Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.15
श्री-शुक उवाच ततश् च पौगण्ड-वयः-श्रीतौ व्रजे बभूवतुस् तौ पशु-पाल-सम्मतौ गाश् चारयन्तौ सखिभिः समं पदैर् वृन्दावनं पुण्यम् अतीव चक्रतुः
śrī-śuka uvāca tataś ca paugaṇḍa-vayaḥ-śrītau vraje babhūvatus tau paśu-pāla-sammatau gāś cārayantau sakhibhiḥ samaṃ padair vṛndāvanaṃ puṇyam atīva cakratuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् माधवो वेणुम् उदीरयन् वृतो गोपैर् गृणद्भिः स्व-यशो बलान्वितः पशून् पुरस्कृत्य पशव्यम् आविशद् विहर्तु-कामः कुसुमाकरं वनम्
tan mādhavo veṇum udīrayan vṛto gopair gṛṇadbhiḥ sva-yaśo balānvitaḥ paśūn puraskṛtya paśavyam āviśad vihartu-kāmaḥ kusumākaraṃ vanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् मञ्जु-घोषालि-मृग-द्विजाकुलं महन्-मनः-प्रख्य-पयः-सरस्वता वातेन जुष्टं शत-पत्र-गन्धिना निरीक्ष्य रन्तुं भगवान् मनो दधे
tan mañju-ghoṣāli-mṛga-dvijākulaṃ mahan-manaḥ-prakhya-payaḥ-sarasvatā vātena juṣṭaṃ śata-patra-gandhinā nirīkṣya rantuṃ bhagavān mano dadhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तत्र तत्रारुण-पल्लव-श्रिया फल-प्रसूनोरु-भरेण पादयोः स्पृशच् छिखान् वीक्ष्य वनस्पतीन् मुदा स्मयन्न् इवाहाग्र-जम् आदि-पूरुषः
sa tatra tatrāruṇa-pallava-śriyā phala-prasūnoru-bhareṇa pādayoḥ spṛśac chikhān vīkṣya vanaspatīn mudā smayann ivāhāgra-jam ādi-pūruṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-भगवान् उवाच अहो अमी देव-वरामरार्चितं पादाम्बुजं ते सुमनः-फलार्हणम् नमन्त्य् उपादाय शिखाभिर् आत्मनस् तमो-ऽपहत्यै तरु-जन्म यत्-कृतम्
śrī-bhagavān uvāca aho amī deva-varāmarārcitaṃ pādāmbujaṃ te sumanaḥ-phalārhaṇam namanty upādāya śikhābhir ātmanas tamo-'pahatyai taru-janma yat-kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते ऽलिनस् तव यशो ऽखिल-लोक-तीर्थं गायन्त आदि-पुरुषानुपथं भजन्ते प्रायो अमी मुनि-गणा भवदीय-मुख्या गूढं वने ऽपि न जहत्य् अनघात्म-दैवम्
ete 'linas tava yaśo 'khila-loka-tīrthaṃ gāyanta ādi-puruṣānupathaṃ bhajante prāyo amī muni-gaṇā bhavadīya-mukhyā gūḍhaṃ vane 'pi na jahaty anaghātma-daivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यन्त्य् अमी शिखिन ईड्य मुदा हरिण्यः कुर्वन्ति गोप्य इव ते प्रियम् ईक्षणेन सूक्तैश् च कोकिल-गणा गृहम् आगताय धन्या वनौकस इयान् हि सतां निसर्गः
nṛtyanty amī śikhina īḍya mudā hariṇyaḥ kurvanti gopya iva te priyam īkṣaṇena sūktaiś ca kokila-gaṇā gṛham āgatāya dhanyā vanaukasa iyān hi satāṃ nisargaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्येयम् अद्य धरणी तृण-वीरुधस् त्वत्- पाद-स्पृशो द्रुम-लताः करजाभिमृष्टाः नद्यो ऽद्रयः खग-मृगाः सदयावलोकैर् गोप्यो ऽन्तरेण भुजयोर् अपि यत्-स्पृहा श्रीः
