Bhāgavata Purāṇa 10.10

श्री-राजोवाच कथ्यतां भगवन्न् एतत् तयोः शापस्य कारणम् यत् तद् विगर्हितं कर्म येन वा देवर्षेस् तमः

śrī-rājovāca kathyatāṃ bhagavann etat tayoḥ śāpasya kāraṇam yat tad vigarhitaṃ karma yena vā devarṣes tamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच रुद्रस्यानुचरौ भूत्वा सुदृप्तौ धनदात्मजौ कैलासोपवने रम्ये मन्दाकिन्यां मदोत्कटौ

śrī-śuka uvāca rudrasyānucarau bhūtvā sudṛptau dhanadātmajau kailāsopavane ramye mandākinyāṃ madotkaṭau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुणीं मदिरां पीत्वा मदाघूर्णित-लोचनौ स्त्री-जनैर् अनुगायद्भिश् चेरतुः पुष्पिते वने

vāruṇīṃ madirāṃ pītvā madāghūrṇita-locanau strī-janair anugāyadbhiś ceratuḥ puṣpite vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तः प्रविश्य गङ्गायाम् अम्भोज-वन-राजिनि चिक्रीडतुर् युवतिभिर् गजाव् इव करेणुभिः

antaḥ praviśya gaṅgāyām ambhoja-vana-rājini cikrīḍatur yuvatibhir gajāv iva kareṇubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदृच्छया च देवर्षिर् भगवांस् तत्र कौरव अपश्यन् नारदो देवौ क्षीबाणौ समबुध्यत

yadṛcchayā ca devarṣir bhagavāṃs tatra kaurava apaśyan nārado devau kṣībāṇau samabudhyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा व्रीडिता देव्यो विवस्त्राः शाप-शङ्किताः वासांसि पर्यधुः शीघ्रं विवस्त्रौ नैव गुह्यकौ

taṃ dṛṣṭvā vrīḍitā devyo vivastrāḥ śāpa-śaṅkitāḥ vāsāṃsi paryadhuḥ śīghraṃ vivastrau naiva guhyakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ दृष्ट्वा मदिरा-मत्तौ श्री-मदान्धौ सुरात्मजौ तयोर् अनुग्रहार्थाय शापं दास्यन्न् इदं जगौ

tau dṛṣṭvā madirā-mattau śrī-madāndhau surātmajau tayor anugrahārthāya śāpaṃ dāsyann idaṃ jagau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-नारद उवाच न ह्य् अन्यो जुषतो जोष्यान् बुद्धि-भ्रंशो रजो-गुणः श्री-मदाद् आभिजात्यादिर् यत्र स्त्री द्यूतम् आसवः

śrī-nārada uvāca na hy anyo juṣato joṣyān buddhi-bhraṃśo rajo-guṇaḥ śrī-madād ābhijātyādir yatra strī dyūtam āsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हन्यन्ते पशवो यत्र निर्दयैर् अजितात्मभिः मन्यमानैर् इमं देहम् अजरामृत्यु नश्वरम्

hanyante paśavo yatra nirdayair ajitātmabhiḥ manyamānair imaṃ deham ajarāmṛtyu naśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देव-संज्ञितम् अप्य् अन्ते कृमि-विड्-भस्म-संज्ञितम् भूत-ध्रुक् तत्-कृते स्वार्थं किं वेद निरयो यतः

deva-saṃjñitam apy ante kṛmi-viḍ-bhasma-saṃjñitam bhūta-dhruk tat-kṛte svārthaṃ kiṃ veda nirayo yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहः किम् अन्न-दातुः स्वं निषेक्तुर् मातुर् एव च मातुः पितुर् वा बलिनः क्रेतुर् अग्नेः शुनो ऽपि वा

dehaḥ kim anna-dātuḥ svaṃ niṣektur mātur eva ca mātuḥ pitur vā balinaḥ kretur agneḥ śuno 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं साधारणं देहम् अव्यक्त-प्रभवाप्ययम् को विद्वान् आत्मसात् कृत्वा हन्ति जन्तून् ऋते ऽसतः

