Library·Bharavi: Kiratarjuniya·18

Bharavi: Kiratarjuniya 18

तत उदग्र इव द्विरदे मुनौ रणम् उपेयुषि भीमभुजायुधे । धनुर् अपास्य सबाणधि शंकरः प्रतिजघान घनैर् इव मुष्टिभिः

tata udagra iva dvirade munau raṇam upeyuṣi bhīmabhujāyudhe / dhanur apāsya sabāṇadhi śaṃkaraḥ pratijaghāna ghanair iva muṣṭibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरपृथासुतयोर् ध्वनिर् उत्पतन्न् अमृदुसंवलिताङ्गुलिपाणिजः । स्फुटदनल्पशिलारवदारुणः प्रतिननाद दरीषु दरीभृतः

harapṛthāsutayor dhvanir utpatann amṛdusaṃvalitāṅgulipāṇijaḥ / sphuṭadanalpaśilāravadāruṇaḥ pratinanāda darīṣu darībhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवभुजाहतिभिन्नपृथुक्षतीः सुखम् इवानुबभूव कपिध्वजः । क इव नाम बृहन्मनसां भवेद् अनुकृतेर् अपि सत्त्ववतां क्षमः

śivabhujāhatibhinnapṛthukṣatīḥ sukham ivānubabhūva kapidhvajaḥ / ka iva nāma bṛhanmanasāṃ bhaved anukṛter api sattvavatāṃ kṣamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रणमुखच्युतशोणितशीकर- स्थगितशैलतटाभभुजान्तरः । अभिनवौषसरागभृता बभौ जलधरेण समानम् उमापतिः

vraṇamukhacyutaśoṇitaśīkara- sthagitaśailataṭābhabhujāntaraḥ / abhinavauṣasarāgabhṛtā babhau jaladhareṇa samānam umāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उरसि शूलभृतः प्रहिता मुहुः प्रतिहतिं ययुर् अर्जुनमुष्टयः । भृशरया इव सह्यमहीभृतः पृथुनि रोधसि सिन्धुमहोर्मयः

urasi śūlabhṛtaḥ prahitā muhuḥ pratihatiṃ yayur arjunamuṣṭayaḥ / bhṛśarayā iva sahyamahībhṛtaḥ pṛthuni rodhasi sindhumahormayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निपतिते ऽधिशिरोधरम् आयते समम् अरत्नियुगे ऽयुगचक्षुषः । त्रिचतुरेषु पदेषु किरीटिना लुलितदृष्टि मदाद् इव चस्खले

nipatite 'dhiśirodharam āyate samam aratniyuge 'yugacakṣuṣaḥ / tricatureṣu padeṣu kirīṭinā lulitadṛṣṭi madād iva caskhale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिभवोदितमन्युविदीपितः समभिसृत्य भृशं जवम् ओजसा । भुजयुगेन विभज्य समाददे शशिकलाभरणस्य भुजद्वयम्

abhibhavoditamanyuvidīpitaḥ samabhisṛtya bhṛśaṃ javam ojasā / bhujayugena vibhajya samādade śaśikalābharaṇasya bhujadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रववृते ऽथ महाहवमल्लयोर् अचलसंचलनाहरणो रणः । करणशृङ्खलसंकलनागुरुर् गुरुभुजायुधगर्वितयोस् तयोः

pravavṛte 'tha mahāhavamallayor acalasaṃcalanāharaṇo raṇaḥ / karaṇaśṛṅkhalasaṃkalanāgurur gurubhujāyudhagarvitayos tayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयम् असौ भगवान् उत पाण्डवः स्थितम् अवाङ् मुनिना शशिमौलिना । समधिरूढम् अजेन नु जिष्णुना स्विद् इति वेगवशान् मुमुहे गणैः

ayam asau bhagavān uta pāṇḍavaḥ sthitam avāṅ muninā śaśimaulinā / samadhirūḍham ajena nu jiṣṇunā svid iti vegavaśān mumuhe gaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रचलिते चलितं स्थितम् आस्थिते विनमिते नतम् उन्नतम् उन्नतौ । वृषकपिध्वजयोर् असहिष्णुना मुहुर् अभावभयाद् इव भूभृता

pracalite calitaṃ sthitam āsthite vinamite natam unnatam unnatau / vṛṣakapidhvajayor asahiṣṇunā muhur abhāvabhayād iva bhūbhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करणशृङ्खलनिःसृतयोस् तयोः कृतभुजध्वनि वल्गु विवल्गतोः । चरणपातनिपातितरोधरसः प्रससृपुः सरितः परितः स्थलीः