dhanyeyam adya dharaṇī tṛṇa-vīrudhas tvat- pāda-spṛśo druma-latāḥ karajābhimṛṣṭāḥ nadyo 'drayaḥ khaga-mṛgāḥ sadayāvalokair gopyo 'ntareṇa bhujayor api yat-spṛhā śrīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्री-शुक उवाच एवं वृन्दावनं श्रीमत् कृष्णः प्रीत-मनाः पशून् रेमे सञ्चारयन्न् अद्रेः सरिद्-रोधःसु सानुगः
śrī-śuka uvāca evaṃ vṛndāvanaṃ śrīmat kṛṣṇaḥ prīta-manāḥ paśūn reme sañcārayann adreḥ sarid-rodhaḥsu sānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिद् गायति गायत्सु मदान्धालिष्व् अनुव्रतैः उपगीयमान-चरितः पथि सङ्कर्षणान्वितः
kvacid gāyati gāyatsu madāndhāliṣv anuvrataiḥ upagīyamāna-caritaḥ pathi saṅkarṣaṇānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुजल्पति जल्पन्तं कल-वाक्यैः शुकं क्वचित् क्वचित् स-वल्गु कूजन्तम् अनुकूजति कोकिलम् क्वचिच् च काल-हंसानाम् अनुकूजति कूजितम् अभिनृत्यति नृत्यन्तं बर्हिणं हासयन् क्वचित्
anujalpati jalpantaṃ kala-vākyaiḥ śukaṃ kvacit kvacit sa-valgu kūjantam anukūjati kokilam kvacic ca kāla-haṃsānām anukūjati kūjitam abhinṛtyati nṛtyantaṃ barhiṇaṃ hāsayan kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेघ-गम्भीरया वाचा नामभिर् दूर-गान् पशून् क्वचिद् आह्वयति प्रीत्या गो-गोपाल-मनोज्ञया
megha-gambhīrayā vācā nāmabhir dūra-gān paśūn kvacid āhvayati prītyā go-gopāla-manojñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकोर-क्रौञ्च-चक्राह्व- भारद्वाजांश् च बर्हिणः अनुरौति स्म सत्त्वानां भीत-वद् व्याघ्र-सिंहयोः
cakora-krauñca-cakrāhva- bhāradvājāṃś ca barhiṇaḥ anurauti sma sattvānāṃ bhīta-vad vyāghra-siṃhayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचित् क्रीडा-परिश्रान्तं गोपोत्सङ्गोपबर्हणम् स्वयं विश्रमयत्य् आर्यं पाद-संवाहनादिभिः
kvacit krīḍā-pariśrāntaṃ gopotsaṅgopabarhaṇam svayaṃ viśramayaty āryaṃ pāda-saṃvāhanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यतो गायतः क्वापि वल्गतो युध्यतो मिथः गृहीत-हस्तौ गोपालान् हसन्तौ प्रशशंसतुः
nṛtyato gāyataḥ kvāpi valgato yudhyato mithaḥ gṛhīta-hastau gopālān hasantau praśaśaṃsatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचित् पल्लव-तल्पेषु नियुद्ध-श्रम-कर्शितः वृक्ष-मूलाश्रयः शेते गोपोत्सङ्गोपबर्हणः
kvacit pallava-talpeṣu niyuddha-śrama-karśitaḥ vṛkṣa-mūlāśrayaḥ śete gopotsaṅgopabarhaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाद-संवाहनं चक्रुः केचित् तस्य महात्मनः अपरे हत-पाप्मानो व्यजनैः समवीजयन्
pāda-saṃvāhanaṃ cakruḥ kecit tasya mahātmanaḥ apare hata-pāpmāno vyajanaiḥ samavījayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ये तद्-अनुरूपाणि मनोज्ञानि महात्मनः गायन्ति स्म महा-राज स्नेह-क्लिन्न-धियः शनैः
anye tad-anurūpāṇi manojñāni mahātmanaḥ gāyanti sma mahā-rāja sneha-klinna-dhiyaḥ śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं निगूढात्म-गतिः स्व-मायया गोपात्मजत्वं चरितैर् विडम्बयन् रेमे रमा-लालित-पाद-पल्लवो ग्राम्यैः समं ग्राम्य-वद् ईश-चेष्टितः
