आवेद्यार्घ्यं कुर्यात्
āvedyārghyaṃ kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Baudhāyana Gṛhya-sūtra·1·1.2
Baudhāyana Gṛhya-sūtra 1.2
मध्ये ऽगारस्योदीचीनप्रतिषेवणा एरका उपस्तृणाति
madhye 'gārasyodīcīnapratiṣevaṇā erakā upastṛṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तास्व् अहतानि बहुगुणान्य् उत्तरदशानि वासांस्य् आस्तीर्य तेष्वृत्विजः प्राङ्मुखा उपविशन्ति
tāsv ahatāni bahuguṇāny uttaradaśāni vāsāṃsy āstīrya teṣvṛtvijaḥ prāṅmukhā upaviśanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरपूर्वे देशे ऽगारस्य प्राक्कूलान् दर्भान् संस्तीर्य तेष्व् अर्घ्यद्रव्याणि संसादयति
uttarapūrve deśe 'gārasya prākkūlān darbhān saṃstīrya teṣv arghyadravyāṇi saṃsādayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्त ऋत्विजस् तावन्ति कांस्यानि पात्राणि सापिधानानि तावतः कूर्चान्
yāvanta ṛtvijas tāvanti kāṃsyāni pātrāṇi sāpidhānāni tāvataḥ kūrcān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वावन्यौ परिग्रहणीयौ कूर्चौ
dvāvanyau parigrahaṇīyau kūrcau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधि मधु घृतम् आपः पयो वस्त्रयुगानि कुण्डलयुगानि
dadhi madhu ghṛtam āpaḥ payo vastrayugāni kuṇḍalayugāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यै गोः पयश् चमसः स्रग् अलंकरणीयं चेति
yasyai goḥ payaś camasaḥ srag alaṃkaraṇīyaṃ ceti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रे कृत्वा तूष्णीं संस्कृताभिर् अद्भिर् उत्तानानि पात्राणि कृत्वा प्रोक्ष्य कूर्चे कांस्यं निधाय तिरःपवित्रं मध्वानयति
pavitre kṛtvā tūṣṇīṃ saṃskṛtābhir adbhir uttānāni pātrāṇi kṛtvā prokṣya kūrce kāṃsyaṃ nidhāya tiraḥpavitraṃ madhvānayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधि पयो वा द्वितीयं स द्विवृत्
dadhi payo vā dvitīyaṃ sa dvivṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतं तृतीयं स त्रिवृत्
ghṛtaṃ tṛtīyaṃ sa trivṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् द्वितीयं तच्चतुर्थं स चतुर्वृत्
yad dvitīyaṃ taccaturthaṃ sa caturvṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपः पञ्चमीः स पाङ्क्तः
āpaḥ pañcamīḥ sa pāṅktaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षीयसा तेजोमयेनापिधाय नानापुरुषा अर्घ्यद्रव्याण्याददते अन्वग् अनुसंव्रजताः
varṣīyasā tejomayenāpidhāya nānāpuruṣā arghyadravyāṇyādadate anvag anusaṃvrajatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूर्चः इति कूर्चं प्राह
kūrcaḥ iti kūrcaṃ prāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सुकूर्चः इतीतरः प्रतिगृह्णाति
tat sukūrcaḥ itītaraḥ pratigṛhṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रदक्षिणं पर्यस्योदगावृत्त उपविशति
taṃ pradakṣiṇaṃ paryasyodagāvṛtta upaviśati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्ताद् वैनं प्रत्यञ्चम् उपोहते राष्ट्रभृद् अस्याचार्यासन्दी मा त्वद् योषम् इति
purastād vainaṃ pratyañcam upohate rāṣṭrabhṛd asyācāryāsandī mā tvad yoṣam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्मा उदपात्रम् आदाय कूर्चाभ्यां परिगृह्य पाद्या आप इति प्राह
athāsmā udapātram ādāya kūrcābhyāṃ parigṛhya pādyā āpa iti prāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता अभिमन्त्रयते आपः पादावनेजनीर् द्विषन्तं नाशयन्तु मे अस्मिन् कुले ब्रह्मवर्चस्य् असानि इति
