Santideva: Bodhicaryavatara 3

अपायदुःखविश्रामं सर्वसत्त्वैः कृतंशुभं । अनुमोदे प्रमोदेन सुखं तिष्ठन्तु दुःखिताः

apāyaduḥkhaviśrāmaṃ sarvasattvaiḥ kṛtaṃśubhaṃ / anumode pramodena sukhaṃ tiṣṭhantu duḥkhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारदुःखनिर्मोक्षम् अनुमोदे शरीरिणां । बोधिसत्त्वत्वबुद्धत्वम् अनुमोदे च तायिनाम्

saṃsāraduḥkhanirmokṣam anumode śarīriṇāṃ / bodhisattvatvabuddhatvam anumode ca tāyinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तोत्पादसमुद्रांश्च सर्वसत्त्वसुखावहान् । सर्वसत्त्वहिताधानान् अनुमोदे च शासिनाम्

cittotpādasamudrāṃśca sarvasattvasukhāvahān / sarvasattvahitādhānān anumode ca śāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वासु दिक्षु संबुद्धान् प्रार्थयामि कृताञ्जलिः । धर्मप्रदीपं कुर्वन्तु मोहाद्दुःखप्रपातिनाम्

sarvāsu dikṣu saṃbuddhān prārthayāmi kṛtāñjaliḥ / dharmapradīpaṃ kurvantu mohādduḥkhaprapātinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्वातुकामांश्च जिनान् याचयामि कृताञ्जलिः । कल्पाननन्तांस्तिष्ठन्तु मा भूदन्धमिदं जगत्

nirvātukāmāṃśca jinān yācayāmi kṛtāñjaliḥ / kalpānanantāṃstiṣṭhantu mā bhūdandhamidaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं सर्वमिदं कृत्वा यन्मयासादितं शुभं । तेन स्यां सर्वसत्त्वानां सर्वदुःखप्रशान्तिकृत्

evaṃ sarvamidaṃ kṛtvā yanmayāsāditaṃ śubhaṃ / tena syāṃ sarvasattvānāṃ sarvaduḥkhapraśāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्लानानामस्मि भैषज्यं भवेयं वैद्य एव च । तदुपस्थायकश्चैव यावद्रोगापुनर्भवः

glānānāmasmi bhaiṣajyaṃ bhaveyaṃ vaidya eva ca / tadupasthāyakaścaiva yāvadrogāpunarbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुत्पिपासाव्यथां हन्याम् अन्नपानप्रवर्षणैः । दुर्भिक्षान्तरकल्पेषु भवेयं पानभोजनम्

kṣutpipāsāvyathāṃ hanyām annapānapravarṣaṇaiḥ / durbhikṣāntarakalpeṣu bhaveyaṃ pānabhojanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरिद्राणां च सत्त्वानां निधिः स्यामहमक्षयः । नानोपकरणाकारैर् उपतिष्ठेयमग्रतः

daridrāṇāṃ ca sattvānāṃ nidhiḥ syāmahamakṣayaḥ / nānopakaraṇākārair upatiṣṭheyamagrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मभावांस्तथा भोगान् सर्वत्राध्वगतं शुभं । निरपेक्षस्त्यजाम्येष सर्वसत्त्वार्थसिद्धये

ātmabhāvāṃstathā bhogān sarvatrādhvagataṃ śubhaṃ / nirapekṣastyajāmyeṣa sarvasattvārthasiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्यागश्च निर्वाणं निर्वाणार्थि च मे मनः । त्यक्तव्यं चेन्मया सर्वं वरं सत्त्वेषु दीयतां

sarvatyāgaśca nirvāṇaṃ nirvāṇārthi ca me manaḥ / tyaktavyaṃ cenmayā sarvaṃ varaṃ sattveṣu dīyatāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथासुखीकृतश्चात्मा मयायं सर्वदेहिनां । घ्नन्तु निन्दन्तु वा नित्यम् आकिरन्तु च पांसुभिः

yathāsukhīkṛtaścātmā mayāyaṃ sarvadehināṃ / ghnantu nindantu vā nityam ākirantu ca pāṃsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडन्तु मम कायेन हसन्तु विलसन्तु च । दत्तस्तेभ्यो मया कायश् चिन्तया किं मयानया

krīḍantu mama kāyena hasantu vilasantu ca / dattastebhyo mayā kāyaś cintayā kiṃ mayānayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयन्तु च कर्माणि यानि तेषां सुखावहं । अनर्थः कस्यचिन्मा भून् मामालम्ब्य कदाचन

kārayantu ca karmāṇi yāni teṣāṃ sukhāvahaṃ / anarthaḥ kasyacinmā bhūn māmālambya kadācana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषां क्रुद्धाप्रसन्ना वा मामालम्ब्य मतिर्भवेत् । तेषां स एव हेतुः स्यान् नित्यं सर्वार्थसिद्धये

yeṣāṃ kruddhāprasannā vā māmālambya matirbhavet / teṣāṃ sa eva hetuḥ syān nityaṃ sarvārthasiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्याख्यास्यन्ति मां ये च ये चान्ये ऽप्यपकारिणः । उत्प्रासकास्तथान्ये ऽपि सर्वे स्युर्बोधिभागिनः

abhyākhyāsyanti māṃ ye ca ye cānye 'pyapakāriṇaḥ / utprāsakāstathānye 'pi sarve syurbodhibhāginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनाथानामहं नाथः सार्थवाहश्च यायिनां । पारेप्सूनां च नौभूतः सेतुः सङ्क्रम एव च

