Library·Bharavi: Kiratarjuniya·6
रुचिराकृतिः कनकसानुम् अथो परमः पुमान् इव पतिं पतताम् । धृतसत्पथस् त्रिपथगाम् अभितः स तम् आरुरोह पुरुहूतसुतः
rucirākṛtiḥ kanakasānum atho paramaḥ pumān iva patiṃ patatām / dhṛtasatpathas tripathagām abhitaḥ sa tam āruroha puruhūtasutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अनिन्द्यबन्दिन इवेन्द्रसुतं विहितालिनिक्वणजयध्वनयः । पवनेरिताकुलविजिह्मशिखा जगतीरुहो ऽवचकरुः कुसुमैः
tam anindyabandina ivendrasutaṃ vihitālinikvaṇajayadhvanayaḥ / pavaneritākulavijihmaśikhā jagatīruho 'vacakaruḥ kusumaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवधूतपङ्कजपरागकणास् तनुजाह्नवीसलिलवीचिभिदः । परिरेभिरे ऽभिमुखम् एत्य सुखाः सुहृदः सखायम् इव तं मरुतः
avadhūtapaṅkajaparāgakaṇās tanujāhnavīsalilavīcibhidaḥ / parirebhire 'bhimukham etya sukhāḥ suhṛdaḥ sakhāyam iva taṃ marutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदितोपलस्खलनसंवलिताः स्फुटहंससारसविरावयुजः । मुदम् अस्य माङ्गलिकतूर्यकृतां ध्वनयः प्रतेनुर् अनुवप्रम् अपाम्
uditopalaskhalanasaṃvalitāḥ sphuṭahaṃsasārasavirāvayujaḥ / mudam asya māṅgalikatūryakṛtāṃ dhvanayaḥ pratenur anuvapram apām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवरुग्णतुङ्गसुरदारुतरौ निचये पुरः सुरसरित्पयसाम् । स ददर्श वेतसवनाचरितां प्रणतिं बलीयसि समृद्धिकरीम्
avarugṇatuṅgasuradārutarau nicaye puraḥ surasaritpayasām / sa dadarśa vetasavanācaritāṃ praṇatiṃ balīyasi samṛddhikarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रबभूव नालम् अवलोकयितुं परितः सरोजरजसारुणितम् । सरिदुत्तरीयम् इव संहतिमत् स तरङ्गरङ्गि कलहंसकुलम्
prababhūva nālam avalokayituṃ paritaḥ sarojarajasāruṇitam / sariduttarīyam iva saṃhatimat sa taraṅgaraṅgi kalahaṃsakulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधति क्षतीः परिणतद्विरदे मुदितालियोषिति मदस्रुतिभिः । अधिकां स रोधसि बबन्ध धृतिं महते रुजन्न् अपि गुणाय महान्
dadhati kṣatīḥ pariṇatadvirade muditāliyoṣiti madasrutibhiḥ / adhikāṃ sa rodhasi babandha dhṛtiṃ mahate rujann api guṇāya mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुहेमवप्रम् अरुणैः समतां गतम् ऊर्मिभिः सहचरं पृथुभिः । स रथाङ्गनामवनितां करुणैर् अनुबध्नतीम् अभिननन्द रुतैः
anuhemavapram aruṇaiḥ samatāṃ gatam ūrmibhiḥ sahacaraṃ pṛthubhiḥ / sa rathāṅganāmavanitāṃ karuṇair anubadhnatīm abhinananda rutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितवाजिने निजगदू रुचयश् चलवीचिरागरचनापटवः । मणिजालम् अम्भसि निमग्नम् अपि स्फुरितं मनोगतम् इवाकृतयः
sitavājine nijagadū rucayaś calavīcirāgaracanāpaṭavaḥ / maṇijālam ambhasi nimagnam api sphuritaṃ manogatam ivākṛtayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपलाहतोद्धततरङ्गधृतं जविना विधूतविततं मरुता । स ददर्श केतकशिखाविशदं सरितः प्रहासम् इव फेनम् अपाम्