tā abhimantrayate āpaḥ pādāvanejanīr dviṣantaṃ nāśayantu me asmin kule brahmavarcasy asāni iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणं पादं पूर्वं ब्राह्मणाय प्रसारयति स्वयं शूद्राय
dakṣiṇaṃ pādaṃ pūrvaṃ brāhmaṇāya prasārayati svayaṃ śūdrāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्री प्रक्षालयति पुमान् अभिषिञ्चति विपरीतम् इत्य् एके
strī prakṣālayati pumān abhiṣiñcati viparītam ity eke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियमात् पत्नीयजमानौ जङ्घ्रे धावयतः
niyamāt patnīyajamānau jaṅghre dhāvayataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवनेक्तुः पाणी संमृशति मयि महो मयि भगो मयि भर्गो मयि यशः इति
avanektuḥ pāṇī saṃmṛśati mayi maho mayi bhago mayi bhargo mayi yaśaḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाप उपस्पृश्य मयीन्द्रियं वीर्यम् इत्य् उरःप्रत्यात्मानं प्रत्यभिमृशते
athāpa upaspṛśya mayīndriyaṃ vīryam ity uraḥpratyātmānaṃ pratyabhimṛśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपो व्रीहिभिर् यवैर् वा समुदायुत्य तथैव कूर्चाभ्यां परिगृह्यार्हणीया आप इति प्राह
apo vrīhibhir yavair vā samudāyutya tathaiva kūrcābhyāṃ parigṛhyārhaṇīyā āpa iti prāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता अभिमन्त्रयते आम आगाद् वर्चसा यशसा संसृज पयसा तेजसा च तं मा प्रियं प्रजानां कुर्व् अधिपतिं पशूनाम् इति
tā abhimantrayate āma āgād varcasā yaśasā saṃsṛja payasā tejasā ca taṃ mā priyaṃ prajānāṃ kurv adhipatiṃ paśūnām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदेशम् अञ्जलावानीयमानम् अनुमन्त्रयते विराजो ऽसि विराजो दोहम् अशीय मम पद्याय विराज इति
ekadeśam añjalāvānīyamānam anumantrayate virājo 'si virājo doham aśīya mama padyāya virāja iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिशिष्टाः पराचीर्निनीयमाना अनुमन्त्रयते समुद्रं वः प्रहिणोम्यक्षिताः स्वां योनिम् अपि गच्छत अच्छिद्रः प्रजया भूयासं मा परासेचि मत्पयः इति
atiśiṣṭāḥ parācīrninīyamānā anumantrayate samudraṃ vaḥ prahiṇomyakṣitāḥ svāṃ yonim api gacchata acchidraḥ prajayā bhūyāsaṃ mā parāseci matpayaḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तथैव कूर्चाभ्यां परिगृह्योपस्तरणीया आप इति प्राह
atha tathaiva kūrcābhyāṃ parigṛhyopastaraṇīyā āpa iti prāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताः पिबति अमृतोपस्तरणम् असि इति
tāḥ pibati amṛtopastaraṇam asi iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिर् आचमेत् त्रिः परिमृजेत् द्विर् इत्य् एके
trir ācamet triḥ parimṛjet dvir ity eke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचान्तायापावृत्ताय तथैव कूर्चाभ्यां परिगृह्यार्घ्य इति प्राह मधुपर्क इति वा
ācāntāyāpāvṛttāya tathaiva kūrcābhyāṃ parigṛhyārghya iti prāha madhuparka iti vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुपर्कं प्रोक्तम् अनुमन्त्रयते त्रय्यै विद्यायै यशो ऽसि यशसो यशो ऽसि ब्रह्मणो दीप्तिर् असि तं मा प्रियं प्रजानां कुर्वधिपतिं पशूनाम् इति
madhuparkaṃ proktam anumantrayate trayyai vidyāyai yaśo 'si yaśaso yaśo 'si brahmaṇo dīptir asi taṃ mā priyaṃ prajānāṃ kurvadhipatiṃ paśūnām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् उभाभ्यां हस्ताभ्यां प्रतिगृह्णाति देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्यां प्रतिगृह्णामि इति
