Baudhāyana Gṛhya-sūtra 3.3

अष्टाचत्वारिंशत्संमितं सम्मितम् इत्य् आचक्षते

aṣṭācatvāriṃśatsaṃmitaṃ sammitam ity ācakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य संक्षेपः संवत्सरः

tasya saṃkṣepaḥ saṃvatsaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् संवत्सरम् अनुव्याख्यास्यामः

tat saṃvatsaram anuvyākhyāsyāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यदि ब्रह्मचारी स्यान् नियमम् एव प्रतिपद्यते

sa yadi brahmacārī syān niyamam eva pratipadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यद्य् अब्रह्मचारी स्यात् केशश्मश्रुलोमनखानि वापयित्वा तीर्थं गत्वा स्नात्वाप आचम्य सुरभिमत्याब्लिङ्गाभिर् वारुणीभिर् हिरण्यवर्णाभिः पावमानीभिर् व्याहृतिभिर् इति मार्जयित्वान्तर्जलगतो ऽघमर्षणेन षोडश प्राणायामान् धारयित्वोत्तीर्य वासः पीडयित्वान्यत् प्रयतं वासः परिधायाप आचम्य देवयजनम् उदानयति

atha yady abrahmacārī syāt keśaśmaśrulomanakhāni vāpayitvā tīrthaṃ gatvā snātvāpa ācamya surabhimatyābliṅgābhir vāruṇībhir hiraṇyavarṇābhiḥ pāvamānībhir vyāhṛtibhir iti mārjayitvāntarjalagato 'ghamarṣaṇena ṣoḍaśa prāṇāyāmān dhārayitvottīrya vāsaḥ pīḍayitvānyat prayataṃ vāsaḥ paridhāyāpa ācamya devayajanam udānayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ देवयजनोल्लेखनप्रभृत्य् आग्निमुखात् कृत्वाथाव्रत्यप्रायश्चित्तं जुहोति नाहं करोमि कामः करोति कामः कर्ता कामः कारयितैतत् ते काम कामाय स्वाहा नाहं करोमि मन्युः करोति मन्युः कर्ता मन्युः कारयितैतत् ते मन्यो मन्यवे स्वाहा इति

atha devayajanollekhanaprabhṛty āgnimukhāt kṛtvāthāvratyaprāyaścittaṃ juhoti nāhaṃ karomi kāmaḥ karoti kāmaḥ kartā kāmaḥ kārayitaitat te kāma kāmāya svāhā nāhaṃ karomi manyuḥ karoti manyuḥ kartā manyuḥ kārayitaitat te manyo manyave svāhā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यथोपदेशं प्रधानाहुतीर् जुहोति याज्ञिकीभ्यो देवताभ्यः संमितीभ्यः स्वाहा इति चतस्रः

atha yathopadeśaṃ pradhānāhutīr juhoti yājñikībhyo devatābhyaḥ saṃmitībhyaḥ svāhā iti catasraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ काण्डऋषिं जुहोति स्वयम्भुवे काण्डऋषये स्वाहा इति

atha kāṇḍaṛṣiṃ juhoti svayambhuve kāṇḍaṛṣaye svāhā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सदसस्पतिं जुहोति सदसस्पतिम् इति

atha sadasaspatiṃ juhoti sadasaspatim iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सावित्रीं जुहोति तत् सवितुः इत्य् एताम्

atha sāvitrīṃ juhoti tat savituḥ ity etām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वेदाहुतीर् जुहोति ऋग्वेदाय स्वाहा यजुर्वेदाय स्वाहा सामवेदाय स्वाहा अथर्ववेदाय स्वाहा अथर्वाङ्गिरोभ्यः स्वाहा इतिहासपुराणेभ्यः स्वाहा सर्पदेवजनेभ्यः स्वाहा सर्वभूतेभ्यः स्वाहा इति

