Library·Bharavi: Kiratarjuniya·4

Bharavi: Kiratarjuniya 4

ततः स कूजत्कलहंसमेखलां सपाकसस्याहितपाण्डुतागुणाम् । उपाससादोपजनं जनप्रियः प्रियाम् इवासादितयौवनां भुवम्

tataḥ sa kūjatkalahaṃsamekhalāṃ sapākasasyāhitapāṇḍutāguṇām / upāsasādopajanaṃ janapriyaḥ priyām ivāsāditayauvanāṃ bhuvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनम्रशालिप्रसवौघशालिनीर् अपेतपङ्काः ससरोरुहाम्भसः । ननन्द पश्यन्न् उपसीम स स्थलीर् उपायनीभूतशरद्गुणश्रियः

vinamraśāliprasavaughaśālinīr apetapaṅkāḥ sasaroruhāmbhasaḥ / nananda paśyann upasīma sa sthalīr upāyanībhūtaśaradguṇaśriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरीक्ष्यमाणा इव विस्मयाकुलैः पयोभिर् उन्मीलितपद्मलोचनैः । हृतप्रियादृष्टिविलासविभ्रमा मनो ऽस्य जह्रुः शफरीविवृत्तयः

nirīkṣyamāṇā iva vismayākulaiḥ payobhir unmīlitapadmalocanaiḥ / hṛtapriyādṛṣṭivilāsavibhramā mano 'sya jahruḥ śapharīvivṛttayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुतोष पश्यन् कलमस्य स अधिकं सवारिजे वारिणि रामणीयकम् । सुदुर्लभे नार्हति को ऽभिनन्दितुं प्रकर्षलक्ष्मीम् अनुरूपसंगमे

tutoṣa paśyan kalamasya sa adhikaṃ savārije vāriṇi rāmaṇīyakam / sudurlabhe nārhati ko 'bhinandituṃ prakarṣalakṣmīm anurūpasaṃgame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नुनोद तस्य स्थलपद्मिनीगतं वितर्कम् आविष्कृतफेनसंतति । अवाप्तकिञ्जल्कविभेदम् उच्चकैर् विवृत्तपाठीनपराहतं पयः

nunoda tasya sthalapadminīgataṃ vitarkam āviṣkṛtaphenasaṃtati / avāptakiñjalkavibhedam uccakair vivṛttapāṭhīnaparāhataṃ payaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतोर्मिरेखं शिथिलत्वम् आयता शनैः शनैः शान्तरयेण वारिणा । निरीक्ष्य रेमे स समुद्रयोषितां तरङ्गितक्षौमविपाण्डु सैकतम्

kṛtormirekhaṃ śithilatvam āyatā śanaiḥ śanaiḥ śāntarayeṇa vāriṇā / nirīkṣya reme sa samudrayoṣitāṃ taraṅgitakṣaumavipāṇḍu saikatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोरमं प्रापितम् अन्तरं भ्रुवोर् अलंकृतं केसररेणुणाणुना । अलक्तताम्राधरपल्लवश्रिया समानयन्तीम् इव बन्धुजीवकम्

manoramaṃ prāpitam antaraṃ bhruvor alaṃkṛtaṃ kesarareṇuṇāṇunā / alaktatāmrādharapallavaśriyā samānayantīm iva bandhujīvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवातपालोहितम् आहितं मुहुर् महानिवेशौ परितः पयोधरौ । चकासयन्तीम् अरविन्दजं रजः परिश्रमाम्भःपुलकेन सर्पता

navātapālohitam āhitaṃ muhur mahāniveśau paritaḥ payodharau / cakāsayantīm aravindajaṃ rajaḥ pariśramāmbhaḥpulakena sarpatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपोलसंश्लेषि विलोचनत्विषा विभूषयन्तीम् अवतंसकोत्पलम् । सुतेन पाण्डोः कलमस्य गोपिकां निरीक्ष्य मेने शरदः कृतार्थता

kapolasaṃśleṣi vilocanatviṣā vibhūṣayantīm avataṃsakotpalam / sutena pāṇḍoḥ kalamasya gopikāṃ nirīkṣya mene śaradaḥ kṛtārthatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपारताः पश्चिमरात्रिगोचराद् अपारयन्तः पतितुं जवेन गाम् । तम् उत्सुकाश् चक्रुर् अवेक्षणोत्सुकं गवां गणाः प्रस्नुतपीवरौधरसः

