अग्ने त्वं सु (जागृहि^इति संविशञ् (जपति ॥
agne tvaṃ su (jāgṛhi^iti saṃviśañ (japati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Baudhayana-Dharmasutra·3
Baudhayana-Dharmasutra 3
त्वम् अग्ने व्रतपा (असि^इति प्रबुद्धः ॥
tvam agne vrata.pā (asi^iti prabuddhaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीशूद्रैर् न^(अभिभाषेत मूत्रपुरीषे न^(अवेक्षेत ॥
strī.śūdrair na^(abhibhāṣeta mūtra.purīṣe na^(avekṣeta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमेध्यं (दृष्ट्वा (जपति । अबद्धं मनो दरिद्रं चक्षुः सूर्योज्योतिषां श्रेष्ठो दीक्षे मा मा (हासीर् इति ॥ [क् अद्द्स्: अथ यद्य् एनमभिवर्षत्य् उन्दतीर् बलं धत्तेति]
amedhyaṃ (dṛṣṭvā (japati / abaddhaṃ mano daridraṃ cakṣuḥ sūryojyotiṣāṃ śreṣṭho dīkṣe mā mā (hāsīr iti // [K adds: atha yady enamabhivarṣaty undatīr balaṃ dhatteti]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमायाम् अपरपक्षस्य चतुर्दश ग्रासान् ॥
prathamāyām apara.pakṣasya caturdaśa grāsān //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एकअपचयेन^आ^अमावास्यायाः ॥
evam eka.apacayena^ā^amāvāsyāyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमावास्यायां ग्रासो न (विद्यते ॥
amāvāsyāyāṃ grāso na (vidyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ [क् ओमित्स् अथ] प्रथमायां पूर्वपक्षस्य^एकः । द्वौद्वितीयायाम् [क्: द्वितीयस्याम्] ॥
atha [K omits atha] prathamāyāṃ pūrva.pakṣasya^ekaḥ / dvaudvitīyāyām [K: dvitīyasyām] //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एकौपचयेन^आ पौर्णमास्याः ॥
evam eka.upacayena^ā paurṇamāsyāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौर्णमास्यां स्थालीपाकस्य (जुहोत्य् अग्नये या तिथिः (स्यान्नक्षत्रेभ्यश् च सदैवतेभ्यः ॥
paurṇamāsyāṃ sthālīpākasya (juhoty agnaye yā tithiḥ (syānnakṣatrebhyaś ca sa.daivatebhyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्तात्^श्रोणाया अभिजितः सदैवतस्य (हुत्वा गांब्राह्मणेभ्यो (दद्यात् ॥
purastāt^śroṇāyā abhijitaḥ sa.daivatasya (hutvā gāṃbrāhmaṇebhyo (dadyāt //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एतच् चान्द्रायणं पिपीलिकामध्यम् । विपरीतं यवमध्यम् ॥
tad etac cāndrāyaṇaṃ pipīlikā.madhyam / viparītaṃ yava.madhyam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो^अन्यतरच् (चरित्वा सर्वेभ्यः पातकेभ्यः पापकृत्^शुद्धो(भवति ॥
ato^anyatarac (caritvā sarvebhyaḥ pātakebhyaḥ pāpakṛt^śuddho(bhavati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामाय कामाय^एतद् आहार्यम् इत्य् (आचक्षते ॥
kāmāya kāmāya^etad āhāryam ity (ācakṣate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं कामं (कामयते तम् एतेन^(आप्नोति ॥
yaṃ kāmaṃ (kāmayate tam etena^(āpnoti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेन वा ऋषय आत्मानं (शोधयित्वा पुरा कर्माण्य् (असाधयन्। तद् एतद् धन्यं पुण्यं पुत्र्यं पौत्र्यं पशव्यम् आयुष्यं स्वर्ग्यंयशस्यं सार्वकामिकम् ॥
etena vā ṛṣaya ātmānaṃ (śodhayitvā purā karmāṇy (asādhayan/ tad etad dhanyaṃ puṇyaṃ putryaṃ pautryaṃ paśavyam āyuṣyaṃ svargyaṃyaśasyaṃ sārvakāmikam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नक्षत्राणां द्युतिं सूर्याचन्द्रमसोर् एव [क् ओमित्स् एव]सायुज्यं सलोकताम् (आप्नोति य उ च^एनद् (अधीते । य उ च^एनद् (अधीते॥