evaṃ nigūḍhātma-gatiḥ sva-māyayā gopātmajatvaṃ caritair viḍambayan reme ramā-lālita-pāda-pallavo grāmyaiḥ samaṃ grāmya-vad īśa-ceṣṭitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीदामा नाम गोपालो राम-केशवयोः सखा सुबल-स्तोककृष्णाद्या गोपाः प्रेम्णेदम् अब्रुवन्
śrīdāmā nāma gopālo rāma-keśavayoḥ sakhā subala-stokakṛṣṇādyā gopāḥ premṇedam abruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राम राम महा-बाहो कृष्ण दुष्ट-निबर्हण इतो ऽविदूरे सु-महद् वनं तालालि-सङ्कुलम्
rāma rāma mahā-bāho kṛṣṇa duṣṭa-nibarhaṇa ito 'vidūre su-mahad vanaṃ tālāli-saṅkulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलानि तत्र भूरीणि पतन्ति पतितानि च सन्ति किन्त्व् अवरुद्धानि धेनुकेन दुरात्मना
phalāni tatra bhūrīṇi patanti patitāni ca santi kintv avaruddhāni dhenukena durātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽति-वीर्यो ऽसुरो राम हे कृष्ण खर-रूप-धृक् आत्म-तुल्य-बलैर् अन्यैर् ज्ञातिभिर् बहुभिर् वृतः
so 'ti-vīryo 'suro rāma he kṛṣṇa khara-rūpa-dhṛk ātma-tulya-balair anyair jñātibhir bahubhir vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् कृत-नराहाराद् भीतैर् नृभिर् अमित्र-हन् न सेव्यते पशु-गणैः पक्षि-सङ्घैर् विवर्जितम्
tasmāt kṛta-narāhārād bhītair nṛbhir amitra-han na sevyate paśu-gaṇaiḥ pakṣi-saṅghair vivarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यन्ते ऽभुक्त-पूर्वाणि फलानि सुरभीणि च एष वै सुरभिर् गन्धो विषूचीनो ऽवगृह्यते
vidyante 'bhukta-pūrvāṇi phalāni surabhīṇi ca eṣa vai surabhir gandho viṣūcīno 'vagṛhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयच्छ तानि नः कृष्ण गन्ध-लोभित-चेतसाम् वाञ्छास्ति महती राम गम्यतां यदि रोचते
prayaccha tāni naḥ kṛṣṇa gandha-lobhita-cetasām vāñchāsti mahatī rāma gamyatāṃ yadi rocate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सुहृद्-वचः श्रुत्वा सुहृत्-प्रिय-चिकीर्षया प्रहस्य जग्मतुर् गोपैर् वृतौ तालवनं प्रभू
evaṃ suhṛd-vacaḥ śrutvā suhṛt-priya-cikīrṣayā prahasya jagmatur gopair vṛtau tālavanaṃ prabhū
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलः प्रविश्य बाहुभ्यां तालान् सम्परिकम्पयन् फलानि पातयाम् आस मतङ्-गज इवौजसा
balaḥ praviśya bāhubhyāṃ tālān samparikampayan phalāni pātayām āsa mataṅ-gaja ivaujasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलानां पततां शब्दं निशम्यासुर-रासभः अभ्यधावत् क्षिति-तलं स-नगं परिकम्पयन्
phalānāṃ patatāṃ śabdaṃ niśamyāsura-rāsabhaḥ abhyadhāvat kṣiti-talaṃ sa-nagaṃ parikampayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेत्य तरसा प्रत्यग् द्वाभ्यां पद्भ्यां बलं बली निहत्योरसि का-शब्दं मुञ्चन् पर्यसरत् खलः