upalāhatoddhatataraṅgadhṛtaṃ javinā vidhūtavitataṃ marutā / sa dadarśa ketakaśikhāviśadaṃ saritaḥ prahāsam iva phenam apām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहु बर्हिचन्द्रिकनिभं विदधे धृतिम् अस्य दानपयसां पटलम् । अवगाढम् ईक्षितुम् इवैभपतिं विकसद्विलोचनशतं सरितः
bahu barhicandrikanibhaṃ vidadhe dhṛtim asya dānapayasāṃ paṭalam / avagāḍham īkṣitum ivaibhapatiṃ vikasadvilocanaśataṃ saritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिबोधजृम्भणविभीनमुखी पुलिने सरोरुहदृशा ददृशे । पतदच्छमौक्तिकमणिप्रकरा गलदश्रुबिन्दुर् इव शुक्तिवधूः
pratibodhajṛmbhaṇavibhīnamukhī puline saroruhadṛśā dadṛśe / patadacchamauktikamaṇiprakarā galadaśrubindur iva śuktivadhūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिर् अप्सु विद्रुमलताविटपस् तनुसान्द्रफेनलवसंवलितः । स्मरदायिनः स्मरयति स्म भृशं दयिताधरस्य दशनांशुभृतः
śucir apsu vidrumalatāviṭapas tanusāndraphenalavasaṃvalitaḥ / smaradāyinaḥ smarayati sma bhṛśaṃ dayitādharasya daśanāṃśubhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपलभ्य चञ्चलतरङ्गहृतं मदगन्धम् उत्थितवतां पयसः । प्रतिदन्तिनाम् इव स सम्बुबुधे करियादसाम् अभिमुखान् करिणः
upalabhya cañcalataraṅgahṛtaṃ madagandham utthitavatāṃ payasaḥ / pratidantinām iva sa sambubudhe kariyādasām abhimukhān kariṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स जगाम विस्मयम् उद्वीक्ष्य पुरः सहसा समुत्पिपतिषोः फणिनः । प्रहितं दिवि प्रजविभिः श्वसितैः शरदभ्रविभ्रमम् अपां पटलम्
sa jagāma vismayam udvīkṣya puraḥ sahasā samutpipatiṣoḥ phaṇinaḥ / prahitaṃ divi prajavibhiḥ śvasitaiḥ śaradabhravibhramam apāṃ paṭalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ततार सैकतवतीर् अभितः शफरीपरिस्फुरितचारुदृशः । ललिताः सखीर् इव बृहज्जघनाः सुरनिम्नगाम् उपयतीः सरितः
sa tatāra saikatavatīr abhitaḥ śapharīparisphuritacārudṛśaḥ / lalitāḥ sakhīr iva bṛhajjaghanāḥ suranimnagām upayatīḥ saritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिरुह्य पुष्पभरनम्रशिखैः परितः परिष्कृततलां तरुभिः । मनसः प्रसत्तिम् इव मूर्ध्नि गिरेः शुचिम् आससाद स वनान्तभुवम्
adhiruhya puṣpabharanamraśikhaiḥ paritaḥ pariṣkṛtatalāṃ tarubhiḥ / manasaḥ prasattim iva mūrdhni gireḥ śucim āsasāda sa vanāntabhuvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुसानु पुष्पितलताविततिः फलितोरुभूरुहविविक्तवनः । धृतिम् आततान तनयस्य हरेस् तपसे ऽधिवस्तुम् अचलाम् अचलः
anusānu puṣpitalatāvitatiḥ phalitorubhūruhaviviktavanaḥ / dhṛtim ātatāna tanayasya hares tapase 'dhivastum acalām acalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणिधाय तत्र विधिनाथ धियं दधतः पुरातनमुनेर् मुनिताम् । श्रमम् आदधाव् असुकरं न तपः किम् इवावसादकरम् आत्मवताम्
praṇidhāya tatra vidhinātha dhiyaṃ dadhataḥ purātanamuner munitām / śramam ādadhāv asukaraṃ na tapaḥ kim ivāvasādakaram ātmavatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शमयन् धृतेन्द्रियशमैकसुखः शुचिभिर् गुणैर् अघमयं स तमः । प्रतिवासरं सुकृतिभिर् ववृधे विमलः कलाभिर् इव शीतरुचिः
