Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.11
श्री-शुक उवाच गोपा नन्दादयः श्रुत्वा द्रुमयोः पततो रवम् तत्राजग्मुः कुरु-श्रेष्ठ निर्घात-भय-शङ्किताः
śrī-śuka uvāca gopā nandādayaḥ śrutvā drumayoḥ patato ravam tatrājagmuḥ kuru-śreṣṭha nirghāta-bhaya-śaṅkitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूम्यां निपतितौ तत्र ददृशुर् यमलार्जुनौ बभ्रमुस् तद् अविज्ञाय लक्ष्यं पतन-कारणम्
bhūmyāṃ nipatitau tatra dadṛśur yamalārjunau babhramus tad avijñāya lakṣyaṃ patana-kāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूखलं विकर्षन्तं दाम्ना बद्धं च बालकम् कस्येदं कुत आश्चर्यम् उत्पात इति कातराः
ulūkhalaṃ vikarṣantaṃ dāmnā baddhaṃ ca bālakam kasyedaṃ kuta āścaryam utpāta iti kātarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाला ऊचुर् अनेनेति तिर्यग्-गतम् उलूखलम् विकर्षता मध्य-गेन पुरुषाव् अप्य् अचक्ष्महि
bālā ūcur aneneti tiryag-gatam ulūkhalam vikarṣatā madhya-gena puruṣāv apy acakṣmahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ते तद्-उक्तं जगृहुर् न घटेतेति तस्य तत् बालस्योत्पाटनं तर्वोः केचित् सन्दिग्ध-चेतसः
na te tad-uktaṃ jagṛhur na ghaṭeteti tasya tat bālasyotpāṭanaṃ tarvoḥ kecit sandigdha-cetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूखलं विकर्षन्तं दाम्ना बद्धं स्वम् आत्मजम् विलोक्य नन्दः प्रहसद्- वदनो विमुमोच ह
ulūkhalaṃ vikarṣantaṃ dāmnā baddhaṃ svam ātmajam vilokya nandaḥ prahasad- vadano vimumoca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपीभिः स्तोभितो ऽनृत्यद् भगवान् बालवत् क्वचित् उद्गायति क्वचिन् मुग्धस् तद्-वशो दारु-यन्त्रवत्
gopībhiḥ stobhito 'nṛtyad bhagavān bālavat kvacit udgāyati kvacin mugdhas tad-vaśo dāru-yantravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिभर्ति क्वचिद् आज्ञप्तः पीठकोन्मान-पादुकम् बाहु-क्षेपं च कुरुते स्वानां च प्रीतिम् आवहन्
bibharti kvacid ājñaptaḥ pīṭhakonmāna-pādukam bāhu-kṣepaṃ ca kurute svānāṃ ca prītim āvahan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शयंस् तद्-विदां लोक आत्मनो भृत्य-वश्यताम् व्रजस्योवाह वै हर्षं भगवान् बाल-चेष्टितैः
darśayaṃs tad-vidāṃ loka ātmano bhṛtya-vaśyatām vrajasyovāha vai harṣaṃ bhagavān bāla-ceṣṭitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीणीहि भोः फलानीति श्रुत्वा सत्वरम् अच्युतः फलार्थी धान्यम् आदाय ययौ सर्व-फल-प्रदः
krīṇīhi bhoḥ phalānīti śrutvā satvaram acyutaḥ phalārthī dhānyam ādāya yayau sarva-phala-pradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फल-विक्रयिणी तस्य च्युत-धान्य-कर-द्वयम् फलैर् अपूरयद् रत्नैः फल-भाण्डम् अपूरि च
phala-vikrayiṇī tasya cyuta-dhānya-kara-dvayam phalair apūrayad ratnaiḥ phala-bhāṇḍam apūri ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरित्-तीर-गतं कृष्णं भग्नार्जुनम् अथाह्वयत् रामं च रोहिणी देवी क्रीडन्तं बालकैर् भृशम्
sarit-tīra-gataṃ kṛṣṇaṃ bhagnārjunam athāhvayat rāmaṃ ca rohiṇī devī krīḍantaṃ bālakair bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपेयातां यदाहूतौ क्रीडा-सङ्गेन पुत्रकौ यशोदां प्रेषयाम् आस रोहिणी पुत्र-वत्सलाम्