nakṣatrāṇāṃ dyutiṃ sūryā.candramasor eva [K omits eva]sāyujyaṃ salokatām (āpnoti ya u ca^enad (adhīte / ya u ca^enad (adhīte//
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ^अतो^अनश्नत्पारायणविधिं (व्याख्यास्यामः ॥
atha^ato^anaśnat.pārāyaṇa.vidhiṃ (vyākhyāsyāmaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिवासाः (स्याच् चीरवासा वा ॥
śuci.vāsāḥ (syāc cīra.vāsā vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हविष्यम् अन्नम् (इच्छेद् अपः फलानि वा ॥
haviṣyam annam (icched apaḥ phalāni vā //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामात् प्राचीं वा^उदीचीं वा दिशम् (उपनिष्क्रम्य गोमयेनगोचर्ममात्रं चतुरश्रं स्थण्डिलम् (उपलिप्य (प्रोक्ष्य लक्षणम्(उल्लिख्य अद्भिर् (अभ्युक्ष्य अग्निम् (उपसमाधाय (संपरिस्तीर्य^एताभ्योदेवताभ्यो (जुहुयात् । अग्नये स्वाहा । प्रजापतये स्वाहा । सोमायस्वाहा [क्: सोमाय स्वाहा प्रजापतये स्वाहा] विश्वेभ्यो देवेभ्यःस्वयंभुव ऋग्भ्यो यजुर्भ्यः
grāmāt prācīṃ vā^udīcīṃ vā diśam (upaniṣkramya gomayenago.carma.mātraṃ catur.aśraṃ sthaṇḍilam (upalipya (prokṣya lakṣaṇam(ullikhya adbhir (abhyukṣya agnim (upasamādhāya (saṃparistīrya^etābhyodevatābhyo (juhuyāt / agnaye svāhā / prajāpataye svāhā / somāyasvāhā [K: somāya svāhā prajāpataye svāhā] viśvebhyo devebhyaḥsvayaṃbhuva ṛgbhyo yajurbhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
(हुत्वा वेदआदिम् (आरभेत संततम् (अधीयीत ॥ [क् ओमित्स्]
(hutvā veda.ādim (ārabheta saṃtatam (adhīyīta // [K omits]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न^अन्तरा (व्याहरेन् न च^अन्तरा (विरमेत् ॥ [क् ओमित्स्]
na^antarā (vyāharen na ca^antarā (viramet // [K omits]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ^अन्तरा (व्याहरेद् अथ^अन्तरा (विरमेत् त्रिः [क्: त्रीन्]प्राणान् (आयम्य वृत्तान्ताद् एव^(आरभेत ॥
atha^antarā (vyāhared atha^antarā (viramet triḥ [K: trīn]prāṇān (āyamya vṛttāntād eva^(ārabheta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रतिभायां यावता कालेन न वेद तावन्तं कालं तद्(अधीयीत स यदा (जानीयाद् [क्: यज् जानीयात्] ऋक्तो यजुष्टः सामतैति ॥
apratibhāyāṃ yāvatā kālena na veda tāvantaṃ kālaṃ tad(adhīyīta sa yadā (jānīyād [K: yaj jānīyāt] ṛkto yajuṣṭaḥ sāmataiti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्ब्राह्मणं तच्छान्दसं तद्दैवतम् (अधीयीत ॥
tad.brāhmaṇaṃ tac.chāndasaṃ tad.daivatam (adhīyīta //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश वेदसंहिता (अधीयीत । यदनेन^अनध्याये^(अधीयीत यद् गुरवः कोपिता यान्य् अकार्याणि (भवन्तिताभिः (पुनीते । शुद्धम् अस्य पूतं ब्रह्म (भवति ॥
dvādaśa veda.saṃhitā (adhīyīta / yadanena^anadhyāye^(adhīyīta yad guravaḥ kopitā yāny akāryāṇi (bhavantitābhiḥ (punīte / śuddham asya pūtaṃ brahma (bhavati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत ऊर्ध्वं संचयः ॥
ata ūrdhvaṃ saṃcayaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरा द्वादश वेदसंहिता (अधीत्य ताभिर् उशनसो लोकम्(अवाप्नोति ॥
aparā dvādaśa veda.saṃhitā (adhītya tābhir uśanaso lokam(avāpnoti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरा द्वादश वेदसंहिता (अधीत्य ताभिर् बृहस्पतेर् लोकम्(अवाप्नोति ॥
