शौनक उवाच हत्वा स्वरिक्थस्पृध आततायिनो युधिष्ठिरो धर्मभृतां वरिष्ठः सहानुजैः प्रत्यवरुद्धभोजनः कथं प्रवृत्तः किम् अकारषीत् ततः
śaunaka uvāca hatvā svarikthaspṛdha ātatāyino yudhiṣṭhiro dharmabhṛtāṃ variṣṭhaḥ sahānujaiḥ pratyavaruddhabhojanaḥ kathaṃ pravṛttaḥ kim akāraṣīt tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच वंशं कुरोर्वंशदवाग्निनिर्हृतं संरोहयित्वा भवभावनो हरिः निवेशयित्वा निजराज्य ईश्वरो युधिष्ठिरं प्रीतमना बभूव ह
sūta uvāca vaṃśaṃ kurorvaṃśadavāgninirhṛtaṃ saṃrohayitvā bhavabhāvano hariḥ niveśayitvā nijarājya īśvaro yudhiṣṭhiraṃ prītamanā babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशम्य भीष्मोक्तम् अथाच्युतोक्तं प्रवृत्तविज्ञानविधूतविभ्रमः शशास गाम् इन्द्र इवाजिताश्रयः परिध्युपान्ताम् अनुजानुवर्तितः
niśamya bhīṣmoktam athācyutoktaṃ pravṛttavijñānavidhūtavibhramaḥ śaśāsa gām indra ivājitāśrayaḥ paridhyupāntām anujānuvartitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामं ववर्ष पर्जन्यः सर्वकामदुघा मही सिषिचुः स्म व्रजान् गावः पयसोधस्वतीर्मुदा
kāmaṃ vavarṣa parjanyaḥ sarvakāmadughā mahī siṣicuḥ sma vrajān gāvaḥ payasodhasvatīrmudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नद्यः समुद्रा गिरयः सवनस्पतिवीरुधः फलन्त्योषधयः सर्वाः कामम् अन्वृतु तस्य वै
nadyaḥ samudrā girayaḥ savanaspativīrudhaḥ phalantyoṣadhayaḥ sarvāḥ kāmam anvṛtu tasya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाधयो व्याधयः क्लेशा दैवभूतात्महेतवः अजातशत्रावभवन् जन्तूनां राज्ञि कर्हिचित्
nādhayo vyādhayaḥ kleśā daivabhūtātmahetavaḥ ajātaśatrāvabhavan jantūnāṃ rājñi karhicit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उषित्वा हास्तिनपुरे मासान् कतिपयान् हरिः सुहृदां च विशोकाय स्वसुश्च प्रियकाम्यया
uṣitvā hāstinapure māsān katipayān hariḥ suhṛdāṃ ca viśokāya svasuśca priyakāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमन्त्र्य चाभ्यनुज्ञातः परिष्वज्याभिवाद्य तम् आरुरोह रथं कैश्चित् परिष्वक्तो ऽभिवादितः
āmantrya cābhyanujñātaḥ pariṣvajyābhivādya tam āruroha rathaṃ kaiścit pariṣvakto 'bhivāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभद्रा द्रौपदी कुन्ती विराटतनया तथा गान्धारी धृतराष्ट्रश्च युयुत्सुर्गौतमो यमौ
subhadrā draupadī kuntī virāṭatanayā tathā gāndhārī dhṛtarāṣṭraśca yuyutsurgautamo yamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृकोदरश्च धौम्यश्च स्त्रियो मत्स्यसुतादयः न सेहिरे विमुह्यन्तो विरहं शार्ङ्गधन्वनः
vṛkodaraśca dhaumyaśca striyo matsyasutādayaḥ na sehire vimuhyanto virahaṃ śārṅgadhanvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्सङ्गान् मुक्तदुःसङ्गो हातुं नोत्सहते बुधः कीर्त्यमानं यशो यस्य सकृदाकर्ण्य रोचनम्
satsaṅgān muktaduḥsaṅgo hātuṃ notsahate budhaḥ kīrtyamānaṃ yaśo yasya sakṛdākarṇya rocanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् न्यस्तधियः पार्थाः सहेरन् विरहं कथम् दर्शनस्पर्शसंलाप शयनासनभोजनैः
tasmin nyastadhiyaḥ pārthāḥ saheran virahaṃ katham darśanasparśasaṃlāpa śayanāsanabhojanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ते ऽनिमिषैरक्षैस्तम् अनु द्रुतचेतसः वीक्षन्तः स्नेहसम्बद्धा विचेलुस्तत्र तत्र ह