atha vedāhutīr juhoti ṛgvedāya svāhā yajurvedāya svāhā sāmavedāya svāhā atharvavedāya svāhā atharvāṅgirobhyaḥ svāhā itihāsapurāṇebhyaḥ svāhā sarpadevajanebhyaḥ svāhā sarvabhūtebhyaḥ svāhā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चतस्र औदुम्बरीः समिधो ऽपरिशुष्काग्रा घृतान्वक्ता अभ्याधापयन् वाचयति

atha catasra audumbarīḥ samidho 'pariśuṣkāgrā ghṛtānvaktā abhyādhāpayan vācayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याज्ञिकानां वा वृक्षाणाम् अन्यतमस्य

yājñikānāṃ vā vṛkṣāṇām anyatamasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्ने व्रतपते ऽष्टाचत्वारिंशत्संमितं सम्मितं व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतां स्वाहा वायो व्रतपते ऽष्टाचत्वारिंशत्संमितं सम्मितं व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतां स्वाहा आदित्य व्रतपते ऽष्टाचत्वारिंशत्संमितं सम्मितं व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतां स्वाहा व्रतानां व्रतपते ऽष्टाचत्वारिंशत्संमितं सम्मितं व्रतं चरिष्यामि तच्छकेयं तन्मे राध्यतां स्वाहा इति

agne vratapate 'ṣṭācatvāriṃśatsaṃmitaṃ sammitaṃ vrataṃ cariṣyāmi tacchakeyaṃ tanme rādhyatāṃ svāhā vāyo vratapate 'ṣṭācatvāriṃśatsaṃmitaṃ sammitaṃ vrataṃ cariṣyāmi tacchakeyaṃ tanme rādhyatāṃ svāhā āditya vratapate 'ṣṭācatvāriṃśatsaṃmitaṃ sammitaṃ vrataṃ cariṣyāmi tacchakeyaṃ tanme rādhyatāṃ svāhā vratānāṃ vratapate 'ṣṭācatvāriṃśatsaṃmitaṃ sammitaṃ vrataṃ cariṣyāmi tacchakeyaṃ tanme rādhyatāṃ svāhā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयप्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्

jayaprabhṛti siddham ā dhenuvarapradānāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एव व्रतान्ते अधोनाभ्य् उपरिजान्व् आच्छाद्य त्रिषवणम् उदकम् उपस्पृशन् अनग्निपक्ववृत्तिर् अच्छायोपयोगो नागारं प्रविशेद् अन्यत्र गुरुनियोगात्

evam eva vratānte adhonābhy uparijānv ācchādya triṣavaṇam udakam upaspṛśan anagnipakvavṛttir acchāyopayogo nāgāraṃ praviśed anyatra guruniyogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भैक्षं वा तत्कालं भुञ्जीत

bhaikṣaṃ vā tatkālaṃ bhuñjīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामं कन्दमूलफलम्

kāmaṃ kandamūlaphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपराह्णे प्रसिद्धम् उपस्पृश्य तद् अपि नोपयुञ्जीत

aparāhṇe prasiddham upaspṛśya tad api nopayuñjīta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीशूद्रपतितरभसरजस्वलाभिश् च न सम्भाषेत

strīśūdrapatitarabhasarajasvalābhiś ca na sambhāṣeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामं मातरम् उपाध्यायिनीं भगिनीं च

kāmaṃ mātaram upādhyāyinīṃ bhaginīṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याश् चान्या एवंयुक्ताः स्त्रियो ऽशक्ताः पराक्रमे

yāś cānyā evaṃyuktāḥ striyo 'śaktāḥ parākrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्रणवा व्याहृतयः प्राणायामाग्नीन्धनभैक्षाचरणस्थानासनशयनोपस्पर्शनसुमनसोनिवेदनानि च

