Bharavi: Kiratarjuniya 14

ततः किरातस्य वचोभिर् उद्धतैः पराहतः शैल इवार्णवाम्बुभिः । जहौ न धैर्यं कुपितो ऽपि पाण्डवः सुदुर्ग्रहान्तःकरणा हि साधवः

tataḥ kirātasya vacobhir uddhataiḥ parāhataḥ śaila ivārṇavāmbubhiḥ / jahau na dhairyaṃ kupito 'pi pāṇḍavaḥ sudurgrahāntaḥkaraṇā hi sādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सलेशम् उल्लिङ्गितशात्रवेङ्गितः कृती गिरां विस्तरतत्त्वसंग्रहे । अयं प्रमाणीकृतकालसाधनः प्रशान्तसंरम्भ इवाददे वचः

saleśam ulliṅgitaśātraveṅgitaḥ kṛtī girāṃ vistaratattvasaṃgrahe / ayaṃ pramāṇīkṛtakālasādhanaḥ praśāntasaṃrambha ivādade vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विविक्तवर्णाभरणा सुखश्रुतिः प्रसादयन्ती हृदयान्य् अपि द्विषाम् । प्रवर्तते नाकृतपुण्यकर्मणां प्रसन्नगम्भीरपदा सरस्वती

viviktavarṇābharaṇā sukhaśrutiḥ prasādayantī hṛdayāny api dviṣām / pravartate nākṛtapuṇyakarmaṇāṃ prasannagambhīrapadā sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति ते सभ्यतमा विपश्चितां मनोगतं वाचि निवेशयन्ति ये । नयन्ति तेष्व् अप्य् उपपन्ननैपुणा गम्भीरम् अर्थं कतिचित् प्रकाशताम्

bhavanti te sabhyatamā vipaścitāṃ manogataṃ vāci niveśayanti ye / nayanti teṣv apy upapannanaipuṇā gambhīram arthaṃ katicit prakāśatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुवन्ति गुर्वीम् अभिधेयसम्पदं विशुद्धिमुक्तेर् अपरे विपश्चितः । इति स्थितायां प्रतिपूरुषं रुचौ सुदुर्लभाः सर्वमनोरमा गिरः

stuvanti gurvīm abhidheyasampadaṃ viśuddhimukter apare vipaścitaḥ / iti sthitāyāṃ pratipūruṣaṃ rucau sudurlabhāḥ sarvamanoramā giraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समस्य सम्पादयता गुणैर् इमां त्वया समारोपितभार भारतीम् । प्रगल्भम् आत्मा धुरि धुर्य वाग्मिनां वनचरेणापि सताधिरोपितः

samasya sampādayatā guṇair imāṃ tvayā samāropitabhāra bhāratīm / pragalbham ātmā dhuri dhurya vāgmināṃ vanacareṇāpi satādhiropitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयुज्य सामाचरितं विलोभनं भयं विभेदाय धियः प्रदर्शितम् । तथाभियुक्तं च शिलीमुखार्थिना यथेतरन् न्याय्यम् इवावभासते

prayujya sāmācaritaṃ vilobhanaṃ bhayaṃ vibhedāya dhiyaḥ pradarśitam / tathābhiyuktaṃ ca śilīmukhārthinā yathetaran nyāyyam ivāvabhāsate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरोधि सिद्धेर् इति कर्तुम् उद्यतः स वारितः किं भवता न भूपतिः । हिते नियोज्यः खलु भूतिम् इच्छता सहार्थनाशेन नृपो ऽनुजीविना

virodhi siddher iti kartum udyataḥ sa vāritaḥ kiṃ bhavatā na bhūpatiḥ / hite niyojyaḥ khalu bhūtim icchatā sahārthanāśena nṛpo 'nujīvinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुवं प्रणाशः प्रहितस्य पत्त्रिणः शिलोच्चये तस्य विमार्गणं नयः । न युक्तम् अत्रार्यजनातिलङ्घनं दिशत्य् अपायं हि सताम् अतिक्रमः

dhruvaṃ praṇāśaḥ prahitasya pattriṇaḥ śiloccaye tasya vimārgaṇaṃ nayaḥ / na yuktam atrāryajanātilaṅghanaṃ diśaty apāyaṃ hi satām atikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीतसंख्या विहिता ममाग्निना शिलामुखाः खाण्डवम् अत्तुम् इच्छता । अनादृतस्यामरसायकेष्व् अपि स्थिता कथं शैलजनाशुगे धृतिः