sarve te 'nimiṣairakṣaistam anu drutacetasaḥ vīkṣantaḥ snehasambaddhā vicelustatra tatra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यरुन्धन्न् उद्गलद्बाष्पम् औत्कण्ठ्याद्देवकीसुते निर्यात्यगारान् नो ऽभद्रम् इति स्याद्बान्धवस्त्रियः
nyarundhann udgaladbāṣpam autkaṇṭhyāddevakīsute niryātyagārān no 'bhadram iti syādbāndhavastriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदङ्गशङ्खभेर्यश्च वीणापणवगोमुखाः धुन्धुर्यानकघण्टाद्या नेदुर्दुन्दुभयस्तथा
mṛdaṅgaśaṅkhabheryaśca vīṇāpaṇavagomukhāḥ dhundhuryānakaghaṇṭādyā nedurdundubhayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादशिखरारूढाः कुरुनार्यो दिदृक्षया ववृषुः कुसुमैः कृष्णं प्रेमव्रीडास्मितेक्षणाः
prāsādaśikharārūḍhāḥ kurunāryo didṛkṣayā vavṛṣuḥ kusumaiḥ kṛṣṇaṃ premavrīḍāsmitekṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितातपत्रं जग्राह मुक्तादामविभूषितम् रत्नदण्डं गुडाकेशः प्रियः प्रियतमस्य ह
sitātapatraṃ jagrāha muktādāmavibhūṣitam ratnadaṇḍaṃ guḍākeśaḥ priyaḥ priyatamasya ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्धवः सात्यकिश्चैव व्यजने परमाद्भुते विकीर्यमाणः कुसुमै रेजे मधुपतिः पथि
uddhavaḥ sātyakiścaiva vyajane paramādbhute vikīryamāṇaḥ kusumai reje madhupatiḥ pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रूयन्ताशिषः सत्यास्तत्र तत्र द्विजेरिताः नानुरूपानुरूपाश्च निर्गुणस्य गुणात्मनः
aśrūyantāśiṣaḥ satyāstatra tatra dvijeritāḥ nānurūpānurūpāśca nirguṇasya guṇātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्योन्यम् आसीत् सञ्जल्प उत्तमश्लोकचेतसाम् कौरवेन्द्रपुरस्त्रीणां सर्वश्रुतिमनोहरः
anyonyam āsīt sañjalpa uttamaślokacetasām kauravendrapurastrīṇāṃ sarvaśrutimanoharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै किलायं पुरुषः पुरातनो य एक आसीदविशेष आत्मनि अग्रे गुणेभ्यो जगदात्मनीश्वरे निमीलितात्मन् निशि सुप्तशक्तिषु
sa vai kilāyaṃ puruṣaḥ purātano ya eka āsīdaviśeṣa ātmani agre guṇebhyo jagadātmanīśvare nimīlitātman niśi suptaśaktiṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव भूयो निजवीर्यचोदितां स्वजीवमायां प्रकृतिं सिसृक्षतीम् अनामरूपात्मनि रूपनामनी विधित्समानो ऽनुससार शास्त्रकृत्
sa eva bhūyo nijavīryacoditāṃ svajīvamāyāṃ prakṛtiṃ sisṛkṣatīm anāmarūpātmani rūpanāmanī vidhitsamāno 'nusasāra śāstrakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वा अयं यत् पदम् अत्र सूरयो जितेन्द्रिया निर्जितमातरिश्वनः पश्यन्ति भक्त्युत्कलितामलात्मना नन्वेष सत्त्वं परिमार्ष्टुम् अर्हति
sa vā ayaṃ yat padam atra sūrayo jitendriyā nirjitamātariśvanaḥ paśyanti bhaktyutkalitāmalātmanā nanveṣa sattvaṃ parimārṣṭum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वा अयं सख्यनुगीतसत्कथो वेदेषु गुह्येषु च गुह्यवादिभिः य एक ईशो जगदात्मलीलया सृजत्यवत्यत्ति न तत्र सज्जते
sa vā ayaṃ sakhyanugītasatkatho vedeṣu guhyeṣu ca guhyavādibhiḥ ya eka īśo jagadātmalīlayā sṛjatyavatyatti na tatra sajjate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा ह्यधर्मेण तमोधियो नृपा जीवन्ति तत्रैष हि सत्त्वतः किल धत्ते भगं सत्यम् ऋतं दयां यशो भवाय रूपाणि दधद्युगे युगे