tam ubhābhyāṃ hastābhyāṃ pratigṛhṇāti devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyāṃ pratigṛhṇāmi iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंश्चित् किंचिद् आपतितं स्यात् तद् अङ्गुष्ठेन च महानाम्न्या चोपसंगृह्येमां दिशं निरस्यति नेष्टाव् ऋद्धिं कृन्तामि या ते घोरा तनूः तया तम् आविश यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः इति
tasmiṃścit kiṃcid āpatitaṃ syāt tad aṅguṣṭhena ca mahānāmnyā copasaṃgṛhyemāṃ diśaṃ nirasyati neṣṭāv ṛddhiṃ kṛntāmi yā te ghorā tanūḥ tayā tam āviśa yo 'smān dveṣṭi yaṃ ca vayaṃ dviṣmaḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाप उपस्पृश्य सर्वाभिर् अङ्गुलीभिः समुदायुत्य प्राश्नाति यन् मधुनो मधव्यं परममन्नाद्यं वीर्यम् तेनाह मधुनो मधव्येन परमेणान्नाद्येन वीर्येण परमो ऽन्नादो मधव्यो ऽसानि इति
athāpa upaspṛśya sarvābhir aṅgulībhiḥ samudāyutya prāśnāti yan madhuno madhavyaṃ paramamannādyaṃ vīryam tenāha madhuno madhavyena parameṇānnādyena vīryeṇa paramo 'nnādo madhavyo 'sāni iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिः प्राश्य त्रिर् अनुपिबेच्छेषं च कुर्यात्
triḥ prāśya trir anupibeccheṣaṃ ca kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य आत्मनः श्रेयांसम् इच्छेत् तस्मै शेषं दद्याद् इति
ya ātmanaḥ śreyāṃsam icchet tasmai śeṣaṃ dadyād iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचान्तायापावृत्ताय तथैव कूर्चाभ्यां परिगृह्यापिधानीया आप इति प्राह
ācāntāyāpāvṛttāya tathaiva kūrcābhyāṃ parigṛhyāpidhānīyā āpa iti prāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताः पिबति अमृतापिधानम् असि इति
tāḥ pibati amṛtāpidhānam asi iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिर् आचामेत् त्रिः परिमृजेत् द्विर् इत्य् एके
trir ācāmet triḥ parimṛjet dvir ity eke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचान्तायापावृत्ताय गौर् इति गां प्राह
ācāntāyāpāvṛttāya gaur iti gāṃ prāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् अनुमन्त्रयते गौर् अस्यपहतपाप्माप पाप्मानं नुद मम चामुष्य च इत्य् उपवेत्तुर् नाम गृह्णाति
tām anumantrayate gaur asyapahatapāpmāpa pāpmānaṃ nuda mama cāmuṣya ca ity upavettur nāma gṛhṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाना महर्त्विग्भ्यो गाः प्राह
nānā mahartvigbhyo gāḥ prāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकां होतृकेभ्यः
ekāṃ hotṛkebhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेभ्यो वैकाम् अविभवत्वात्
sarvebhyo vaikām avibhavatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः प्राह तस्मा उपाकरोत्य् एकदेशं वपायै जुहोति अग्निः प्रथमः प्राश्नातु स हि वेद यथा हविः शिवा अस्मभ्यम् ओपधीः कृणोतु विश्वचर्षणिः इति
yaḥ prāha tasmā upākaroty ekadeśaṃ vapāyai juhoti agniḥ prathamaḥ prāśnātu sa hi veda yathā haviḥ śivā asmabhyam opadhīḥ kṛṇotu viśvacarṣaṇiḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदेशम् उपहरति तत् प्राश्नाति अग्निः प्रथमः प्राश्नातु स हि वेद यथा हविः अरिष्टम् अस्माकं कृणोत्व् असौ ब्राह्मणो ब्राह्मणेषु इति अथ यद् उत्स्रक्ष्यन् भवति ताम् अनुमन्त्रयते गौर् धेनुभव्या माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाम् अमृतस्य नाभिः प्र णु वोचं चिकितुषे जनाय मा गाम् अनागाम् अदितिं वधिष्ट पिबतूदकं तृणान्यत्त ओम् उत्सृजत इति
