व्यास उवाच इति ब्रुवाणं संस्तूय मुनीनां दीर्घसत्रिणाम् वृद्धः कुलपतिः सूतं बह्वृचः शौनको ऽब्रवीत्
vyāsa uvāca iti bruvāṇaṃ saṃstūya munīnāṃ dīrghasatriṇām vṛddhaḥ kulapatiḥ sūtaṃ bahvṛcaḥ śaunako 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौनक उवाच सूत सूत महाभाग वद नो वदतां वर कथां भागवतीं पुण्यां यदाह भगवाञ् छुकः
śaunaka uvāca sūta sūta mahābhāga vada no vadatāṃ vara kathāṃ bhāgavatīṃ puṇyāṃ yadāha bhagavāñ chukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्मिन् युगे प्रवृत्तेयं स्थाने वा केन हेतुना कुतः सञ्चोदितः कृष्णः कृतवान् संहितां मुनिः
kasmin yuge pravṛtteyaṃ sthāne vā kena hetunā kutaḥ sañcoditaḥ kṛṣṇaḥ kṛtavān saṃhitāṃ muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पुत्रो महायोगी समदृङ् निर्विकल्पकः एकान्तमतिरुन्निद्रो गूढो मूढ इवेयते
tasya putro mahāyogī samadṛṅ nirvikalpakaḥ ekāntamatirunnidro gūḍho mūḍha iveyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वानुयान्तम् ऋषिम् आत्मजम् अप्यनग्नं देव्यो ह्रिया परिदधुर्न सुतस्य चित्रम् तद्वीक्ष्य पृच्छति मुनौ जगदुस्तवास्ति स्त्रीपुम्भिदा न तु सुतस्य विविक्तदृष्टेः
dṛṣṭvānuyāntam ṛṣim ātmajam apyanagnaṃ devyo hriyā paridadhurna sutasya citram tadvīkṣya pṛcchati munau jagadustavāsti strīpumbhidā na tu sutasya viviktadṛṣṭeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथम् आलक्षितः पौरैः सम्प्राप्तः कुरुजाङ्गलान् उन्मत्तमूकजडवद्विचरन् गजसाह्वये
katham ālakṣitaḥ pauraiḥ samprāptaḥ kurujāṅgalān unmattamūkajaḍavadvicaran gajasāhvaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं वा पाण्डवेयस्य राजर्षेर्मुनिना सह संवादः समभूत् तात यत्रैषा सात्वती श्रुतिः
kathaṃ vā pāṇḍaveyasya rājarṣermuninā saha saṃvādaḥ samabhūt tāta yatraiṣā sātvatī śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गोदोहनमात्रं हि गृहेषु गृहमेधिनाम् अवेक्षते महाभागस्तीर्थीकुर्वंस्तदाश्रमम्
sa godohanamātraṃ hi gṛheṣu gṛhamedhinām avekṣate mahābhāgastīrthīkurvaṃstadāśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिमन्युसुतं सूत प्राहुर्भागवतोत्तमम् तस्य जन्म महाश्चर्यं कर्माणि च गृणीहि नः
abhimanyusutaṃ sūta prāhurbhāgavatottamam tasya janma mahāścaryaṃ karmāṇi ca gṛṇīhi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सम्राट् कस्य वा हेतोः पाण्डूनां मानवर्धनः प्रायोपविष्टो गङ्गायाम् अनादृत्याधिराट्श्रियम्
sa samrāṭ kasya vā hetoḥ pāṇḍūnāṃ mānavardhanaḥ prāyopaviṣṭo gaṅgāyām anādṛtyādhirāṭśriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमन्ति यत्पादनिकेतम् आत्मनः शिवाय हानीय धनानि शत्रवः कथं स वीरः श्रियम् अङ्ग दुस्त्यजां युवैषतोत्स्रष्टुम् अहो सहासुभिः
namanti yatpādaniketam ātmanaḥ śivāya hānīya dhanāni śatravaḥ kathaṃ sa vīraḥ śriyam aṅga dustyajāṃ yuvaiṣatotsraṣṭum aho sahāsubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवाय लोकस्य भवाय भूतये य उत्तमश्लोकपरायणा जनाः जीवन्ति नात्मार्थम् असौ पराश्रयं मुमोच निर्विद्य कुतः कलेवरम्
śivāya lokasya bhavāya bhūtaye ya uttamaślokaparāyaṇā janāḥ jīvanti nātmārtham asau parāśrayaṃ mumoca nirvidya kutaḥ kalevaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सर्वं नः समाचक्ष्व पृष्टो यदिह किञ्चन मन्ये त्वां विषये वाचां स्नातम् अन्यत्र छान्दसात्
tat sarvaṃ naḥ samācakṣva pṛṣṭo yadiha kiñcana manye tvāṃ viṣaye vācāṃ snātam anyatra chāndasāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत उवाच द्वापरे समनुप्राप्ते तृतीये युगपर्यये जातः पराशराद्योगी वासव्यां कलया हरेः
sūta uvāca dvāpare samanuprāpte tṛtīye yugaparyaye jātaḥ parāśarādyogī vāsavyāṃ kalayā hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कदाचित् सरस्वत्या उपस्पृश्य जलं शुचिः विविक्त एक आसीन उदिते रविमण्डले
sa kadācit sarasvatyā upaspṛśya jalaṃ śuciḥ vivikta eka āsīna udite ravimaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परावरज्ञः स ऋषिः कालेनाव्यक्तरंहसा युगधर्मव्यतिकरं प्राप्तं भुवि युगे युगे
parāvarajñaḥ sa ṛṣiḥ kālenāvyaktaraṃhasā yugadharmavyatikaraṃ prāptaṃ bhuvi yuge yuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भौतिकानां च भावानां शक्तिह्रासं च तत्कृतम् अश्रद्दधानान् निःसत्त्वान् दुर्मेधान् ह्रसितायुषः
