Bharata: Natyasastra 18

एकस्य चार्थहेतोः स हास्यजननः प्रपञ्चः स्यात् । यत्कारणाद् गुणानां दोषीकरणं भवेद्विवादकृतम्

ekasya cārthahetoḥ sa hāsyajananaḥ prapañcaḥ syāt / yatkāraṇād guṇānāṃ doṣīkaraṇaṃ bhavedvivādakṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषगुणीकरणं वा तन्मृदवं नाम विज्ञेयम् । परवचनमात्मनश्चोत्तरोत्तरसमुद्भवं द्वयोर्यत्र

doṣaguṇīkaraṇaṃ vā tanmṛdavaṃ nāma vijñeyam / paravacanamātmanaścottarottarasamudbhavaṃ dvayoryatra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यार्थविशेषकमधिबलमिति तद् बुधैर्ज्ञेयम् । अन्यार्थमेव वाक्यं छलमभिसन्धानहास्यरोषकरम्

anyonyārthaviśeṣakamadhibalamiti tad budhairjñeyam / anyārthameva vākyaṃ chalamabhisandhānahāsyaroṣakaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतिसारूप्याद्यस्मिन् बहवो ऽर्था युक्तिभिर्नियुज्यन्ते । यद्धास्यमहास्यं वा तत्त्रिगतं नाम विज्ञेयम्

śrutisārūpyādyasmin bahavo 'rthā yuktibhirniyujyante / yaddhāsyamahāsyaṃ vā tattrigataṃ nāma vijñeyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यक्षवृत्तिरुक्तो व्याहारो हास्यलेशार्थः । संरम्भसंभ्रमयुतं विवादयुक्तं तथापवादकृतम्

pratyakṣavṛttirukto vyāhāro hāsyaleśārthaḥ / saṃrambhasaṃbhramayutaṃ vivādayuktaṃ tathāpavādakṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुवचनाक्षेपकृतं गण्डं प्रवदन्ति तत्त्वज्ञाः । इति दशरूपविधानं सर्वं प्रोक्तं मया हि लक्षणतः । पुनरस्य शरीरगतं सन्धिविधौ लक्षणं वक्ष्ये

bahuvacanākṣepakṛtaṃ gaṇḍaṃ pravadanti tattvajñāḥ | iti daśarūpavidhānaṃ sarvaṃ proktaṃ mayā hi lakṣaṇataḥ / punarasya śarīragataṃ sandhividhau lakṣaṇaṃ vakṣye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.