nopeyātāṃ yadāhūtau krīḍā-saṅgena putrakau yaśodāṃ preṣayām āsa rohiṇī putra-vatsalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडन्तं सा सुतं बालैर् अतिवेलं सहाग्रजम् यशोदाजोहवीत् कृष्णं पुत्र-स्नेह-स्नुत-स्तनी
krīḍantaṃ sā sutaṃ bālair ativelaṃ sahāgrajam yaśodājohavīt kṛṣṇaṃ putra-sneha-snuta-stanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्ण कृष्णारविन्दाक्ष तात एहि स्तनं पिब अलं विहारैः क्षुत्-क्षान्तः क्रीडा-श्रान्तो ऽसि पुत्रक
kṛṣṇa kṛṣṇāravindākṣa tāta ehi stanaṃ piba alaṃ vihāraiḥ kṣut-kṣāntaḥ krīḍā-śrānto 'si putraka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हे रामागच्छ ताताशु सानुजः कुल-नन्दन प्रातर् एव कृताहारस् तद् भवान् भोक्तुम् अर्हति
he rāmāgaccha tātāśu sānujaḥ kula-nandana prātar eva kṛtāhāras tad bhavān bhoktum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतीक्षते त्वां दाशार्ह भोक्ष्यमाणो व्रजाधिपः एह्य् आवयोः प्रियं धेहि स्व-गृहान् यात बालकाः
pratīkṣate tvāṃ dāśārha bhokṣyamāṇo vrajādhipaḥ ehy āvayoḥ priyaṃ dhehi sva-gṛhān yāta bālakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूलि-धूसरिताङ्गस् त्वं पुत्र मज्जनम् आवह जन्मर्क्षं ते ऽद्य भवति विप्रेभ्यो देहि गाः शुचिः
dhūli-dhūsaritāṅgas tvaṃ putra majjanam āvaha janmarkṣaṃ te 'dya bhavati viprebhyo dehi gāḥ śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य पश्य वयस्यांस् ते मातृ-मृष्टान् स्वलङ्कृतान् त्वं च स्नातः कृताहारो विहरस्व स्वलङ्कृतः
paśya paśya vayasyāṃs te mātṛ-mṛṣṭān svalaṅkṛtān tvaṃ ca snātaḥ kṛtāhāro viharasva svalaṅkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं यशोदा तम् अशेष-शेखरं मत्वा सुतं स्नेह-निबद्ध-धीर् नृप हस्ते गृहीत्वा सह-रामम् अच्युतं नीत्वा स्व-वाटं कृतवत्य् अथोदयम्
itthaṃ yaśodā tam aśeṣa-śekharaṃ matvā sutaṃ sneha-nibaddha-dhīr nṛpa haste gṛhītvā saha-rāmam acyutaṃ nītvā sva-vāṭaṃ kṛtavaty athodayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच गोप-वृद्धा महोत्पातान् अनुभूय बृहद्वने नन्दादयः समागम्य व्रज-कार्यम् अमन्त्रयन्
śrī-śuka uvāca gopa-vṛddhā mahotpātān anubhūya bṛhadvane nandādayaḥ samāgamya vraja-kāryam amantrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोपानन्द-नामाह गोपो ज्ञान-वयो-ऽधिकः देश-कालार्थ-तत्त्व-ज्ञः प्रिय-कृद् राम-कृष्णयोः
tatropānanda-nāmāha gopo jñāna-vayo-'dhikaḥ deśa-kālārtha-tattva-jñaḥ priya-kṛd rāma-kṛṣṇayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थातव्यम् इतो ऽस्माभिर् गोकुलस्य हितैषिभिः आयान्त्य् अत्र महोत्पाता बालानां नाश-हेतवः
utthātavyam ito 'smābhir gokulasya hitaiṣibhiḥ āyānty atra mahotpātā bālānāṃ nāśa-hetavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तः कथञ्चिद् राक्षस्या बाल-घ्न्या बालको ह्य् असौ हरेर् अनुग्रहान् नूनम् अनश् चोपरि नापतत्