karaṇaśṛṅkhalaniḥsṛtayos tayoḥ kṛtabhujadhvani valgu vivalgatoḥ / caraṇapātanipātitarodharasaḥ prasasṛpuḥ saritaḥ paritaḥ sthalīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वियति वेगपरिप्लुतम् अन्तरा समभिसृत्य रयेण कपिध्वजः । चरणयोश् चरणानमितक्षितिर् निजगृहे तिसृणां जयिनं पुराम्

viyati vegapariplutam antarā samabhisṛtya rayeṇa kapidhvajaḥ / caraṇayoś caraṇānamitakṣitir nijagṛhe tisṛṇāṃ jayinaṃ purām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्मितः सपदि तेन कर्मणा कर्मणां क्षयकरः परः पुमान् । क्षेप्तुकामम् अवनौ तम् अक्लमं निष्पिपेष परिरभ्य वक्षसा

vismitaḥ sapadi tena karmaṇā karmaṇāṃ kṣayakaraḥ paraḥ pumān / kṣeptukāmam avanau tam aklamaṃ niṣpipeṣa parirabhya vakṣasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसा तथा न मुदम् अस्य ययौ भगवान् यथा विपुलसत्त्वतया । गुणसंहतेः समतिरिक्तम् अहो निजम् एव सत्त्वम् उपकारि सताम्

tapasā tathā na mudam asya yayau bhagavān yathā vipulasattvatayā / guṇasaṃhateḥ samatiriktam aho nijam eva sattvam upakāri satām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ हिमशुचिभस्मभूषितं शिरसि विराजितम् इन्दुलेखया । स्ववपुर् अतिमनोहरं हरं दधतम् उदीक्ष्य ननाम पाण्डवः

atha himaśucibhasmabhūṣitaṃ śirasi virājitam indulekhayā / svavapur atimanoharaṃ haraṃ dadhatam udīkṣya nanāma pāṇḍavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहशरधि निजं तथा कार्मुकं वपुर् अतनु तथैव संवर्मितम् । निहितम् अपि तथैव पश्यन्न् असिं वृषभगतिर् उपाययौ विस्मयम्

sahaśaradhi nijaṃ tathā kārmukaṃ vapur atanu tathaiva saṃvarmitam / nihitam api tathaiva paśyann asiṃ vṛṣabhagatir upāyayau vismayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिषिचुर् अवनिम् अम्बुवाहाः शनैः सुरकुसुमम् इयाय चित्रं दिवः । विमलरुचि भृशं नभो दुन्दुभेर् ध्वनिर् अखिलम् अनाहतस्यानशे

siṣicur avanim ambuvāhāḥ śanaiḥ surakusumam iyāya citraṃ divaḥ / vimalaruci bhṛśaṃ nabho dundubher dhvanir akhilam anāhatasyānaśe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसेदुषां गोत्रभिदो ऽनुवृत्त्या गोपायकानां भुवनत्रयस्य । रोचिष्णुरत्नावलिभिर् विमानैर् द्यौर् आचिता तारकितेव रेजे

āseduṣāṃ gotrabhido 'nuvṛttyā gopāyakānāṃ bhuvanatrayasya / rociṣṇuratnāvalibhir vimānair dyaur ācitā tārakiteva reje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसा बृहन्तः सुरसद्मवाहाः संह्रादिकण्ठाभरणाः पतन्तः । चक्रुः प्रयत्नेन विकीर्यमाणैर् व्योम्नः परिष्वङ्गम् इवाग्रपक्षैः

haṃsā bṛhantaḥ surasadmavāhāḥ saṃhrādikaṇṭhābharaṇāḥ patantaḥ / cakruḥ prayatnena vikīryamāṇair vyomnaḥ pariṣvaṅgam ivāgrapakṣaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुदितमधुलिहो वितानीकृताः स्रज उपरि वितत्य सातानिकीः । जलद इव निषेदिवांसं वृषे मरुदुपसुखयांबभूवेश्वरम्

muditamadhuliho vitānīkṛtāḥ sraja upari vitatya sātānikīḥ / jalada iva niṣedivāṃsaṃ vṛṣe marudupasukhayāṃbabhūveśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतधृति परिवन्दितेनोच्चकैर् गणपतिभिर् अभिन्नरोमोद्गमैः । तपसि कृतफले फलज्यायसी स्तुतिर् इति जगदे हरेः सूनुना

kṛtadhṛti parivanditenoccakair gaṇapatibhir abhinnaromodgamaiḥ / tapasi kṛtaphale phalajyāyasī stutir iti jagade hareḥ sūnunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरणं भवन्तम् अतिकारुणिकं भव भक्तिगम्यम् अधिगम्य जनाः । जितमृत्यवो ऽजित भवन्ति भये ससुरासुरस्य जगतः शरणम्