bhautikānāṃ ca bhāvānāṃ śaktihrāsaṃ ca tatkṛtam aśraddadhānān niḥsattvān durmedhān hrasitāyuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्भगांश्च जनान् वीक्ष्य मुनिर्दिव्येन चक्षुषा सर्ववर्णाश्रमाणां यद्दध्यौ हितम् अमोघदृक्
durbhagāṃśca janān vīkṣya munirdivyena cakṣuṣā sarvavarṇāśramāṇāṃ yaddadhyau hitam amoghadṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुर्होत्रं कर्म शुद्धं प्रजानां वीक्ष्य वैदिकम् व्यदधाद्यज्ञसन्तत्यै वेदम् एकं चतुर्विधम्
cāturhotraṃ karma śuddhaṃ prajānāṃ vīkṣya vaidikam vyadadhādyajñasantatyai vedam ekaṃ caturvidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋग्यजुःसामाथर्वाख्या वेदाश्चत्वार उद्धृताः इतिहासपुराणं च पञ्चमो वेद उच्यते
ṛgyajuḥsāmātharvākhyā vedāścatvāra uddhṛtāḥ itihāsapurāṇaṃ ca pañcamo veda ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रर्ग्वेदधरः पैलः सामगो जैमिनिः कविः वैशम्पायन एवैको निष्णातो यजुषाम् उत
tatrargvedadharaḥ pailaḥ sāmago jaiminiḥ kaviḥ vaiśampāyana evaiko niṣṇāto yajuṣām uta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथर्वाङ्गिरसाम् आसीत् सुमन्तुर्दारुणो मुनिः इतिहासपुराणानां पिता मे रोमहर्षणः
atharvāṅgirasām āsīt sumanturdāruṇo muniḥ itihāsapurāṇānāṃ pitā me romaharṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एत ऋषयो वेदं स्वं स्वं व्यस्यन्न् अनेकधा शिष्यैः प्रशिष्यैस्तच्छिष्यैर्वेदास्ते शाखिनो ऽभवन्
ta eta ṛṣayo vedaṃ svaṃ svaṃ vyasyann anekadhā śiṣyaiḥ praśiṣyaistacchiṣyairvedāste śākhino 'bhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एव वेदा दुर्मेधैर्धार्यन्ते पुरुषैर्यथा एवं चकार भगवान् व्यासः कृपणवत्सलः
ta eva vedā durmedhairdhāryante puruṣairyathā evaṃ cakāra bhagavān vyāsaḥ kṛpaṇavatsalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीशूद्रद्विजबन्धूनां त्रयी न श्रुतिगोचरा कर्मश्रेयसि मूढानां श्रेय एवं भवेदिह इति भारतम् आख्यानं कृपया मुनिना कृतम्
strīśūdradvijabandhūnāṃ trayī na śrutigocarā karmaśreyasi mūḍhānāṃ śreya evaṃ bhavediha iti bhāratam ākhyānaṃ kṛpayā muninā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रवृत्तस्य सदा भूतानां श्रेयसि द्विजाः सर्वात्मकेनापि यदा नातुष्यद्धृदयं ततः
evaṃ pravṛttasya sadā bhūtānāṃ śreyasi dvijāḥ sarvātmakenāpi yadā nātuṣyaddhṛdayaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नातिप्रसीदद्धृदयः सरस्वत्यास्तटे शुचौ वितर्कयन् विविक्तस्थ इदं चोवाच धर्मवित्
nātiprasīdaddhṛdayaḥ sarasvatyāstaṭe śucau vitarkayan viviktastha idaṃ covāca dharmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतव्रतेन हि मया छन्दांसि गुरवो ऽग्नयः मानिता निर्व्यलीकेन गृहीतं चानुशासनम्
dhṛtavratena hi mayā chandāṃsi guravo 'gnayaḥ mānitā nirvyalīkena gṛhītaṃ cānuśāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारतव्यपदेशेन ह्याम्नायार्थश्च प्रदर्शितः दृश्यते यत्र धर्मादि स्त्रीशूद्रादिभिरप्युत
bhāratavyapadeśena hyāmnāyārthaśca pradarśitaḥ dṛśyate yatra dharmādi strīśūdrādibhirapyuta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि बत मे दैह्यो ह्यात्मा चैवात्मना विभुः असम्पन्न इवाभाति ब्रह्मवर्चस्य सत्तमः
tathāpi bata me daihyo hyātmā caivātmanā vibhuḥ asampanna ivābhāti brahmavarcasya sattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं वा भागवता धर्मा न प्रायेण निरूपिताः प्रियाः परमहंसानां त एव ह्यच्युतप्रियाः
kiṃ vā bhāgavatā dharmā na prāyeṇa nirūpitāḥ priyāḥ paramahaṃsānāṃ ta eva hyacyutapriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैवं खिलम् आत्मानं मन्यमानस्य खिद्यतः कृष्णस्य नारदो ऽभ्यागादाश्रमं प्राग् उदाहृतम्
tasyaivaṃ khilam ātmānaṃ manyamānasya khidyataḥ kṛṣṇasya nārado 'bhyāgādāśramaṃ prāg udāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अभिज्ञाय सहसा प्रत्युत्थायागतं मुनिः पूजयाम् आस विधिवन् नारदं सुरपूजितम्
tam abhijñāya sahasā pratyutthāyāgataṃ muniḥ pūjayām āsa vidhivan nāradaṃ surapūjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.