अथातः सप्तपाकयज्ञानां प्रायश्चित्तानि व्याख्यास्यामः
athātaḥ saptapākayajñānāṃ prāyaścittāni vyākhyāsyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Baudhāyana Gṛhya-sūtra·4
Baudhāyana Gṛhya-sūtra 4
तत्रादित एवोपलिप्ते श्वा वेटको वा यदि गच्छेत् कीटो वा पिण्डकारी स्यात् तत् पुनर् उपलिप्य प्रोक्षति देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् अग्नेस् तेजसा प्रोक्षामि इति प्रोक्ष्य स्थण्डिलम् उपलिप्य स्थण्डिलम् उद्धरेत्
tatrādita evopalipte śvā veṭako vā yadi gacchet kīṭo vā piṇḍakārī syāt tat punar upalipya prokṣati devasya tvā savituḥ prasave 'śvinor bāhubhyāṃ pūṣṇo hastābhyām agnes tejasā prokṣāmi iti prokṣya sthaṇḍilam upalipya sthaṇḍilam uddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थण्डिलम् उद्धृतं गौर् अश्वो वा यदि विकिरेद् अन्यद् वा श्वापदम् अधितिष्ठेत् तस्य पदम् अभ्युक्ष्य जपति पृथिवि देवयजन्य् ओषध्यास् ते मूलं मा हिंसिषम् इति
sthaṇḍilam uddhṛtaṃ gaur aśvo vā yadi vikired anyad vā śvāpadam adhitiṣṭhet tasya padam abhyukṣya japati pṛthivi devayajany oṣadhyās te mūlaṃ mā hiṃsiṣam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कृतान्तेन प्रतिपद्यते
atha kṛtāntena pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि प्रणीतापात्रं भिद्येत तद् अभिमन्त्रयते अभिन्नो घर्मो जीरदानुर् यत आत्तस् तद् अगन् पुनर् इति
atha yadi praṇītāpātraṃ bhidyeta tad abhimantrayate abhinno gharmo jīradānur yata āttas tad agan punar iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथान्यद् आहरति घर्मो देवान् अप्येतु इति पूरयित्वा व्याहृतिभिर् उपतिष्ठते
athānyad āharati gharmo devān apyetu iti pūrayitvā vyāhṛtibhir upatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि प्रणीताः प्रणीयमानाः प्रणीता वा परासिच्येरंस् ता अभिमन्त्रयते अक्षितो ऽस्य् अक्षित्यै त्वा मा मे क्षेष्ठा अमुत्रामुष्मिन् लोके इति
atha yadi praṇītāḥ praṇīyamānāḥ praṇītā vā parāsicyeraṃs tā abhimantrayate akṣito 'sy akṣityai tvā mā me kṣeṣṭhā amutrāmuṣmin loke iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूरयित्वोपतिष्ठते भूर् आयुर् मे धारयत प्राणं मे धारयत प्रजां मे धारयत पशून् मे धारयत मा म आयुः प्राणाः प्रजाः पशवः परासिच्येरन् इति
pūrayitvopatiṣṭhate bhūr āyur me dhārayata prāṇaṃ me dhārayata prajāṃ me dhārayata paśūn me dhārayata mā ma āyuḥ prāṇāḥ prajāḥ paśavaḥ parāsicyeran iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि कन्योपसाद्यमाना वोह्यमाना वा पतेत् ताम् उत्थापयेयुः उदस्थाद् देव्य् अदितिर् विश्वरूप्य् आयुर् यज्ञपताव् अधात् इन्द्राय कृण्वती भागं मित्राय वरुणाय च इति
atha yadi kanyopasādyamānā vohyamānā vā patet tām utthāpayeyuḥ udasthād devy aditir viśvarūpy āyur yajñapatāv adhāt indrāya kṛṇvatī bhāgaṃ mitrāya varuṇāya ca iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि कन्योपसाद्यमाना वोह्यमाना वा रजस्वला स्यात् ताम् अनुमन्त्रयते पुमांसौ मित्रावरुणौ पुमांसाव् अश्विनाव् उभौ पुमान् इन्द्रश्च सूर्यश् च पुमांसं वर्धयेताम् इति
atha yadi kanyopasādyamānā vohyamānā vā rajasvalā syāt tām anumantrayate pumāṃsau mitrāvaruṇau pumāṃsāv aśvināv ubhau pumān indraśca sūryaś ca pumāṃsaṃ vardhayetām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि कन्योपसाद्यमाना वोह्यमाना वाश्रु कुर्यात् ताम् अनुमन्त्रयते जीवां रुदन्ति वि मयन्ते अध्वरे दीर्घामनु प्रसितिं दीधियुर्नरः वामं पितृभ्यो य इदं समेरिरे मयः पतिभ्यो जनयः परिष्वजे इति