atītasaṃkhyā vihitā mamāgninā śilāmukhāḥ khāṇḍavam attum icchatā / anādṛtasyāmarasāyakeṣv api sthitā kathaṃ śailajanāśuge dhṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि प्रमाणीकृतम् आर्यचेष्टितं किम् इत्य् अदोषेण तिरस्कृता वयम् । अयातपूर्वा परिवादगोचरं सतां हि वाणी गुणम् एव भाषते

yadi pramāṇīkṛtam āryaceṣṭitaṃ kim ity adoṣeṇa tiraskṛtā vayam / ayātapūrvā parivādagocaraṃ satāṃ hi vāṇī guṇam eva bhāṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणापवादेन तदन्यरोपणाद् भृशाधिरूढस्य समञ्जसं जनम् । द्विधेव कृत्वा हृदयं निगूहतः स्फुरद् असाधोर् विवृणोति वागसिः

guṇāpavādena tadanyaropaṇād bhṛśādhirūḍhasya samañjasaṃ janam / dvidheva kṛtvā hṛdayaṃ nigūhataḥ sphurad asādhor vivṛṇoti vāgasiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनाश्रयाः कस्य मृगाः परिग्रहाः शृणाति यस् तान् प्रसभेन तस्य ते । प्रहीयताम् अत्र नृपेण मानिता न मानिता चास्ति भवन्ति च श्रियः

vanāśrayāḥ kasya mṛgāḥ parigrahāḥ śṛṇāti yas tān prasabhena tasya te / prahīyatām atra nṛpeṇa mānitā na mānitā cāsti bhavanti ca śriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वर्त्म कस्मैचिद् अपि प्रदीयताम् इति व्रतं मे विहितं महर्षिणा । जिघांसुर् अस्मान् निहतो मया मृगो व्रताभिरक्षा हि सताम् अलंक्रिया

na vartma kasmaicid api pradīyatām iti vrataṃ me vihitaṃ maharṣiṇā / jighāṃsur asmān nihato mayā mṛgo vratābhirakṣā hi satām alaṃkriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगान् विनिघ्नन् मृगयुः स्वहेतुना कृतोपकारः कथम् इच्छतां तपः । कृपेति चेद् अस्तु मृगः क्षतः क्षणाद् अनेन पूर्वं न मयेति का गतिः

mṛgān vinighnan mṛgayuḥ svahetunā kṛtopakāraḥ katham icchatāṃ tapaḥ / kṛpeti ced astu mṛgaḥ kṣataḥ kṣaṇād anena pūrvaṃ na mayeti kā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनायुधे सत्त्वजिघांसिते मुनौ कृपेति वृत्तिर् महताम् अकृत्रिमा । शरासनं बिभ्रति सज्यसायकं कृतानुकम्पः स कथं प्रतीयते

anāyudhe sattvajighāṃsite munau kṛpeti vṛttir mahatām akṛtrimā / śarāsanaṃ bibhrati sajyasāyakaṃ kṛtānukampaḥ sa kathaṃ pratīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथो शरस् तेन मदर्थम् उज्झितः फलं च तस्य प्रतिकायसाधनम् । अविक्षते तत्र मयात्मसात्कृते कृतार्थता नन्व् अधिका चमूपतेः

atho śaras tena madartham ujjhitaḥ phalaṃ ca tasya pratikāyasādhanam / avikṣate tatra mayātmasātkṛte kṛtārthatā nanv adhikā camūpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् आत्थ कामं भवता स याच्यताम् इति क्षमं नैतद् अनल्पचेतसाम् । कथं प्रसह्याहरणैषिणां प्रियः परावनत्या मलिनीकृताः श्रियः

yad āttha kāmaṃ bhavatā sa yācyatām iti kṣamaṃ naitad analpacetasām / kathaṃ prasahyāharaṇaiṣiṇāṃ priyaḥ parāvanatyā malinīkṛtāḥ śriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूतम् आसज्य विरुद्धम् ईहितं बलाद् अलभ्यं तव लिप्सते नृपः । विजानतो ऽपि ह्य् अनयस्य रौद्रतां भवत्य् अपाये परिमोहिनी मतिः

