Library·Bhāgavata Purāṇa·1·1.8

Bhāgavata Purāṇa 1.8

सूत उवाच अथ ते सम्परेतानां स्वानाम् उदकम् इच्छताम् दातुं सकृष्णा गङ्गायां पुरस्कृत्य ययुः स्त्रियः

sūta uvāca atha te samparetānāṃ svānām udakam icchatām dātuṃ sakṛṣṇā gaṅgāyāṃ puraskṛtya yayuḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते निनीयोदकं सर्वे विलप्य च भृशं पुनः आप्लुता हरिपादाब्जरजःपूतसरिज्जले

te ninīyodakaṃ sarve vilapya ca bhṛśaṃ punaḥ āplutā haripādābjarajaḥpūtasarijjale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासीनं कुरुपतिं धृतराष्ट्रं सहानुजम् गान्धारीं पुत्रशोकार्तां पृथां कृष्णां च माधवः

tatrāsīnaṃ kurupatiṃ dhṛtarāṣṭraṃ sahānujam gāndhārīṃ putraśokārtāṃ pṛthāṃ kṛṣṇāṃ ca mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सान्त्वयाम् आस मुनिभिर्हतबन्धूञ् शुचार्पितान् भूतेषु कालस्य गतिं दर्शयन् न प्रतिक्रियाम्

sāntvayām āsa munibhirhatabandhūñ śucārpitān bhūteṣu kālasya gatiṃ darśayan na pratikriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधयित्वाजातशत्रोः स्वं राज्यं कितवैर्हृतम् घातयित्वासतो राज्ञः कचस्पर्शक्षतायुषः

sādhayitvājātaśatroḥ svaṃ rājyaṃ kitavairhṛtam ghātayitvāsato rājñaḥ kacasparśakṣatāyuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

याजयित्वाश्वमेधैस्तं त्रिभिरुत्तमकल्पकैः तद्यशः पावनं दिक्षु शतमन्योरिवातनोत्

yājayitvāśvamedhaistaṃ tribhiruttamakalpakaiḥ tadyaśaḥ pāvanaṃ dikṣu śatamanyorivātanot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमन्त्र्य पाण्डुपुत्रांश्च शैनेयोद्धवसंयुतः द्वैपायनादिभिर्विप्रैः पूजितैः प्रतिपूजितः

āmantrya pāṇḍuputrāṃśca śaineyoddhavasaṃyutaḥ dvaipāyanādibhirvipraiḥ pūjitaiḥ pratipūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्तुं कृतमतिर्ब्रह्मन् द्वारकां रथम् आस्थितः उपलेभे ऽभिधावन्तीम् उत्तरां भयविह्वलाम्

gantuṃ kṛtamatirbrahman dvārakāṃ ratham āsthitaḥ upalebhe 'bhidhāvantīm uttarāṃ bhayavihvalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरोवाच पाहि पाहि महायोगिन् देवदेव जगत्पते नान्यं त्वदभयं पश्ये यत्र मृत्युः परस्परम्

uttarovāca pāhi pāhi mahāyogin devadeva jagatpate nānyaṃ tvadabhayaṃ paśye yatra mṛtyuḥ parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिद्रवति माम् ईश शरस्तप्तायसो विभो कामं दहतु मां नाथ मा मे गर्भो निपात्यताम्

abhidravati mām īśa śarastaptāyaso vibho kāmaṃ dahatu māṃ nātha mā me garbho nipātyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच उपधार्य वचस्तस्या भगवान् भक्तवत्सलः अपाण्डवम् इदं कर्तुं द्रौणेरस्त्रम् अबुध्यत

sūta uvāca upadhārya vacastasyā bhagavān bhaktavatsalaḥ apāṇḍavam idaṃ kartuṃ drauṇerastram abudhyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्ह्येवाथ मुनिश्रेष्ठ पाण्डवाः पञ्च सायकान् आत्मनो ऽभिमुखान् दीप्तान् आलक्ष्यास्त्राण्युपाददुः

tarhyevātha muniśreṣṭha pāṇḍavāḥ pañca sāyakān ātmano 'bhimukhān dīptān ālakṣyāstrāṇyupādaduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यसनं वीक्ष्य तत् तेषाम् अनन्यविषयात्मनाम् सुदर्शनेन स्वास्त्रेण स्वानां रक्षां व्यधाद्विभुः