aparā dvādaśa veda.saṃhitā (adhītya tābhir bṛhaspater lokam(avāpnoti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरा द्वादश वेदसंहिता (अधीत्य ताभिः प्रजापतेर् लोकम्(अवाप्नोति ॥
aparā dvādaśa veda.saṃhitā (adhītya tābhiḥ prajāpater lokam(avāpnoti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनश्नन् संहिता सहस्रम् (अधीयीत । ब्रह्मभूतो विरजो [क्:विराजो] ब्रह्म (भवति ॥
anaśnan saṃhitā sahasram (adhīyīta / brahma.bhūto virajo [K:virājo] brahma (bhavati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरं भैक्षं प्रयुञ्जानो दिव्यं चक्षुर् (लभते ॥
saṃvatsaraṃ bhaikṣaṃ prayuñjāno divyaṃ cakṣur (labhate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण् मासान् यावकभक्षश् चतुरो मासान् उदकसक्तुभक्षो द्वौमासौ फलभक्षो मासम् अब्भक्षो द्वादशरात्रं वा^अप्राश्नन् क्षिप्रम्(अन्तर्धीयते ज्ञातीन् पुनाति सप्त^अवरान् सप्त पूर्वान् आत्मानंपञ्चदशं पङ्क्तिं च (पुनाति ॥
ṣaṇ māsān yāvaka.bhakṣaś caturo māsān udaka.saktu.bhakṣo dvaumāsau phala.bhakṣo māsam ab.bhakṣo dvādaśa.rātraṃ vā^aprāśnan kṣipram(antardhīyate jñātīn punāti sapta^avarān sapta pūrvān ātmānaṃpañcadaśaṃ paṅktiṃ ca (punāti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् एतां देवनिश्रयणी^इत्य् [क्: देवनिश्श्रयणीत्य्] (आचक्षते ॥
tām etāṃ deva.niśrayaṇī^ity [K: devaniśśrayaṇīty] (ācakṣate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतया वै देवा देवत्वम् (अगच्छन्न् ऋषय ऋषित्वम् ॥
etayā vai devā devatvam (agacchann ṛṣaya ṛṣitvam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ह वा एतस्य यज्ञस्य त्रिविध एव^आरम्भकालःप्रातःसवने माध्यंदिने सवने ब्राह्मे वा^अपररात्रे ॥
tasya ha vā etasya yajñasya trividha eva^ārambha.kālaḥprātaḥ.savane mādhyaṃdine savane brāhme vā^apara.rātre //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं वा एतं प्रजापतिः सप्तर्षिभ्यः (प्रोवाच सप्तर्षयोमहाजज्ञवे महाजज्ञुर् ब्राह्मणेभ्यः । ब्राह्मणेभ्यः ॥
taṃ vā etaṃ prajāpatiḥ saptarṣibhyaḥ (provāca saptarṣayomahājajñave mahājajñur brāhmaṇebhyaḥ / brāhmaṇebhyaḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तो वर्णधर्मश् च^आश्रमधर्मश् च ॥
ukto varṇa.dharmaś ca^āśrama.dharmaś ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ खल्व् अयं पुरुषो याप्येन कर्मणा मिथ्या वा (चरत्ययाज्यं वा (याजयत्य् अप्रतिग्राह्यस्य वा (प्रतिगृह्णात्य् अनाश्यअन्नस्यवा^अन्नम् (अश्नात्य् अचरणीयेन वा (चरति ॥
atha khalv ayaṃ puruṣo yāpyena karmaṇā mithyā vā (caratyayājyaṃ vā (yājayaty apratigrāhyasya vā (pratigṛhṇāty anāśya.annasyavā^annam (aśnāty acaraṇīyena vā (carati //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्रायश्चित्तं (कुर्यान् न (कुर्याद् इति (मीमांसन्ते [कोमित्स् मीमांसन्ते] ॥
tatra prāyaścittaṃ (kuryān na (kuryād iti (mīmāṃsante [Komits mīmāṃsante] //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नहि कर्म (क्षीयत इति ॥
nahi karma (kṣīyata iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
(कुर्याद् इत्य् [क्: कुर्यात् त्व्] एव ॥
(kuryād ity [K: kuryāt tv] eva //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तोमेन^इष्ट्वा [क्: पुनस्तोमेन यजेत] पुनः सवनमायान्ति^इति [क्: आयन्तीति] (विज्ञायते ॥