abhūtam āsajya viruddham īhitaṃ balād alabhyaṃ tava lipsate nṛpaḥ / vijānato 'pi hy anayasya raudratāṃ bhavaty apāye parimohinī matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असिः शरा वर्म धनुश् च नोच्चकैर् विविच्य किं प्रार्थितम् ईश्वरेण ते । अथास्ति शक्तिः कृतम् एव याच्ञया न दूषितः शक्तिमतां स्वयंग्रहः

asiḥ śarā varma dhanuś ca noccakair vivicya kiṃ prārthitam īśvareṇa te / athāsti śaktiḥ kṛtam eva yācñayā na dūṣitaḥ śaktimatāṃ svayaṃgrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सखा स युक्तः कथितः कथं त्वया यदृच्छयासूयति यस् तपस्यते । गुणार्जनोच्छ्रायविरुद्धबुद्धयः प्रकृत्यमित्रा हि सताम् असाधवः

sakhā sa yuktaḥ kathitaḥ kathaṃ tvayā yadṛcchayāsūyati yas tapasyate / guṇārjanocchrāyaviruddhabuddhayaḥ prakṛtyamitrā hi satām asādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयं क्व वर्णाश्रमरक्षणोचिताः क्व जातिहीना मृगजीवितच्छिदः । सहापकृष्टैर् महतां न संगतं भवन्ति गोमायुसखा न दन्तिनः

vayaṃ kva varṇāśramarakṣaṇocitāḥ kva jātihīnā mṛgajīvitacchidaḥ / sahāpakṛṣṭair mahatāṃ na saṃgataṃ bhavanti gomāyusakhā na dantinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परो ऽवजानाति यद् अज्ञताजडस् तद् उन्नतानां न विहन्ति धीरताम् । समानवीर्यान्वयपौरुषेषु यः करोत्य् अतिक्रान्तिम् असौ तिरस्क्रिया

paro 'vajānāti yad ajñatājaḍas tad unnatānāṃ na vihanti dhīratām / samānavīryānvayapauruṣeṣu yaḥ karoty atikrāntim asau tiraskriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा विगृह्णाति हतं तदा यशः करोति मैत्रीम् अथ दूषिता गुणाः । स्थितिं समीक्ष्योभयथा परीक्षकः करोत्य् अवज्ञोपहतं पृथग्जनम्

yadā vigṛhṇāti hataṃ tadā yaśaḥ karoti maitrīm atha dūṣitā guṇāḥ / sthitiṃ samīkṣyobhayathā parīkṣakaḥ karoty avajñopahataṃ pṛthagjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया मृगान् हन्तुर् अनेन हेतुना विरुद्धम् आक्षेपवचस् तितिक्षितम् । शरार्थम् एष्यत्य् अथ लप्स्यते गतिं शिरोमणिं दृष्टिविषाज् जिघृक्षतः

mayā mṛgān hantur anena hetunā viruddham ākṣepavacas titikṣitam / śarārtham eṣyaty atha lapsyate gatiṃ śiromaṇiṃ dṛṣṭiviṣāj jighṛkṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतीरिताकूतम् अनीलवाजिनं जयाय दूतः प्रतितर्ज्य तेजसा । ययौ समीपं ध्वजिनीम् उपेयुषः प्रसन्नरूपस्य विरूपचक्षुषः

itīritākūtam anīlavājinaṃ jayāya dūtaḥ pratitarjya tejasā / yayau samīpaṃ dhvajinīm upeyuṣaḥ prasannarūpasya virūpacakṣuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽपवादेन पताकिनीपतेश् चचाल निर्ह्रादवती महाचमूः । युगान्तवाताभिहतेव कुर्वती निनादम् अम्भोनिधिवीचिसंहतिः

tato 'pavādena patākinīpateś cacāla nirhrādavatī mahācamūḥ / yugāntavātābhihateva kurvatī ninādam ambhonidhivīcisaṃhatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रणाय जैत्रः प्रदिशन्न् इव त्वरां तरङ्गितालम्बितकेतुसंततिः । पुरो बलानां सघनाम्बुशीकरः शनैः प्रतस्थे सुरभिः समीरणः

