Baudhāyana Śulba-sūtra 10

अथ वक्रपक्षो व्यस्तपुच्छः

atha vakrapakṣo vyastapucchaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्येष्टकाः कारयेत्पुरुषस्य चतुर्थ्यः । तासामर्ध्याः पाद्याश्च । नित्यमक्ष्ण्यापच्छेदनमनादेशे

tasyeṣṭakāḥ kārayetpuruṣasya caturthyaḥ | tāsāmardhyāḥ pādyāśca | nityamakṣṇyāpacchedanamanādeśe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादेष्टकाश्चतुर्भिः परिगृह्णीयादर्धपदेन पदेनाध्यर्धपदेन पदसविशेषेणेति । ते द्वे यथा दीर्घसंश्लिष्टे स्यातां तथार्धेष्टकां कारयेत्

pādeṣṭakāścaturbhiḥ parigṛhṇīyādardhapadena padenādhyardhapadena padasaviśeṣeṇeti | te dve yathā dīrghasaṃśliṣṭe syātāṃ tathārdheṣṭakāṃ kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाग्निं विमिमीत । आत्मा द्विपुरुषायामो दशपदव्यासः । तस्य दक्षिणादंसादुत्तरतोऽध्यर्धप्रक्रमे लक्षणं करोति । एवमपरतः । तयोरुपरिष्टात्स्पन्द्यां नियम्यांसमपच्छिन्द्यात् । एतेनेतरासां स्रक्तीनामपच्छेदा व्याख्याताः । स आत्मा

athāgniṃ vimimīta | ātmā dvipuruṣāyāmo daśapadavyāsaḥ | tasya dakṣiṇādaṃsāduttarato'dhyardhaprakrame lakṣaṇaṃ karoti | evamaparataḥ | tayorupariṣṭātspandyāṃ niyamyāṃsamapacchindyāt | etenetarāsāṃ sraktīnāmapacchedā vyākhyātāḥ | sa ātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरोऽर्धषष्ठपदायाममर्धपुरुषव्यासं । तस्यांसौ प्रक्रमेण प्रक्रमेणापच्छिन्द्यात्

śiro'rdhaṣaṣṭhapadāyāmamardhapuruṣavyāsaṃ | tasyāṃsau prakrameṇa prakrameṇāpacchindyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुच्छस्य षट्पदा प्राची द्विपुरुषोदीची । तस्य पूर्वे स्रक्ति त्रिभिस्त्रिभिः प्रक्रमैरपच्छिन्द्यात्

pucchasya ṣaṭpadā prācī dvipuruṣodīcī | tasya pūrve srakti tribhistribhiḥ prakramairapacchindyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षो द्वादशपदायामो दशपदव्यासः । तस्य मध्यात्प्राञ्चि षट्पदानि प्रक्रम्य शङ्कुं निहन्यात् । श्रोण्योरेकैकम् । अथैनं स्पन्द्यया परिचिनुयात् । अन्तस्पन्द्यमपच्छिद्य तत्पुरस्तात् प्राञ्चं दध्यात् । स निर्णामः । एतेनोत्तरस्य पक्षस्य निर्णामो व्याख्यातः

pakṣo dvādaśapadāyāmo daśapadavyāsaḥ | tasya madhyātprāñci ṣaṭpadāni prakramya śaṅkuṃ nihanyāt | śroṇyorekaikam | athainaṃ spandyayā paricinuyāt | antaspandyamapacchidya tatpurastāt prāñcaṃ dadhyāt | sa nirṇāmaḥ | etenottarasya pakṣasya nirṇāmo vyākhyātaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पक्षाग्रयोः प्रक्रमप्रमाणानि पञ्च पञ्च चतुरश्राण्यनूचीनानि कृत्वा सर्वाण्यवाञ्चमक्ष्णयापच्छिन्द्यादर्धान्युद्धरेत्

pakṣāgrayoḥ prakramapramāṇāni pañca pañca caturaśrāṇyanūcīnāni kṛtvā sarvāṇyavāñcamakṣṇayāpacchindyādardhānyuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सारत्निप्रादेशः सप्तविधः संपद्यतः