muktaḥ kathañcid rākṣasyā bāla-ghnyā bālako hy asau harer anugrahān nūnam anaś copari nāpatat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्र-वातेन नीतो ऽयं दैत्येन विपदं वियत् शिलायां पतितस् तत्र परित्रातः सुरेश्वरैः
cakra-vātena nīto 'yaṃ daityena vipadaṃ viyat śilāyāṃ patitas tatra paritrātaḥ sureśvaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् न म्रियेत द्रुमयोर् अन्तरं प्राप्य बालकः असाव् अन्यतमो वापि तद् अप्य् अच्युत-रक्षणम्
yan na mriyeta drumayor antaraṃ prāpya bālakaḥ asāv anyatamo vāpi tad apy acyuta-rakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् औत्पातिको ऽरिष्टो व्रजं नाभिभवेद् इतः तावद् बालान् उपादाय यास्यामो ऽन्यत्र सानुगाः
yāvad autpātiko 'riṣṭo vrajaṃ nābhibhaved itaḥ tāvad bālān upādāya yāsyāmo 'nyatra sānugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनं वृन्दावनं नाम पशव्यं नव-काननम् गोप-गोपी-गवां सेव्यं पुण्याद्रि-तृण-वीरुधम्
vanaṃ vṛndāvanaṃ nāma paśavyaṃ nava-kānanam gopa-gopī-gavāṃ sevyaṃ puṇyādri-tṛṇa-vīrudham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तत्राद्यैव यास्यामः शकटान् युङ्क्त मा चिरम् गोधनान्य् अग्रतो यान्तु भवतां यदि रोचते
tat tatrādyaiva yāsyāmaḥ śakaṭān yuṅkta mā ciram godhanāny agrato yāntu bhavatāṃ yadi rocate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वैक-धियो गोपाः साधु साध्व् इति वादिनः व्रजान् स्वान् स्वान् समायुज्य ययू रूढ-परिच्छदाः
tac chrutvaika-dhiyo gopāḥ sādhu sādhv iti vādinaḥ vrajān svān svān samāyujya yayū rūḍha-paricchadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धान् बालान् स्त्रियो राजन् सर्वोपकरणानि च अनःस्व् आरोप्य गोपाला यत्ता आत्त-शरासनाः
vṛddhān bālān striyo rājan sarvopakaraṇāni ca anaḥsv āropya gopālā yattā ātta-śarāsanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोधनानि पुरस्कृत्य शृङ्गाण्य् आपूर्य सर्वतः तूर्य-घोषेण महता ययुः सह-पुरोहिताः
godhanāni puraskṛtya śṛṅgāṇy āpūrya sarvataḥ tūrya-ghoṣeṇa mahatā yayuḥ saha-purohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोप्यो रूढ-रथा नूत्न- कुच-कुङ्कुम-कान्तयः कृष्ण-लीला जगुः प्रीत्या निष्क-कण्ठ्यः सुवाससः
gopyo rūḍha-rathā nūtna- kuca-kuṅkuma-kāntayaḥ kṛṣṇa-līlā jaguḥ prītyā niṣka-kaṇṭhyaḥ suvāsasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा यशोदा-रोहिण्याव् एकं शकटम् आस्थिते रेजतुः कृष्ण-रामाभ्यां तत्-कथा-श्रवणोत्सुके
tathā yaśodā-rohiṇyāv ekaṃ śakaṭam āsthite rejatuḥ kṛṣṇa-rāmābhyāṃ tat-kathā-śravaṇotsuke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दावनं सम्प्रविश्य सर्व-काल-सुखावहम् तत्र चक्रुर् व्रजावासं शकटैर् अर्ध-चन्द्रवत्
vṛndāvanaṃ sampraviśya sarva-kāla-sukhāvaham tatra cakrur vrajāvāsaṃ śakaṭair ardha-candravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृन्दावनं गोवर्धनं यमुना-पुलिनानि च वीक्ष्यासीद् उत्तमा प्रीती राम-माधवयोर् नृप
vṛndāvanaṃ govardhanaṃ yamunā-pulināni ca vīkṣyāsīd uttamā prītī rāma-mādhavayor nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं व्रजौकसां प्रीतिं यच्छन्तौ बाल-चेष्टितैः कल-वाक्यैः स्व-कालेन वत्स-पालौ बभूवतुः