upāratāḥ paścimarātrigocarād apārayantaḥ patituṃ javena gām / tam utsukāś cakrur avekṣaṇotsukaṃ gavāṃ gaṇāḥ prasnutapīvaraudharasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीतम् उक्षावजये जयश्रिया नदन्तम् उच्चैः क्षतसिन्धुरोधसम् । ददर्श पुष्टिं दधतं स शारदीं सविग्रहं दर्पम् इवाधिपं गवाम्

parītam ukṣāvajaye jayaśriyā nadantam uccaiḥ kṣatasindhurodhasam / dadarśa puṣṭiṃ dadhataṃ sa śāradīṃ savigrahaṃ darpam ivādhipaṃ gavām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमुच्यमानैर् अपि तस्य मन्थरं गवां हिमानीविशदैः कदम्बकैः । शरन्नदीनां पुलिनैः कुतूहलं गलद्दुकूलैर् जघनैर् इवादधे

vimucyamānair api tasya mantharaṃ gavāṃ himānīviśadaiḥ kadambakaiḥ / śarannadīnāṃ pulinaiḥ kutūhalaṃ galaddukūlair jaghanair ivādadhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतान् पशूनां सहजन्मबन्धुतां गृहाश्रयं प्रेम वनेषु बिभ्रतः । ददर्श गोपान् उपधेनु पाण्डवः कृतानुकारान् इव गोभिर् आर्जवे

gatān paśūnāṃ sahajanmabandhutāṃ gṛhāśrayaṃ prema vaneṣu bibhrataḥ / dadarśa gopān upadhenu pāṇḍavaḥ kṛtānukārān iva gobhir ārjave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिभ्रमन् मूर्धजषट्पदाकुलैः स्मितोदयादर्शितदन्तकेसरैः । मुखैश् चलत्कुण्डलरश्मिरञ्जितैर् नवातपामृष्टसरोजचारुभिः

paribhraman mūrdhajaṣaṭpadākulaiḥ smitodayādarśitadantakesaraiḥ / mukhaiś calatkuṇḍalaraśmirañjitair navātapāmṛṣṭasarojacārubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निबद्धनिःश्वासविकम्पिताधरा लता इव प्रस्फुरितैकपल्लवाः । व्यपोढपार्श्वैर् अपवर्तितत्रिका विकर्षणैः पाणिविहारहारिभिः

nibaddhaniḥśvāsavikampitādharā latā iva prasphuritaikapallavāḥ / vyapoḍhapārśvair apavartitatrikā vikarṣaṇaiḥ pāṇivihārahāribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्रजाजिरेष्व् अम्बुदनादशङ्किनीः शिखण्डिनाम् उन्मदयत्सु योषितः । मुहुः प्रणुन्नेषु मथां विवर्तनैर् नदत्सु कुम्भेषु मृदङ्गमन्थरम्

vrajājireṣv ambudanādaśaṅkinīḥ śikhaṇḍinām unmadayatsu yoṣitaḥ / muhuḥ praṇunneṣu mathāṃ vivartanair nadatsu kumbheṣu mṛdaṅgamantharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मन्थरावल्गितपीवरस्तनीः परिश्रमक्लान्तविलोचनोत्पलाः । निरीक्षितुं नोपरराम बल्लवीर् अभिप्रनृत्ता इव वारयोषितः

sa mantharāvalgitapīvarastanīḥ pariśramaklāntavilocanotpalāḥ / nirīkṣituṃ nopararāma ballavīr abhipranṛttā iva vārayoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पपात पूर्वां जहतो विजिह्मतां वृषोपभुक्तान्तिकसस्यसम्पदः । रथाङ्गसीमन्तितसान्द्रकर्दमान् प्रसक्तसम्पातपृथक्कृतान् पथः

papāta pūrvāṃ jahato vijihmatāṃ vṛṣopabhuktāntikasasyasampadaḥ / rathāṅgasīmantitasāndrakardamān prasaktasampātapṛthakkṛtān pathaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनैर् उपग्रामम् अनिन्द्यकर्मभिर् विविक्तभावेङ्गितभूषणैर् वृताः । भृशं ददर्शाश्रममण्डपोपमाः सपुष्पहासाः स निवेशवीरुधः

janair upagrāmam anindyakarmabhir viviktabhāveṅgitabhūṣaṇair vṛtāḥ / bhṛśaṃ dadarśāśramamaṇḍapopamāḥ sapuṣpahāsāḥ sa niveśavīrudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स सम्प्रेक्ष्य शरद्गुणश्रियं शरद्गुणालोकनलोलचक्षुषम् । उवाच यक्षस् तम् अचोदितो ऽपि गां न हीङ्गितज्ञो ऽवसरे ऽवसीदति