yadā hyadharmeṇa tamodhiyo nṛpā jīvanti tatraiṣa hi sattvataḥ kila dhatte bhagaṃ satyam ṛtaṃ dayāṃ yaśo bhavāya rūpāṇi dadhadyuge yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो अलं श्लाघ्यतमं यदोः कुलम् अहो अलं पुण्यतमं मधोर्वनम् यदेष पुंसाम् ऋषभः श्रियः पतिः स्वजन्मना चङ्क्रमणेन चाञ्चति
aho alaṃ ślāghyatamaṃ yadoḥ kulam aho alaṃ puṇyatamaṃ madhorvanam yadeṣa puṃsām ṛṣabhaḥ śriyaḥ patiḥ svajanmanā caṅkramaṇena cāñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो बत स्वर्यशसस्तिरस्करी कुशस्थली पुण्ययशस्करी भुवः पश्यन्ति नित्यं यदनुग्रहेषितं स्मितावलोकं स्वपतिं स्म यत्प्रजाः
aho bata svaryaśasastiraskarī kuśasthalī puṇyayaśaskarī bhuvaḥ paśyanti nityaṃ yadanugraheṣitaṃ smitāvalokaṃ svapatiṃ sma yatprajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूनं व्रतस्नानहुतादिनेश्वरः समर्चितो ह्यस्य गृहीतपाणिभिः पिबन्ति याः सख्यधरामृतं मुहुर् व्रजस्त्रियः सम्मुमुहुर्यदाशयाः
nūnaṃ vratasnānahutādineśvaraḥ samarcito hyasya gṛhītapāṇibhiḥ pibanti yāḥ sakhyadharāmṛtaṃ muhur vrajastriyaḥ sammumuhuryadāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या वीर्यशुल्केन हृताः स्वयंवरे प्रमथ्य चैद्यप्रमुखान् हि शुष्मिणः प्रद्युम्नसाम्बाम्बसुतादयो ऽपरा याश्चाहृता भौमवधे सहस्रशः
yā vīryaśulkena hṛtāḥ svayaṃvare pramathya caidyapramukhān hi śuṣmiṇaḥ pradyumnasāmbāmbasutādayo 'parā yāścāhṛtā bhaumavadhe sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताः परं स्त्रीत्वम् अपास्तपेशलं निरस्तशौचं बत साधु कुर्वते यासां गृहात् पुष्करलोचनः पतिर् न जात्वपैत्याहृतिभिर्हृदि स्पृशन्
etāḥ paraṃ strītvam apāstapeśalaṃ nirastaśaucaṃ bata sādhu kurvate yāsāṃ gṛhāt puṣkaralocanaḥ patir na jātvapaityāhṛtibhirhṛdi spṛśan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंविधा गदन्तीनां स गिरः पुरयोषिताम् निरीक्षणेनाभिनन्दन् सस्मितेन ययौ हरिः
evaṃvidhā gadantīnāṃ sa giraḥ purayoṣitām nirīkṣaṇenābhinandan sasmitena yayau hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजातशत्रुः पृतनां गोपीथाय मधुद्विषः परेभ्यः शङ्कितः स्नेहात् प्रायुङ्क्त चतुरङ्गिणीम्
ajātaśatruḥ pṛtanāṃ gopīthāya madhudviṣaḥ parebhyaḥ śaṅkitaḥ snehāt prāyuṅkta caturaṅgiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ दूरागतान् शौरिः कौरवान् विरहातुरान् सन्निवर्त्य दृढं स्निग्धान् प्रायात् स्वनगरीं प्रियैः
atha dūrāgatān śauriḥ kauravān virahāturān sannivartya dṛḍhaṃ snigdhān prāyāt svanagarīṃ priyaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुजाङ्गलपाञ्चालान् शूरसेनान् सयामुनान् ब्रह्मावर्तं कुरुक्षेत्रं मत्स्यान् सारस्वतान् अथ
kurujāṅgalapāñcālān śūrasenān sayāmunān brahmāvartaṃ kurukṣetraṃ matsyān sārasvatān atha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरुधन्वम् अतिक्रम्य सौवीराभीरयोः परान् आनर्तान् भार्गवोपागाच् छ्रान्तवाहो मनाग् विभुः
marudhanvam atikramya sauvīrābhīrayoḥ parān ānartān bhārgavopāgāc chrāntavāho manāg vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तत्र ह तत्रत्यैर्हरिः प्रत्युद्यतार्हणः सायं भेजे दिशं पश्चाद्गविष्ठो गां गतस्तदा
tatra tatra ha tatratyairhariḥ pratyudyatārhaṇaḥ sāyaṃ bheje diśaṃ paścādgaviṣṭho gāṃ gatastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.