sapraṇavā vyāhṛtayaḥ prāṇāyāmāgnīndhanabhaikṣācaraṇasthānāsanaśayanopasparśanasumanasonivedanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाः सम्मितदेवतास् तर्पयति ब्रह्माणं तर्पयामि प्रजापतिं तर्पयामि परमेष्ठिनं तर्पयामि स्थाणुं तर्पयामि शिवं तर्पयामि शर्वं तर्पयामि बहुरूपं तर्पयामि स्कन्दं तर्पयामि इन्द्रं तर्पयामि यमं तर्पयामि ऋषींस् तर्पयामि पितॄंस् तर्पयामि सर्वाः सम्मितदेवतास् तर्पयामि इति प्रसंख्याय समाप्नुयात्

sarvāḥ sammitadevatās tarpayati brahmāṇaṃ tarpayāmi prajāpatiṃ tarpayāmi parameṣṭhinaṃ tarpayāmi sthāṇuṃ tarpayāmi śivaṃ tarpayāmi śarvaṃ tarpayāmi bahurūpaṃ tarpayāmi skandaṃ tarpayāmi indraṃ tarpayāmi yamaṃ tarpayāmi ṛṣīṃs tarpayāmi pitṝṃs tarpayāmi sarvāḥ sammitadevatās tarpayāmi iti prasaṃkhyāya samāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरोः समानवृत्तिषु गुरुवृत्तिः स्यात्

guroḥ samānavṛttiṣu guruvṛttiḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेषितस् तद् एव प्रतिपद्येतान्यत्र पातकात्

preṣitas tad eva pratipadyetānyatra pātakāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं द्वादश संवत्सरान् एकादश नव सप्त पञ्च त्रीन् संवत्सरान् षण् मासान् चतुरो मासान् द्वौ मासौ मासं वा व्रतं चरेत्

evaṃ dvādaśa saṃvatsarān ekādaśa nava sapta pañca trīn saṃvatsarān ṣaṇ māsān caturo māsān dvau māsau māsaṃ vā vrataṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि वा यो ऽनूचानः श्रोत्रियः स द्वादशरात्रं पराकं वा व्रतं चरेन् न त्व् एवासंमिती स्यात्

api vā yo 'nūcānaḥ śrotriyaḥ sa dvādaśarātraṃ parākaṃ vā vrataṃ caren na tv evāsaṃmitī syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एष चरति दश पूर्वान् दशापरान् आत्मानं चैकविंशतिं पङ्क्तिं च पुनाति

sa eṣa carati daśa pūrvān daśāparān ātmānaṃ caikaviṃśatiṃ paṅktiṃ ca punāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मा उपदिशति यस्याम् उपविशति यस्मै ददाति यस्माच् च प्रतिगृह्णाति तत् सर्वं पुनाति

yasmā upadiśati yasyām upaviśati yasmai dadāti yasmāc ca pratigṛhṇāti tat sarvaṃ punāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रतसमाप्तौ वेदसमाप्तौ वा गुरुदक्षिणाम् आहरेद् धार्मिको यथाशक्ति

vratasamāptau vedasamāptau vā gurudakṣiṇām āhared dhārmiko yathāśakti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषमगते त्व् आचार्य उग्रतः शूद्रतो वाहरेत्

viṣamagate tv ācārya ugrataḥ śūdrato vāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वतो वोग्रतः शूद्रतो ऽप्य् आचार्यार्थं स्याद् आहरणं धार्म्यम् इत्य् एके

sarvato vogrataḥ śūdrato 'py ācāryārthaṃ syād āharaṇaṃ dhārmyam ity eke

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन धात्रन्तरशैवबहुरूपपार्षदस्कन्देन्द्राणां व्रतानां समापनं ब्रह्माभ्यसेद् ऋक्साम यजुर् वा छन्दसाम् अनुसवनं लभेत कामम् इति ह स्माह बोधायनः

etena dhātrantaraśaivabahurūpapārṣadaskandendrāṇāṃ vratānāṃ samāpanaṃ brahmābhyased ṛksāma yajur vā chandasām anusavanaṃ labheta kāmam iti ha smāha bodhāyanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.