ekadeśam upaharati tat prāśnāti agniḥ prathamaḥ prāśnātu sa hi veda yathā haviḥ ariṣṭam asmākaṃ kṛṇotv asau brāhmaṇo brāhmaṇeṣu iti atha yad utsrakṣyan bhavati tām anumantrayate gaur dhenubhavyā mātā rudrāṇāṃ duhitā vasūnāṃ svasādityānām amṛtasya nābhiḥ pra ṇu vocaṃ cikituṣe janāya mā gām anāgām aditiṃ vadhiṣṭa pibatūdakaṃ tṛṇānyatta om utsṛjata iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याम् उत्सृष्टायां मेषमजं वालभते
tasyām utsṛṣṭāyāṃ meṣamajaṃ vālabhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरण्येन वा मांसेन
āraṇyena vā māṃsena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्वेवामांसो ऽर्घ्यः स्यात्
na tvevāmāṃso 'rghyaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशक्तौ पिष्टान्नं संसिध्येत्
aśaktau piṣṭānnaṃ saṃsidhyet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धे भूतम् इति प्राह
siddhe bhūtam iti prāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सुभूतम् इति इतरः प्रत्याह
tat subhūtam iti itaraḥ pratyāha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अभिमन्त्रयते भूतं सुभूतं सा विराट् तन् मा क्षायि तन् मे ऽशीय तन् म ऊर्जं वा ॐ कल्पयत इति
tad abhimantrayate bhūtaṃ subhūtaṃ sā virāṭ tan mā kṣāyi tan me 'śīya tan ma ūrjaṃ vā oṃ kalpayata iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरो नानागोत्रान् ब्राह्मणान् भोजयतेत्य् एव ब्रूयात्
caturo nānāgotrān brāhmaṇān bhojayatety eva brūyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु भुक्तवत्स्वन्नमस्मा उपहरति
teṣu bhuktavatsvannamasmā upaharati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् प्राश्नाति विराडसि विराडन्नं विराड् विराजो मयि धेहि इति
tat prāśnāti virāḍasi virāḍannaṃ virāḍ virājo mayi dhehi iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्तवद्भ्यो वस्त्रयुगानि कुण्डलयुगानि यस्यै गोः पयश् चमसः स्रग् अलंकरणीयम् इति च दद्यात् एकधनं पष्ठौहीं दम्याव् इत्य् एके
bhuktavadbhyo vastrayugāni kuṇḍalayugāni yasyai goḥ payaś camasaḥ srag alaṃkaraṇīyam iti ca dadyāt ekadhanaṃ paṣṭhauhīṃ damyāv ity eke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राङ्मधुपर्काद् अलंकरणम् एके समामनन्ति
prāṅmadhuparkād alaṃkaraṇam eke samāmananti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महयेद् ऋत्विजम् आचार्यं चात्मानं वा एष महयति यः समृत्विजम् आचार्यं च महयत्य् एवम् एवंव्रता वा आत्यन्तिकाः स्युः पतितो ऽननूचान इति निमित्तानि
mahayed ṛtvijam ācāryaṃ cātmānaṃ vā eṣa mahayati yaḥ samṛtvijam ācāryaṃ ca mahayaty evam evaṃvratā vā ātyantikāḥ syuḥ patito 'nanūcāna iti nimittāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरणे ऽग्न्याधेयप्रभृतिषु चैषामृत्विजं स्मरेत्
varaṇe 'gnyādheyaprabhṛtiṣu caiṣāmṛtvijaṃ smaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैते अर्घ्या ऋत्विक् श्वशुरः पितृव्यो मातुल आचार्यो राजा वा स्नातकः प्रियो वरो ऽतिथिर् इति
tathaite arghyā ṛtvik śvaśuraḥ pitṛvyo mātula ācāryo rājā vā snātakaḥ priyo varo 'tithir iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरपर्यागतेभ्य एतेभ्य एवं कुर्यात् विवाहे वराय
saṃvatsaraparyāgatebhya etebhya evaṃ kuryāt vivāhe varāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथर्त्विग्भ्यः कर्मणि कर्मणि ददाति
athartvigbhyaḥ karmaṇi karmaṇi dadāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.