Library·Baudhāyana Śulba-sūtra·3

Baudhāyana Śulba-sūtra 3

अथाग्न्याधेयिके विहारे गार्हपत्यादाहवनीयस्यायतनम् । विज्ञायतेऽष्टषु प्रक्रमेषु ब्राह्मणोऽग्निमादधीतैकादशसु राजन्यो द्वादशसु वैश्य इति

athāgnyādheyike vihāre gārhapatyādāhavanīyasyāyatanam | vijñāyate'ṣṭaṣu prakrameṣu brāhmaṇo'gnimādadhītaikādaśasu rājanyo dvādaśasu vaiśya iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयामतृतीयेन त्रीणि चतुरश्राण्यनूचीनानि कारयेत् । अपरस्योत्तरस्यां श्रोण्यां गार्हपत्यः । तस्यैव दक्षिणेंऽसेऽन्वाहार्यपचनः पूर्वस्योत्तरेंऽस आहवनीयः

āyāmatṛtīyena trīṇi caturaśrāṇyanūcīnāni kārayet | aparasyottarasyāṃ śroṇyāṃ gārhapatyaḥ | tasyaiva dakṣiṇeṃ'se'nvāhāryapacanaḥ pūrvasyottareṃ'sa āhavanīyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि वा गार्हपत्याहवनीययोरन्तरालं पञ्चधा षोढा वा संभुज्य षष्ठं सप्तमं वा भागमागन्तुकमुपसमस्य समं त्रैधं विभज्य पूर्वस्मादन्ताद् द्वयोर्भागयोर्लक्षणं करोति । गार्हपत्याहवनीययोरन्तौ नियम्य लक्षणेन दक्षिणापायम्य लक्षणे शङ्कुं निहन्ति । तद्दक्षिणाग्नेरायतनं भवति

api vā gārhapatyāhavanīyayorantarālaṃ pañcadhā ṣoḍhā vā saṃbhujya ṣaṣṭhaṃ saptamaṃ vā bhāgamāgantukamupasamasya samaṃ traidhaṃ vibhajya pūrvasmādantād dvayorbhāgayorlakṣaṇaṃ karoti | gārhapatyāhavanīyayorantau niyamya lakṣaṇena dakṣiṇāpāyamya lakṣaṇe śaṅkuṃ nihanti | taddakṣiṇāgnerāyatanaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि वा प्रमाणं पञ्चमेन वर्धयेत् । तत्सर्वं पञ्चधा संभुज्यापरस्मादन्ताद्द्वयोर्भागयोर्लक्षणं करोति । पृष्ठ्यान्तयोः पाशौ प्रतिमुच्य लक्षणेन दक्षिणापायम्य लक्षणे शङ्कुं निहन्ति । तद्दक्षि णाग्नेरायतनं भवति

api vā pramāṇaṃ pañcamena vardhayet | tatsarvaṃ pañcadhā saṃbhujyāparasmādantāddvayorbhāgayorlakṣaṇaṃ karoti | pṛṣṭhyāntayoḥ pāśau pratimucya lakṣaṇena dakṣiṇāpāyamya lakṣaṇe śaṅkuṃ nihanti | taddakṣi ṇāgnerāyatanaṃ bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपर्यस्तैतेनोत्करो व्याख्यातः

viparyastaitenotkaro vyākhyātaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरेनाहवनीयं यजमानमात्री भवतीति दर्शपौर्णमासिकाया वेदेर्विज्ञायते

aparenāhavanīyaṃ yajamānamātrī bhavatīti darśapaurṇamāsikāyā vedervijñāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यास्त्रिभागोनं पश्चात्तिरश्ची । तस्या एवार्धं पुरस्तात्तिरश्ची । एवं दीर्घचतुरश्रमेकतोऽणिमद्विहृत्य स्रक्तिषु शङ्कून्निहन्यात्

tasyāstribhāgonaṃ paścāttiraścī | tasyā evārdhaṃ purastāttiraścī | evaṃ dīrghacaturaśramekato'ṇimadvihṛtya sraktiṣu śaṅkūnnihanyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावती पार्श्वमानी द्विरभ्यस्ता तावतीं रज्जुमुभयतः पाशां कृत्वा मध्ये लक्षणं करोति । दक्षिणयोः पार्श्वयोः पाशौ प्रतिमुच्य लक्षणेन दक्षिणापायम्य लक्षणे शङ्कुं निहन्यात् । तस्मिन्पाशौ प्रतिमुच्य लक्षणेन दक्षिणं पार्श्वं परिलिखेत् । एतेनोत्तरं पार्श्वं व्याख्यातम् । पूवं पार्श्वं तया द्विरभ्यस्तया परिलिखेत् । एवमपरम्

yāvatī pārśvamānī dvirabhyastā tāvatīṃ rajjumubhayataḥ pāśāṃ kṛtvā madhye lakṣaṇaṃ karoti | dakṣiṇayoḥ pārśvayoḥ pāśau pratimucya lakṣaṇena dakṣiṇāpāyamya lakṣaṇe śaṅkuṃ nihanyāt | tasminpāśau pratimucya lakṣaṇena dakṣiṇaṃ pārśvaṃ parilikhet | etenottaraṃ pārśvaṃ vyākhyātam | pūvaṃ pārśvaṃ tayā dvirabhyastayā parilikhet | evamaparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशपदा पश्चात्तिरश्ची द्वादशपदा प्राच्यष्टापदा पुरस्तात्तिरश्चीति पाशुबन्धिकाया वेदेर्विज्ञायते । मानयोगस्तस्या व्याख्यातः । रथसंमितेत्येकेषाम् । विराट्संपन्नेत्येकेषाम्

daśapadā paścāttiraścī dvādaśapadā prācyaṣṭāpadā purastāttiraścīti pāśubandhikāyā vedervijñāyate | mānayogastasyā vyākhyātaḥ | rathasaṃmitetyekeṣām | virāṭsaṃpannetyekeṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्यामात्री चतुःस्रक्तिर्भवतीत्युत्तरवेदेर्विज्ञायते । समचतुरश्राविशेषात्

śamyāmātrī catuḥsraktirbhavatītyuttaravedervijñāyate | samacaturaśrāviśeṣāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वितृतीया वेदिर्भवतीति पैतृक्या वेदेर्विज्ञायते । महावेदेस्तृतीयेन समचतुरश्रकृतायास्तृतीयकरणी भवतीति । नवमस्तु भूमेर्भागो भवति । यजमानमात्री चतुःस्रक्तिर्भवतीत्येकेषाम् । दिक्षु स्रक्तयो भवन्ति

vitṛtīyā vedirbhavatīti paitṛkyā vedervijñāyate | mahāvedestṛtīyena samacaturaśrakṛtāyāstṛtīyakaraṇī bhavatīti | navamastu bhūmerbhāgo bhavati | yajamānamātrī catuḥsraktirbhavatītyekeṣām | dikṣu sraktayo bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदितृतीये यजेतेति सौत्रामणिकीं वेदिमभ्युपदिशन्ति । महावेदेस्तृतीयेन समचतुरश्रकृताया अष्टादशपदा पार्श्वमानी भवति । तस्यै दीर्घकरण्यामेकतोऽणिमत्करण्यां च यथाकामीति

veditṛtīye yajeteti sautrāmaṇikīṃ vedimabhyupadiśanti | mahāvedestṛtīyena samacaturaśrakṛtāyā aṣṭādaśapadā pārśvamānī bhavati | tasyai dīrghakaraṇyāmekato'ṇimatkaraṇyāṃ ca yathākāmīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.