vyasanaṃ vīkṣya tat teṣām ananyaviṣayātmanām sudarśanena svāstreṇa svānāṃ rakṣāṃ vyadhādvibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तःस्थः सर्वभूतानाम् आत्मा योगेश्वरो हरिः स्वमाययावृणोद्गर्भं वैराट्याः कुरुतन्तवे

antaḥsthaḥ sarvabhūtānām ātmā yogeśvaro hariḥ svamāyayāvṛṇodgarbhaṃ vairāṭyāḥ kurutantave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यप्यस्त्रं ब्रह्मशिरस्त्वमोघं चाप्रतिक्रियम् वैष्णवं तेज आसाद्य समशाम्यद्भृगूद्वह

yadyapyastraṃ brahmaśirastvamoghaṃ cāpratikriyam vaiṣṇavaṃ teja āsādya samaśāmyadbhṛgūdvaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा मंस्था ह्येतदाश्चर्यं सर्वाश्चर्यमये ञ्च्युते य इदं मायया देव्या सृजत्यवति हन्त्यजः

mā maṃsthā hyetadāścaryaṃ sarvāścaryamaye ñcyute ya idaṃ māyayā devyā sṛjatyavati hantyajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मतेजोविनिर्मुक्तैरात्मजैः सह कृष्णया प्रयाणाभिमुखं कृष्णम् इदम् आह पृथा सती

brahmatejovinirmuktairātmajaiḥ saha kṛṣṇayā prayāṇābhimukhaṃ kṛṣṇam idam āha pṛthā satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्त्युवाच नमस्ये पुरुषं त्वाद्यम् ईश्वरं प्रकृतेः परम् अलक्ष्यं सर्वभूतानाम् अन्तर्बहिरवस्थितम्

kuntyuvāca namasye puruṣaṃ tvādyam īśvaraṃ prakṛteḥ param alakṣyaṃ sarvabhūtānām antarbahiravasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायाजवनिकाच्छन्नम् अज्ञाधोक्षजम् अव्ययम् न लक्ष्यसे मूढदृशा नटो नाट्यधरो यथा

māyājavanikācchannam ajñādhokṣajam avyayam na lakṣyase mūḍhadṛśā naṭo nāṭyadharo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा परमहंसानां मुनीनाम् अमलात्मनाम् भक्तियोगविधानार्थं कथं पश्येम हि स्त्रियः

tathā paramahaṃsānāṃ munīnām amalātmanām bhaktiyogavidhānārthaṃ kathaṃ paśyema hi striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाय वासुदेवाय देवकीनन्दनाय च नन्दगोपकुमाराय गोविन्दाय नमो नमः

kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः पङ्कजनाभाय नमः पङ्कजमालिने नमः पङ्कजनेत्राय नमस्ते पङ्कजाङ्घ्रये

namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline namaḥ paṅkajanetrāya namaste paṅkajāṅghraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हृषीकेश खलेन देवकी कंसेन रुद्धातिचिरं शुचार्पिता विमोचिताहं च सहात्मजा विभो त्वयैव नाथेन मुहुर्विपद्गणात्

yathā hṛṣīkeśa khalena devakī kaṃsena ruddhāticiraṃ śucārpitā vimocitāhaṃ ca sahātmajā vibho tvayaiva nāthena muhurvipadgaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषान् महाग्नेः पुरुषाददर्शनाद् असत्सभाया वनवासकृच्छ्रतः मृधे मृधे ऽनेकमहारथास्त्रतो द्रौण्यस्त्रतश्चास्म हरे ऽभिरक्षिताः

viṣān mahāgneḥ puruṣādadarśanād asatsabhāyā vanavāsakṛcchrataḥ mṛdhe mṛdhe 'nekamahārathāstrato drauṇyastrataścāsma hare 'bhirakṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विपदः सन्तु ताः शश्वत् तत्र तत्र जगद्गुरो भवतो दर्शनं यत् स्यादपुनर्भवदर्शनम्

vipadaḥ santu tāḥ śaśvat tatra tatra jagadguro bhavato darśanaṃ yat syādapunarbhavadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्मैश्वर्यश्रुतश्रीभिरेधमानमदः पुमान् नैवार्हत्यभिधातुं वै त्वाम् अकिञ्चनगोचरम्

janmaiśvaryaśrutaśrībhiredhamānamadaḥ pumān naivārhatyabhidhātuṃ vai tvām akiñcanagocaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽकिञ्चनवित्ताय निवृत्तगुणवृत्तये आत्मारामाय शान्ताय कैवल्यपतये नमः