punastomena^iṣṭvā [K: punastomena yajeta] punaḥ savanamāyānti^iti [K: āyantīti] (vijñāyate //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ^अप्य् (उदाहरन्ति । सर्वं पाप्मानं (तरति (तरतिब्रह्महत्यां यो^अश्वमेधेन (यजत इति ॥
atha^apy (udāharanti / sarvaṃ pāpmānaṃ (tarati (taratibrahmahatyāṃ yo^aśvamedhena (yajata iti //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निष्टुता वा^अभिशंस्यमानो [क्: वाभिशस्यमानो] (यजेत^इति च ॥
agniṣṭutā vā^abhiśaṃsyamāno [K: vābhiśasyamāno] (yajeta^iti ca //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य निष्क्रयणानि जपस् तपो होम उपवासो दानम् ॥
tasya niṣkrayaṇāni japas tapo homa upavāso dānam //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपनिषदो वेदादयो वेदान्ताः सर्वच्छन्दःसु संहिता मधून्यघमर्षणम् अथर्वशिरो रुद्राः पुरुषसूक्तं राजनरौहिणे सामनीबृहद्रथंतरे पुरुषगतिर् महानाम्न्यो महावैराजं महादिवाकीर्त्यंज्येष्ठसाम्नाम् अन्यतमं बहिष्पवमानः [क्: बहिष्पवमानं]कूश्माण्ड्यः पावमान्यः सावित्री च^इति पावनानि ॥
upaniṣado vedādayo vedāntāḥ sarvacchandaḥsu saṃhitā madhūnyaghamarṣaṇam atharvaśiro rudrāḥ puruṣasūktaṃ rājana.rauhiṇe sāmanībṛhad.rathaṃtare puruṣagatir mahānāmnyo mahāvairājaṃ mahādivākīrtyaṃjyeṣṭha.sāmnām anyatamaṃ bahiṣpavamānaḥ [K: bahiṣpavamānaṃ]kūśmāṇḍyaḥ pāvamānyaḥ sāvitrī ca^iti pāvanāni //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसन्न्यायेन पयोव्रतता शाकभक्षता फलभक्षतामूलभक्षता प्रसृतियावको हिरण्यप्राशनं घृतप्राशनंसोमपानम् इति मेध्यानि ॥
upasan.nyāyena payovratatā śākabhakṣatā phalabhakṣatāmūlabhakṣatā prasṛti.yāvako hiraṇya.prāśanaṃ ghṛta.prāśanaṃsoma.pānam iti medhyāni //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे शिलोच्चयाः सर्वाः स्रवन्त्यः सरितः पुण्या ह्रदास्तीर्थान्य् ऋषिनिकेतनानि गोष्ठक्षेत्रपरिष्कन्दा इति देशाः ॥
sarve śiloccayāḥ sarvāḥ sravantyaḥ saritaḥ puṇyā hradāstīrthāny ṛṣi.niketanāni goṣṭha.kṣetra.pariṣkandā iti deśāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसा सत्यम् अस्तैन्यं सवनेषु^उदकौपस्पर्शनंगुरुशुश्रूषा ब्रह्मचर्यम् अधःशयनम् एकवस्त्रता^अनाशक इतितपांसि ॥
ahiṃsā satyam astainyaṃ savaneṣu^udaka.upasparśanaṃguru.śuśrūṣā brahmacaryam adhaḥ.śayanam ekavastratā^anāśaka ititapāṃsi //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यं गौर् वासो^अश्वो भूमिस् तिला घृतम् अन्नम् इति देयानि ॥
hiraṇyaṃ gaur vāso^aśvo bhūmis tilā ghṛtam annam iti deyāni //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरः षण्मासाश् चत्वारस् त्रयो द्वाव् एकश्चतुर्विंशत्यहो द्वादशअहः षडहस् त्र्यहो^अहोरात्र एकअह इतिकालाः ॥
saṃvatsaraḥ ṣaṇ.māsāś catvāras trayo dvāv ekaścaturviṃśaty.aho dvādaśa.ahaḥ ṣaḍ.ahas try.aho^aho.rātra eka.aha itikālāḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान्य् अनादेशे (क्रियेरन् ॥
etāny anādeśe (kriyeran //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एनःसु गुरुषु गुरूणि लघुषु लघूनि ॥
enaḥsu guruṣu gurūṇi laghuṣu laghūni //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रअतिकृच्छ्रौ चान्द्रायणम् इति सर्वप्रायश्चित्तिः ।सर्वप्रायश्चित्तिः ॥
kṛcchra.atikṛcchrau cāndrāyaṇam iti sarva.prāyaścittiḥ /sarva.prāyaścittiḥ //
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.