raṇāya jaitraḥ pradiśann iva tvarāṃ taraṅgitālambitaketusaṃtatiḥ / puro balānāṃ saghanāmbuśīkaraḥ śanaiḥ pratasthe surabhiḥ samīraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयारवक्ष्वेडितनादमूर्छितः शरासनज्यातलवारणध्वनिः । असम्भवन्भूधरराजकुक्षिषु प्रकम्पयन् गाम् अवतस्तरे दिशः

jayāravakṣveḍitanādamūrchitaḥ śarāsanajyātalavāraṇadhvaniḥ / asambhavanbhūdhararājakukṣiṣu prakampayan gām avatastare diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशातरौद्रेषु विकासतां गतैः प्रदीपयद्भिः ककुभाम् इवान्तरम् । वनेसदां हेतिषु भिन्नविग्रहैर् विपुस्फुरे रश्मिमतो मरीचिभिः

niśātaraudreṣu vikāsatāṃ gataiḥ pradīpayadbhiḥ kakubhām ivāntaram / vanesadāṃ hetiṣu bhinnavigrahair vipusphure raśmimato marīcibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदूढवक्षःस्थगितैकदिङ्मुखो विकृष्टविस्फारितचापमण्डलः । वितत्य पक्षद्वयम् आयतं बभौ विभुर् गुणानाम् उपरीव मध्यगः

udūḍhavakṣaḥsthagitaikadiṅmukho vikṛṣṭavisphāritacāpamaṇḍalaḥ / vitatya pakṣadvayam āyataṃ babhau vibhur guṇānām uparīva madhyagaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगेषु दुर्गेषु च तुल्यविक्रमैर् जवाद् अहंपूर्विकया यियासुभिः । गणैर् अविच्छेदनिरुद्धम् आबभौ वनं निरुच्छ्वासम् इवाकुलाकुलम्

sugeṣu durgeṣu ca tulyavikramair javād ahaṃpūrvikayā yiyāsubhiḥ / gaṇair avicchedaniruddham ābabhau vanaṃ nirucchvāsam ivākulākulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिरोहितश्वभ्रनिकुञ्चरोधसः समश्नुवानाः सहसातिरिक्तताम् । किरातसैन्यैर् अपिधाय रेचिता भुवः क्षणं निम्नतयेव भेजिरे

tirohitaśvabhranikuñcarodhasaḥ samaśnuvānāḥ sahasātiriktatām / kirātasainyair apidhāya recitā bhuvaḥ kṣaṇaṃ nimnatayeva bhejire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथूरुपर्यस्तबृहल्लताततिर् जवानिलाघूर्णितशालचन्दना । गणाधिपानां परितः प्रसारिणी वनान्य् अवाञ्चीव चकार संहतिः

pṛthūruparyastabṛhallatātatir javānilāghūrṇitaśālacandanā / gaṇādhipānāṃ paritaḥ prasāriṇī vanāny avāñcīva cakāra saṃhatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सदर्पं प्रतनुं तपस्यया मदस्रुतिक्षामम् इवैकवारणम् । परिज्वलन्तं निधनाय भूभृतां दहन्तम् आशा इव जातवेदसम्

tataḥ sadarpaṃ pratanuṃ tapasyayā madasrutikṣāmam ivaikavāraṇam / parijvalantaṃ nidhanāya bhūbhṛtāṃ dahantam āśā iva jātavedasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादरोपात्तधृतैकसायकं जये ऽनुकूले सुहृदीव सस्पृहम् । शनैर् अपूर्णप्रतिकारपेलवे निवेशयन्तं नयने बलोदधौ

anādaropāttadhṛtaikasāyakaṃ jaye 'nukūle suhṛdīva saspṛham / śanair apūrṇapratikārapelave niveśayantaṃ nayane balodadhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निषण्णम् आपत्प्रतिकारकारणे शरासने धैर्य इवानपायिनि । अलङ्घनीयं प्रकृताव् अपि स्थितं निवातनिष्कम्पम् इवापगापतिम्

niṣaṇṇam āpatpratikārakāraṇe śarāsane dhairya ivānapāyini / alaṅghanīyaṃ prakṛtāv api sthitaṃ nivātaniṣkampam ivāpagāpatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेयुषीं बिभ्रतम् अन्तकद्युतिं वधाद् अदूरे पतितस्य दंष्ट्रिणः । पुरः समावेशितसत्पशुं द्विजैः पतिं पशूनाम् इव हूतम् अध्वरे