atha yadi kanyopasādyamānā vohyamānā vāśru kuryāt tām anumantrayate jīvāṃ rudanti vi mayante adhvare dīrghāmanu prasitiṃ dīdhiyurnaraḥ vāmaṃ pitṛbhyo ya idaṃ samerire mayaḥ patibhyo janayaḥ pariṣvaje iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र दर्वीकूर्चप्रस्तरपरिधिबर्हिःपवित्रेध्मद्रव्यसम्भाराणां चेद् दाहोपघातेषु नाशे विनाशे वान्यं यथालिङ्गं कृत्वा यथालिङ्गम् उपसाद्य त्वं नो अग्ने स त्वं नो अग्ने त्वमग्ने अयासि प्रजापते इत्य् एताभिः स्रुवाहुतीर् जुहुयात्
sarvatra darvīkūrcaprastaraparidhibarhiḥpavitredhmadravyasambhārāṇāṃ ced dāhopaghāteṣu nāśe vināśe vānyaṃ yathāliṅgaṃ kṛtvā yathāliṅgam upasādya tvaṃ no agne sa tvaṃ no agne tvamagne ayāsi prajāpate ity etābhiḥ sruvāhutīr juhuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि परिस्तरणदाहे अग्नये क्षामवते स्वाहा इति हुत्वा परिस्तृणाति
atha yadi paristaraṇadāhe agnaye kṣāmavate svāhā iti hutvā paristṛṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रं वो विश्वतस् परि इन्द्रं नरः इति द्वाभ्यां परिस्तीर्य जुहोति इन्द्राय स्वाहा इति
indraṃ vo viśvatas pari indraṃ naraḥ iti dvābhyāṃ paristīrya juhoti indrāya svāhā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि परिधिदाहे अन्यं यथालिङ्गम् उपसाद्य जुहोति परि त्वाग्ने पुरं वयम् इति
atha yadi paridhidāhe anyaṃ yathāliṅgam upasādya juhoti pari tvāgne puraṃ vayam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वस्त्राणां प्रोक्षितानां चेद् दाहोपघाते नाशे विनाशे अन्यत् यथालिङ्गं कृत्वा यथालिङ्गम् उपसाद्य जुहोति सोसाय स्वाहा इति
atha vastrāṇāṃ prokṣitānāṃ ced dāhopaghāte nāśe vināśe anyat yathāliṅgaṃ kṛtvā yathāliṅgam upasādya juhoti sosāya svāhā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सिचाभिघातः स्यात् तद् अभिमन्त्रयते सिग् असि नसि वज्रो ऽसि नमस् ते अस्तु मा मा हिंसीः इति दशासूत्रम् आदाय मुखवातेन प्रध्वंसयेत्
atha sicābhighātaḥ syāt tad abhimantrayate sig asi nasi vajro 'si namas te astu mā mā hiṃsīḥ iti daśāsūtram ādāya mukhavātena pradhvaṃsayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि गौर् वाश्वो वा श्वमृगमहिषमेषवराहदंष्ट्रावन्तो वान्यत् श्वापदम् अपसव्यं गच्छेत् तस्य पदम् अभ्युक्ष्य जपति तद् विष्णोः परमं पदम् इति
atha yadi gaur vāśvo vā śvamṛgamahiṣameṣavarāhadaṃṣṭrāvanto vānyat śvāpadam apasavyaṃ gacchet tasya padam abhyukṣya japati tad viṣṇoḥ paramaṃ padam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेनैव रौद्रम् अभिव्याहरेद् वा रौद्र्याव् ऋचौ जुहुयात् जपेद् वा त्वम् अग्ने रुद्रः आवो राजानम् इति
etenaiva raudram abhivyāhared vā raudryāv ṛcau juhuyāt japed vā tvam agne rudraḥ āvo rājānam iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि शकुनम् अभिव्याहरेत् तां वाचम् अनुमन्त्रयते द्विपच् चतुष्पद् अस्माकं सर्वम् अस्त्व् अनातुरम् उद्गातेव शकुने साम गायसि ब्रह्मपुत्र इव सवनेषु शंससि स्वस्ति नः शकुने अस्तु प्रति नः सुमना भव इति
atha yadi śakunam abhivyāharet tāṃ vācam anumantrayate dvipac catuṣpad asmākaṃ sarvam astv anāturam udgāteva śakune sāma gāyasi brahmaputra iva savaneṣu śaṃsasi svasti naḥ śakune astu prati naḥ sumanā bhava iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि सालावृकी वाश्येत ताम् अनुमन्त्रयते दीर्घमुखि दुर्हणु मा स्म दक्षिणतो वदः यदि दक्षिणतो वदाद् द्विषन्तं मे ऽवबाधासै इति
atha yadi sālāvṛkī vāśyeta tām anumantrayate dīrghamukhi durhaṇu mā sma dakṣiṇato vadaḥ yadi dakṣiṇato vadād dviṣantaṃ me 'vabādhāsai iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद्य् अर्थी स्यात् परिक्षवे परिकासने चाप उपस्पृश्य जपेत् अनुहवं परिहवं परीवादं परिक्षपं दुःस्वप्नं दुरुदितं तद् द्विषद्भ्यो दिशाम्य् अहम् अनुहूतं परिहूतं शकुने यद् अशाकुनं मृगस्य सृतम् अक्ष्णया तद् द्विषद्भ्यो दिशाम्य् अहम् इति