namo 'kiñcanavittāya nivṛttaguṇavṛttaye ātmārāmāya śāntāya kaivalyapataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्ये त्वां कालम् ईशानम् अनादिनिधनं विभुम् समं चरन्तं सर्वत्र भूतानां यन् मिथः कलिः

manye tvāṃ kālam īśānam anādinidhanaṃ vibhum samaṃ carantaṃ sarvatra bhūtānāṃ yan mithaḥ kaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वेद कश्चिद्भगवंश्चिकीर्षितं तवेहमानस्य नृणां विडम्बनम् न यस्य कश्चिद्दयितो ऽस्ति कर्हिचिद् द्वेष्यश्च यस्मिन् विषमा मतिर्नृणाम्

na veda kaścidbhagavaṃścikīrṣitaṃ tavehamānasya nṛṇāṃ viḍambanam na yasya kaściddayito 'sti karhicid dveṣyaśca yasmin viṣamā matirnṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्म कर्म च विश्वात्मन्न् अजस्याकर्तुरात्मनः तिर्यङ्नॄषिषु यादःसु तदत्यन्तविडम्बनम्

janma karma ca viśvātmann ajasyākarturātmanaḥ tiryaṅnṝṣiṣu yādaḥsu tadatyantaviḍambanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोप्याददे त्वयि कृतागसि दाम तावद् या ते दशाश्रुकलिलाञ्जनसम्भ्रमाक्षम् वक्त्रं निनीय भयभावनया स्थितस्य सा मां विमोहयति भीरपि यद्बिभेति

gopyādade tvayi kṛtāgasi dāma tāvad yā te daśāśrukalilāñjanasambhramākṣam vaktraṃ ninīya bhayabhāvanayā sthitasya sā māṃ vimohayati bhīrapi yadbibheti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिदाहुरजं जातं पुण्यश्लोकस्य कीर्तये यदोः प्रियस्यान्ववाये मलयस्येव चन्दनम्

kecidāhurajaṃ jātaṃ puṇyaślokasya kīrtaye yadoḥ priyasyānvavāye malayasyeva candanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरे वसुदेवस्य देवक्यां याचितो ऽभ्यगात् अजस्त्वम् अस्य क्षेमाय वधाय च सुरद्विषाम्

apare vasudevasya devakyāṃ yācito 'bhyagāt ajastvam asya kṣemāya vadhāya ca suradviṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारावतारणायान्ये भुवो नाव इवोदधौ सीदन्त्या भूरिभारेण जातो ह्यात्मभुवार्थितः

bhārāvatāraṇāyānye bhuvo nāva ivodadhau sīdantyā bhūribhāreṇa jāto hyātmabhuvārthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवे ऽस्मिन् क्लिश्यमानानाम् अविद्याकामकर्मभिः श्रवणस्मरणार्हाणि करिष्यन्न् इति केचन

bhave 'smin kliśyamānānām avidyākāmakarmabhiḥ śravaṇasmaraṇārhāṇi kariṣyann iti kecana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वन्ति गायन्ति गृणन्त्यभीक्ष्णशः स्मरन्ति नन्दन्ति तवेहितं जनाः त एव पश्यन्त्यचिरेण तावकं भवप्रवाहोपरमं पदाम्बुजम्

śṛṇvanti gāyanti gṛṇantyabhīkṣṇaśaḥ smaranti nandanti tavehitaṃ janāḥ ta eva paśyantyacireṇa tāvakaṃ bhavapravāhoparamaṃ padāmbujam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्यद्य नस्त्वं स्वकृतेहित प्रभो जिहाससि स्वित् सुहृदो ऽनुजीविनः येषां न चान्यद्भवतः पदाम्बुजात् परायणं राजसु योजितांहसाम्

apyadya nastvaṃ svakṛtehita prabho jihāsasi svit suhṛdo 'nujīvinaḥ yeṣāṃ na cānyadbhavataḥ padāmbujāt parāyaṇaṃ rājasu yojitāṃhasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