sametya tarasā pratyag dvābhyāṃ padbhyāṃ balaṃ balī nihatyorasi kā-śabdaṃ muñcan paryasarat khalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् आसाद्य संरब्ध उपक्रोष्टा पराक् स्थितः चरणाव् अपरौ राजन् बलाय प्राक्षिपद् रुषा
punar āsādya saṃrabdha upakroṣṭā parāk sthitaḥ caraṇāv aparau rājan balāya prākṣipad ruṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तं गृहीत्वा प्रपदोर् भ्रामयित्वैक-पाणिना चिक्षेप तृण-राजाग्रे भ्रामण-त्यक्त-जीवितम्
sa taṃ gṛhītvā prapador bhrāmayitvaika-pāṇinā cikṣepa tṛṇa-rājāgre bhrāmaṇa-tyakta-jīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाहतो महा-तालो वेपमानो बृहच्-छिराः पार्श्व-स्थं कम्पयन् भग्नः स चान्यं सो ऽपि चापरम्
tenāhato mahā-tālo vepamāno bṛhac-chirāḥ pārśva-sthaṃ kampayan bhagnaḥ sa cānyaṃ so 'pi cāparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलस्य लीलयोत्सृष्ट- खर-देह-हताहताः तालाश् चकम्पिरे सर्वे महा-वातेरिता इव
balasya līlayotsṛṣṭa- khara-deha-hatāhatāḥ tālāś cakampire sarve mahā-vāteritā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैतच् चित्रं भगवति ह्य् अनन्ते जगद्-ईश्वरे ओत-प्रोतम् इदं यस्मिंस् तन्तुष्व् अङ्ग यथा पटः
naitac citraṃ bhagavati hy anante jagad-īśvare ota-protam idaṃ yasmiṃs tantuṣv aṅga yathā paṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कृष्णं च रामं च ज्ञातयो धेनुकस्य ये क्रोष्टारो ऽभ्यद्रवन् सर्वे संरब्धा हत-बान्धवाः
tataḥ kṛṣṇaṃ ca rāmaṃ ca jñātayo dhenukasya ye kroṣṭāro 'bhyadravan sarve saṃrabdhā hata-bāndhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांस् तान् आपततः कृष्णो रामश् च नृप लीलया गृहीत-पश्चाच्-चरणान् प्राहिणोत् तृण-राजसु
tāṃs tān āpatataḥ kṛṣṇo rāmaś ca nṛpa līlayā gṛhīta-paścāc-caraṇān prāhiṇot tṛṇa-rājasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फल-प्रकर-सङ्कीर्णं दैत्य-देहैर् गतासुभिः रराज भूः स-तालाग्रैर् घनैर् इव नभस्-तलम्
phala-prakara-saṅkīrṇaṃ daitya-dehair gatāsubhiḥ rarāja bhūḥ sa-tālāgrair ghanair iva nabhas-talam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोस् तत् सु-महत् कर्म निशम्य विबुधादयः मुमुचुः पुष्प-वर्षाणि चक्रुर् वाद्यानि तुष्टुवुः
tayos tat su-mahat karma niśamya vibudhādayaḥ mumucuḥ puṣpa-varṣāṇi cakrur vādyāni tuṣṭuvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ ताल-फलान्य् आदन् मनुष्या गत-साध्वसाः तृणं च पशवश् चेरुर् हत-धेनुक-कानने
atha tāla-phalāny ādan manuṣyā gata-sādhvasāḥ tṛṇaṃ ca paśavaś cerur hata-dhenuka-kānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णः कमल-पत्राक्षः पुण्य-श्रवण-कीर्तनः स्तूयमानो ऽनुगैर् गोपैः साग्रजो व्रजम् आव्रजत्
kṛṣṇaḥ kamala-patrākṣaḥ puṇya-śravaṇa-kīrtanaḥ stūyamāno 'nugair gopaiḥ sāgrajo vrajam āvrajat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं गोरजश्-छुरित-कुन्तल-बद्ध-बर्ह- वन्य-प्रसून-रुचिरेक्षण-चारु-हासम् वेणुम् क्वणन्तम् अनुगैर् उपगीत-कीर्तिं गोप्यो दिदृक्षित-दृशो ऽभ्यगमन् समेताः