atha yady arthī syāt parikṣave parikāsane cāpa upaspṛśya japet anuhavaṃ parihavaṃ parīvādaṃ parikṣapaṃ duḥsvapnaṃ duruditaṃ tad dviṣadbhyo diśāmy aham anuhūtaṃ parihūtaṃ śakune yad aśākunaṃ mṛgasya sṛtam akṣṇayā tad dviṣadbhyo diśāmy aham iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ नदीनां धन्वनां च व्यतिक्रमे पुरस्तादुपस्थानं जपति या ओषधयो या वनस्पतयो या नद्यो यानि धन्वानि ये वना ते त्वा वधु प्रजावतीं प्र त्वे मुञ्चन्त्व् अंहसः इति
atha nadīnāṃ dhanvanāṃ ca vyatikrame purastādupasthānaṃ japati yā oṣadhayo yā vanaspatayo yā nadyo yāni dhanvāni ye vanā te tvā vadhu prajāvatīṃ pra tve muñcantv aṃhasaḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ शकृद्व्यतिक्रमे पुरस्ताद् उपस्थानं जपति नमः शकृत्सदे रुद्राय नमः शकृत्सदे गाम् अर्हसि नमस् ते अस्तु मा मा हिंसीः इति
atha śakṛdvyatikrame purastād upasthānaṃ japati namaḥ śakṛtsade rudrāya namaḥ śakṛtsade gām arhasi namas te astu mā mā hiṃsīḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तीर्थस्थाणुचतुष्पथव्यतिक्रमे पुरस्ताद् उपस्थानं जपति कृतं तीर्थं सुप्रपाणं शुभस्पती स्थाणुं पथेष्ठाम् अप दुर्मतिं हनत् इति
atha tīrthasthāṇucatuṣpathavyatikrame purastād upasthānaṃ japati kṛtaṃ tīrthaṃ suprapāṇaṃ śubhaspatī sthāṇuṃ patheṣṭhām apa durmatiṃ hanat iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ चित्रियाणां लक्षणानां व्यतिक्रमे पुरस्ताद् उपस्थानं जपति ये देवा याश्च देवीर् येषु वृक्षेष्व् आसते श्रिया मे श्रियं वृद्धिं वहन्तु मा मा हिंसिषुर् वहन्तु मोह्यमानाम् इति
atha citriyāṇāṃ lakṣaṇānāṃ vyatikrame purastād upasthānaṃ japati ye devā yāśca devīr yeṣu vṛkṣeṣv āsate śriyā me śriyaṃ vṛddhiṃ vahantu mā mā hiṃsiṣur vahantu mohyamānām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कर्मान्तम् एव प्रतिपद्यते
atha karmāntam eva pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र स्वयं प्रज्वलिते ऽग्नौ समिधाव् आदधाति उद्दीप्यस्व जातवेदः इति द्वाभ्याम्
sarvatra svayaṃ prajvalite 'gnau samidhāv ādadhāti uddīpyasva jātavedaḥ iti dvābhyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ श्मशानादिव्यतिक्रमे तम् एवाग्निम् उपसमाधाय संपरिस्तीर्याग्निमुखात् कृत्वा पक्वाज् जुहोति अग्निर् भूतानाम् अधिपतिः स मावतु स्वाहा इन्द्रो ज्येष्ठानाम् अधिपतिः स मावतु स्वाहा इति
atha śmaśānādivyatikrame tam evāgnim upasamādhāya saṃparistīryāgnimukhāt kṛtvā pakvāj juhoti agnir bhūtānām adhipatiḥ sa māvatu svāhā indro jyeṣṭhānām adhipatiḥ sa māvatu svāhā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विष्टकृत्प्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्
sviṣṭakṛtprabhṛti siddham ā dhenuvarapradānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनन् मिथुनम् अभिमन्त्रयते इदं मिथुनम् आयुष्मद् अस्त्व् इदं मिथुनं प्रजावद् अस्त्व् इदं मिथुनं पशुमद् अस्त्व् इदं मिथुनं वीर्यवद् अस्तु इति
athainan mithunam abhimantrayate idaṃ mithunam āyuṣmad astv idaṃ mithunaṃ prajāvad astv idaṃ mithunaṃ paśumad astv idaṃ mithunaṃ vīryavad astu iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ उद् उ त्यं जातवेदसम् इति दक्षिणम् अनड्वाहं युनक्ति चित्रं देवानाम् उदगाद् अनीकम् इति सव्यं युक्त्वा प्रयातीति
