Bhāgavata Purāṇa 1.17

सूत उवाच तत्र गोमिथुनं राजा हन्यमानम् अनाथवत् दण्डहस्तं च वृषलं ददृशे नृपलाञ्छनम्

sūta uvāca tatra gomithunaṃ rājā hanyamānam anāthavat daṇḍahastaṃ ca vṛṣalaṃ dadṛśe nṛpalāñchanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषं मृणालधवलं मेहन्तम् इव बिभ्यतम् वेपमानं पदैकेन सीदन्तं शूद्रताडितम्

vṛṣaṃ mṛṇāladhavalaṃ mehantam iva bibhyatam vepamānaṃ padaikena sīdantaṃ śūdratāḍitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गां च धर्मदुघां दीनां भृशं शूद्रपदाहताम् विवत्साम् आश्रुवदनां क्षामां यवसम् इच्छतीम्

gāṃ ca dharmadughāṃ dīnāṃ bhṛśaṃ śūdrapadāhatām vivatsām āśruvadanāṃ kṣāmāṃ yavasam icchatīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पप्रच्छ रथम् आरूढः कार्तस्वरपरिच्छदम् मेघगम्भीरया वाचा समारोपितकार्मुकः

papraccha ratham ārūḍhaḥ kārtasvaraparicchadam meghagambhīrayā vācā samāropitakārmukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्त्वं मच्छरणे लोके बलाद्धंस्यबलान् बली नरदेवो ऽसि वेषेण नटवत् कर्मणाद्विजः

kastvaṃ maccharaṇe loke balāddhaṃsyabalān balī naradevo 'si veṣeṇa naṭavat karmaṇādvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्त्वं कृष्णे गते दूरं सहगाण्डीवधन्वना शोच्यो ऽस्यशोच्यान् रहसि प्रहरन् वधम् अर्हसि

yastvaṃ kṛṣṇe gate dūraṃ sahagāṇḍīvadhanvanā śocyo 'syaśocyān rahasi praharan vadham arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं वा मृणालधवलः पादैर्न्यूनः पदा चरन् वृषरूपेण किं कश्चिद्देवो नः परिखेदयन्

tvaṃ vā mṛṇāladhavalaḥ pādairnyūnaḥ padā caran vṛṣarūpeṇa kiṃ kaściddevo naḥ parikhedayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न जातु कौरवेन्द्राणां दोर्दण्डपरिरम्भिते भूतले ऽनुपतन्त्यस्मिन् विना ते प्राणिनां शुचः

na jātu kauravendrāṇāṃ dordaṇḍaparirambhite bhūtale 'nupatantyasmin vinā te prāṇināṃ śucaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा सौरभेयात्र शुचो व्येतु ते वृषलाद्भयम् मा रोदीरम्ब भद्रं ते खलानां मयि शास्तरि

mā saurabheyātra śuco vyetu te vṛṣalādbhayam mā rodīramba bhadraṃ te khalānāṃ mayi śāstari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य राष्ट्रे प्रजाः सर्वास्त्रस्यन्ते साध्व्यसाधुभिः तस्य मत्तस्य नश्यन्ति कीर्तिरायुर्भगो गतिः

yasya rāṣṭre prajāḥ sarvāstrasyante sādhvyasādhubhiḥ tasya mattasya naśyanti kīrtirāyurbhago gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष राज्ञां परो धर्मो ह्यार्तानाम् आर्तिनिग्रहः अत एनं वधिष्यामि भूतद्रुहम् असत्तमम्

eṣa rājñāṃ paro dharmo hyārtānām ārtinigrahaḥ ata enaṃ vadhiṣyāmi bhūtadruham asattamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽवृश्चत् तव पादांस्त्रीन् सौरभेय चतुष्पद मा भूवंस्त्वादृशा राष्ट्रे राज्ञां कृष्णानुवर्तिनाम्

ko 'vṛścat tava pādāṃstrīn saurabheya catuṣpada mā bhūvaṃstvādṛśā rāṣṭre rājñāṃ kṛṣṇānuvartinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आख्याहि वृष भद्रं वः साधूनाम् अकृतागसाम् आत्मवैरूप्यकर्तारं पार्थानां कीर्तिदूषणम्

ākhyāhi vṛṣa bhadraṃ vaḥ sādhūnām akṛtāgasām ātmavairūpyakartāraṃ pārthānāṃ kīrtidūṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जने ऽनागस्यघं युञ्जन् सर्वतो ऽस्य च मद्भयम् साधूनां भद्रम् एव स्यादसाधुदमने कृते

jane 'nāgasyaghaṃ yuñjan sarvato 'sya ca madbhayam sādhūnāṃ bhadram eva syādasādhudamane kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनागःस्विह भूतेषु य आगस्कृन् निरङ्कुशः आहर्तास्मि भुजं साक्षादमर्त्यस्यापि साङ्गदम्

anāgaḥsviha bhūteṣu ya āgaskṛn niraṅkuśaḥ āhartāsmi bhujaṃ sākṣādamartyasyāpi sāṅgadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो हि परमो धर्मः स्वधर्मस्थानुपालनम् शासतो ऽन्यान् यथाशास्त्रम् अनापद्युत्पथान् इह

