Baudhāyana Gṛhya-sūtra 1.1

यथो एतद्धुतः प्रहुत आहुतः शूलगवो बलिहरणं प्रत्यवरोहणम् अष्टकाहोम इति सप्त पाकयज्ञसंस्था इति

yatho etaddhutaḥ prahuta āhutaḥ śūlagavo baliharaṇaṃ pratyavarohaṇam aṣṭakāhoma iti sapta pākayajñasaṃsthā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता अनुव्याख्यास्यामः

tā anuvyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यद्धूयते स हुतो यथैतद् विवाहः सीमन्तोन्नयनं चेति

tatra yaddhūyate sa huto yathaitad vivāhaḥ sīmantonnayanaṃ ceti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र हि हूयत एव

tatra hi hūyata eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यद्धुत्वा दीयते स प्रहुतो यथैतज् जातकर्म चौलं चेति

atha yaddhutvā dīyate sa prahuto yathaitaj jātakarma caulaṃ ceti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र हि हुत्वा दीयत एव

tatra hi hutvā dīyata eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यद्धुत्वा दत्त्वा चादीयते स आहुतः यथैतद् उपनयनं समावर्तनं चेति

atha yaddhutvā dattvā cādīyate sa āhutaḥ yathaitad upanayanaṃ samāvartanaṃ ceti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र हि हुत्वा दत्त्वा चादीयते

tatra hi hutvā dattvā cādīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यच्छूलेषूपनीय गव्यानि श्रपयन्ति स शूलगवः

atha yacchūleṣūpanīya gavyāni śrapayanti sa śūlagavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यत् गृह्याभ्यो देवताभ्यो ऽन्नं संप्रकिरन्ति तत् बलिहरणम्

atha yat gṛhyābhyo devatābhyo 'nnaṃ saṃprakiranti tat baliharaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदृतो ऋतुं प्रत्यवरोहन्ति तत् प्रत्यवरोहणम्

atha yadṛto ṛtuṃ pratyavarohanti tat pratyavarohaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यद् एकाष्टकायाम् अन्नं क्रियते सो ऽष्टकाहोम इति

atha yad ekāṣṭakāyām annaṃ kriyate so 'ṣṭakāhoma iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवाहं व्याख्यास्यामः

vivāhaṃ vyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदगयन आपूर्यमाणपक्षे पुण्ये नक्षत्रे युग्मान् ब्राह्मणान् वरान् प्रहिणोति प्र सु ग्मन्ता धियसानस्य सक्षणि वरेभिर् वरान् अभि षु प्रसीदत अस्माकम् इन्द्र उभयं जुजोषति यत् सौम्यस्यान्धसो बुबोधति इति

udagayana āpūryamāṇapakṣe puṇye nakṣatre yugmān brāhmaṇān varān prahiṇoti pra su gmantā dhiyasānasya sakṣaṇi varebhir varān abhi ṣu prasīdata asmākam indra ubhayaṃ jujoṣati yat saumyasyāndhaso bubodhati iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो ऽनुमन्त्रयते अनृक्षरा ऋजवः सन्तु पन्था येभिः सखायो यन्ति नो वरेयम् सम् अर्यमा सम् भगो नो निनीयात् सं जास्पत्यं सुयमम् अस्तु देवाः इति

yato 'numantrayate anṛkṣarā ṛjavaḥ santu panthā yebhiḥ sakhāyo yanti no vareyam sam aryamā sam bhago no ninīyāt saṃ jāspatyaṃ suyamam astu devāḥ iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदि दक्षिणाभिः सह दत्ता स्यान् नात्र वरान् प्रहिणुयात्

atha yadi dakṣiṇābhiḥ saha dattā syān nātra varān prahiṇuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां प्रतिगृह्णीयात् प्रजापतिस्त्रियां यशः इत्य् एताभिः षड्भिर् अनुच्छन्दसम्

tāṃ pratigṛhṇīyāt prajāpatistriyāṃ yaśaḥ ity etābhiḥ ṣaḍbhir anucchandasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे मासा विवाहस्य

sarve māsā vivāhasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचितपस्तपस्यवर्जम् इत्य् एके

śucitapastapasyavarjam ity eke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोहिणी मृगशीर्षम् उत्तरे फल्गुनी स्वातीति विवाहस्य नक्षत्राणि

rohiṇī mṛgaśīrṣam uttare phalgunī svātīti vivāhasya nakṣatrāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनर्वसू तिष्यो हस्तः श्रोणा रेवतीत्य् अन्येषां भूतिकर्मणाम्

punarvasū tiṣyo hastaḥ śroṇā revatīty anyeṣāṃ bhūtikarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानि चान्यानि पुण्योक्तानि नक्षत्राणि तेषु पूर्वेद्युर् एवर्द्धिपूर्तेषु युग्मान् ब्राह्मणान् भोजयेत्

yāni cānyāni puṇyoktāni nakṣatrāṇi teṣu pūrvedyur evarddhipūrteṣu yugmān brāhmaṇān bhojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणम् उपचारः