taṃ gorajaś-churita-kuntala-baddha-barha- vanya-prasūna-rucirekṣaṇa-cāru-hāsam veṇum kvaṇantam anugair upagīta-kīrtiṃ gopyo didṛkṣita-dṛśo 'bhyagaman sametāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीत्वा मुकुन्द-मुख-सारघम् अक्षि-भृङ्गैस् तापं जहुर् विरह-जं व्रज-योषितो ऽह्नि तत् सत्-कृतिं समधिगम्य विवेश गोष्ठं सव्रीड-हास-विनयं यद् अपाङ्ग-मोक्षम्
pītvā mukunda-mukha-sāragham akṣi-bhṛṅgais tāpaṃ jahur viraha-jaṃ vraja-yoṣito 'hni tat sat-kṛtiṃ samadhigamya viveśa goṣṭhaṃ savrīḍa-hāsa-vinayaṃ yad apāṅga-mokṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर् यशोदा-रोहिण्यौ पुत्रयोः पुत्र-वत्सले यथा-कामं यथा-कालं व्यधत्तां परमाशिषः
tayor yaśodā-rohiṇyau putrayoḥ putra-vatsale yathā-kāmaṃ yathā-kālaṃ vyadhattāṃ paramāśiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गताध्वान-श्रमौ तत्र मज्जनोन्मर्दनादिभिः नीवीं वसित्वा रुचिरां दिव्य-स्रग्-गन्ध-मण्डितौ
gatādhvāna-śramau tatra majjanonmardanādibhiḥ nīvīṃ vasitvā rucirāṃ divya-srag-gandha-maṇḍitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनन्य्-उपहृतं प्राश्य स्वाद्य् अन्नम् उपलालितौ संविश्य वर-शय्यायां सुखं सुषुपतुर् व्रजे
janany-upahṛtaṃ prāśya svādy annam upalālitau saṃviśya vara-śayyāyāṃ sukhaṃ suṣupatur vraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स भगवान् कृष्णो वृन्दावन-चरः क्वचित् ययौ रामम् ऋते राजन् कालिन्दीं सखिभिर् वृतः
evaṃ sa bhagavān kṛṣṇo vṛndāvana-caraḥ kvacit yayau rāmam ṛte rājan kālindīṃ sakhibhir vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गावश् च गोपाश् च निदाघातप-पीडिताः दुष्टं जलं पपुस् तस्यास् तृष्णार्ता विष-दूषितम्
atha gāvaś ca gopāś ca nidāghātapa-pīḍitāḥ duṣṭaṃ jalaṃ papus tasyās tṛṣṇārtā viṣa-dūṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषाम्भस् तद् उपस्पृश्य दैवोपहत-चेतसः निपेतुर् व्यसवः सर्वे सलिलान्ते कुरूद्वह
viṣāmbhas tad upaspṛśya daivopahata-cetasaḥ nipetur vyasavaḥ sarve salilānte kurūdvaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीक्ष्य तान् वै तथा-भूतान् कृष्णो योगेश्वरेश्वरः ईक्षयामृत-वर्षिण्या स्व-नाथान् समजीवयत्
vīkṣya tān vai tathā-bhūtān kṛṣṇo yogeśvareśvaraḥ īkṣayāmṛta-varṣiṇyā sva-nāthān samajīvayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सम्प्रतीत-स्मृतयः समुत्थाय जलान्तिकात् आसन् सु-विस्मिताः सर्वे वीक्षमाणाः परस्परम्
te sampratīta-smṛtayaḥ samutthāya jalāntikāt āsan su-vismitāḥ sarve vīkṣamāṇāḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वमंसत तद् राजन् गोविन्दानुग्रहेक्षितम् पीत्वा विषं परेतस्य पुनर् उत्थानम् आत्मनः
anvamaṃsata tad rājan govindānugrahekṣitam pītvā viṣaṃ paretasya punar utthānam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.