evaṃ vrajaukasāṃ prītiṃ yacchantau bāla-ceṣṭitaiḥ kala-vākyaiḥ sva-kālena vatsa-pālau babhūvatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविदूरे व्रज-भुवः सह गोपाल-दारकैः चारयाम् आसतुर् वत्सान् नाना-क्रीडा-परिच्छदौ
avidūre vraja-bhuvaḥ saha gopāla-dārakaiḥ cārayām āsatur vatsān nānā-krīḍā-paricchadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिद् वादयतो वेणुं क्षेपणैः क्षिपतः क्वचित् क्वचित् पादैः किङ्किणीभिः क्वचित् कृत्रिम-गो-वृषैः
kvacid vādayato veṇuṃ kṣepaṇaiḥ kṣipataḥ kvacit kvacit pādaiḥ kiṅkiṇībhiḥ kvacit kṛtrima-go-vṛṣaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषायमाणौ नर्दन्तौ युयुधाते परस्परम् अनुकृत्य रुतैर् जन्तूंश् चेरतुः प्राकृतौ यथा
vṛṣāyamāṇau nardantau yuyudhāte parasparam anukṛtya rutair jantūṃś ceratuḥ prākṛtau yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचिद् यमुना-तीरे वत्सांश् चारयतोः स्वकैः वयस्यैः कृष्ण-बलयोर् जिघांसुर् दैत्य आगमत्
kadācid yamunā-tīre vatsāṃś cārayatoḥ svakaiḥ vayasyaiḥ kṛṣṇa-balayor jighāṃsur daitya āgamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं वत्स-रूपिणं वीक्ष्य वत्स-यूथ-गतं हरिः दर्शयन् बलदेवाय शनैर् मुग्ध इवासदत्
taṃ vatsa-rūpiṇaṃ vīkṣya vatsa-yūtha-gataṃ hariḥ darśayan baladevāya śanair mugdha ivāsadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वापर-पादाभ्यां सह-लाङ्गूलम् अच्युतः भ्रामयित्वा कपित्थाग्रे प्राहिणोद् गत-जीवितम् स कपित्थैर् महा-कायः पात्यमानैः पपात ह
gṛhītvāpara-pādābhyāṃ saha-lāṅgūlam acyutaḥ bhrāmayitvā kapitthāgre prāhiṇod gata-jīvitam sa kapitthair mahā-kāyaḥ pātyamānaiḥ papāta ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं वीक्ष्य विस्मिता बालाः शशंसुः साधु साध्व् इति देवाश् च परिसन्तुष्टा बभूवुः पुष्प-वर्षिणः
taṃ vīkṣya vismitā bālāḥ śaśaṃsuḥ sādhu sādhv iti devāś ca parisantuṣṭā babhūvuḥ puṣpa-varṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ वत्स-पालकौ भूत्वा सर्व-लोकैक-पालकौ सप्रातर्-आशौ गो-वत्सांश् चारयन्तौ विचेरतुः
tau vatsa-pālakau bhūtvā sarva-lokaika-pālakau saprātar-āśau go-vatsāṃś cārayantau viceratuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वं स्वं वत्स-कुलं सर्वे पाययिष्यन्त एकदा गत्वा जलाशयाभ्याशं पाययित्वा पपुर् जलम्
svaṃ svaṃ vatsa-kulaṃ sarve pāyayiṣyanta ekadā gatvā jalāśayābhyāśaṃ pāyayitvā papur jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तत्र ददृशुर् बाला महा-सत्त्वम् अवस्थितम् तत्रसुर् वज्र-निर्भिन्नं गिरेः शृङ्गम् इव च्युतम्
te tatra dadṛśur bālā mahā-sattvam avasthitam tatrasur vajra-nirbhinnaṃ gireḥ śṛṅgam iva cyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै बको नाम महान् असुरो बक-रूप-धृक् आगत्य सहसा कृष्णं तीक्ष्ण-तुण्डो ऽग्रसद् बली
sa vai bako nāma mahān asuro baka-rūpa-dhṛk āgatya sahasā kṛṣṇaṃ tīkṣṇa-tuṇḍo 'grasad balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णं महा-बक-ग्रस्तं दृष्ट्वा रामादयो ऽर्भकाः बभूवुर् इन्द्रियाणीव विना प्राणं विचेतसः