atha ud u tyaṃ jātavedasam iti dakṣiṇam anaḍvāhaṃ yunakti citraṃ devānām udagād anīkam iti savyaṃ yuktvā prayātīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तीर्थव्यतिक्रमे नावा संतारः स्यात् ताम् अनुमन्त्रयते अयं नो मह्याः पारम् एतं स्वस्ति नेषद् वनस्पतिः सीरा नः सुतरा भव दीर्घायुत्वाय वर्चसे इति नावा तरन्तीं वधूं पश्यति
atha tīrthavyatikrame nāvā saṃtāraḥ syāt tām anumantrayate ayaṃ no mahyāḥ pāram etaṃ svasti neṣad vanaspatiḥ sīrā naḥ sutarā bhava dīrghāyutvāya varcase iti nāvā tarantīṃ vadhūṃ paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूलम् उत्तीर्य जपति समुद्राय वयुनाय सिन्धूनां पतये नमः इति
kūlam uttīrya japati samudrāya vayunāya sindhūnāṃ pataye namaḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्गम् अध्वानं वा प्रपाद्य जातवेदसे इति सहस्रेणादित्यम् उपतिष्ठते
durgam adhvānaṃ vā prapādya jātavedase iti sahasreṇādityam upatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसन्नभये छलद्यूतव्यवहारे राजकुले व्यसने बद्धो वा निरन्तरम् उपांशु जपेद् एतद् एव दुःस्वप्नेषु शतं जपेद् एतद् एव
āsannabhaye chaladyūtavyavahāre rājakule vyasane baddho vā nirantaram upāṃśu japed etad eva duḥsvapneṣu śataṃ japed etad eva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाभ्याघातः स्याद् अग्निश् चोद्वातः स्यात् सर्वं तत् अपहताः इति प्रोक्ष्य स्थण्डिलम् उद्धृत्य तम् एवाग्निम् उपसमाधाय संपरिस्तीर्याग्निमुखात् कृत्वा पक्वाज् जुहोति ये देवा यज्ञहनो यज्ञमुषः इति तिसृभिर् अनुच्छन्दसम्
athābhyāghātaḥ syād agniś codvātaḥ syāt sarvaṃ tat apahatāḥ iti prokṣya sthaṇḍilam uddhṛtya tam evāgnim upasamādhāya saṃparistīryāgnimukhāt kṛtvā pakvāj juhoti ye devā yajñahano yajñamuṣaḥ iti tisṛbhir anucchandasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विष्टकृत्प्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्
sviṣṭakṛtprabhṛti siddham ā dhenuvarapradānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद्य् अक्षभेदः स्यात् तम् एवाग्निम् उपसमाधाय संपरिस्तीर्याग्निमुखात् कृत्वा प्रधानाहुतीर् जुहोति इह धृतिः स्वाहेह विधृतिः स्वाहेह रन्तिः स्वाहेह रमतिः स्वाहा इति
atha yady akṣabhedaḥ syāt tam evāgnim upasamādhāya saṃparistīryāgnimukhāt kṛtvā pradhānāhutīr juhoti iha dhṛtiḥ svāheha vidhṛtiḥ svāheha rantiḥ svāheha ramatiḥ svāhā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयप्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्
jayaprabhṛti siddham ā dhenuvarapradānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथान्यम् अक्षम् आहरति अक्षितो ऽस्य् अक्षित्यै त्वा मा मे क्षेष्ठा अमुत्रामुष्मिन् लोके इति
athānyam akṣam āharati akṣito 'sy akṣityai tvā mā me kṣeṣṭhā amutrāmuṣmin loke iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनं रथे योजयति आतिष्ठ वृत्रहन् रथम् इति
athainaṃ rathe yojayati ātiṣṭha vṛtrahan ratham iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रथे मिथुनं प्रतिष्ठापयति प्रति क्षत्रे प्रति तिष्ठामि राष्ट्रे प्रत्य् अश्वेषु प्रति तिष्ठामि गोषु प्रत्य् अङ्गेषु प्रति तिष्ठाम्य् आत्मन् प्रति प्रजायां प्रति तिष्ठामि भव्ये इति
atha rathe mithunaṃ pratiṣṭhāpayati prati kṣatre prati tiṣṭhāmi rāṣṭre praty aśveṣu prati tiṣṭhāmi goṣu praty aṅgeṣu prati tiṣṭhāmy ātman prati prajāyāṃ prati tiṣṭhāmi bhavye iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववद् अनड्वाहौ युनक्ति अथ मिथुनं प्रतिष्ठाप्य प्रयातीति