के वयं नामरूपाभ्यां यदुभिः सह पाण्डवाः भवतो ऽदर्शनं यर्हि हृषीकाणाम् इवेशितुः

ke vayaṃ nāmarūpābhyāṃ yadubhiḥ saha pāṇḍavāḥ bhavato 'darśanaṃ yarhi hṛṣīkāṇām iveśituḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेयं शोभिष्यते तत्र यथेदानीं गदाधर त्वत्पदैरङ्किता भाति स्वलक्षणविलक्षितैः

neyaṃ śobhiṣyate tatra yathedānīṃ gadādhara tvatpadairaṅkitā bhāti svalakṣaṇavilakṣitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमे जनपदाः स्वृद्धाः सुपक्वौषधिवीरुधः वनाद्रिनद्युदन्वन्तो ह्येधन्ते तव वीक्षितैः

ime janapadāḥ svṛddhāḥ supakvauṣadhivīrudhaḥ vanādrinadyudanvanto hyedhante tava vīkṣitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ विश्वेश विश्वात्मन् विश्वमूर्ते स्वकेषु मे स्नेहपाशम् इमं छिन्धि दृढं पाण्डुषु वृष्णिषु

atha viśveśa viśvātman viśvamūrte svakeṣu me snehapāśam imaṃ chindhi dṛḍhaṃ pāṇḍuṣu vṛṣṇiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वयि मे ऽनन्यविषया मतिर्मधुपते ऽसकृत् रतिम् उद्वहतादद्धा गङ्गेवौघम् उदन्वति

tvayi me 'nanyaviṣayā matirmadhupate 'sakṛt ratim udvahatādaddhā gaṅgevaugham udanvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीकृष्ण कृष्णसख वृष्ण्यृषभावनिध्रुग् राजन्यवंशदहनानपवर्गवीर्य गोविन्द गोद्विजसुरार्तिहरावतार योगेश्वराखिलगुरो भगवन् नमस्ते

śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇyṛṣabhāvanidhrug rājanyavaṃśadahanānapavargavīrya govinda godvijasurārtiharāvatāra yogeśvarākhilaguro bhagavan namaste

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच पृथयेत्थं कलपदैः परिणूताखिलोदयः मन्दं जहास वैकुण्ठो मोहयन्न् इव मायया

sūta uvāca pṛthayetthaṃ kalapadaiḥ pariṇūtākhilodayaḥ mandaṃ jahāsa vaikuṇṭho mohayann iva māyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां बाढम् इत्युपामन्त्र्य प्रविश्य गजसाह्वयम् स्त्रियश्च स्वपुरं यास्यन् प्रेम्णा राज्ञा निवारितः

tāṃ bāḍham ityupāmantrya praviśya gajasāhvayam striyaśca svapuraṃ yāsyan premṇā rājñā nivāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यासाद्यैरीश्वरेहाज्ञैः कृष्णेनाद्भुतकर्मणा प्रबोधितो ऽपीतिहासैर्नाबुध्यत शुचार्पितः

vyāsādyairīśvarehājñaiḥ kṛṣṇenādbhutakarmaṇā prabodhito 'pītihāsairnābudhyata śucārpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आह राजा धर्मसुतश्चिन्तयन् सुहृदां वधम् प्राकृतेनात्मना विप्राः स्नेहमोहवशं गतः

āha rājā dharmasutaścintayan suhṛdāṃ vadham prākṛtenātmanā viprāḥ snehamohavaśaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो मे पश्यताज्ञानं हृदि रूढं दुरात्मनः पारक्यस्यैव देहस्य बह्व्यो मे ऽक्षौहिणीर्हताः

aho me paśyatājñānaṃ hṛdi rūḍhaṃ durātmanaḥ pārakyasyaiva dehasya bahvyo me 'kṣauhiṇīrhatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालद्विजसुहृन्मित्र पितृभ्रातृगुरुद्रुहः न मे स्यान् निरयान् मोक्षो ह्यपि वर्षायुतायुतैः

bāladvijasuhṛnmitra pitṛbhrātṛgurudruhaḥ na me syān nirayān mokṣo hyapi varṣāyutāyutaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैनो राज्ञः प्रजाभर्तुर्धर्मयुद्धे वधो द्विषाम् इति मे न तु बोधाय कल्पते शासनं वचः

naino rājñaḥ prajābharturdharmayuddhe vadho dviṣām iti me na tu bodhāya kalpate śāsanaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीणां मद्धतबन्धूनां द्रोहो यो ऽसाविहोत्थितः कर्मभिर्गृहमेधीयैर्नाहं कल्पो व्यपोहितुम्

strīṇāṃ maddhatabandhūnāṃ droho yo 'sāvihotthitaḥ karmabhirgṛhamedhīyairnāhaṃ kalpo vyapohitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा पङ्केन पङ्काम्भः सुरया वा सुराकृतम् भूतहत्यां तथैवैकां न यज्ञैर्मार्ष्टुम् अर्हति

yathā paṅkena paṅkāmbhaḥ surayā vā surākṛtam bhūtahatyāṃ tathaivaikāṃ na yajñairmārṣṭum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.