pradakṣiṇam upacāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पफलाक्षतमिश्रैर् यवैस् तिलार्थम् उपलिप्य दध्य् ओदनं संप्रकीर्य दक्षिणं जानुं भूमौ निधाय सव्यम् उद्धृत्य इडा देवहूः इति जपित्वा नान्दीमुखाः पितरः प्रियन्ताम् इति वाचयित्वा अद्य विवाहः इति ब्राह्मणान् अन्नेन परिविष्य पुण्याहं स्वस्ति ऋद्धिम् इत्य् ओङ्कारपूर्वं त्रिस्त्रिर् एकैकाम् आशिषो वाचयित्वा स्नातो ऽहतवासो गन्धानुलिप्तः स्रग्वी भुक्तवान् प्रतोदपाणिर् अपदातिर् गत्वा वधूज्ञातिभिर् अतिथिवद् अर्चितः स्नाताम् अहतवाससां गन्धानुलिप्तां स्रग्विणीं भुक्तवतीम् इषुहस्तां दत्तां वधूं समीक्षते अभ्रातृघ्नीं वरुणापतिघ्नीं बृहस्पते इन्द्रापुत्रघ्नीं लक्ष्म्यं ताम् अस्यै सवितस् सुव इति

puṣpaphalākṣatamiśrair yavais tilārtham upalipya dadhy odanaṃ saṃprakīrya dakṣiṇaṃ jānuṃ bhūmau nidhāya savyam uddhṛtya iḍā devahūḥ iti japitvā nāndīmukhāḥ pitaraḥ priyantām iti vācayitvā adya vivāhaḥ iti brāhmaṇān annena pariviṣya puṇyāhaṃ svasti ṛddhim ity oṅkārapūrvaṃ tristrir ekaikām āśiṣo vācayitvā snāto 'hatavāso gandhānuliptaḥ sragvī bhuktavān pratodapāṇir apadātir gatvā vadhūjñātibhir atithivad arcitaḥ snātām ahatavāsasāṃ gandhānuliptāṃ sragviṇīṃ bhuktavatīm iṣuhastāṃ dattāṃ vadhūṃ samīkṣate abhrātṛghnīṃ varuṇāpatighnīṃ bṛhaspate indrāputraghnīṃ lakṣmyaṃ tām asyai savitas suva iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयेक्ष्यमाणो जपति अघोरचक्षुर् अपतिघ्न्य् एधि शिवा पतिभ्यः सुमनाः सुवर्चाः जीवसूर् देवकामा स्योना शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे इति

tayekṣyamāṇo japati aghoracakṣur apatighny edhi śivā patibhyaḥ sumanāḥ suvarcāḥ jīvasūr devakāmā syonā śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैनाम् अन्तरेण भ्रुमुखे दर्भेण संमार्ष्टि इदम् अहं या त्वयि पतिघ्न्य् अलक्ष्मिस् तां निर्दिशामि इति

athainām antareṇa bhrumukhe darbheṇa saṃmārṣṭi idam ahaṃ yā tvayi patighny alakṣmis tāṃ nirdiśāmi iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्भं निरस्याप उपस्पृश्याथैनां दक्षिणे हस्ते गृह्णाति मित्रो ऽसि इति

darbhaṃ nirasyāpa upaspṛśyāthaināṃ dakṣiṇe haste gṛhṇāti mitro 'si iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैनां देवयजनम् उदानयति एकम् इषे विष्णुस् त्वा ऽन्वेतु द्वे ऊर्जे विष्णुस् त्वा ऽन्वेतु त्रीणि व्रताय विष्णुस् त्वा ऽन्वेतु चत्वारि मायोभवाय विष्णुस् त्वा ऽन्वेतु पञ्च पशुभ्यो विष्णुस् त्वा ऽन्वेतु षड्रायस्पोषाय विष्णुस् त्वा ऽन्वेतु सप्तभ्यो होत्राभ्यो विष्णुस् त्वा ऽन्वेतु इति

athaināṃ devayajanam udānayati ekam iṣe viṣṇus tvā 'nvetu dve ūrje viṣṇus tvā 'nvetu trīṇi vratāya viṣṇus tvā 'nvetu catvāri māyobhavāya viṣṇus tvā 'nvetu pañca paśubhyo viṣṇus tvā 'nvetu ṣaḍrāyaspoṣāya viṣṇus tvā 'nvetu saptabhyo hotrābhyo viṣṇus tvā 'nvetu iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमं पदम् उपसंगृह्य जपति सखायः सप्तपदा अभूम सख्यं ते गमेयं सख्यात् ते मा योषं सख्यान् मे मा योष्ठाः इति

saptamaṃ padam upasaṃgṛhya japati sakhāyaḥ saptapadā abhūma sakhyaṃ te gameyaṃ sakhyāt te mā yoṣaṃ sakhyān me mā yoṣṭhāḥ iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.