anāthānāmahaṃ nāthaḥ sārthavāhaśca yāyināṃ / pārepsūnāṃ ca naubhūtaḥ setuḥ saṅkrama eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपार्थिनामहं दीपः शय्या शय्यार्थिनामहं । दासार्थिनामहं दासो भवेयं सर्वदेहिनां

dīpārthināmahaṃ dīpaḥ śayyā śayyārthināmahaṃ / dāsārthināmahaṃ dāso bhaveyaṃ sarvadehināṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिन्तामणिर्भद्रघटः सिद्धविद्या महौषधिः । भवेयं कल्पवृक्षश्च कामधेनुश्च देहिनां

cintāmaṇirbhadraghaṭaḥ siddhavidyā mahauṣadhiḥ / bhaveyaṃ kalpavṛkṣaśca kāmadhenuśca dehināṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्यादीनि भूतानि निःशेषाकाशवासिनां । सत्त्वानामप्रमेयाणां यथाभोगान्यनेकधा

pṛthivyādīni bhūtāni niḥśeṣākāśavāsināṃ / sattvānāmaprameyāṇāṃ yathābhogānyanekadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमाकाशनिष्ठस्य सत्त्वधातोरनेकधा । भवेयमुपजीव्यो ऽहं यावत्सर्वे न निर्वृताः

evamākāśaniṣṭhasya sattvadhātoranekadhā / bhaveyamupajīvyo 'haṃ yāvatsarve na nirvṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा गृहीतं सुगतैर् बोधिचित्तं पुरातनैः । ते बोधिसत्त्वशिक्षायाम् आनुपूर्व्या यथा स्थिताः

yathā gṛhītaṃ sugatair bodhicittaṃ purātanaiḥ / te bodhisattvaśikṣāyām ānupūrvyā yathā sthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वदुत्पादयाम्येष बोधिचित्तं जगद्धिते । तद्वदेव च ताः शिक्षाः शिक्षिष्यामि यथाक्रमं

tadvadutpādayāmyeṣa bodhicittaṃ jagaddhite / tadvadeva ca tāḥ śikṣāḥ śikṣiṣyāmi yathākramaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं गृहीत्वा मतिमान् बोधिचित्तं प्रसादतः । पुनः पृष्ठस्य पुष्ट्यर्थं चित्तमेवं प्रहर्षयेत्

evaṃ gṛhītvā matimān bodhicittaṃ prasādataḥ / punaḥ pṛṣṭhasya puṣṭyarthaṃ cittamevaṃ praharṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य मे सफलं जन्म सुलब्धो मानुषो भवः । अद्य बुद्धकुले जातो बुद्धपुत्रो ऽस्मि साम्प्रतं

adya me saphalaṃ janma sulabdho mānuṣo bhavaḥ / adya buddhakule jāto buddhaputro 'smi sāmprataṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाधुना मया कार्यं स्वकुलोचितकारिणां । निर्मलस्य कुलस्यास्य कलङ्को न भवेद्यथा

tathādhunā mayā kāryaṃ svakulocitakāriṇāṃ / nirmalasya kulasyāsya kalaṅko na bhavedyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धः सङ्करकूटेभ्यो यथा रत्नमवाप्नुयात् । तथा कथंचिदप्येतद् बोधिचित्तं ममोदितं

andhaḥ saṅkarakūṭebhyo yathā ratnamavāpnuyāt / tathā kathaṃcidapyetad bodhicittaṃ mamoditaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगन्मृत्युविनाशाय जातमेतद्रसायनं । जगद्दारिद्र्यशमनं निधानमिदमक्षयं

jaganmṛtyuvināśāya jātametadrasāyanaṃ / jagaddāridryaśamanaṃ nidhānamidamakṣayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगद्व्याधिप्रशमनं भैषज्यमिदमुत्तमं । भवाध्वभ्रमणश्रान्तो जगद्विश्रामपादपः

jagadvyādhipraśamanaṃ bhaiṣajyamidamuttamaṃ / bhavādhvabhramaṇaśrānto jagadviśrāmapādapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्गत्युत्तरणे सेतुः सामान्यः सर्वयायिनां । जगत्क्लेशोष्मशमन उदितश्चित्तचन्द्रमाः

durgatyuttaraṇe setuḥ sāmānyaḥ sarvayāyināṃ / jagatkleśoṣmaśamana uditaścittacandramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगदज्ञानतिमिर-प्रोत्सारणमहारविः । सद्धर्मक्षीरमथनान् नवनीतं समुत्थितं

jagadajñānatimira-protsāraṇamahāraviḥ / saddharmakṣīramathanān navanītaṃ samutthitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखभोगबुभुक्षितस्य वा जनसार्थस्य भवाध्वचारिणः । सुखसत्रमिदं ह्युपस्थितं सकलाभ्यागतसत्त्वतर्पणं

sukhabhogabubhukṣitasya vā janasārthasya bhavādhvacāriṇaḥ / sukhasatramidaṃ hyupasthitaṃ sakalābhyāgatasattvatarpaṇaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगदद्य निमन्त्रितं मया सुगतत्वेन सुखेन चान्तरा । पुरतः खलु सर्वतायिनाम् अभिनन्दन्तु सुरासुरादयः

jagadadya nimantritaṃ mayā sugatatvena sukhena cāntarā / purataḥ khalu sarvatāyinām abhinandantu surāsurādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.