śamayan dhṛtendriyaśamaikasukhaḥ śucibhir guṇair aghamayaṃ sa tamaḥ / prativāsaraṃ sukṛtibhir vavṛdhe vimalaḥ kalābhir iva śītaruciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधरीचकार च विवेकगुणाद् अगुणेषु तस्य धियम् अस्तवतः । प्रतिघातिनीं विषयसङ्गरतिं निरुपप्लवः शमसुखानुभवः
adharīcakāra ca vivekaguṇād aguṇeṣu tasya dhiyam astavataḥ / pratighātinīṃ viṣayasaṅgaratiṃ nirupaplavaḥ śamasukhānubhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा जपैः प्रणतिभिः प्रयतः समुपेयिवान् अधिपतिं स दिवः । सहजेतरे जयशमौ दधती बिभरांबभूव युगपन् महसी
manasā japaiḥ praṇatibhiḥ prayataḥ samupeyivān adhipatiṃ sa divaḥ / sahajetare jayaśamau dadhatī bibharāṃbabhūva yugapan mahasī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरसा हरिन्मणिनिभः स वहन् कृतजन्मनो ऽभिषवणेन जटाः । उपमां ययाव् अरुणदीधितिभिः परिमृष्टमूर्धनि तमालतरौ
śirasā harinmaṇinibhaḥ sa vahan kṛtajanmano 'bhiṣavaṇena jaṭāḥ / upamāṃ yayāv aruṇadīdhitibhiḥ parimṛṣṭamūrdhani tamālatarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतहेतिर् अप्य् अधृतजिह्ममतिश् चरितैर् मुनीन् अधरयञ् शुचिभिः । रजयांचकार विरजाः स मृगान् कम् इवेशते रमयितुं न गुणाः
dhṛtahetir apy adhṛtajihmamatiś caritair munīn adharayañ śucibhiḥ / rajayāṃcakāra virajāḥ sa mṛgān kam iveśate ramayituṃ na guṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुकूलपातिनम् अचण्डगतिं किरता सुगन्धिम् अभितः पवनम् । अवधीरितार्तवगुणं सुखतां नयता रुचां निचयम् अंशुमतः
anukūlapātinam acaṇḍagatiṃ kiratā sugandhim abhitaḥ pavanam / avadhīritārtavaguṇaṃ sukhatāṃ nayatā rucāṃ nicayam aṃśumataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवपल्लवाञ्जलिभृतः प्रचये बृहतस् तरून् गमयतावनतिम् । स्तृणता तृणैः प्रतिनिशं मृदुभिः शयनीयताम् उपयतीं वसुधाम्
navapallavāñjalibhṛtaḥ pracaye bṛhatas tarūn gamayatāvanatim / stṛṇatā tṛṇaiḥ pratiniśaṃ mṛdubhiḥ śayanīyatām upayatīṃ vasudhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतितैर् अपेतजलदान् नभसः पृषतैर् अपां शमयता च रजः । स दयालुनेव परिगाढकृशः परिचर्ययानुजगृहे तपसा
patitair apetajaladān nabhasaḥ pṛṣatair apāṃ śamayatā ca rajaḥ / sa dayāluneva parigāḍhakṛśaḥ paricaryayānujagṛhe tapasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महते फलाय तद् अवेक्ष्य शिवं विकसन्निमित्तकुसुमं स पुरः । न जगाम विस्मयवशं वशिनां न निहन्ति धैर्यम् अनुभावगुणः
mahate phalāya tad avekṣya śivaṃ vikasannimittakusumaṃ sa puraḥ / na jagāma vismayavaśaṃ vaśināṃ na nihanti dhairyam anubhāvaguṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अभूरिवासरकृतं सुकृतैर् उपलभ्य वैभवम् अनन्यभवम् । उपतस्थुर् आस्थितविषादधियः शतयज्वनो वनचरा वसतिम्