upeyuṣīṃ bibhratam antakadyutiṃ vadhād adūre patitasya daṃṣṭriṇaḥ / puraḥ samāveśitasatpaśuṃ dvijaiḥ patiṃ paśūnām iva hūtam adhvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजेन नीतं विजितान्यगौरवं गभीरतां धैर्यगुणेन भूयसा । वनोदयेनेव घनोरुवीरुधा समन्धकारीकृतम् उत्तमाचलम्

nijena nītaṃ vijitānyagauravaṃ gabhīratāṃ dhairyaguṇena bhūyasā / vanodayeneva ghanoruvīrudhā samandhakārīkṛtam uttamācalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महर्षभस्कन्धम् अनूनकंधरं बृहच्छिलावप्रघनेन वक्षसा । समुज्जिहीर्षुं जगतीं महाभरां महावराहं महतो ऽर्णवाद् इव

maharṣabhaskandham anūnakaṃdharaṃ bṛhacchilāvapraghanena vakṣasā / samujjihīrṣuṃ jagatīṃ mahābharāṃ mahāvarāhaṃ mahato 'rṇavād iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिन्मणिश्यामम् उदग्रविग्रहं प्रकाशमानं परिभूय देहिनः । मनुष्यभावे पुरुषं पुरातनं स्थितं जलादर्श इवांशुमालिनम्

harinmaṇiśyāmam udagravigrahaṃ prakāśamānaṃ paribhūya dehinaḥ / manuṣyabhāve puruṣaṃ purātanaṃ sthitaṃ jalādarśa ivāṃśumālinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुक्रियारम्भफलैर् अलंकृतं गतिं प्रतापस्य जगत्प्रमाथिनः । गणाः समासेदुर् अनीलवाजिनं तपात्यये तोयघना घना इव

gurukriyārambhaphalair alaṃkṛtaṃ gatiṃ pratāpasya jagatpramāthinaḥ / gaṇāḥ samāsedur anīlavājinaṃ tapātyaye toyaghanā ghanā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथास्वम् आशंसितविक्रमाः पुरा मुनिप्रभावक्षततेजसः परे । ययुः क्षणाद् अप्रतिपत्तिमूढतां महानुभावः प्रतिहन्ति पौरुषम्

yathāsvam āśaṃsitavikramāḥ purā muniprabhāvakṣatatejasaḥ pare / yayuḥ kṣaṇād apratipattimūḍhatāṃ mahānubhāvaḥ pratihanti pauruṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रजह्रे समम् एव तत्र तैर् अपेक्षितान्योन्यबलोपपत्तिभिः । महोदयानाम् अपि संघवृत्तितां सहायसाध्याः प्रदिशन्ति सिद्धयः

tataḥ prajahre samam eva tatra tair apekṣitānyonyabalopapattibhiḥ / mahodayānām api saṃghavṛttitāṃ sahāyasādhyāḥ pradiśanti siddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किरातसैन्याद् उरुचापनोदिताः समं समुत्पेतुर् उपात्तरंहसः । महावनाद् उन्मनसः खगा इव प्रवृत्तपत्त्रध्वनयः शिलीमुखाः

kirātasainyād urucāpanoditāḥ samaṃ samutpetur upāttaraṃhasaḥ / mahāvanād unmanasaḥ khagā iva pravṛttapattradhvanayaḥ śilīmukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गभीररन्ध्रेषु भृशं महीभृतः प्रतिस्वनैर् उन्नमितेन सानुषु । धनुर्निनादेन जवाद् उपेयुषा विभिद्यमाना इव दध्वनुर् दिशः

gabhīrarandhreṣu bhṛśaṃ mahībhṛtaḥ pratisvanair unnamitena sānuṣu / dhanurninādena javād upeyuṣā vibhidyamānā iva dadhvanur diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधूनयन्ती गहनानि भूरुहां तिरोहितोपान्तनभोदिगन्तरा । महीयसी वृष्टिर् इवानिलेरिता रवं वितेने गणमार्गणावलिः