pūrvavad anaḍvāhau yunakti atha mithunaṃ pratiṣṭhāpya prayātīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि बलवता समरथः स्यात् पथाद् रथं प्रसर्पयति अनृणा अस्मिन्न् अनृणाः परस्मिंस् तृतीये लोके अनृणाः स्याम ये देवयाना उत पितृयाणाः सर्वान् पथो अनृणा आक्षीयेम इति
atha yadi balavatā samarathaḥ syāt pathād rathaṃ prasarpayati anṛṇā asminn anṛṇāḥ parasmiṃs tṛtīye loke anṛṇāḥ syāma ye devayānā uta pitṛyāṇāḥ sarvān patho anṛṇā ākṣīyema iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पथम् अवस्थाय यानाय जपति मिथुनस्य स्वस्त्ययन्य् अस्य् अपि पन्थाम् अगस्महि स्वस्ति गाम् अनेहसम् येन विश्वाः परि द्विषो वृणक्ति विन्दते वसु इति
atha patham avasthāya yānāya japati mithunasya svastyayany asy api panthām agasmahi svasti gām anehasam yena viśvāḥ pari dviṣo vṛṇakti vindate vasu iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ रथम् अभिप्रैति पथस् पथः परिपतिम् इति
atha ratham abhipraiti pathas pathaḥ paripatim iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ विद्युत्स्तनिते संत्रासः स्यात् तम् अस्यैन्द्र्याव् ऋचौ जपति यत इन्द्र भयामहे स्वस्तिदा विशस्पतिः इति
atha vidyutstanite saṃtrāsaḥ syāt tam asyaindryāv ṛcau japati yata indra bhayāmahe svastidā viśaspatiḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कर्मान्तम् एव प्रतिपद्यते
atha karmāntam eva pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पाकयज्ञानां प्रायश्चित्तिः
atha pākayajñānāṃ prāyaścittiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् यथा द्रव्यहविर्मन्त्रकर्मादीनाम् अतिपन्नस्कन्नभिन्नभग्ननष्टदुष्टविपरीतदग्धाशृत्यनिकृतानाम् अनाम्नातेषु जुहुयात् मनो ज्योतिः अयाश् चाग्ने यद् अस्मिन् कर्मणि स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः इति व्याहृतिभिश् च
tad yathā dravyahavirmantrakarmādīnām atipannaskannabhinnabhagnanaṣṭaduṣṭaviparītadagdhāśṛtyanikṛtānām anāmnāteṣu juhuyāt mano jyotiḥ ayāś cāgne yad asmin karmaṇi svasti na indro vṛddhaśravāḥ iti vyāhṛtibhiś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याहृतीनां प्रयोगे यथाकृतं यथावद् भवतीत्य् आचार्या ब्रुवते
vyāhṛtīnāṃ prayoge yathākṛtaṃ yathāvad bhavatīty ācāryā bruvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोदाहरन्ति भूर् इत्य् ऋचो भुव इति यजूंषि सुवर् इति सामानि
tatrodāharanti bhūr ity ṛco bhuva iti yajūṃṣi suvar iti sāmāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृत्ते कर्मणि प्रधानादौ जुहुयाद् इति बोधायनः
pravṛtte karmaṇi pradhānādau juhuyād iti bodhāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रधानान्त इति शालिकिः
pradhānānta iti śālikiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्तात् स्विष्टकृत इत्य् औपमन्यवः
purastāt sviṣṭakṛta ity aupamanyavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गर्भाधानपुंसवनसीमन्तोन्नयनविष्णुबलिजातकर्मनामकरणोपनिष्क्रमणान्नप्राशनचोडोपनयनादि कार्यं न कारयेद् इति समानं कर्म ततं म आपः यत् पाकत्रा मनस्वती मिन्दाहुती महाव्याहृतीः व्याहृतयश् च प्रायश्चित्तं जुहुयाद् इति
atha garbhādhānapuṃsavanasīmantonnayanaviṣṇubalijātakarmanāmakaraṇopaniṣkramaṇānnaprāśanacoḍopanayanādi kāryaṃ na kārayed iti samānaṃ karma tataṃ ma āpaḥ yat pākatrā manasvatī mindāhutī mahāvyāhṛtīḥ vyāhṛtayaś ca prāyaścittaṃ juhuyād iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालातिक्रमे प्रधानादौ द्वे द्वे मिन्दाहुती जुहुयाद् इति
kālātikrame pradhānādau dve dve mindāhutī juhuyād iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याहृतिपूर्वकं चेति सर्वेषां समानम् आचार्या ब्रुवते