tad abhūrivāsarakṛtaṃ sukṛtair upalabhya vaibhavam ananyabhavam / upatasthur āsthitaviṣādadhiyaḥ śatayajvano vanacarā vasatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदिताः प्रविश्य विहितानतयः शिथिलीकृते ऽधिकृतकृत्यविधौ । अनपेतकालम् अभिरामकथाः कथयांबभूवुर् इति गोत्रभिदे
viditāḥ praviśya vihitānatayaḥ śithilīkṛte 'dhikṛtakṛtyavidhau / anapetakālam abhirāmakathāḥ kathayāṃbabhūvur iti gotrabhide
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचिवल्कवीततनुर् अन्यतमस् तिमिरच्छिदाम् इव गिरौ भवतः । महते जयाय मघवन्न् अनघः पुरुषस् तपस्यति तपज् जगतीम्
śucivalkavītatanur anyatamas timiracchidām iva girau bhavataḥ / mahate jayāya maghavann anaghaḥ puruṣas tapasyati tapaj jagatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बिभर्ति भीषणभुजंगभुजः पृथि विद्विषां भयविधायि धनुः । अमलेन तस्य धृतसच्चरिताश् चरितेन चातिशयिता मुनयः
sa bibharti bhīṣaṇabhujaṃgabhujaḥ pṛthi vidviṣāṃ bhayavidhāyi dhanuḥ / amalena tasya dhṛtasaccaritāś caritena cātiśayitā munayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुतः शिवा नवतृणा जगती विमलं नभो रजसि वृष्टिर् अपाम् । गुणसम्पदानुगुणतां गमितः कुरुते ऽस्य भक्तिम् इव भूतगणः
marutaḥ śivā navatṛṇā jagatī vimalaṃ nabho rajasi vṛṣṭir apām / guṇasampadānuguṇatāṃ gamitaḥ kurute 'sya bhaktim iva bhūtagaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतरेतरानभिभवेन मृगास् तम् उपासते गुरुम् इवान्तसदः । विनमन्ति चास्य तरवः प्रचये परवान् स तेन भवतेव नगः
itaretarānabhibhavena mṛgās tam upāsate gurum ivāntasadaḥ / vinamanti cāsya taravaḥ pracaye paravān sa tena bhavateva nagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उरु सत्त्वम् आह विपरिश्रमता परमं वपुः प्रथयतीव जयम् । शमिनो ऽपि तस्य नवसंगमने विभुतानुषङ्गि भयम् एति जनः
uru sattvam āha vipariśramatā paramaṃ vapuḥ prathayatīva jayam / śamino 'pi tasya navasaṃgamane vibhutānuṣaṅgi bhayam eti janaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिवंशजः स यदि दैत्यकुले यदि वान्वये महति भूमिभृताम् । चरतस् तपस् तव वनेषु सदा न वयं निरूपयितुम् अस्य गतिम्
ṛṣivaṃśajaḥ sa yadi daityakule yadi vānvaye mahati bhūmibhṛtām / caratas tapas tava vaneṣu sadā na vayaṃ nirūpayitum asya gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विगणय्य कारणम् अनेकगुणं निजयाथवा कथितम् अल्पतया । असद् अप्य् अदः सहितुम् अर्हति नः क्व वनेचराः क्व निपुणा मतयः
vigaṇayya kāraṇam anekaguṇaṃ nijayāthavā kathitam alpatayā / asad apy adaḥ sahitum arhati naḥ kva vanecarāḥ kva nipuṇā matayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिगम्य गुह्यकगणाद् इति तन् मनसः प्रियं प्रियसुतस्य तपः । निजुगोप हर्षम् उदितं मघवा नयवर्त्मगाः प्रभवतां हि धियः
adhigamya guhyakagaṇād iti tan manasaḥ priyaṃ priyasutasya tapaḥ / nijugopa harṣam uditaṃ maghavā nayavartmagāḥ prabhavatāṃ hi dhiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणिधाय चित्तम् अथ भक्ततया विदिते ऽप्य् अपूर्व इव तत्र हरिः । उपलब्धुम् अस्य नियमस्थिरतां सुरसुन्दरीर् इति वचो ऽभिदधे