vidhūnayantī gahanāni bhūruhāṃ tirohitopāntanabhodigantarā / mahīyasī vṛṣṭir ivānileritā ravaṃ vitene gaṇamārgaṇāvaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयीम् ऋतूनाम् अनिलाशिनः सतः प्रयाति पोषं वपुषि प्रहृष्यतः । रणाय जिष्णोर् विदुषेव सत्वरं घनत्वम् ईये शिथिलेन वर्मणा

trayīm ṛtūnām anilāśinaḥ sataḥ prayāti poṣaṃ vapuṣi prahṛṣyataḥ / raṇāya jiṣṇor viduṣeva satvaraṃ ghanatvam īye śithilena varmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतत्सु शस्त्रेषु वितत्य रोदसी समन्ततस् तस्य धनुर् दुधूषतः । सरोषम् उल्केव पपात भीषणा बलेषु दृष्टिर् विनिपातशंसिनी

patatsu śastreṣu vitatya rodasī samantatas tasya dhanur dudhūṣataḥ / saroṣam ulkeva papāta bhīṣaṇā baleṣu dṛṣṭir vinipātaśaṃsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिशः समूहन्न् इव विक्षिपन्न् इव प्रभां रवेर् आकुलयन्न् इवानिलम् । मुनिश् चचाल क्षयकालदारुणः क्षितिं सशैलां चलयन्न् इवेषुभिः

diśaḥ samūhann iva vikṣipann iva prabhāṃ raver ākulayann ivānilam / muniś cacāla kṣayakāladāruṇaḥ kṣitiṃ saśailāṃ calayann iveṣubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुक्तम् आशंसितशत्रुनिर्जयैर् अनेकम् एकावसरं वनेचरैः । स निर्जघानायुधम् अन्तरा शरैः क्रियाफलं काल इवातिपातितः

vimuktam āśaṃsitaśatrunirjayair anekam ekāvasaraṃ vanecaraiḥ / sa nirjaghānāyudham antarā śaraiḥ kriyāphalaṃ kāla ivātipātitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतैः परेषाम् अविभावनीयतां निवारयद्भिर् विपदं विदूरगैः । भृशं बभूवोपचितो बृहत्फलैः शरैर् उपायैर् इव पाण्डुनन्दनः

gataiḥ pareṣām avibhāvanīyatāṃ nivārayadbhir vipadaṃ vidūragaiḥ / bhṛśaṃ babhūvopacito bṛhatphalaiḥ śarair upāyair iva pāṇḍunandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवः पृथिव्याः ककुभां नु मण्डलात् पतन्ति बिम्बाद् उत तिग्मतेजसः । सकृद् विकृष्टाद् अथ कार्मुकान् मुनेः शराः शरीराद् इति ते ऽभिमेनिरे

divaḥ pṛthivyāḥ kakubhāṃ nu maṇḍalāt patanti bimbād uta tigmatejasaḥ / sakṛd vikṛṣṭād atha kārmukān muneḥ śarāḥ śarīrād iti te 'bhimenire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणाधिपानाम् अविधाय निर्गतैः परासुतां मर्मविदारणैर् अपि । जवाद् अतीये हिमवान् अधोमुखैः कृतापराधैर् इव तस्य पत्त्रिभिः

gaṇādhipānām avidhāya nirgataiḥ parāsutāṃ marmavidāraṇair api / javād atīye himavān adhomukhaiḥ kṛtāparādhair iva tasya pattribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विषां क्षतीर् याः प्रथमे शिलामुखा विभिद्य देहावरणानि चक्रिरे । न तासु पेते विशिखैः पुनर् मुनेर् अरुंतुदत्वं महतां ह्य् अगोचरः

dviṣāṃ kṣatīr yāḥ prathame śilāmukhā vibhidya dehāvaraṇāni cakrire / na tāsu pete viśikhaiḥ punar muner aruṃtudatvaṃ mahatāṃ hy agocaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुज्झिता यावदराति निर्यती सहैव चापान् मुनिबाणसंहतिः । प्रभा हिमांशोर् इव पङ्कजावलिं निनाय संकोचम् उमापतेश् चमूम्