evaṃ sāratniprādeśaḥ saptavidhaḥ saṃpadyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपधाने शिरसोऽप्यये चतुर्थीमुपदध्यात् । हंसमुखी पुरस्तात् । पादेष्टके अभितः । तयोरवस्तादभितस्तिस्रस्तिस्रश्चतुरश्रपाद्याः । शेषे पादेष्टकाः

upadhāne śiraso'pyaye caturthīmupadadhyāt | haṃsamukhī purastāt | pādeṣṭake abhitaḥ | tayoravastādabhitastisrastisraścaturaśrapādyāḥ | śeṣe pādeṣṭakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि वा शिरसोऽग्रे हंसमुखीमुपदध्यात्तस्य अवस्ताच्चतुर्थीमुपदध्यात्पादेष्टके अभितः । तयोरवस्तादभितस्तिस्रस्तिस्रश्चतुरश्रपाद्याः । शेषे पादेष्टकाः

api vā śiraso'gre haṃsamukhīmupadadhyāttasya avastāccaturthīmupadadhyātpādeṣṭake abhitaḥ | tayoravastādabhitastisrastisraścaturaśrapādyāḥ | śeṣe pādeṣṭakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरसोऽवस्तात्पञ्चपादेष्टका व्यतिषक्ता उपदध्यात् । तथा पुच्छस्य पुरस्तात् यद्यदपच्छिन्नं तस्मिन्नर्धेष्टकाः पादेष्टकाश्चोपदध्यात्

śiraso'vastātpañcapādeṣṭakā vyatiṣaktā upadadhyāt | tathā pucchasya purastāt yadyadapacchinnaṃ tasminnardheṣṭakāḥ pādeṣṭakāścopadadhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषमग्निं चतुर्भागीयाभिः प्रच्छादयेत् । पाद्याभिः सार्ध्याभिः संख्यां पूरयेत्

śeṣamagniṃ caturbhāgīyābhiḥ pracchādayet | pādyābhiḥ sārdhyābhiḥ saṃkhyāṃ pūrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष द्विशतः प्रस्तारः

eṣa dviśataḥ prastāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरस्मिन्प्रस्तारे हंसमुखीश्चतस्रश्चतसृभिः पादेष्टकाभिः संयोजयेद्यथा दीर्घचतुरश्रं संपद्यते । तत्तिर्यक् स्वयमातृण्णावकाश उपदध्यात्

aparasminprastāre haṃsamukhīścatasraścatasṛbhiḥ pādeṣṭakābhiḥ saṃyojayedyathā dīrghacaturaśraṃ saṃpadyate | tattiryak svayamātṛṇṇāvakāśa upadadhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसमुख्यौ प्रतीच्यौ पुच्छाप्ययेऽर्धपदेनात्मनि विशये । तयोरवस्तादभितस्तिस्रः पादेष्टकाः प्राङ्मुखीरुपदध्यात्

haṃsamukhyau pratīcyau pucchāpyaye'rdhapadenātmani viśaye | tayoravastādabhitastisraḥ pādeṣṭakāḥ prāṅmukhīrupadadhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुच्छस्यावस्तात्पञ्चदश पादेष्टका व्यतिषक्ता उपदध्यात्

pucchasyāvastātpañcadaśa pādeṣṭakā vyatiṣaktā upadadhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पादेष्टके अर्धेष्टकेति पक्षपत्राणां प्राचीर्व्यत्यासं चिनुयात्

pādeṣṭake ardheṣṭaketi pakṣapatrāṇāṃ prācīrvyatyāsaṃ cinuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशये यदपच्छिन्नं तस्मिन्नर्धेष्टकाः पादेष्टकाश्चोपदध्यात्

viśaye yadapacchinnaṃ tasminnardheṣṭakāḥ pādeṣṭakāścopadadhyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषमग्निं चतुर्भागीयाभिः प्रच्छादयेत् । पाद्याभिः सार्ध्याभिः संख्यां पूरयेत्

śeṣamagniṃ caturbhāgīyābhiḥ pracchādayet | pādyābhiḥ sārdhyābhiḥ saṃkhyāṃ pūrayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.