evaṃ sādhāraṇaṃ deham avyakta-prabhavāpyayam ko vidvān ātmasāt kṛtvā hanti jantūn ṛte 'sataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असतः श्री-मदान्धस्य दारिद्र्यं परम् अञ्जनम् आत्मौपम्येन भूतानि दरिद्रः परम् ईक्षते

asataḥ śrī-madāndhasya dāridryaṃ param añjanam ātmaupamyena bhūtāni daridraḥ param īkṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा कण्टक-विद्धाङ्गो जन्तोर् नेच्छति तां व्यथाम् जीव-साम्यं गतो लिङ्गैर् न तथाविद्ध-कण्टकः

yathā kaṇṭaka-viddhāṅgo jantor necchati tāṃ vyathām jīva-sāmyaṃ gato liṅgair na tathāviddha-kaṇṭakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरिद्रो निरहं-स्तम्भो मुक्तः सर्व-मदैर् इह कृच्छ्रं यदृच्छयाप्नोति तद् धि तस्य परं तपः

daridro nirahaṃ-stambho muktaḥ sarva-madair iha kṛcchraṃ yadṛcchayāpnoti tad dhi tasya paraṃ tapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं क्षुत्-क्षाम-देहस्य दरिद्रस्यान्न-काङ्क्षिणः इन्द्रियाण्य् अनुशुष्यन्ति हिंसापि विनिवर्तते

nityaṃ kṣut-kṣāma-dehasya daridrasyānna-kāṅkṣiṇaḥ indriyāṇy anuśuṣyanti hiṃsāpi vinivartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरिद्रस्यैव युज्यन्ते साधवः सम-दर्शिनः सद्भिः क्षिणोति तं तर्षं तत आराद् विशुद्ध्यति

daridrasyaiva yujyante sādhavaḥ sama-darśinaḥ sadbhiḥ kṣiṇoti taṃ tarṣaṃ tata ārād viśuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधूनां सम-चित्तानां मुकुन्द-चरणैषिणाम् उपेक्ष्यैः किं धन-स्तम्भैर् असद्भिर् असद्-आश्रयैः

sādhūnāṃ sama-cittānāṃ mukunda-caraṇaiṣiṇām upekṣyaiḥ kiṃ dhana-stambhair asadbhir asad-āśrayaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अहं मत्तयोर् माध्व्या वारुण्या श्री-मदान्धयोः तमो-मदं हरिष्यामि स्त्रैणयोर् अजितात्मनोः

tad ahaṃ mattayor mādhvyā vāruṇyā śrī-madāndhayoḥ tamo-madaṃ hariṣyāmi straiṇayor ajitātmanoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् इमौ लोक-पालस्य पुत्रौ भूत्वा तमः-प्लुतौ न विवाससम् आत्मानं विजानीतः सुदुर्मदौ

yad imau loka-pālasya putrau bhūtvā tamaḥ-plutau na vivāsasam ātmānaṃ vijānītaḥ sudurmadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽर्हतः स्थावरतां स्यातां नैवं यथा पुनः स्मृतिः स्यान् मत्-प्रसादेन तत्रापि मद्-अनुग्रहात्

ato 'rhataḥ sthāvaratāṃ syātāṃ naivaṃ yathā punaḥ smṛtiḥ syān mat-prasādena tatrāpi mad-anugrahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवस्य सान्निध्यं लब्ध्वा दिव्य-शरच्-छते वृत्ते स्वर्लोकतां भूयो लब्ध-भक्ती भविष्यतः

vāsudevasya sānnidhyaṃ labdhvā divya-śarac-chate vṛtte svarlokatāṃ bhūyo labdha-bhaktī bhaviṣyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच एवम् उक्त्वा स देवर्षिर् गतो नारायणाश्रमम् नलकूवर-मणिग्रीवाव् आसतुर् यमलार्जुनौ