tataḥ sa samprekṣya śaradguṇaśriyaṃ śaradguṇālokanalolacakṣuṣam / uvāca yakṣas tam acodito 'pi gāṃ na hīṅgitajño 'vasare 'vasīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं शिवाया नियतेर् इवायतिः कृतार्थयन्ती जगतः फलैः क्रियाः । जयश्रियं पार्थ पृथूकरोतु ते शरत् प्रसन्नाम्बुर् अनम्बुवारिदा

iyaṃ śivāyā niyater ivāyatiḥ kṛtārthayantī jagataḥ phalaiḥ kriyāḥ / jayaśriyaṃ pārtha pṛthūkarotu te śarat prasannāmbur anambuvāridā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपैति सस्यं परिणामरम्यता नदीर् अनौद्धत्यम् अपङ्कता महीम् । नवैर् गुणैः सम्प्रति संस्तवस्थिरं तिरोहितं प्रेम घनागमश्रियः

upaiti sasyaṃ pariṇāmaramyatā nadīr anauddhatyam apaṅkatā mahīm / navair guṇaiḥ samprati saṃstavasthiraṃ tirohitaṃ prema ghanāgamaśriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतन्ति नास्मिन् विशदाः पतत्त्रिणो धृतेन्द्रचापा न पयोदपङ्क्तयः । तथापि पुष्णाति नभः श्रियं परां न रम्यम् आहार्यम् अपेक्षते गुणम्

patanti nāsmin viśadāḥ patattriṇo dhṛtendracāpā na payodapaṅktayaḥ / tathāpi puṣṇāti nabhaḥ śriyaṃ parāṃ na ramyam āhāryam apekṣate guṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपाण्डुभिर् ग्लानतया पयोधरैश् च्युताचिराभागुणहेमदामभिः । इयं कदम्बानिलभर्तुर् अत्यये न दिग्वधूनां कृशता न राजते

vipāṇḍubhir glānatayā payodharaiś cyutācirābhāguṇahemadāmabhiḥ / iyaṃ kadambānilabhartur atyaye na digvadhūnāṃ kṛśatā na rājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहाय वाञ्छाम् उदिते मदात्ययाद् अरक्तकण्ठस्य रुते शिखण्डिनः । श्रुतिः श्रयत्य् उन्मदहंसनिःस्वनं गुणाः प्रियत्वे ऽधिकृता न संस्तवः

vihāya vāñchām udite madātyayād araktakaṇṭhasya rute śikhaṇḍinaḥ / śrutiḥ śrayaty unmadahaṃsaniḥsvanaṃ guṇāḥ priyatve 'dhikṛtā na saṃstavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमी पृथुस्तम्बभृतः पिशङ्गतां गता विपाकेन फलस्य शालयः । विकासि वप्राम्भसि गन्धसूचितं नमन्ति निघ्रातुम् इवासितोत्पलम्

amī pṛthustambabhṛtaḥ piśaṅgatāṃ gatā vipākena phalasya śālayaḥ / vikāsi vaprāmbhasi gandhasūcitaṃ namanti nighrātum ivāsitotpalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृणालिनीनाम् अनुरञ्जितं त्विषा विभिन्नम् अम्भोजपलाशशोभया । पयः स्फुरच्छालिशिखापिशङ्गितं द्रुतं धनुष्खण्डम् इवाहिविद्विषः

mṛṇālinīnām anurañjitaṃ tviṣā vibhinnam ambhojapalāśaśobhayā / payaḥ sphuracchāliśikhāpiśaṅgitaṃ drutaṃ dhanuṣkhaṇḍam ivāhividviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपाण्डु संव्यानम् इवानिलोद्धतं निरुन्धतीः सप्तपलाशजं रजः । अनाविलोन्मीलितबाणचक्षुषः सपुष्पहासा वनराजियोषितः

vipāṇḍu saṃvyānam ivāniloddhataṃ nirundhatīḥ saptapalāśajaṃ rajaḥ / anāvilonmīlitabāṇacakṣuṣaḥ sapuṣpahāsā vanarājiyoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदीपितं वैद्युतजातवेदसा सिताम्बुदच्छेदतिरोहितातपम् । ततान्तरं सान्तरवारिशीकरैः शिवं नभोवर्त्म सरोजवायुभिः