samujjhitā yāvadarāti niryatī sahaiva cāpān munibāṇasaṃhatiḥ / prabhā himāṃśor iva paṅkajāvaliṃ nināya saṃkocam umāpateś camūm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजिह्मम् ओजिष्ठम् अमोघम् अक्लमं क्रियासु बह्वीषु पृथङ् नियोजितम् । प्रसेहिरे सादयितुं न सादिताः शरौघम् उत्साहम् इवास्य विद्विषः

ajihmam ojiṣṭham amogham aklamaṃ kriyāsu bahvīṣu pṛthaṅ niyojitam / prasehire sādayituṃ na sāditāḥ śaraugham utsāham ivāsya vidviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवध्वजिन्यः प्रतियोधम् अग्रतः स्फुरन्तम् उगेषुमयूखमालिनम् । तम् एकदेशस्थम् अनेकदेशगा निदध्युर् अर्कं युगपत् प्रजा इव

śivadhvajinyaḥ pratiyodham agrataḥ sphurantam ugeṣumayūkhamālinam / tam ekadeśastham anekadeśagā nidadhyur arkaṃ yugapat prajā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुनेः शरौघेण तदुग्ररंहसा बलं प्रकोपाद् इव विष्वग् आयता । विधूनितं भ्रान्तिम् इयाय सङ्गिनीं महानिलेनेव निदाघजं रजः

muneḥ śaraugheṇa tadugraraṃhasā balaṃ prakopād iva viṣvag āyatā / vidhūnitaṃ bhrāntim iyāya saṅginīṃ mahānileneva nidāghajaṃ rajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोबलेनैष विधाय भूयसीस् तनूर् अदृश्याः स्विद् इषून् निरस्यति । अमुष्य मायाविहतं निहन्ति नः प्रतीपम् आगत्य किम् उ स्वम् आयुधम्

tapobalenaiṣa vidhāya bhūyasīs tanūr adṛśyāḥ svid iṣūn nirasyati / amuṣya māyāvihataṃ nihanti naḥ pratīpam āgatya kim u svam āyudham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृता गुणैर् अस्य भयेन वा मुनेस् तिरोहिताः स्वित् प्रहरन्ति देवताः । कथं न्व् अमी संततम् अस्य सायका भवन्त्य् अनेके जलधेर् इवोर्मयः

hṛtā guṇair asya bhayena vā munes tirohitāḥ svit praharanti devatāḥ / kathaṃ nv amī saṃtatam asya sāyakā bhavanty aneke jaladher ivormayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयेन कच्चिद् विरमेद् अयं रणाद् भवेद् अपि स्वस्ति चराचराय वा । तताप कीर्णा नृपसूनुमार्गणैर् इति प्रतर्काकुलिता पताकिनी

jayena kaccid viramed ayaṃ raṇād bhaved api svasti carācarāya vā / tatāpa kīrṇā nṛpasūnumārgaṇair iti pratarkākulitā patākinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमर्षिणा कृत्यम् इव क्षमाश्रयं मदोद्धतेनेव हितं प्रियं वचः । बलीयसा तद् विधिनेव पौरुषं बलं निरस्तं न रराज जिष्णुना

amarṣiṇā kṛtyam iva kṣamāśrayaṃ madoddhateneva hitaṃ priyaṃ vacaḥ / balīyasā tad vidhineva pauruṣaṃ balaṃ nirastaṃ na rarāja jiṣṇunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिदिशं प्लवगाधिपलक्ष्मणा विशिखसंहतितापितमूर्तिभिः । रविकरग्लपितैर् इव वारिभिः शिवबलैः परिमण्डलता दधे

pratidiśaṃ plavagādhipalakṣmaṇā viśikhasaṃhatitāpitamūrtibhiḥ / ravikaraglapitair iva vāribhiḥ śivabalaiḥ parimaṇḍalatā dadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविततशरजालच्छन्नविश्वान्तराले विधुवति धनुर् आविर् मण्डलं पाण्डुसूनौ । कथम् अपि जयलक्ष्मीर् भूतभूता विहातुं विषमनयनसेनापक्षपातं विषेहे

pravitataśarajālacchannaviśvāntarāle vidhuvati dhanur āvir maṇḍalaṃ pāṇḍusūnau / katham api jayalakṣmīr bhūtabhūtā vihātuṃ viṣamanayanasenāpakṣapātaṃ viṣehe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.