vyāhṛtipūrvakaṃ ceti sarveṣāṃ samānam ācāryā bruvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोदाहरन्ति पक्वं सौविष्टकृतम् आज्यं प्रणीताप्रणयनं ब्राह्मणम् इध्माबर्हिर् एकम् इति विज्ञायत इति हि ब्राह्मणम् इति हि ब्राह्मणम्
tatrodāharanti pakvaṃ sauviṣṭakṛtam ājyaṃ praṇītāpraṇayanaṃ brāhmaṇam idhmābarhir ekam iti vijñāyata iti hi brāhmaṇam iti hi brāhmaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ विपरीतदर्भास्तरणपवित्रकरणपात्रसादनप्रोक्षणीसंस्कारब्रह्मप्रणीताहविर्निर्वापणाज्यसंस्कारस्रुक्सम्मार्जनपरिधिपरिषेचनेध्माभ्याधानविपरीतेषु प्रायश्चित्तं ततं म आपः यत् पाकत्रा मनस्वती मिन्दाहुती महाव्याहृतीः व्याहृतयश् च प्रायश्चित्तं जुहुयाद् इति बोधायनः
atha viparītadarbhāstaraṇapavitrakaraṇapātrasādanaprokṣaṇīsaṃskārabrahmapraṇītāhavirnirvāpaṇājyasaṃskārasruksammārjanaparidhipariṣecanedhmābhyādhānaviparīteṣu prāyaścittaṃ tataṃ ma āpaḥ yat pākatrā manasvatī mindāhutī mahāvyāhṛtīḥ vyāhṛtayaś ca prāyaścittaṃ juhuyād iti bodhāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रायश्चित्तानि व्याख्यास्यामः भग्ननष्टदुष्टविपरीतस्फुटितद्विजश्वबिडालकाकखरमृगपशुपक्षिसरीसृपाणाम् अन्यत् कीटो वा ऋत्विजो ऽग्नीन् अन्तरा गच्छेत् दुर्गा मनस्वती महाव्याहृतीस् तिस्रस् तन्तुमतीर् जुहुयात् सैव ततः प्रायश्चित्तिः
atha prāyaścittāni vyākhyāsyāmaḥ bhagnanaṣṭaduṣṭaviparītasphuṭitadvijaśvabiḍālakākakharamṛgapaśupakṣisarīsṛpāṇām anyat kīṭo vā ṛtvijo 'gnīn antarā gacchet durgā manasvatī mahāvyāhṛtīs tisras tantumatīr juhuyāt saiva tataḥ prāyaścittiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथातः सप्तपाकयज्ञानां प्रायश्चित्तसमुच्चयं व्याख्यास्यामः
athātaḥ saptapākayajñānāṃ prāyaścittasamuccayaṃ vyākhyāsyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हुतः प्रहुत आहुतः शूलगवो बलिहरणं प्रत्यवरोहणम् अष्टकाहोम इति सप्तपाकयज्ञानां न प्रयाजा इज्यन्ते नानूयाजाः न सामिधेनीः
hutaḥ prahuta āhutaḥ śūlagavo baliharaṇaṃ pratyavarohaṇam aṣṭakāhoma iti saptapākayajñānāṃ na prayājā ijyante nānūyājāḥ na sāmidhenīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वाहतेषु कर्मस्व् अग्निम् उपसमाधाय संपरिस्तीर्य यत्र यत्र दर्वीहोमं कुर्यात् तत्र तत्र चरुं समवदाय जुहोति
anvāhateṣu karmasv agnim upasamādhāya saṃparistīrya yatra yatra darvīhomaṃ kuryāt tatra tatra caruṃ samavadāya juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र स्कन्ने भिन्ने छिन्ने क्षामे विपर्यासे उद्दाहे ऊनातिरिक्ते पवित्रनाशे पात्रभेदे द्वे मिन्दाहुती जुहोति
sarvatra skanne bhinne chinne kṣāme viparyāse uddāhe ūnātirikte pavitranāśe pātrabhede dve mindāhutī juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मक्षिकैर् मशकैर् वा रोमभिः पिपीलिकैर् वा व्यापद्येत प्रजापतये होमं कुर्यात्
makṣikair maśakair vā romabhiḥ pipīlikair vā vyāpadyeta prajāpataye homaṃ kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यापन्नम् आज्यम् अव्यापन्नम् अन्तर्हितम् अनाज्ञातप्रायश्चित्तं यज्ञसमृद्धीर् जुहोति
vyāpannam ājyam avyāpannam antarhitam anājñātaprāyaścittaṃ yajñasamṛddhīr juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तरागमने प्रायश्चित्तं दशहोतारं चानुख्यां च जुहोति
antarāgamane prāyaścittaṃ daśahotāraṃ cānukhyāṃ ca juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्हृते प्रायश्चित्तं चतुर्होतारं चानुख्यां च जुहोति
antarhṛte prāyaścittaṃ caturhotāraṃ cānukhyāṃ ca juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डूकसर्पमूषिकमार्जारान्तरागमने प्रायश्चित्तं पञ्चहोतारं चानुख्यां च जुहोति