rājño hi paramo dharmaḥ svadharmasthānupālanam śāsato 'nyān yathāśāstram anāpadyutpathān iha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्म उवाच एतद्वः पाण्डवेयानां युक्तम् आर्ताभयं वचः येषां गुणगणैः कृष्णो दौत्यादौ भगवान् कृतः

dharma uvāca etadvaḥ pāṇḍaveyānāṃ yuktam ārtābhayaṃ vacaḥ yeṣāṃ guṇagaṇaiḥ kṛṣṇo dautyādau bhagavān kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वयं क्लेशबीजानि यतः स्युः पुरुषर्षभ पुरुषं तं विजानीमो वाक्यभेदविमोहिताः

na vayaṃ kleśabījāni yataḥ syuḥ puruṣarṣabha puruṣaṃ taṃ vijānīmo vākyabhedavimohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्विकल्पवसना आहुरात्मानम् आत्मनः दैवम् अन्ये ऽपरे कर्म स्वभावम् अपरे प्रभुम्

kecidvikalpavasanā āhurātmānam ātmanaḥ daivam anye 'pare karma svabhāvam apare prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रतर्क्यादनिर्देश्यादिति केष्वपि निश्चयः अत्रानुरूपं राजर्षे विमृश स्वमनीषया

apratarkyādanirdeśyāditi keṣvapi niścayaḥ atrānurūpaṃ rājarṣe vimṛśa svamanīṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच एवं धर्मे प्रवदति स सम्राड्द्विजसत्तमाः समाहितेन मनसा विखेदः पर्यचष्ट तम्

sūta uvāca evaṃ dharme pravadati sa samrāḍdvijasattamāḥ samāhitena manasā vikhedaḥ paryacaṣṭa tam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजोवाच धर्मं ब्रवीषि धर्मज्ञ धर्मो ऽसि वृषरूपधृक् यदधर्मकृतः स्थानं सूचकस्यापि तद्भवेत्

rājovāca dharmaṃ bravīṣi dharmajña dharmo 'si vṛṣarūpadhṛk yadadharmakṛtaḥ sthānaṃ sūcakasyāpi tadbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा देवमायाया नूनं गतिरगोचरा चेतसो वचसश्चापि भूतानाम् इति निश्चयः

athavā devamāyāyā nūnaṃ gatiragocarā cetaso vacasaścāpi bhūtānām iti niścayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपः शौचं दया सत्यम् इति पादाः कृते कृताः अधर्मांशैस्त्रयो भग्नाः स्मयसङ्गमदैस्तव

tapaḥ śaucaṃ dayā satyam iti pādāḥ kṛte kṛtāḥ adharmāṃśaistrayo bhagnāḥ smayasaṅgamadaistava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं धर्म पादस्ते सत्यं निर्वर्तयेद्यतः तं जिघृक्षत्यधर्मो ऽयम् अनृतेनैधितः कलिः

idānīṃ dharma pādaste satyaṃ nirvartayedyataḥ taṃ jighṛkṣatyadharmo 'yam anṛtenaidhitaḥ kaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं च भूमिर्भगवता न्यासितोरुभरा सती श्रीमद्भिस्तत्पदन्यासैः सर्वतः कृतकौतुका

iyaṃ ca bhūmirbhagavatā nyāsitorubharā satī śrīmadbhistatpadanyāsaiḥ sarvataḥ kṛtakautukā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शोचत्यश्रुकला साध्वी दुर्भगेवोज्झिता सती अब्रह्मण्या नृपव्याजाः शूद्रा भोक्ष्यन्ति माम् इति

śocatyaśrukalā sādhvī durbhagevojjhitā satī abrahmaṇyā nṛpavyājāḥ śūdrā bhokṣyanti mām iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति धर्मं महीं चैव सान्त्वयित्वा महारथः निशातम् आददे खड्गं कलये ऽधर्महेतवे

iti dharmaṃ mahīṃ caiva sāntvayitvā mahārathaḥ niśātam ādade khaḍgaṃ kalaye 'dharmahetave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं जिघांसुम् अभिप्रेत्य विहाय नृपलाञ्छनम् तत्पादमूलं शिरसा समगाद्भयविह्वलः

taṃ jighāṃsum abhipretya vihāya nṛpalāñchanam tatpādamūlaṃ śirasā samagādbhayavihvalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतितं पादयोर्वीरः कृपया दीनवत्सलः शरण्यो नावधीच् छ्लोक्य आह चेदं हसन्न् इव

patitaṃ pādayorvīraḥ kṛpayā dīnavatsalaḥ śaraṇyo nāvadhīc chlokya āha cedaṃ hasann iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजोवाच न ते गुडाकेशयशोधराणां बद्धाञ्जलेर्वै भयम् अस्ति किञ्चित् न वर्तितव्यं भवता कथञ्चन क्षेत्रे मदीये त्वम् अधर्मबन्धुः