śaraṇaṃ bhavantam atikāruṇikaṃ bhava bhaktigamyam adhigamya janāḥ / jitamṛtyavo 'jita bhavanti bhaye sasurāsurasya jagataḥ śaraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपद् एति तावद् अवसादकरी न च कामसम्पद् अभिकामयते । न नमन्ति चैकपुरुषं पुरुषास् तव यावद् ईश न नतिः क्रियते

vipad eti tāvad avasādakarī na ca kāmasampad abhikāmayate / na namanti caikapuruṣaṃ puruṣās tava yāvad īśa na natiḥ kriyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसेवन्ते दानशीला विमुक्त्य सम्पश्यन्तो जन्मदुःखं पुमांसः । यन्निःसङ्गस् त्वं फलस्यानतेभ्यस् तत् कारुण्यं केवलं न स्वकार्यम्

saṃsevante dānaśīlā vimuktya sampaśyanto janmaduḥkhaṃ pumāṃsaḥ / yanniḥsaṅgas tvaṃ phalasyānatebhyas tat kāruṇyaṃ kevalaṃ na svakāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्यते यद् इह दूरम् अगत्वा यत् फलत्य् अपरलोकगताय । तीर्थम् अस्ति न भवार्णवबाह्यं सार्वकामिकम् ऋते भवतस् तत्

prāpyate yad iha dūram agatvā yat phalaty aparalokagatāya / tīrtham asti na bhavārṇavabāhyaṃ sārvakāmikam ṛte bhavatas tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रजति शुचि पदं त्व् अति प्रीतिमान् प्रतिहतम् अतिर् एति घोरां गतिम् । इयम् अनघ निमित्तशक्तिः परा तव वरद न चित्तभेदः क्वचित्

vrajati śuci padaṃ tv ati prītimān pratihatam atir eti ghorāṃ gatim / iyam anagha nimittaśaktiḥ parā tava varada na cittabhedaḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणां प्रणतदक्षिण मूर्तिं तत्त्वतः शिवकरीम् अविदित्वा । रागिणापि विहिता तव भक्त्या संस्मृतिर् भव भवत्य् अभवाय

dakṣiṇāṃ praṇatadakṣiṇa mūrtiṃ tattvataḥ śivakarīm aviditvā / rāgiṇāpi vihitā tava bhaktyā saṃsmṛtir bhava bhavaty abhavāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा दृश्यान्य् आचरणीयानि विधाय प्रेक्षाकारी याति पदं मुक्तम् अपायैः । सम्यग्दृष्टिस् तस्य परं पश्यति यस् त्वां यश् चोपास्ति साधु विधेयं स विधत्ते

dṛṣṭvā dṛśyāny ācaraṇīyāni vidhāya prekṣākārī yāti padaṃ muktam apāyaiḥ / samyagdṛṣṭis tasya paraṃ paśyati yas tvāṃ yaś copāsti sādhu vidheyaṃ sa vidhatte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्ताः स्वशक्त्या मुनयः प्रजानां हितोपदेशैर् उपकारवन्तः । समुच्छिनत्सि त्वम् अचिन्त्यधामा कर्माण्य् उपेतस्य दुरुत्तराणि

yuktāḥ svaśaktyā munayaḥ prajānāṃ hitopadeśair upakāravantaḥ / samucchinatsi tvam acintyadhāmā karmāṇy upetasya duruttarāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संनिबद्धम् अपहर्तुम् अहार्यं भूरि दुर्गतिभयं भुवनानाम् । अद्भुताकृतिम् इमाम् अतिमायस् त्वं बिभर्षि करुणामय मायाम्

saṃnibaddham apahartum ahāryaṃ bhūri durgatibhayaṃ bhuvanānām / adbhutākṛtim imām atimāyas tvaṃ bibharṣi karuṇāmaya māyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न रागि चेतः परमा विलासिता वधूः शरीरे ऽस्ति न चास्ति मन्मथः । नमस्क्रिया चोषसि दातुर् इत्य् अहो निसर्गदुर्बोधम् इदं तवेहितम्