maṇḍūkasarpamūṣikamārjārāntarāgamane prāyaścittaṃ pañcahotāraṃ cānukhyāṃ ca juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकृतरूपे विकृतशब्दे विस्फुटे प्रायश्चित्तं शंयुवाकं चानुख्यां च जुहोति
vikṛtarūpe vikṛtaśabde visphuṭe prāyaścittaṃ śaṃyuvākaṃ cānukhyāṃ ca juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिष्टं सर्वप्रायश्चित्तं व्याख्यातं वारुणीम् इति निर्दिशेत्
anādiṣṭaṃ sarvaprāyaścittaṃ vyākhyātaṃ vāruṇīm iti nirdiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्कारान्ते ऽग्नाव् उत्सन्ने तद् भस्मसमारोपणं समिधं वा यदि नोपविन्देद् याज्ञिकं वा प्रायश्चित्तं महाव्याहृतीः प्रणवं मनस्वतीं च जुहोति
saṃskārānte 'gnāv utsanne tad bhasmasamāropaṇaṃ samidhaṃ vā yadi nopavinded yājñikaṃ vā prāyaścittaṃ mahāvyāhṛtīḥ praṇavaṃ manasvatīṃ ca juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वराक्षरपदवृत्तभ्रेषेषु आभिर् गीर्भिः इति
svarākṣarapadavṛttabhreṣeṣu ābhir gīrbhiḥ iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र पाकयज्ञानां सदस्येभ्यो धेनुम् ऋषभम् अनड्वाहं दद्यात्
sarvatra pākayajñānāṃ sadasyebhyo dhenum ṛṣabham anaḍvāhaṃ dadyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदस्याः सर्वप्रायश्चित्तानि प्रतिनिधींश् च बोधयिष्यन्तीति
sadasyāḥ sarvaprāyaścittāni pratinidhīṃś ca bodhayiṣyantīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि होमकालेष्व् अग्निर् उद्वातः स्यात् सर्वं तत् अपहताः इति प्रोक्ष्य स्थण्डिलम् उद्धृत्याग्निम् उपसमाधाय संपरिस्तीर्य प्रायश्चित्तं जुहोति अयाश् चाग्ने पञ्चहोता ब्राह्मण एकहोता दश मनस्वतीः मिन्दाहुती महाव्याहृतीः व्याहृतयश् च प्रायश्चित्तं जुहुयाद् इति
atha yadi homakāleṣv agnir udvātaḥ syāt sarvaṃ tat apahatāḥ iti prokṣya sthaṇḍilam uddhṛtyāgnim upasamādhāya saṃparistīrya prāyaścittaṃ juhoti ayāś cāgne pañcahotā brāhmaṇa ekahotā daśa manasvatīḥ mindāhutī mahāvyāhṛtīḥ vyāhṛtayaś ca prāyaścittaṃ juhuyād iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद्य् उपनयनाग्निर् विवाहाग्निर् जातकाग्निः स्मशानाग्निर् आ चतुर्थाद् आ दशाहाद् आ सञ्चयनाद् उद्वातः स्यात् अपहता असुराः इति प्रोक्ष्य क्षिप्रं भस्मसमारोहणम् अयं ते योनिर् ऋत्वियः इति समिधि समारोप्य लौकिकम् अग्निम् आहृत्य समिधम् आदधाति आजुह्वानः उद्बुध्यस्वाग्ने इति द्वाभ्याम्
atha yady upanayanāgnir vivāhāgnir jātakāgniḥ smaśānāgnir ā caturthād ā daśāhād ā sañcayanād udvātaḥ syāt apahatā asurāḥ iti prokṣya kṣipraṃ bhasmasamārohaṇam ayaṃ te yonir ṛtviyaḥ iti samidhi samāropya laukikam agnim āhṛtya samidham ādadhāti ājuhvānaḥ udbudhyasvāgne iti dvābhyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपरिस्तीर्य प्रायश्चित्तं जुहोति अयाश् चाग्ने पञ्चहोता ब्राह्मण एकहोता दश मनस्वतीः मिन्दाहुती महाव्याहृतीः व्याहृतयश् च प्रायश्चित्तं जुहुयाद् इति बोधायनः
saṃparistīrya prāyaścittaṃ juhoti ayāś cāgne pañcahotā brāhmaṇa ekahotā daśa manasvatīḥ mindāhutī mahāvyāhṛtīḥ vyāhṛtayaś ca prāyaścittaṃ juhuyād iti bodhāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गृहमेधिनो ब्रह्मचारिणश् चानुगते ऽग्नौ कालातिक्रमे होमयोर् दर्शपूर्णमासयोश् चाग्रयणेनानिष्ट्वा नवान्नप्राशनाज्यस्कन्नावधूतहीनमन्त्राधिककर्मणश् चाकृतसीमन्तायां प्रसूतायां भार्यायां स्त्रीषु गोषु यमलजनने रजस्वलाभिगमने पतितसम्भाषणे दिवामैथुने शूद्राभिगमने स्वप्नान्ते रेतःस्कन्दने उदके मूत्रपुरीषकरणे कुमारस्य जातस्यासंस्कारे ऽकृताग्निसंसर्गे देवताविपर्यासे मन्त्रविपर्यासे कर्मविपर्यासे ब्रह्मचारिणश् च व्रतविपर्यासे मेखलायज्ञोपवीतस्योच्छेदने कृष्णाजिनस्याधारणे कमण्डल्वधारणे दण्डभङ्गे सन्ध्यालोपे ऽग्निकार्यलोप उदकुम्भलोपे भिक्षाचरणस्वाध्यायलोपे शुश्रूषालोपे एतैश् चान्यैश् चानाम्नातेषु प्रायश्चित्तम्