śrī-śuka uvāca evam uktvā sa devarṣir gato nārāyaṇāśramam nalakūvara-maṇigrīvāv āsatur yamalārjunau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषेर् भागवत-मुख्यस्य सत्यं कर्तुं वचो हरिः जगाम शनकैस् तत्र यत्रास्तां यमलार्जुनौ

ṛṣer bhāgavata-mukhyasya satyaṃ kartuṃ vaco hariḥ jagāma śanakais tatra yatrāstāṃ yamalārjunau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवर्षिर् मे प्रियतमो यद् इमौ धनदात्मजौ तत् तथा साधयिष्यामि यद् गीतं तन् महात्मना

devarṣir me priyatamo yad imau dhanadātmajau tat tathā sādhayiṣyāmi yad gītaṃ tan mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् अन्तरेणार्जुनयोः कृष्णस् तु यमयोर् ययौ आत्म-निर्वेश-मात्रेण तिर्यग्-गतम् उलूखलम्

ity antareṇārjunayoḥ kṛṣṇas tu yamayor yayau ātma-nirveśa-mātreṇa tiryag-gatam ulūkhalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालेन निष्कर्षयतान्वग् उलूखलं तद् दामोदरेण तरसोत्कलिताङ्घ्रि-बन्धौ निष्पेततुः परम-विक्रमितातिवेप- स्कन्ध-प्रवाल-विटपौ कृत-चण्ड-शब्दौ

bālena niṣkarṣayatānvag ulūkhalaṃ tad dāmodareṇa tarasotkalitāṅghri-bandhau niṣpetatuḥ parama-vikramitātivepa- skandha-pravāla-viṭapau kṛta-caṇḍa-śabdau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र श्रिया परमया ककुभः स्फुरन्तौ सिद्धाव् उपेत्य कुजयोर् इव जात-वेदाः कृष्णं प्रणम्य शिरसाखिल-लोक-नाथं बद्धाञ्जली विरजसाव् इदम् ऊचतुः स्म

tatra śriyā paramayā kakubhaḥ sphurantau siddhāv upetya kujayor iva jāta-vedāḥ kṛṣṇaṃ praṇamya śirasākhila-loka-nāthaṃ baddhāñjalī virajasāv idam ūcatuḥ sma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्ण कृष्ण महा-योगिंस् त्वम् आद्यः पुरुषः परः व्यक्ताव्यक्तम् इदं विश्वं रूपं ते ब्राह्मणा विदुः

kṛṣṇa kṛṣṇa mahā-yogiṃs tvam ādyaḥ puruṣaḥ paraḥ vyaktāvyaktam idaṃ viśvaṃ rūpaṃ te brāhmaṇā viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् एकः सर्व-भूतानां देहास्व्-आत्मेन्द्रियेश्वरः त्वम् एव कालो भगवान् विष्णुर् अव्यय ईश्वरः

tvam ekaḥ sarva-bhūtānāṃ dehāsv-ātmendriyeśvaraḥ tvam eva kālo bhagavān viṣṇur avyaya īśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं महान् प्रकृतिः सूक्ष्मा रजः-सत्त्व-तमोमयी त्वम् एव पुरुषो ऽध्यक्षः सर्व-क्षेत्र-विकार-वित्

tvaṃ mahān prakṛtiḥ sūkṣmā rajaḥ-sattva-tamomayī tvam eva puruṣo 'dhyakṣaḥ sarva-kṣetra-vikāra-vit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृह्यमाणैस् त्वम् अग्राह्यो विकारैः प्राकृतैर् गुणैः को न्व् इहार्हति विज्ञातुं प्राक् सिद्धं गुण-संवृतः

gṛhyamāṇais tvam agrāhyo vikāraiḥ prākṛtair guṇaiḥ ko nv ihārhati vijñātuṃ prāk siddhaṃ guṇa-saṃvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मै तुभ्यं भगवते वासुदेवाय वेधसे आत्म-द्योत-गुणैश् छन्न- महिम्ने ब्रह्मणे नमः