adīpitaṃ vaidyutajātavedasā sitāmbudacchedatirohitātapam / tatāntaraṃ sāntaravāriśīkaraiḥ śivaṃ nabhovartma sarojavāyubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितच्छदानाम् अपदिश्य धावतां रुतैर् अमीषां ग्रथिताः पतत्रिणाम् । प्रकुर्वते वारिदरोधनिर्गताः परस्परालापम् इवामला दिशः

sitacchadānām apadiśya dhāvatāṃ rutair amīṣāṃ grathitāḥ patatriṇām / prakurvate vāridarodhanirgatāḥ parasparālāpam ivāmalā diśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहारभूमेर् अभिघोषम् उत्सुकाः शरीरजेभ्यश् च्युतयूथपङ्क्तयः । असक्तम् ऊधांसि पयः क्षरन्त्य् अमूर् उपायनानीव नयन्ति धेनवः

vihārabhūmer abhighoṣam utsukāḥ śarīrajebhyaś cyutayūthapaṅktayaḥ / asaktam ūdhāṃsi payaḥ kṣaranty amūr upāyanānīva nayanti dhenavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्प्रसूतिर् जगदेकपावनी व्रजोपकण्ठं तनयैर् उपेयुषी । द्युतिं समग्रां समितिर् गवाम् असाव् उपैति मन्त्रैर् इव संहिताहुतिः

jagatprasūtir jagadekapāvanī vrajopakaṇṭhaṃ tanayair upeyuṣī / dyutiṃ samagrāṃ samitir gavām asāv upaiti mantrair iva saṃhitāhutiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतावधानं जितबर्हिणध्वनौ सुरक्तगोपीजनगीतनिःस्वने । इदं जिघत्साम् अपहाय भूयसीं न सस्यम् अभ्येति मृगीकदम्बकम्

kṛtāvadhānaṃ jitabarhiṇadhvanau suraktagopījanagītaniḥsvane / idaṃ jighatsām apahāya bhūyasīṃ na sasyam abhyeti mṛgīkadambakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असाव् अनास्थापरयावधीरितः सरोरुहिण्या शिरसा नमन्न् अपि । उपैति शुष्यन् कलमः सहाम्भसा मनोभुवा तप्त इवाभिपाण्डुताम्

asāv anāsthāparayāvadhīritaḥ saroruhiṇyā śirasā namann api / upaiti śuṣyan kalamaḥ sahāmbhasā manobhuvā tapta ivābhipāṇḍutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमी समुद्धूतसरोजरेणुना हृता हृतासारकणेन वायुना । उपागमे दुश्चरिता इवापदां गतिं न निश्चेतुम् अलं शिलीमुखाः

amī samuddhūtasarojareṇunā hṛtā hṛtāsārakaṇena vāyunā / upāgame duścaritā ivāpadāṃ gatiṃ na niścetum alaṃ śilīmukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुखैर् असौ विद्रुमभङ्गलोहितैः शिखाः पिशङ्गीः कलमस्य बिभ्रती । शुकावलिर् व्यक्तशिरीषकोमला धनुःश्रियं गोत्रभिदो ऽनुगच्छति

mukhair asau vidrumabhaṅgalohitaiḥ śikhāḥ piśaṅgīḥ kalamasya bibhratī / śukāvalir vyaktaśirīṣakomalā dhanuḥśriyaṃ gotrabhido 'nugacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति कथयति तत्र नातिदूराद् अथ ददृशे पिहितोष्णरश्मिबिम्बः । विगलितजलभारशुक्लभासां निचय इवाम्बुमुचां नगाधिराजः

iti kathayati tatra nātidūrād atha dadṛśe pihitoṣṇaraśmibimbaḥ / vigalitajalabhāraśuklabhāsāṃ nicaya ivāmbumucāṃ nagādhirājaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अतनुवनराजिश्यामितोपत्यकान्तं नगम् उपरि हिमानीगौरम् आसद्य जिष्णुः । व्यपगतमदरागस्यानुसस्मार लक्ष्मीम् असितम् अधरवासो बिभ्रतः सीरपाणेः

tam atanuvanarājiśyāmitopatyakāntaṃ nagam upari himānīgauram āsadya jiṣṇuḥ / vyapagatamadarāgasyānusasmāra lakṣmīm asitam adharavāso bibhrataḥ sīrapāṇeḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.