन्ति ॥

atha^apy atra bhāllavino gāthām (udāharanti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चात् सिन्धुर् विधरणी सूर्यस्य^उदयनं पुरः । यावत् कृष्णा (विधावन्ति तावद् धि ब्रह्मवर्चसम् ॥ इति ॥

paścāt sindhur vidharaṇī sūryasya^udayanaṃ puraḥ / yāvat kṛṣṇā (vidhāvanti tāvad dhi brahmavarcasam // iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवन्तयस्^अङ्गमगधाः सुराष्ट्रा दक्षिणापथाः । उपावृत्सिन्धुसौवीरा एते संकीर्णयोनयः ॥

avantayas^aṅga.magadhāḥ surāṣṭrā dakṣiṇāpathāḥ / upāvṛt.sindhu.sauvīrā ete saṃkīrṇa.yonayaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरट्टान् कारस्करान् पुण्ड्रान् सौवीरान् वङ्गान् कलिङ्गान्प्रानूनान् इति च (गत्वा पुनस्तोमेन (यजेत सर्वपृष्ठया वा ॥

āraṭṭān kāraskarān puṇḍrān sauvīrān vaṅgān kaliṅgānprānūnān iti ca (gatvā punastomena (yajeta sarvapṛṣṭhayā vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहूनाम् अपि दोषाणां कृतानां दोषनिर्णये । पवित्रैष्टिं (प्रशंसन्ति सा [! दिसग्रेएमेन्त्] हि पावनमुत्तमम् ॥ इति ॥

bahūnām api doṣāṇāṃ kṛtānāṃ doṣa.nirṇaye / pavitra.iṣṭiṃ (praśaṃsanti sā [! disagreement] hi pāvanamuttamam // iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.