tasmai tubhyaṃ bhagavate vāsudevāya vedhase ātma-dyota-guṇaiś channa- mahimne brahmaṇe namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्यावतारा ज्ञायन्ते शरीरेष्व् अशरीरिणः तैस् तैर् अतुल्यातिशयैर् वीर्यैर् देहिष्व् असङ्गतैः

yasyāvatārā jñāyante śarīreṣv aśarīriṇaḥ tais tair atulyātiśayair vīryair dehiṣv asaṅgataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भवान् सर्व-लोकस्य भवाय विभवाय च अवतीर्णो ऽंश-भागेन साम्प्रतं पतिर् आशिषाम्

sa bhavān sarva-lokasya bhavāya vibhavāya ca avatīrṇo 'ṃśa-bhāgena sāmprataṃ patir āśiṣām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमः परम-कल्याण नमः परम-मङ्गल वासुदेवाय शान्ताय यदूनां पतये नमः

namaḥ parama-kalyāṇa namaḥ parama-maṅgala vāsudevāya śāntāya yadūnāṃ pataye namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुजानीहि नौ भूमंस् तवानुचर-किङ्करौ दर्शनं नौ भगवत ऋषेर् आसीद् अनुग्रहात्

anujānīhi nau bhūmaṃs tavānucara-kiṅkarau darśanaṃ nau bhagavata ṛṣer āsīd anugrahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाणी गुणानुकथने श्रवणौ कथायां हस्तौ च कर्मसु मनस् तव पादयोर् नः स्मृत्यां शिरस् तव निवास-जगत्-प्रणामे दृष्टिः सतां दर्शने ऽस्तु भवत्-तनूनाम्

vāṇī guṇānukathane śravaṇau kathāyāṃ hastau ca karmasu manas tava pādayor naḥ smṛtyāṃ śiras tava nivāsa-jagat-praṇāme dṛṣṭiḥ satāṃ darśane 'stu bhavat-tanūnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच इत्थं सङ्कीर्तितस् ताभ्यां भगवान् गोकुलेश्वरः दाम्ना चोलूखले बद्धः प्रहसन्न् आह गुह्यकौ

śrī-śuka uvāca itthaṃ saṅkīrtitas tābhyāṃ bhagavān gokuleśvaraḥ dāmnā colūkhale baddhaḥ prahasann āha guhyakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-भगवान् उवाच ज्ञातं मम पुरैवैतद् ऋषिणा करुणात्मना यच् छ्री-मदान्धयोर् वाग्भिर् विभ्रंशो ऽनुग्रहः कृतः

śrī-bhagavān uvāca jñātaṃ mama puraivaitad ṛṣiṇā karuṇātmanā yac chrī-madāndhayor vāgbhir vibhraṃśo 'nugrahaḥ kṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधूनां सम-चित्तानां सुतरां मत्-कृतात्मनाम् दर्शनान् नो भवेद् बन्धः पुंसो ऽक्ष्णोः सवितुर् यथा

sādhūnāṃ sama-cittānāṃ sutarāṃ mat-kṛtātmanām darśanān no bhaved bandhaḥ puṃso 'kṣṇoḥ savitur yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् गच्छतं मत्-परमौ नलकूवर सादनम् सञ्जातो मयि भावो वाम् ईप्सितः परमो ऽभवः

tad gacchataṃ mat-paramau nalakūvara sādanam sañjāto mayi bhāvo vām īpsitaḥ paramo 'bhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच इत्य् उक्तौ तौ परिक्रम्य प्रणम्य च पुनः पुनः बद्धोलूखलम् आमन्त्र्य जग्मतुर् दिशम् उत्तराम्

śrī-śuka uvāca ity uktau tau parikramya praṇamya ca punaḥ punaḥ baddholūkhalam āmantrya jagmatur diśam uttarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.