na rāgi cetaḥ paramā vilāsitā vadhūḥ śarīre 'sti na cāsti manmathaḥ / namaskriyā coṣasi dātur ity aho nisargadurbodham idaṃ tavehitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवोत्तरीयं करिचर्म साङ्गजं ज्वलन्मणिः सारशनं महानहिः । स्रग् आस्यपङ्क्तिः शवभस्म चन्दनं कला हिमांशोश् च समं चकासति

tavottarīyaṃ karicarma sāṅgajaṃ jvalanmaṇiḥ sāraśanaṃ mahānahiḥ / srag āsyapaṅktiḥ śavabhasma candanaṃ kalā himāṃśoś ca samaṃ cakāsati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविग्रहस्याप्य् अतुलेन हेतुना समेतभिन्नद्वयमूर्ति तिष्ठतः । तवैव नान्यस्य जगत्सु दृश्यते विरुद्धवेषाभरणस्य कान्तता

avigrahasyāpy atulena hetunā sametabhinnadvayamūrti tiṣṭhataḥ / tavaiva nānyasya jagatsu dṛśyate viruddhaveṣābharaṇasya kāntatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मलाभपरिणामनिरोधैर् भूतसंघ इव न त्वम् उपेतः । तेन सर्वभुवनातिग लोके नोपमानम् असि नाप्य् उपेमयः

ātmalābhapariṇāmanirodhair bhūtasaṃgha iva na tvam upetaḥ / tena sarvabhuvanātiga loke nopamānam asi nāpy upemayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अन्तकः स्थावरजङ्गमानां त्वया जगत् प्राणिति देव विश्वम् । त्वं योगिनां हेतुफले रुणत्सि त्वं कारणं कारणकारणानाम्

tvam antakaḥ sthāvarajaṅgamānāṃ tvayā jagat prāṇiti deva viśvam / tvaṃ yogināṃ hetuphale ruṇatsi tvaṃ kāraṇaṃ kāraṇakāraṇānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षोभिः सुरमनुजैर् दितेः सुतैर् वा यल् लोकेष्व् अविकलम् आप्तम् आधिपत्यम् । पाविन्याः शरणगतार्तिहारिणे तन् माहात्म्यं भव भवते नमस्क्रियायाः

rakṣobhiḥ suramanujair diteḥ sutair vā yal lokeṣv avikalam āptam ādhipatyam / pāvinyāḥ śaraṇagatārtihāriṇe tan māhātmyaṃ bhava bhavate namaskriyāyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरसा भुवनानि यो बिभर्ति ध्वनति ब्रह्म यतः परं पवित्रम् । परितो दुरितानि यः पुनीते शिव तस्मै पवनातने नमस् ते

tarasā bhuvanāni yo bibharti dhvanati brahma yataḥ paraṃ pavitram / parito duritāni yaḥ punīte śiva tasmai pavanātane namas te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवतः स्मरतां सदासने जयिनि ब्रह्ममये निषेदुषाम् । दहते भवबीजसंततिं शिखिने ऽनेकशिखाय ते नमः

bhavataḥ smaratāṃ sadāsane jayini brahmamaye niṣeduṣām / dahate bhavabījasaṃtatiṃ śikhine 'nekaśikhāya te namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आबाधामरणभयार्चिषा चिराय प्लुष्टेभ्यो भव महता भवानलेन । निर्वाणं समुपगमेन यच्छते ते बीजानां प्रभव नमो ऽस्तु जीवनाय

ābādhāmaraṇabhayārciṣā cirāya pluṣṭebhyo bhava mahatā bhavānalena / nirvāṇaṃ samupagamena yacchate te bījānāṃ prabhava namo 'stu jīvanāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः सर्वेषाम् आवरीता वरीयान् सर्वैर् भावैर् नावृतो ऽनादिनिष्ठः । मार्गातीतायेन्द्रियाणां नमस् ते ऽविज्ञेयाय व्योमरूपाय तस्मै

yaḥ sarveṣām āvarītā varīyān sarvair bhāvair nāvṛto 'nādiniṣṭhaḥ / mārgātītāyendriyāṇāṃ namas te 'vijñeyāya vyomarūpāya tasmai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणीयसे विश्वविधारिणे नमो नमो ऽन्तिकस्थाय नमो दवीयसे । अतीत्य वाचां मनसां च गोचरं स्थिताय ते तत्पतये नमो नमः