atha gṛhamedhino brahmacāriṇaś cānugate 'gnau kālātikrame homayor darśapūrṇamāsayoś cāgrayaṇenāniṣṭvā navānnaprāśanājyaskannāvadhūtahīnamantrādhikakarmaṇaś cākṛtasīmantāyāṃ prasūtāyāṃ bhāryāyāṃ strīṣu goṣu yamalajanane rajasvalābhigamane patitasambhāṣaṇe divāmaithune śūdrābhigamane svapnānte retaḥskandane udake mūtrapurīṣakaraṇe kumārasya jātasyāsaṃskāre 'kṛtāgnisaṃsarge devatāviparyāse mantraviparyāse karmaviparyāse brahmacāriṇaś ca vrataviparyāse mekhalāyajñopavītasyocchedane kṛṣṇājinasyādhāraṇe kamaṇḍalvadhāraṇe daṇḍabhaṅge sandhyālope 'gnikāryalopa udakumbhalope bhikṣācaraṇasvādhyāyalope śuśrūṣālope etaiś cānyaiś cānāmnāteṣu prāyaścittam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निम् उपसमाधाय संपरिस्तीर्य प्रायश्चित्तं जुहोति पाहि नो अग्न एनसे स्वाहा पाहि नो विश्ववेदसे स्वाहा यज्ञं पाहि विभावसो स्वाहा सर्वं पाहि शतक्रतो स्वाहा पाहि नो अग्न एकया पाह्य् उत द्वितीयया पाहि गीर्भिस् तिसृभिर् ऊर्जां पते पाहि चतसृभिर् वसो स्वाहा इति
agnim upasamādhāya saṃparistīrya prāyaścittaṃ juhoti pāhi no agna enase svāhā pāhi no viśvavedase svāhā yajñaṃ pāhi vibhāvaso svāhā sarvaṃ pāhi śatakrato svāhā pāhi no agna ekayā pāhy uta dvitīyayā pāhi gīrbhis tisṛbhir ūrjāṃ pate pāhi catasṛbhir vaso svāhā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरस्ताच् चोपरिष्टाच् च सानुक्रमणं यथानुपूर्वकरणम् अविच्छिन्नं संततं भवतीति
purastāc copariṣṭāc ca sānukramaṇaṃ yathānupūrvakaraṇam avicchinnaṃ saṃtataṃ bhavatīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गृहस्थस्य विद्यार्थिनः स्त्रियाभ्यनुज्ञातस्य ऋतुसंवेशनविच्छेदप्रायश्चित्तं व्याख्यास्यामः
atha gṛhasthasya vidyārthinaḥ striyābhyanujñātasya ṛtusaṃveśanavicchedaprāyaścittaṃ vyākhyāsyāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसन्तो ग्रीष्मो वर्षाः शरद्धेमन्तः शिशिरेणर्तुकालम् उक्त्वा ब्राह्मणेभ्यो निवेदयित्वा चीर्णव्रतान्तेनाथ प्रदोषे देवयजनम् उदानयति
vasanto grīṣmo varṣāḥ śaraddhemantaḥ śiśireṇartukālam uktvā brāhmaṇebhyo nivedayitvā cīrṇavratāntenātha pradoṣe devayajanam udānayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ देवयजनोल्लेखनप्रभृत्य् आग्निमुखात् कृत्वा पक्वाज् जुहोति यस् त्वा हृदा कीरिणा मन्यमानः इति पुरोनुवाक्याम् अनूच्य यस्मै त्वं सुकृते जातवेदः इति याज्यया जुहोति
atha devayajanollekhanaprabhṛty āgnimukhāt kṛtvā pakvāj juhoti yas tvā hṛdā kīriṇā manyamānaḥ iti puronuvākyām anūcya yasmai tvaṃ sukṛte jātavedaḥ iti yājyayā juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाज्याहुतीर् उपजुहोति मधुश् च स्वाहा माधवश् च स्वाहा इत्य् आन्ताद् अनुवाकस्य
athājyāhutīr upajuhoti madhuś ca svāhā mādhavaś ca svāhā ity āntād anuvākasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्विष्टकृत्प्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात्
sviṣṭakṛtprabhṛti siddham ā dhenuvarapradānāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरेणाग्निं आज्यशेषम् उदकशेषं चोभौ जायापती प्राश्नीयाताम्
apareṇāgniṃ ājyaśeṣam udakaśeṣaṃ cobhau jāyāpatī prāśnīyātām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋतुसंवेशनविच्छेदप्रायश्चित्तं व्याख्यातम्
ṛtusaṃveśanavicchedaprāyaścittaṃ vyākhyātam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.