praṇidhāya cittam atha bhaktatayā vidite 'py apūrva iva tatra hariḥ / upalabdhum asya niyamasthiratāṃ surasundarīr iti vaco 'bhidadhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुमारम् एकम् अणु मर्मभिदाम् अतिदूरगं युतम् अमोघतया । अविपक्षम् अस्त्रम् अपरं कतमद् विजयाय यूयम् इव चित्तभुवः
sukumāram ekam aṇu marmabhidām atidūragaṃ yutam amoghatayā / avipakṣam astram aparaṃ katamad vijayāya yūyam iva cittabhuvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भववीतये हतबृहत्तमसाम् अवबोधवारि रजसः शमनम् । परिपीयमाणम् इव वो ऽसकलैर् अवसादम् एति नयनाञ्जलिभिः
bhavavītaye hatabṛhattamasām avabodhavāri rajasaḥ śamanam / paripīyamāṇam iva vo 'sakalair avasādam eti nayanāñjalibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुधा गतां जगति भूतसृजा कमनीयतां समभिहृत्य पुरा । उपपादिता विदधता भवतीः सुरसद्मयानसुमुखी जनता
bahudhā gatāṃ jagati bhūtasṛjā kamanīyatāṃ samabhihṛtya purā / upapāditā vidadhatā bhavatīḥ surasadmayānasumukhī janatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् उपेत्य विघ्नयत तस्य तपः कृतिभिः कलासु सहिताः सचिवैः । हृतवीतरागमनसां ननु वः सुखसङ्गिनं प्रति सुखावजितिः
tad upetya vighnayata tasya tapaḥ kṛtibhiḥ kalāsu sahitāḥ sacivaiḥ / hṛtavītarāgamanasāṃ nanu vaḥ sukhasaṅginaṃ prati sukhāvajitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविमृष्यम् एतद् अभिलष्यति स द्विषतां वधेन विषयाभिरतिम् । भववीतये न हि तथा स विधिः क्व शरासनं क्व च विमुक्तिपथः
avimṛṣyam etad abhilaṣyati sa dviṣatāṃ vadhena viṣayābhiratim / bhavavītaye na hi tathā sa vidhiḥ kva śarāsanaṃ kva ca vimuktipathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथुदाम्नि तत्र परिबोधि च मा भवतीभिर् अन्यमुनिवद् विकृतिः । स्वयशांसि विक्रमवताम् अवतां न वधूष्व् अघानि विमृष्यन्ति धियः
pṛthudāmni tatra paribodhi ca mā bhavatībhir anyamunivad vikṛtiḥ / svayaśāṃsi vikramavatām avatāṃ na vadhūṣv aghāni vimṛṣyanti dhiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशंसितापचितिचारु पुरः सुराणाम् आदेशम् इत्य् अभिमुखं समवाप्य भर्तुः । लेभे परां द्युतिम् अमर्त्यवधूसमूहः सम्भावना ह्य् अधिकृतस्य तनोति तेजः
āśaṃsitāpaciticāru puraḥ surāṇām ādeśam ity abhimukhaṃ samavāpya bhartuḥ / lebhe parāṃ dyutim amartyavadhūsamūhaḥ sambhāvanā hy adhikṛtasya tanoti tejaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणतिम् अथ विधाय प्रस्थिताः सद्मनस् ताः स्तनभरनमिताङ्गीर् अङ्गनाः प्रीतिभाजः । अचलनलिनलक्ष्मीहारि नालं बभूव स्तिमितम् अमरभर्तुर् द्रष्टुम् अक्ष्णां सहस्रम्
praṇatim atha vidhāya prasthitāḥ sadmanas tāḥ stanabharanamitāṅgīr aṅganāḥ prītibhājaḥ / acalanalinalakṣmīhāri nālaṃ babhūva stimitam amarabhartur draṣṭum akṣṇāṃ sahasram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.