aṇīyase viśvavidhāriṇe namo namo 'ntikasthāya namo davīyase / atītya vācāṃ manasāṃ ca gocaraṃ sthitāya te tatpataye namo namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंविदानस्य ममेश संविदां तितिक्षितुं दुश्चरितं त्वम् अर्हसि । विरोध्य मोहात् पुनर् अभ्युपेयुषां गतिर् भवान् एव दुरात्मनापि

asaṃvidānasya mameśa saṃvidāṃ titikṣituṃ duścaritaṃ tvam arhasi / virodhya mohāt punar abhyupeyuṣāṃ gatir bhavān eva durātmanāpi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्तिक्यशुद्धम् अवतः प्रियधर्म धर्मं धर्मात्मजस्य विहितागसि शत्रुवर्गे । सम्प्राप्नुयां विजयम् ईश यया समृद्ध्या तां भूतनाथ विभुतां वितराहवेषु

āstikyaśuddham avataḥ priyadharma dharmaṃ dharmātmajasya vihitāgasi śatruvarge / samprāpnuyāṃ vijayam īśa yayā samṛddhyā tāṃ bhūtanātha vibhutāṃ vitarāhaveṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति निगदितवन्तं सूनुम् उच्चैर् मघोनः प्रणतशिरसम् ईशः सादरं सान्त्वयित्वा । ज्वलदनलपरीतं रौद्रम् अस्त्रं दधानं धनुरुपपदम् अस्मै वेदम् अभ्यादिदेश

iti nigaditavantaṃ sūnum uccair maghonaḥ praṇataśirasam īśaḥ sādaraṃ sāntvayitvā / jvaladanalaparītaṃ raudram astraṃ dadhānaṃ dhanurupapadam asmai vedam abhyādideśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स पिङ्गाक्षः श्रीमान् भुवनमहनीयेन महसा तनुं भीमां बिभ्रत् त्रिगुणपरिवारप्रहरणः । परीत्येशानं त्रिः स्तुतिभिर् उपगीतः सुरगणैः सुतं पाण्डोर् वीरं जलदम् इव भास्वान् अभिययौ

sa piṅgākṣaḥ śrīmān bhuvanamahanīyena mahasā tanuṃ bhīmāṃ bibhrat triguṇaparivārapraharaṇaḥ / parītyeśānaṃ triḥ stutibhir upagītaḥ suragaṇaiḥ sutaṃ pāṇḍor vīraṃ jaladam iva bhāsvān abhiyayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ शशधरमौलेर् अभ्यनुज्ञाम् अवाप्य त्रिदशपतिपुरोगाः पूर्णकामाय तस्मै । अवितथफलम् आशिर्वादम् आरोपयन्तो विजयि विविधम् अस्त्रं लोकपाला वितेरुः

atha śaśadharamauler abhyanujñām avāpya tridaśapatipurogāḥ pūrṇakāmāya tasmai / avitathaphalam āśirvādam āropayanto vijayi vividham astraṃ lokapālā viteruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंहार्योत्साहं जयिनम् उदयं प्राप्य तरसा धुरं गुर्वीं वोढुं स्थितम् अनवसादाय जगतः । स्वधाम्ना लोकानां तम् उपरि कृतस्थानम् अमरास् तपोलक्ष्म्या दीप्तं दिनकृतम् इवोच्चैर् उपजगुः

asaṃhāryotsāhaṃ jayinam udayaṃ prāpya tarasā dhuraṃ gurvīṃ voḍhuṃ sthitam anavasādāya jagataḥ / svadhāmnā lokānāṃ tam upari kṛtasthānam amarās tapolakṣmyā dīptaṃ dinakṛtam ivoccair upajaguḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रज जय रिपुलोकं पादपद्मानतः सन् गदित इति शिवेन श्लाघितो देवसंघैः । निजगृहम् अथ गत्वा सादरं पाण्डुपुत्रो धृतगुरुजयलक्ष्मीर् धर्मसूनुं ननाम

vraja jaya ripulokaṃ pādapadmānataḥ san gadita iti śivena ślāghito devasaṃghaiḥ / nijagṛham atha gatvā sādaraṃ pāṇḍuputro dhṛtagurujayalakṣmīr dharmasūnuṃ nanāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.