kṛṣṇaṃ mahā-baka-grastaṃ dṛṣṭvā rāmādayo 'rbhakāḥ babhūvur indriyāṇīva vinā prāṇaṃ vicetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तालु-मूलं प्रदहन्तम् अग्निवद् गोपाल-सूनुं पितरं जगद्-गुरोः चच्छर्द सद्यो ऽतिरुषाक्षतं बकस् तुण्डेन हन्तुं पुनर् अभ्यपद्यत
taṃ tālu-mūlaṃ pradahantam agnivad gopāla-sūnuṃ pitaraṃ jagad-guroḥ caccharda sadyo 'tiruṣākṣataṃ bakas tuṇḍena hantuṃ punar abhyapadyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आपतन्तं स निगृह्य तुण्डयोर् दोर्भ्यां बकं कंस-सखं सतां पतिः पश्यत्सु बालेषु ददार लीलया मुदावहो वीरणवद् दिवौकसाम्
tam āpatantaṃ sa nigṛhya tuṇḍayor dorbhyāṃ bakaṃ kaṃsa-sakhaṃ satāṃ patiḥ paśyatsu bāleṣu dadāra līlayā mudāvaho vīraṇavad divaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा बकारिं सुर-लोक-वासिनः समाकिरन् नन्दन-मल्लिकादिभिः समीडिरे चानक-शङ्ख-संस्तवैस् तद् वीक्ष्य गोपाल-सुता विसिस्मिरे
tadā bakāriṃ sura-loka-vāsinaḥ samākiran nandana-mallikādibhiḥ samīḍire cānaka-śaṅkha-saṃstavais tad vīkṣya gopāla-sutā visismire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तं बकास्याद् उपलभ्य बालका रामादयः प्राणम् इवेन्द्रियो गणः स्थानागतं तं परिरभ्य निर्वृताः प्रणीय वत्सान् व्रजम् एत्य तज् जगुः
muktaṃ bakāsyād upalabhya bālakā rāmādayaḥ prāṇam ivendriyo gaṇaḥ sthānāgataṃ taṃ parirabhya nirvṛtāḥ praṇīya vatsān vrajam etya taj jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तद् विस्मिता गोपा गोप्यश् चातिप्रियादृताः प्रेत्यागतम् इवोत्सुक्याद् ऐक्षन्त तृषितेक्षणाः
śrutvā tad vismitā gopā gopyaś cātipriyādṛtāḥ pretyāgatam ivotsukyād aikṣanta tṛṣitekṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो बतास्य बालस्य बहवो मृत्यवो ऽभवन् अप्य् आसीद् विप्रियं तेषां कृतं पूर्वं यतो भयम्
aho batāsya bālasya bahavo mṛtyavo 'bhavan apy āsīd vipriyaṃ teṣāṃ kṛtaṃ pūrvaṃ yato bhayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाप्य् अभिभवन्त्य् एनं नैव ते घोर-दर्शनाः जिघांसयैनम् आसाद्य नश्यन्त्य् अग्नौ पतङ्गवत्
athāpy abhibhavanty enaṃ naiva te ghora-darśanāḥ jighāṃsayainam āsādya naśyanty agnau pataṅgavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो ब्रह्म-विदां वाचो नासत्याः सन्ति कर्हिचित् गर्गो यद् आह भगवान् अन्वभावि तथैव तत्
aho brahma-vidāṃ vāco nāsatyāḥ santi karhicit gargo yad āha bhagavān anvabhāvi tathaiva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति नन्दादयो गोपाः कृष्ण-राम-कथां मुदा कुर्वन्तो रममाणाश् च नाविन्दन् भव-वेदनाम्
iti nandādayo gopāḥ kṛṣṇa-rāma-kathāṃ mudā kurvanto ramamāṇāś ca nāvindan bhava-vedanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विहारैः कौमारैः कौमारं जहतुर् व्रजे निलायनैः सेतु-बन्धैर् मर्कटोत्प्लवनादिभिः
evaṃ vihāraiḥ kaumāraiḥ kaumāraṃ jahatur vraje nilāyanaiḥ setu-bandhair markaṭotplavanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.