rājovāca na te guḍākeśayaśodharāṇāṃ baddhāñjalervai bhayam asti kiñcit na vartitavyaṃ bhavatā kathañcana kṣetre madīye tvam adharmabandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वां वर्तमानं नरदेवदेहेष्वनुप्रवृत्तो ऽयम् अधर्मपूगः लोभो ऽनृतं चौर्यम् अनार्यम् अंहो ज्येष्ठा च माया कलहश्च दम्भः

tvāṃ vartamānaṃ naradevadeheṣvanupravṛtto 'yam adharmapūgaḥ lobho 'nṛtaṃ cauryam anāryam aṃho jyeṣṭhā ca māyā kalahaśca dambhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वर्तितव्यं तदधर्मबन्धो धर्मेण सत्येन च वर्तितव्ये ब्रह्मावर्ते यत्र यजन्ति यज्ञैर्यज्ञेश्वरं यज्ञवितानविज्ञाः

na vartitavyaṃ tadadharmabandho dharmeṇa satyena ca vartitavye brahmāvarte yatra yajanti yajñairyajñeśvaraṃ yajñavitānavijñāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्मिन् हरिर्भगवान् इज्यमान इज्यात्ममूर्तिर्यजतां शं तनोति कामान् अमोघान् स्थिरजङ्गमानाम् अन्तर्बहिर्वायुरिवैष आत्मा

yasmin harirbhagavān ijyamāna ijyātmamūrtiryajatāṃ śaṃ tanoti kāmān amoghān sthirajaṅgamānām antarbahirvāyurivaiṣa ātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच परीक्षितैवम् आदिष्टः स कलिर्जातवेपथुः तम् उद्यतासिम् आहेदं दण्डपाणिम् इवोद्यतम्

sūta uvāca parīkṣitaivam ādiṣṭaḥ sa kalirjātavepathuḥ tam udyatāsim āhedaṃ daṇḍapāṇim ivodyatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिरुवाच यत्र क्व वाथ वत्स्यामि सार्वभौम तवाज्ञया लक्षये तत्र तत्रापि त्वाम् आत्तेषुशरासनम्

kaliruvāca yatra kva vātha vatsyāmi sārvabhauma tavājñayā lakṣaye tatra tatrāpi tvām ātteṣuśarāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् मे धर्मभृतां श्रेष्ठ स्थानं निर्देष्टुम् अर्हसि यत्रैव नियतो वत्स्य आतिष्ठंस्ते ऽनुशासनम्

tan me dharmabhṛtāṃ śreṣṭha sthānaṃ nirdeṣṭum arhasi yatraiva niyato vatsya ātiṣṭhaṃste 'nuśāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच अभ्यर्थितस्तदा तस्मै स्थानानि कलये ददौ द्यूतं पानं स्त्रियः सूना यत्राधर्मश्चतुर्विधः

sūta uvāca abhyarthitastadā tasmai sthānāni kalaye dadau dyūtaṃ pānaṃ striyaḥ sūnā yatrādharmaścaturvidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनश्च याचमानाय जातरूपम् अदात् प्रभुः ततो ऽनृतं मदं कामं रजो वैरं च पञ्चमम्

punaśca yācamānāya jātarūpam adāt prabhuḥ tato 'nṛtaṃ madaṃ kāmaṃ rajo vairaṃ ca pañcamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमूनि पञ्च स्थानानि ह्यधर्मप्रभवः कलिः औत्तरेयेण दत्तानि न्यवसत् तन्निदेशकृत्

amūni pañca sthānāni hyadharmaprabhavaḥ kaliḥ auttareyeṇa dattāni nyavasat tannideśakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैतानि न सेवेत बुभूषुः पुरुषः क्वचित् विशेषतो धर्मशीलो राजा लोकपतिर्गुरुः

athaitāni na seveta bubhūṣuḥ puruṣaḥ kvacit viśeṣato dharmaśīlo rājā lokapatirguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषस्य नष्टांस्त्रीन् पादान् तपः शौचं दयाम् इति प्रतिसन्दध आश्वास्य महीं च समवर्धयत्

vṛṣasya naṣṭāṃstrīn pādān tapaḥ śaucaṃ dayām iti pratisandadha āśvāsya mahīṃ ca samavardhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एष एतर्ह्यध्यास्त आसनं पार्थिवोचितम् पितामहेनोपन्यस्तं राज्ञारण्यं विविक्षता

sa eṣa etarhyadhyāsta āsanaṃ pārthivocitam pitāmahenopanyastaṃ rājñāraṇyaṃ vivikṣatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्ते ऽधुना स राजर्षिः कौरवेन्द्रश्रियोल्लसन् गजाह्वये महाभागश्चक्रवर्ती बृहच्छ्रवाः

āste 'dhunā sa rājarṣiḥ kauravendraśriyollasan gajāhvaye mahābhāgaścakravartī bṛhacchravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थम्भूतानुभावो ऽयम् अभिमन्युसुतो नृपः यस्य पालयतः क्षौणीं यूयं सत्राय दीक्षिताः

itthambhūtānubhāvo 'yam abhimanyusuto nṛpaḥ yasya pālayataḥ kṣauṇīṃ yūyaṃ satrāya dīkṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.